Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
307
TÌNH BẠN, TÌNH YÊU VÀ NHỮNG BÀI HỌC VỀ CUỘC
ĐỜI CỦA BỘ TRUYỆN HARRY POTTER CỦA J.K
ROWLING
FRIENDSHIP, LOVE AND LIFE LESSONS OF HARRY POTTER SERIES BY
J.K ROWLING
SVTH: LÊ THỊ MAI PHƢƠNG
Lớp: 04SPA01, Trường Đại học Ngoại Ngữ
GVHD: TH.S NGUYỄN CHÍ TRUNG
Khoa tiếng Anh, Trường Đại học Ngoại Ngữ
TÓM TẮT
Với đề tài này, tôi mong muốn đem lại một cái nhìn mới về tình bạn, tình yêu và những bài học
đạo đức được đúc kết và thể hiện trong tập truyện Harry Potter của tác giả J.K Rowling
SUMMARY
This research paper aims at discovering and analyzing the friendship, love and drawing some
life lessons implicated in Harry Potter series.
1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
Tình yêu là phần thiết yếu đối với mỗi con ngƣời. Chúng ta không thể sống mà không
có tình yêu thƣơng của ngƣời khác. Tình yêu đƣợc tác giả Rowling thể hiện trong bộ truyện
Harry Potter sẽ phần nào giúp ngƣời đọc nhận ra rằng sống vì ngƣời khác sẽ làm cho cuộc đời
thêm trọn vẹn và mỗi nhịp đập của trái tim, mỗi hơi thở và mỗi suy nghĩ nhỏ nhoi đều có thể
một phần của tình yêu đƣợc chia sẻ cùng ngƣời khác.
Chúng ta không thể nói chính xác lúc nào tình bạn hình thành giữa những con ngƣời.
Cứ nhỏ từng giọt nƣớc vào ly, sẽ có lúc một giọt nƣớc làm tràn ly. Cũng vậy, trong mỗi chuối
những điều dễ thƣơng, tử tế, sẽ có một điều làm con tim tràn đầy. Với quan niệm một ngƣời
bạn thật sự là ngƣời làm cho bạn tin rằng thế giới này thật sự tốt đẹp, Rowling đã khéo léo xây
dựng những tình bạn trong sáng và chân thành trong tác phẩm.
Hơn thế nữa, nữ văn sĩ còn muốn thông qua bộ truyện gửi gắm những bài học triết lí
giản dị mà sâu sắc mà ngƣời đọc có thể cảm nhận và đúc kết qua từng bộ truyện.
Thật sự, đề tài nghiên cứu về tình bạn, tình yêu và những bài học cuộc đời của bộ
truyện Harry Potter không chỉ giúp những bạn đọc yêu Harry Potter nói riêng mà những ngƣời
yêu văn học nói chung hiểu hơn về những giá trị sâu xa mà ý nghĩa của tác phẩm.
1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tƣợng của đề tài là tình bạn, tình yêu và những bài học cuộc đời của bộ truyện
Harry Potter.
- Đối tƣợng trên sẽ đựơc khai thác trong toàn bộ 7 tập truyện thông qua các tình tiết
truyện và sự bộc lộ của nhân vật
1.3. Những nghiên cứu trước đây liên quan đến đề tài
Những nghiên cứu trƣớc đây nhƣ cuốn sách “Harry Potter and the philosophy”- If
Aristotle Ran Hogwarts (“Harry Potter và triết học”- Nếu Aristotle là hiệu trƣởng trƣờng pháp
thuật Hogwarts) của tác giả Baggett, D. và Klein, S. đã đƣa ra những phân tích triết học về
những vấn đề về văn hoá xã hội, đạo đức của tập truyện giúp ngƣời đọc có cái nhìn sâu hơn về
tác phẩm.
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
308
Ngoài ra, một số tác phẩm nhƣ The Gospel According to Harry Potter (Cẩm nang về
Harry Potter) , The Science of Harry Potter (Khoa học về Harry Potter) , and The Wisdom of
Harry Potter (Sự thông thái của Harry Potter) của một số tác gia ngƣời Anh đã cung cấp cho
ngƣời đọc những khía cạnh khác nhau về tập truyện Harry Potter.
Tuy nhiên, chƣa có bài nghiên cứu nào đƣợc tiến hành trƣớc đây về đề tài tình bạn,
tình yêu và những bài học về cuộc đời nhƣ đề tài của tôi sắp trình bày dƣới đây.
1.4. Cơ sở lí thuyết
1.4.1. Xu hướng văn học thiếu nhi hiện đại
Cuối thế kỷ 20, đầu thế kỷ 21; những tập truyện về thế giới ma thuật cho thiếu nhi đã
bắt đầu xuất hiện trên văn đàn nhƣng mãi cho đến khi bộ truyện Harry Potter của tác giả J.K
Rowling gây đƣợc tiếng vang lớn trong giới trẻ trên toàn thế giới thì những tác giả viết cho
thiếu nhi mới thực sự quan tâm đến mảng đề tài này. Những tác giả nổi tiếng về truyện trinh
thám và hành động nhƣ Enid Blyton and R. L. Stine cũng đã đƣa ra hàng loạt truyện về thế giới
huyền bí. Những năm đầu thế kỉ XX đánh dấu một sự phát triển về thể loại hƣ cấu tƣởng
tƣợng hiện đại trong nền văn học dành cho thiếu nhi.
1.4.2. Cuộc đời và tác phẩm Harry Potter của J.K Rowling
Bộ truyện Harry Potter của nhà văn J.K Rowling gồm 7 tập viết về những cuộc phiêu
lƣu mạo hiểm và bí ẩn của cậu bé phù thuỷ dũng cảm Harry Potter cùng với những ngƣời bạn
thân là Ron Weasley and Hermione Granger. Bộ truyện xoay quanh cuộc chiến đấu gan dạ của
Harry và những ngƣời bạn chống lại tên phù thuỷ độc ác Voldermort, ngƣời đã giết cha mẹ
Harry và nhiều phù thuỷ khác trong tham vọng thống trị thế giới pháp thuật.
Năm 1997 khi tập truyên đầu tiên ra đời với tên gọi “Harry Potter và hòn đá phù thuỷ”,
tập truyện đã đem lại sự thành công vang dội cho tác giả và mở đầu cho trào lƣu văn học cho
thiếu nhi mới. Đến tháng 4 năm 2007, sáu tập trong bộ truyện bảy tập Harry Potter đã tiêu thụ
đƣợc 400 triệu bảng trên toàn thế giới và đƣợc dịch ra 64 thứ tiếng. Tập truyện thứ bảy cũng là
tập truyện cuối cùng đƣợc xuất bản vào 21 tháng 7 năm 2007 đã phá kỉ lục tiêu thụ hơn 12
triệu bảng trong lần phát hành đầu tiên ở Mỹ.
1.5. Tiến trình nghiên cứu
1.5.1. Phương pháp nghiên cứu
Phƣơng pháp mô tả định tính và phân tích đƣợc tôi sử dụng xuyên suốt đề tài nghiên
cứu. Ngoài ra, tôi còn sử dụng phƣơng pháp phân tích nhân vật và tình tiết truyện kết hợp với
phƣơng pháp suy luận và tổng hợp để đƣa ra những kết quả nghiên cứu khách quan và có giá
tri. Đồng thời, phƣơng pháp diễn dịch và quy nạp cũng giúp tôi rất nhiều trong việc khai thác
dữ liệu để làm những dẫn chứng khoa học cho bài nghiên cứu của tôi.
1.5.2. Thu thập và phân tích dữ liệu
- Sau khi đã xác định rõ mục đích đề tài, tôi đã tiến hành thu thập dữ liệu từ nhiều
nguồn nhƣ sách, báo tiếng Anh cũng nhƣ tiếng Việt. Internet cũng chứa đựng nhiều nguồn
thông tin và tài liệu hữu ích.
- Sau khi đọc kĩ tác phẩm cũng nhƣ tài liệu tham khảo, tôi tiến hành khai thác và phân
tích dữ liệu nhằm làm rõ tình bạn, tình yêu và những bài học đƣợc nhà văn gửi gắm trong bộ
truyện.
2. Nội dung
2.1. Tình bạn
Phước thay người nào có tài kết bạn, vì đó là một trong những quà tặng quý nhất của Thượng
đế. Món quà này bao gồm nhiều điều hay, nhưng trên hết là khả năng vượt khỏi chính mình
Thomas Hughs
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
309
Tình bạn là một trong những tình cảm đẹp nhất đƣợc thể hiện xuyên suốt tác phẩm đặc
biệt thông qua bộ ba: Harry Potter, Ron va Hermione.
Khi mùa hè của năm học đầu tiên đến, Harry phải trở về sống với gia đình họ hàng
Dursleys, Hermione và Ron luôn quan tâm và lo lắng cho Harry vì cách mà gia đình Dursley
đối xử với Harry. Vào ngày sinh nhật của Harry, Ron và Hermione gửi thật nhiều quà và thiệp
để Harry đỡ buồn và tủi thân vì gia đình Dursley luôn cố tình lãng quên sinh nhật của cậu.
Trong suốt mùa hè, Harry luôn mong ƣớc và chờ đợi đến ngày đƣợc trở lại trƣờng và gặp lại
bạn bè. Mặc dù bị đối xử tồi tệ ở gia đình gì dƣợng, những giây phút hanh phúc cùng bạn bè
trong năm học mới giúp cho Harry có sức mạnh để chịu đựng và vƣợt qua mọi điều khó chịu
khi sống cùng với gia đình Dursley.
Harry luôn nghĩ đến những ngƣời bạn lúc cậu cô đơn hay gặp khó khăn trong cuộc
sống. Và những ngƣời bạn của cậu cũng luôn sẵn sàng giúp đỡ cậu trong những hoàn cảnh
ngặt nghèo. Những ngƣời bạn đã làm cho Harry cảm nhận đƣợc những điều mà cậu chƣa bao
giờ cảm nhận đƣợc trƣớc đó.Trong mùa hè của năm học thứ 3, khi Harry về ở với gia đình họ
hàng, Ron cảm thấy vô cũng lo lắng khi không nhận bất kì lá thƣ hồi âm nào của Harry trong
suốt 2 tháng. Ron đã cùng với hai anh trai sinh đôi lái chiếc xe của bố cậu đến nhà Dursley và
giải cứu Harry đang bị dƣợng nhốt ở căn gác xép của ngôi nhà.
Khi bộ ba nghe lỏm đƣợc câu chuyện về cái chết cúa cha mẹ Harry, Ron và Hermione
rất lo lắng cho Harry vì tên sát nhân đã trốn khỏi ngục và có thể tìm đến và làm hại Harry. Ron
và Hermione cũng lo sợ Harry sẽ làm điều gì dại dột khi tìm cách trả thù cho cha mẹ cậu nên
tìm cách khuyên giải và luôn ở bên cạnh Harry
Tình bạn của bộ ba thực sự toả sáng trong mùa giáng sinh năm học thứ 3 ở Hogwarts. Trong
khi tất cả học sinh đều trở về nhà để đón giáng sinh cùng gia đình thì Harry ở lại trƣờng vì
không có nơi nào để về. Ron và Hermione quyết định ở lại cùng Harry và Harry rất cảm động
vì Ron và Hermione cố tìm ra những lí do khác nhau chỉ ở lại làm bạn để Harry không thấy lẻ
loi.
Tình bạn trong sáng và gắn bó của những cô cậu bé 13 tuổi chắc hẳn sẽ trở thành một
tình bạn lớn và khắng khít khi họ cùng nhau hợp sức chống lại những thế lực đen tối.
Khi chúng ta cùng nhau , tình bạn có thể giúp làm đƣợc nhiều điều kỳ diệu
Tình bạn giữa bác Hagrid, ngƣời bảo vệ trƣờng Hogwarts và bộ ba cũng là một minh
chứng cho một tình bạn ít ồn ào và khiêm nhƣờng nhất nhƣng lại là tình bạn hữu ích nhất. Khó
khăn là một phần của cuộc sống, và nếu bạn không chia sẻ nó, bạn sẽ không mang lại cho
ngƣời yêu mến bạn cơ may để yêu bạn nhiều hơn. Hagrid hay gặp những điều không may
trong cuộc sống. Hagrid có một ƣớc mơ cháy bỏng đƣợc trở thành một giáo viên dạy môn về
động vật. Bộ ba thấu hiểu đựơc khát khao đó của Hagrid và cảm thấy lo âu khi ngay trong buôỉ
dạy đầu tiên của Hagrid đã xảy ra tai nạn. Họ tìm đến căn lều và an ủi, động viên Hagrid.
Tình bạn giữa Sirius, cha đỡ đầu của Harry và James Potter, cha của Harry cũng góp
phần tăng thêm giá trị tình bạn trong tác phẩm. Sirius luôn có cảm giác tội lỗi và luôn trách cứ
mình vì cái chết của ba mẹ Harry vì Sirius nghĩ mình đã không bảo vệ đƣợc họ. Sau này, khi
tìm gặp đƣợc Harry, Sirius dồn hết tình cảm để yêu thƣơng Harry để bù đắp cho mất mát của
Harry mà theo ông có một phần lỗi của mình.
Những tình bạn vĩ đại giữa những con ngƣời hết sức bình thƣờng đã làm nên bức tranh
về tình bạn tuyệt đẹp trong toàn bộ truyện. Tình bạn đƣợc xem nhƣ là nguồn nuôi dƣỡng tinh
thần giúp con ngƣời có thêm niềm tin vào chính bản thân và cuộc sống.
2.2. Tình yêu
Tình yêu là đề tài muôn thƣở của văn học nghệ thuật. Mỗi ngƣời cảm nhận tình yêu
theo nhiều góc độ khác nhau. Tình yêu cũng muôn màu muôn vẻ nhƣ: yêu kiến thức, yêu sự
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
310
nổ tiến, yêu thiên nhiên, yêu con ngƣời,yêu thơ, yêu nhạc….Có một triết gia đã từng nói cái
đích cuối cùng trong cuộc đời mỗi ngƣời là đƣợc hạnh phúc và để đƣợc hạnh phúc, cách duy
nhất là yêu và đƣợc yêu.
Bộ truyện Harry Potter của nữ văn sĩ Rowling tràn đầy tình yêu. Tình yêu đƣợc miêu tả
ở nhiều cung bậc khác nhau và đƣợc bộc lộ qua hầu hết các nhân vật, cả chính diện lẫn phản
diện.
2.2.1. Tình yêu giữa con người
Tình yêu mà tôi muốn đề cập ở đây không chỉ là tình yêu đôi lứa mà bao hàm một tình
yêu rộng lớn giữa con ngƣời với con ngƣời nhƣ tình yêu gia đình, tình yêu giữa những ngƣời
bạn, tình yêu đồng loại. Tình yêu dƣới ngòi bút của tác giả không chỉ có nhiều trạng thái,
phong phú và đa dạng mà còn hàm chƣa nhiều ý nghĩa
a. Tình yêu thuần khiết
Trải qua những năm tháng ở trƣờng Hogwarts với những cuộc phiêu lƣu mạo hiểm và
sau này cùng nhau trong cuộc chiến đấu cam go chống lại cái ác, Harry và Hermione đã xây
dựng một tình cảm bền vững. Tuy nhiên, Harry yêu quý Hermione vì tình bạn và sự chung
thuỷ và không có gì hơn thế. Tình cảm trong sáng giữa họ đã làm đẹp thêm ý nghĩa tình yêu
giữa những ngƣời bạn.
b. Tình yêu lãng mạn
Trƣởng thành, Harry nhận ra rằng tình yêu không thể chỉ dựa vào hình thức bề ngoài
mà là sự chia sẻ và cảm nhận giá trị thực sự bên trong mỗi chúng ta. Harry đã yêu Ginny nhƣ
vậy bằng thời gian và sự trải nghiệm.
c. Tình yêu chứa đựng sự hi sinh quên mình
Sự sẵn sàng hi sinh bản thân vì một ai đó là hình thức cao cả nhất của tình yêu. Tình
yêu vĩ đại của Lily Potter đã thể hiện bằng sự hi sinh bản thân để cứu đứa con trai 1 tuổi và nó
đã tạo ra một phép màu che chở Harry chống lại chúa tể hắc ám Voldermort.
d. Tình cảm gia đình
Tình cảm gia đình là một thông điêp cảm động mà Rowling muốn gửi gắm qua tác
phẩm của bà. Đối với cậu bé mồ côi Harry Potter lớn lên trong gia đình ngƣời họ hàng chẳng
lấy làm yêu thƣơng gì cậu thì việc phát hiện mình có một ngƣời cha đỡ đầu là ngƣời bạn thân
thiết của cha cậu là một niềm hạnh phúc khôn tả. Ở trƣờng Hogwarts, ngoài những ngƣời bạn
thân, Harry còn có một ngƣời thầy, một ngƣời cha, một ngƣời dìu dắt cậu qua những khó khăn
- cụ Dumbledore và điều đó làm cậu thực sự cảm thấy ấm áp. Qua những trang viết của
Rowling, ngƣời đọc sẽ dần cảm nhận đƣợc ý nghĩa to lớn của gia đình qua những biểu hiện
cảm xúc của Harry Potter.
Cha mẹ dành cho ta tất cả. Jame và Lily, ông bà Weasley, vợ chồng nhà Malfoy, và
thậm chí là mẹ của Tom Riddle đều dành tất cả những gì tốt đẹp nhất cho những đứa con.
Jame và Lily đã đánh đổi cả sự sống để cứu lấy cục vàng kháu khỉnh của họ. Ông bà Weasley
đã chắt chiu từng đồng một mặc dù cuộc sống chẳng dƣ dật là bao để nuôi anh em Ron khôn
lớn. Vợ chồng nhà Malfoy thậm chí còn phản bội lại chúa tể của mình chỉ để bảo vệ đứa con
trai liều lĩnh của họ. Ngƣời đọc có thể không hài lòng với cách chiều chuộng con quá mức của
gia đình Dursley nhƣng không thể phủ nhận tình yêu của họ dành cho Dudley khi gì Petunia
lao ra để che chở cho con khi bà thấy ông Weasley chĩa đũa phép vào phía con trai và tƣởng
rằng ông sẽ hại nó.
Và ngay cả mẹ của Tom Riddle cũng không nỡ bỏ cái bào thai mà bà ta biết, nếu để
cho nó chào đời bà ta sẽ chết. Tất cả những ông bố bà mẹ trong câu chuyện đều khiến chúng ta
xúc động bởi tình yêu thƣơng của họ dành cho con cái dù họ đang ở hoàn cảnh nào, vị trí nào,
chiến tuyến nào.
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
311
Ai cũng tự nhiên cảm thấy rằng tất cả những tình cảm tốt đẹp trên thế giới này không
giá trị bằng một hành động yêu thƣơng. Yêu và đƣợc yêu làm trái tim con ngƣời can đảm, cao
thƣợng và thuần khiết hơn.
2.2.2. Tình yêu thiên nhiên
Phép thuật trong bộ truyện Harry Potter dƣờng nhƣ đã đƣa bạn đọc đến một thế giới
mà ở đó những chiếc mũ biết nói, những nhân vật trong tranh có thể di chuyển và rắn có thể
giao tiếp với con ngƣời. ở thế giới này thì không chỉ con ngƣời mà loài vật cũng có tri giác và
nhận thức. Tình yêu thiên nhiên đƣợc thể hiện rõ ràng nhất qua nhân vật Hagrid. Hagrid xem
các con vật nhƣ những kiệt tác của thiên nhiên, ông chăm sóc và yêu thƣơng chúng và ngƣợc
lại ông cũng nhận đƣợc sự yêu quý của những loài vật.
Những ai yêu quý bộ truyện Harry Potter nhất định cũng yêu quý thế giới thiên nhiên
trong tác phẩm qua đó có những hành động thiết thực và có ích đối với môi trƣờng thiên nhiên
trong thế giới thực.
2.3. Những bài học về cuộc đời được đúc kết trong tập truyện Harry Potter
Harry Potter là một phiên bản thu nhỏ của cuộc sống, mà ở đó bạn có thể học đƣợc rất
nhiều điều.
2.3.1. Bài học1: Không ai là hoàn hảo
Thật thế, Harry Potter không hình tƣợng hóa bất cứ nhân vật nào. Tất cả những nhân
vật trong bộ truyện đều rất thật với những cá tính đƣợc làm nổi bật bởi những khuyết điểm và
sai lầm.
Cụ Dumbledore là một pháp sƣ huyền thoại với nhiều kỳ tích trong lịch sử. Cụ có
những đức tính mà nhà lãnh đạo nào cũng cần phải có: sự “hy sinh vì số đông”, lý tƣởng về tự
do, bác ái , tình yêu thƣơng dành cho bọn trẻ, sự hài hƣớc lạc quan, sự lỗi lạc và thông minh
kỳ thú…Cụ Dumbledore trở thành một hình tƣợng mẫu mực của đạo đức, của lòng tin và lẽ
phải.
Nhƣng cụ Dumbledore cũng chỉ là một ngƣời bình thƣờng với những sai lầm của tuổi
trẻ. Cụ hồ hởi nghiên cứu những “Thánh vật” cùng ngƣời bạn mới quen mà chẳng bận tâm đến
những hậu quả của nó. Cụ đã lãng quên sứ mệnh chăm sóc cô em gái đáng thƣơng của mình.
Sự cao siêu và hiểu biết quá nhiều đã kéo cụ đi khỏi những giới hạn và tất nhiên cụ phải trả giá
bằng cách mang nỗi hối hận và sự dằn vặt đó đến cuối đời.
Còn Harry, dù có dũng cảm bao nhiêu, bản lĩnh thế nào thì vẫn chỉ là một chàng trai 17
tuổi với những nông cạn của tuổi trẻ. Cậu là ngƣời đầu tiên trong bộ ba mất phƣơng hƣớng,
chán chƣờng và mỏi mệt. Tuy nhiên, Harry cậu đã chiến thắng những điều tầm thƣờng tồn tại
ngay trong chính bản thân để chiến đấu, để hoàn thành sinh mệnh của mình, để tự hào rằng:
Mình là một cậu nhóc 17 tuổi!
2.3.2. Bài học 2: Sai lầm nào cũng có con đường quay lại
Khi thầy Snape vò đầu bứt tai với mái tóc rối tung đứng trƣớc ngƣời hiệu trƣởng – lắp
bắp và sợ sệt. Anh ta đang sợ và hoảng loạn vì sinh mệnh của ngƣời con gái mà anh yêu
thƣơng đã không còn. Đau khổ và tuyệt vọng, Snape nhận ra rằng mình đang đi lầm đƣờng.
Với những tội ác sau bao nhiêu năm nằm trong hàng ngũ của kẻ - cũng - biết - là - ai - đó, anh
ta không biết rằng bây giờ mình có còn con đƣờng quay về đƣợc không? Nhƣng sai lầm nào
cũng có con đƣờng trở lại, và Snape đã có một cơ hội. Anh trở thành thầy dạy độc dƣợc tại
Hogwarts với một nhiệm vụ cao cả là bảo vệ đứa con trai của ngƣời con gái mà anh yêu
thƣơng.
Ron, ngƣời bạn tƣởng chừng trung thành nhất của Harry cũng có sai lầm chết ngƣời.
Ron một cách nào đó có thể nói là đã đào ngũ quá sớm trƣớc khi bộ ba làm đƣợc nhiều điều.
Nhƣng chàng ta cũng có cơ hội quay trở lại với cái “bật- tắt” để chứng minh bản thân.
