Tai biến mạch máu
não:
Thuốc và thời điểm sử
dụng hợp lý
Tai biến mạch máu não (TBMMN) và
đột quỵ là những bệnh lý gây ảnh hưởng
rất lớn đến chất lượng cuộc sống của
người bệnh và gia đình. Để góp phần làm
giảm tỷ lệ tử vong, rút ngắn giai đoạn cấp
tính, hạn chế di chứng của bệnh các thầy
thuốc thường dùng đến một số loại thuốc
để can thiệp. Một trong những thuốc
thường dùng là an cung ngưu hoàng hoàn
và cerebrolysin.
Cerebrolysin có tác dụng tăng cải thiện
chuyển hoá của các tế bào thần kinh, tăng
biệt hoá tế bào thần kinh, đảm bảo chức
năng thần kinh và bảo vệ tế bào não,
tránh khỏi tổn thương do thiếu máu và
nhiễm độc gây ra; giảm các gốc tự do,
tăng hiệu quả sử dụng ôxy trong tế bào
thần kinh, có tác dụng bảo vệ tế bào thần
kinh, tác động trên hàng rào máu não, tác
dụng cho các trường hợp thiếu ôxy ở tế
bào thần kinh (đột quỵ thiếu máu não) và
cải thiện hành vi và khả năng học tập...
Thuốc được chỉ định cho các trường hợp
đột quỵ và phục hồi chức năng sau đột
quỵ; chấn thương sọ não và phục hồi sau
chấn thương não; sa sút trí tuệ do bệnh
mạch não; bệnh Alzheimer.
An cung ngưu hoàng hoàn mới được áp
dụng tại Việt Nam những năm gần đây.
Thành phần của nó bao gồm: ngưu
hoàng, uất ức, sừng tê giác (hiện nay vì
tê giác rất hiếm nên được thay bằng sừng
trâu nước), hoàng cầm, hoàng liên, hùng
hoàng, sơn chi, chu sa, mai phiến, xạ
hương, trân châu. Đối với giai đoạn cấp
tính của TBMMN (đông y gọi là chứng
"trúng phong") thuốc có tác dụng cải
thiện rõ triệu chứng và có tác dụng bảo
vệ tế bào não, làm giảm tỷ lệ tử vong và
rút ngắn giai đoạn cấp tính. Ngoài ra, an
cung ngưu hoàng hoàn còn có thể được
sử dụng để điều trị hội chứng não sau
chấn thương, hôn mê gan, sốt cao, động
kinh, suy thận mãn tính, viêm tụy cấp
tính, viêm gan, ung thư gan nguyên phát,
viêm não Nhật Bản B, các bệnh về nhi
khoa (viêm phổi, ngừng hô hấp,...), các
bệnh về tai mũi họng...
Như vậy, cả hai thuốc trên không chỉ tác
dụng với TBMMN và đột quỵ mà còn có
tác dụng phòng ngừa và điều trị đối với
nhiều bệnh lý khác. Tuy nhiên có một
điều cần lưu ý, đối với TBMMN và đột
quỵ, thuốc phải được sử dụng trong giai
đoạn cấp tính, tức là trong ba ngày đầu
khi bắt đầu lâm bệnh. Nếu ngày thứ tư
bác sĩ mới bắt đầu chỉ định sẽ không hợp
lý (không còn hiệu quả) và gây lãng phí
do hai thuốc trên khá đắt tiền. Các trường
hợp chỉ định sau ngày thứ ba chỉ dùng để
dự phòng và điều trị một số bệnh lý khác
như đã nêu ở trên.