Thuyết thần quyền
- Tất cả vạn vật trên thế giới đều do Thượng đế sáng tạo ra.
- Để duy trì trật tự thế giới
Thượng đế sáng tạo ra Nhà nước
Thượng đế trao Nhà nước quyền lực
=>
- Quyền lực nhà nước siêu nhiên, bất biến, vô hạn, vĩnh cửu
-Sự phục tùng là cần thiết
Phái Quân quyền: thượng đế trao quyền cai trị trực tiếp cho nhà nước mà đại diện
là Vua. Quyền lực của Vua là tuyệt đối. (Nho giáo)
Phái Giáo Quyền: quyền lực được Thượng đế trao quyền trực tiếp cho Giáo hội.
Giáo hội thống lĩnh con người về tinh thần. Vua thống trị về vật chất.
Thuyết nhà nước Gia Trưởng: ra đời ở Trung Quốc thời kì cổ đại: sự ra đời của
nhà nước chính là sự phát triển gia đình. Nhà nước chính là một đại gia đình.
Quyền lực của người đứng đầu quốc gia cũng như quyền lực của người đứng đầu
gia đình. Các quan hệ trong nhà nước cũng giống như quan hệ gia đình. (Không
còn duy tâm)
Thuyết khế ước xã hội: con người không thể sống trong tình trạng vô chính phủ, vì
vậy họ cần tự giác ký kết với nhau một khế ước để giao cho tố chức làm trung
gian, trọng tài nhằm bảo đảm quyền tư hữu và các quyền cá nhân khác.
Quan điểm của Marx về Nguồn gốc Nhà nước
1) XHCSNT chưa có Nhà nước
CSKT: sở hữu chung về tư liệu sản xuất và sph LĐ. Phân công lao động hoàn toàn
tự nhiên.
T/c XH:
+ Tế bào cơ sở của XH là thị tộc. Mỗi thị tộc có từ vài chục đến vài trăm gia đình
liên kết theo huyết thống __Thị tộc mẫu quyền.
+ Để quản lý các công việc chung của thị tộc thì các thành viên thị tộc bầu ra cơ
quan quyền lực thị tộc __ Hội đồng thị tộc __Lãnh đạo các công việc lao động
trong thị tộc và chủ trì các nghi lễ tôn giáo.
+ Do sự phát triển chế độ ngoại tộc hôn __ các thị tộc liên kết với nhau thành bào
tộc. Nhiều bào tộc liên kết thành bộ lạc.
2) Quyền lực XH và quy phạm XH trong XHCSNT
• Quyền lực XH trong XHCSNT:
Chủ thể: tất cả thành viên
-Mục đích: bảo vệ lợi ích cho cả cộng đồng.
• Quy phạm XH: quy tắc, thước đo, khuôn mẫu hành vi xử sự của con người
XHCSNT tồn tại trong các quy phạm sau đây:
- QP đạo đức: điều chỉnh hành vi.
- QP tập quán: được hình thành từ thói quen phong tục tập quán 1 địa phương
__định hướng hành vi.
- QP tín ngưỡng tôn giáo:
3) Nguyên nhân kinh tế xã hội làm tan rã chế độ cộng sản nguyên thủy làm xuất
hiện nhà nước:
• Nguyên nhân kinh tế: do sự phát triển không ngừng của lực lượng sản xuất và
công cụ lđ được cải tiến. Con người ngày càng tích lũy kinh nghiệm trong sx đòi
hỏi phải thay thế phân công lđ tự nhiện bằng phân công lđ xã hội. Lịch sử loài
người đã trải qua 3 lần phân công lđ XH lớn:
- Chăn nuôi tách khỏi trồng trọt.
- Thủ công tách khỏi nông nghiệp.
- Nghề buôn bán thương nghiệp xuất hiện __ do kết quả của phân công lđ XH __
nảy sinh chế độ tư hữu về tư liệu sx chủ yếu trong XH và sự phân chia XH thành
giai cấp __từ đó nhà nước ra đời.
• Nguyên nhân XH:
- Đó là sự biến chất và tan rã của quyền lực thị tộc.
- Mâu thuẫn giai cấp trong XH ngày càng tăng và diễn ra trong tình hình quyền lực
của các giai cấp ngày càng khác biệt và đối lập với nhau __XH nảy sinh đấu tranh
giai cấp 1 cách quyết liệt. Giai cấp nào giành thắng lợi trong đấu tranh đứng ra
thành lập nhà nước.
Bản chất nhà nước
I. Khái niệm nhà nước:
Trong tác phẩm Nhà nước và Cách mạng của Lenin
- Nhà nước là bộ máy dùng để duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp
khác. Thống trị được hiểu là nắm giữ sử dụng bộ máy chính quyền để quản lý, chi
phối các lĩnh vực đời sống XH.
- Nhà nước là bộ máy trấn áp đặc biệt của giai cấp này đối với giai cấp khác __
dẹp sự chống đối bằng bạo lực uy quyền.
- Nhà nước là một tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị có 1 bộ máy chuyên
làm nhiệm vụ cưỡng chế và thực hiện những chức năng đặc biệt nhằm bảo vệ
những lợi ích của giai cấp thống trị trong XH có giai cấp đối kháng.
- Các loại quyền lực tồn tại trong XH có giai cấp:
• Quyền lực chính trị: là quyền lực bạo lực có tổ chức của giai cấp này trấn áp giai
cấp khác. Là khả năng của 1 giai cấp thực hiện những lợi ích cơ bản của giai cấp
mình. Các đảng chính trị, tổ chức chính trị XH, các đoàn thể quần chúng ra đời để
thực hiện quyền lực chính trị. Các cơ quan trong bộ máy nhà nước là chủ thể chủ
yếu thực hiện quyền lực chính trị.
• Quyền lực Nhà nước: là quyền quyết định những công việc quan trọng của đất
nước dưới hình thức pháp luật, quyền tổ chức ra những lực lượng những cơ quan
bảo đảm cho pháp luật được thực hiện. Nội dung của quyền lực nhà nước: