Hệ hỗ trợ hỏi đáp tự động tư vấn tuyển sinh đào tạo: Ứng dụng công nghệ tri thức (Luận văn)

- 1-

B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO

ĐI HC ĐÀ NNG

HUỲNH TN DNG

NG DNG CÔNG NGH TRI THC XÂY DNG

H H TR HI ĐÁP T ĐNG TRONG

TƯ VN TUYN SINH ĐÀO TO

Chuyên ngành: KHOA HC MÁY TÍNH

Mã s: 60.48.01

TÓ

ÓM

T

T

U

N

VĂ

ĂN

H

C

SĨ

K



U

T

Đà Nng - Năm 2012

- 2-

Công trình ñưc hoàn thành ti

ĐI HC ĐÀ NNG

Ngưi hưng dn khoa hc: PGS.TS. Phan Huy Khánh

Phn bin 1: TS. Huỳnh Hu Hưng

Phn bin 2: PGS.TS. Đoàn Văn Ban

Lun văn s ñưc bo v ti Hi ñng chm Lun

văn tt nghip thc sĩ k thut hp ti Đi hc Đà

Nng ngày 11 tháng 09 năm 2011.

Có th tìm hiu Lun văn ti:

- Trung tâm Thông tin - Hc liu, Đi hc Đà Nng

- Trung tâm Hc liu, Đi hc Đà Nng.

- 3-

M Đ U

1. Lý do ch!n ñ" tài

Ngày nay, vi s phát trin ca Internet, con ngưi ñưc tha

hưng mt kho tài liu khng l ca nhân loi vi vô s tri thc t rt

nhi u lĩnh vc khác nhau. T Internet, con ngưi có th tìm ki!m

ñưc các thông tin mà h c"n b#ng cách s$ d%ng các công c% tìm

ki!m thông d%ng hin nay như Google, Yahoo!,... Các công c% tìm

ki!m này ñã giúp cho ngưi dùng tìm ki!m thông tin ñưc nhanh

chóng và d& dàng.

Trong khi các h thng tìm ki!m thông tin ch' có th cung cp

các tài liu liên quan và chúng ta phi t tìm trong ñó câu tr li cho

nhu c"u thông tin ca mình, h thng h(i ñáp li có th cho ta câu tr

li  dng ng)n gn, súc tích ch không phi mt tp tài liu. Tuy

nhiên, ñ có th có câu tr li thưng phi s$ d%ng k!t hp nhi u

phương pháp liên quan ñ!n nhi u lĩnh vc khác nhau, bao gm ba

lĩnh vc chính là x$ lý ngôn ng+ t nhiên (Natural Language

Processing), tìm ki!m thông tin (Information Retrieval) và rút trích

thông tin (Information Extraction). H thng h(i-ñáp h, tr tr li

nhi u loi câu h(i khác nhau như câu h(i v s vt, s kin, ñ-nh

nghĩa, danh sách, quá trình, cách thc, lý do… trên nhi u lĩnh vc

khác nhau. Các h thng h(i-ñáp t ñng dành cho ti!ng Anh ñã

ñưc nghiên cu rt nhi u, ng d%ng trên nhi u lĩnh vc khác nhau,

ñ.c bit là tìm ki!m câu tr li t kho d+ liu khng l Internet. Các

h thng h(i-ñáp cho ti!ng Vit còn sơ khi và chưa ñưc ng d%ng

rng rãi. Vì th!, vic nghiên cu và xây dng h thng h(i-ñáp cho

ti!ng Vit là mt vic làm có ý nghĩa và thi!t thc.

- 4-

Cùng vi s phát trin ca Internet, nhu c"u trao ñi thông tin

trên các di&n ñàn ngày càng ln. Thc t! cho thy các di&n ñàn trên

mng ngày mt nhi u. Rt nhi u di&n ñàn tư vn trc tuy!n ph%c v%

hc tp cũng ra ñi. Các câu h(i ñưc gi lên di&n ñàn ñ ñưc các

chuyên gia trong các lĩnh vc ñó gii ñáp. Khi s lưng câu h(i ngày

càng nhi u và l.p ñi l.p li thì vic tr li th công như vy là không

kh thi, h thng h(i-ñáp là mt phương pháp h+u hiu ñ tr li t

ñng. Đây là mt nhu c"u c"n thi!t. Di&n ñàn tư vn là mt nhánh

ng d%ng ca h thng h(i-ñáp t ñng.

Trong tuyn sinh ñào to hin nay có mt khi lưng ln các

tài liu ñin t$ cho phép tìm ki!m ca bt kỳ thông tin tuyn sinh

nào, thông tin tuyn sinh thưng xuyên thay ñi và cp nht h#ng

năm cho phù hp vi tình hình thc t! ca ngành. Tuy nhiên, ñ khai

thác khi lưng ln d+ liu này ñòi h(i tn rt nhi u thi gian và

công sc. Trong mt vài năm tr li ñây, nh ng d%ng tt công ngh

thông tin và truy n thông, thông tin tuyn sinh ngày càng d& ti!p cn.

Bên cnh ñó s lưng thí sinh ñăng ký d thi vào trưng h#ng năm

liên t%c tăng cao, năm 2007 trưng có s thí sinh ñăng ký thi là 1.120

trong khi ch' tiêu tuyn là 240, năm 2008 có 5.812 thí sinh d thi và

ch' tiêu tuyn sinh là 400, ñ!n năm 2011 s thí sinh ñăng ký thi lên

ñ!n 12.552 trong khi ch' tiêu tuyn sinh là 1.250. Song vi vic tuyn

sinh là s lưng thí sinh ñăng ký thi vào các ngành là không

ñng ñ u nhau dn ñ!n chênh lch ñim trúng tuyn ngành cao và

ngành thp là khá ln.

Tính sn có ca các tài liu cơ s v tuyn sinh là rt nhi u,

trong khi chưa có bt kỳ thông tin nào ñm bo cht lưng và tính

chính thng ca các thông tin này. Vì vy, ñó là mt mi quan tâm

- 5-

ln trong công tác tuyn sinh ca ph% huynh và hc sinh khi chn thi

vào trưng nào, ngành nào. N!u chúng ta xây dng mt h thng h(i

ñáp gii hn trong lĩnh vc tuyn sinh và ñào to thì vic làm này h!t

sc có ý nghĩa và mang tính cp thi!t.

Ti phòng Đào to trưng Cao ñ1ng K thut Y t! II, là mt b

phn ph% trách công tác tuyn sinh h#ng năm ca Nhà trưng, vi s

lưng thí sinh ñăng ký d thi h#ng năm liên t%c tăng cao, s lưng

hc sinh và ph% huynh quan tâm ln. Vì vy, vn ñ tư vn hc sinh

và ph% huynh ca hc sinh bi!t v tt c thông tin tuyn sinh ca Nhà

trưng là rt c"n thi!t.

Vi nh+ng lý do trên, tôi quy!t ñ-nh chn ñ tài “ng d#ng

Công ngh$ Tri th%c xây d&ng h$ h' tr h(i ñáp t& ñ)ng

trong tư v*n Tuy+n sinh ñào to” nh#m giúp cho hc sinh và

ph% huynh ca hc sinh quan tâm có hiu bi!t v công tác tuyn sinh

ca B Giáo d%c và Đào to nói chung và ca Trưng Cao ñ1ng K

thut Y t! II nói riêng ñ t ñó có la chn ñúng ñ)n trưng và ngành

s hc trong tương lai.

2. M#c tiêu và nhi$m v# nghiên c%u.

Nh+ng k!t qu nghiên cu nh#m ng d%ng có hiu qu cho

công tác tư vn tuyn sinh ti Trưng cao ñ1ng K thut Y t! II. Đ

hoàn thành m%c ñích ý tưng ñ ra c"n nghiên cu các ni dung như

Nghiên cu tng quát v h thng h(i-ñáp t ñng, tp trung

nghiên cu các phương pháp có th áp d%ng cho ngôn ng+ ti!ng Vit

da trên nh+ng thành qu x$ lý ngôn ng+ ti!ng Vit ñã có. Da trên

nh+ng nghiên cu này, nh#m ñ xut ra ñưc mt gii pháp xây dng

- 6-

h h, tr tư vn t ñng b#ng ti!ng Vit trong tuyn sinh ñào to.

Nh+ng nghiên cu này làm cơ s lý thuy!t cũng như thc nghim

cho vic xây dng các h thng h(i-ñáp ti!ng Vit có hiu qu trong

tương lai.

3. Đi tưng và phm vi nghiên c%u

Đi tưng nghiên cu

Đi tưng nghiên cu là các website tìm ki!m trc tuy!n,

nghiên cu các phương pháp ñ xây dng mt h thng tư vn,

nghiên cu các công ngh mi xây dng mt website hiu qu vi

tc ñ truy cp nhanh, có kh năng tích hp h thng tư vn.

Đánh giá ng d%ng ca h thng.

Phm vi nghiên cu

Các vn ñ h(i ñáp liên quan ñ!n tuyn sinh và ng d%ng ti

phòng ñào to Trưng cao ñ1ng K thut Y t! II.

4. Phương pháp nghiên c%u

Đ tài này s k!t hp hai phương pháp nghiên cu, ñó là:

Phương pháp nghiên cu lý thuyt

Nghiên cu tài liu, ngôn ng+ và công ngh liên quan, tng

hp các tài liu, phân tích và xây dng h thng da vào công ngh

tri thc.

Phương pháp nghiên cu thc nghim

Phân tích yêu c"u thc t! ca bài toán và ñ xut gii pháp

xây dng h thng h, tr tư vn tuyn sinh.

- 7-

Xây dng d+ liu và h thng thông tin da trên các s liu

và thng kê tuyn sinh ca Nhà trưng và ca các trưng ñi hc, cao

ñ1ng c nưc.

Đánh giá k!t qu ñt ñưc.

5. K-t qu. d& ki-n

Nghiên cu tng quan v lĩnh vc h(i-ñáp t ñng

(Question Answering).

Tìm hiu các phương pháp phân tích câu h(i.

Tìm hiu các phương pháp tìm ki!m văn bn.

Phân tích thc trng công tác tuyn sinh ñào to ti trưng

Cao ñ1ng K thut Y t! II t năm 2005 ñ!n năm 2009, ñ

xut gii pháp xây dng h thng h(i-ñáp t ñng ph%c v%

tư vn tuyn sinh ñào to.

6. Ý nghĩa khoa h!c và th&c ti0n c1a lu2n văn

V mt lý thuyt

Tìm hiu cơ s lý thuy!t liên quan ñ!n ñ tài, tìm hiu các

phương pháp phân tích câu h(i và tìm ki!m thông tin trong h thng

h(i-ñáp, phân tích s liu v tuyn sinh.

V mt thc tin

2ng d%ng các công c% ñ xây dng h thng h(i-ñáp.

Sn ph3m là h thng h(i ñáp ph%c v% cho công tác tuyn

sinh và ng d%ng ti phòng ñào to Trưng cao ñ1ng K thut Y t!

II. Đng thi giúp cho hc sinh và ph% huynh ca hc sinh quan tâm

có hiu bi!t v công tác tuyn sinh ca B Giáo d%c và Đào to

- 8-

nói chung và ca Trưng cao ñ1ng K thut Y t! II nói riêng ñ t ñó

có la chn ñúng ñ)n trưng và ngành s hc trong tương lai.

Hưng ñ!n xây dng h thng h(i-ñáp ng d%ng ñưc trong

tương lai.

7. B c#c lu2n văn

Ni dung chính ca lun văn ñưc chia thành 3 chương như

Chương 1 – Cơ s lý thuy!t, trong chương này gm có hai ni

dung chính là tng quan v h thng h(i ñáp t ñng và các

phương pháp phân tích câu h(i, tìm ki!m thông tin trong h thng

h(i-ñáp.

Chương 2 – Nghiên cu thc nghim, chương này ch y!u tp

trung ñ phân tích công tác tuyn sinh và ñào to ti trưng Cao ñ1ng

K thut Y t! II, t ñó nh#m ñưa ra gii pháp c"n thi!t phi xây dng

h thng h, tr h(i ñáp t ñng trong chương 3.

Chương 3 –Xây dng h thng h(i-ñáp, chương này ñưa ra gii

pháp nh#m xây dng h thng h(i ñáp trong tư vn tuyn sinh và ñào

to ti trưng Cao ñ1ng K thut Y t! II.

Ph"n k!t lun ñánh giá nh+ng vic ñã làm ñưc và nh+ng vic

chưa làm ñưc, ñưa ra hưng phát trin trong tương lai.

- 9-

CHƯƠNG 1

CƠ S LÝ THUY4T

1.1. Tng quan v h thng hi ñáp t ñng

1.1.1. H thng hi-ñáp t ñng.

H thng h(i-ñáp t ñng (Question Answering-QA) là mt

h thng ñưc xây dng ñ thc hin vic tìm ki!m câu tr li cho

mt câu h(i ca ngưi dùng. H thng h(i-ñáp t ñng liên quan ñ!n

3 lĩnh vc ln là x$ lý ngôn ng+ t nhiên (Natural Language

Processing), tìm ki!m thông tin (Information Retrieval) và rút trích

thông tin (Information Extraction).

Hình 1.1 Lĩnh v&c h(i-ñáp t& ñ)ng

- 10-

1.1.2. Sơ lưc lch s phát trin

1.1.3. Kin trúc h thng hi-ñáp

H thng h(i-ñáp phát trin t lĩnh vc tìm ki!m thông tin

(IR). IR truy n thng thc hin tìm ki!m thông tin da trên t khóa

ca các câu truy vn. Trong quá trình tìm ki!m, các t khóa s ñưc

so khp (matching) vi mt ch' m%c tài liu tham kho cho các tài

liu khác nhau. Mô hình cơ bn ca mt h thng IR [2] có ki!n trúc

như sau:

Hình 1.2 H$ thng tìm ki-m thông tin

Luận văn: Ứng dụng công nghệ tri thức xây dựng hệ hỗ trợ hỏi đáp tự động trong tư vấn tuyển sinh đào tạo

Ứng dụng công nghệ tri thức xây dựng hệ hỗ trợ hỏi đáp tự động trong tư vấn tuyển sinh đào tạo nhằm nghiên cứu hệ thống hỏi đáp tự động tập trung nghiên cứu các phương pháp áp d5ng cho ngôn ngữ tiếng Việt

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Xác nhận đăng nhập

Đăng nhập từ tài khoản này?

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi