Bảng Hướng Dẫn Bệnh Nhân Nhiễm Lao Tiềm Ẩn
(Theo tài liệu bộ Y-tế tiểu bang Minnesota Hoa-kỳ)
Dược sĩ Lê Văn Nhân biên soạn
Thử nghiệm cho thấy bạn đã bị nhiễm lao tiềm ẩn. Một số nhỏ vi trùng lao đã lan tràn
vào nhiều bộ phận cơ thể của bạn, như phổi, xương hay thận.
Vi trùng lao này không làm bạn thương tổn bây giờ. Chúng đang ngủ nhưng vẫn còn
sống. Mầm lao vẫn ngủ khi cơ thể còn có thể chống lại chúng. Khi bạn bị nhiễm lao tiềm
ẩn, bạn không thể truyền bệnh lao cho người khác.
Khi cơ thể của bạn ngưng chống mầm lao, chúng sẽ thức giấc và bắt đầu phát triển. Điều
này có thể xảy ra cho bất cứ ai nhiễm lao tiềm ẩn ở bất cứ lúc nào.Khi vi trùng tăng
trưởng và lan tràn ta gọi là bệnh lao đang hoạt động. Người có bệnh lao hoạt động sẽ đau
yếu và có khả năng truyền bệnh cho người khác.
Làm thế nào để phòng ngừa lao tiềm ẩn?
Bạn có thể uống thuốc để phòng ngừa trở nên dạng lao hoạt động. Isoniazid hay INH là
thuốc thường dùng để chửa nhiễm lao tiềm ẩn. INH giết vi trùng lao đang ngủ trước khi
chúng có cơ hội làm cho bạn đau yếu. Vì mầm lao mạnh, nên cần uống nhiều tháng để
thuốc tiêu diệt vi trùng lao.
INH tác dụng tốt nhất nếu bạn uống hàng ngày cho đến khi bác sĩ bảo ngưng. Uống INH
bụng đói và tốt nhất vào buổi sáng.
Bạn phải đến khám bác sĩ mỗi tháng 1 lần trong khi uống INH, để bảo đảm điều trị diễn
tiến tốt đẹp.
Tại sao tôi phải uống thuốc trong khi tôi không cảm thấy đau yếu?
INH giết vi trùng lao trong cơ thể bạn trước khi chúng có cơ hội thức giấc và làm hại bạn.
Nên nhớ, vi trùng lao dễ bị tiêu diệt trong khi chúng vẫn còn ngủ.
Điều gì xảy ra nếu tôi không uống thuốc?
Nếu bạn không uống INH hay nếu bạn ngưng thuốc quá sớm, bạn có thể ngã bệnh và
chuyển qua dạng lao hoạt động. Điều này có thể xảy ra cho bất cứ ai nhiễm lao tiềm ẩn ở
bất cứ lúc nào. Đừng chờ đợi điều này xảy ra cho bạn và gia đình của bạn.
Tôi nghe nói có thuốc chủng ngừa lao BCG, tại sao không dùng?
Ở những quốc gia bệnh lao cao, nhiều người được chủng lao bằng BCG. BCG có thể bảo
vệ trẻ em khỏi bị lao, nhưng tác dụng chỉ kéo dài được vài năm.
Người đã chủng BCG có thể vẫn bị lao hoạt động! Nếu bạn đã tiêm BCG, bạn vẫn phải
dùng thuốc điều trị nhiễm lao tiềm ẩn.
Thông tin về thuốc isoniazid hay INH
Nhiều người uống INH hàng ngày mà không có vấn đề, nhưng cũng có vài điều bạn cần
quan sát:
• sốt hơn 3 ngày
• ăn mất ngon, giảm cân, hay cảm thấy mệt mỏi không có nguyên nhân
• buốn nôn hay ói mửa:
Vài người chỉ bị buồn nôn nhẹ khi bắt đầu uống INH. nếu xảy ra ở bạn, nên ăn chút gì
khi uống thuốc hay uống thuốc khi đi ngủ. Nếu bạn vẫn còn ói mửa sau 3 ngày, nên đi
khám bác sĩ,
• đau ở vùng bụng
• nước tiểu màu đậm như màu nước trà hay cà-phê
• mắt và da màu vàng
• da ngứa hay gãi ngứa
• cảm giác tê hay châm chích ở bàn tay hay bàn chân
• ho hơn 3 tuần
• ra mồ hôi ban đêm
Nếu bạn có những triệu chứng trên, nên đi khám bác sĩ ngay.
• Liều lượng:
a/ người lớn 5 mg/Kg/ngày cho đến 300 mg mỗi ngày. Liều cao INH (900-1500 mg tuần
2 hay 3 lần) đôi khi dùng, nhất là cho người có mức đề kháng nhẹ INH.
b/ Trẻ em: 10-15 mg/ngày cho đến 300 mg /ngày; 20-30 mg/Kg tuần 2 lần.
c/ suy thận/ thẩm tách: 300 mg ngày 1 lần hay 900 mg tuần 3 lần
• Khi nào nên dùng vitamin B6?
INH phải dùng thêm vitamin B6 để ngừa bệnh giây thần kinh ở phụ nữ mang thai, cho
con bú và 1 số bệnh như HIV/AIDS. tiểu đường, nghiện rượu và trước đó có bệnh giây
thần kinh. Liều 5 mg/Kg hay dưới 5 mg thường không gây bệnh giây thần kinh.
Những điểm quan trọng khác:
• uống rượu khi đang điều trị bằng INH có thể làm hại gan bạn. Đừng uống bia, rượu cho
đến khi bạn chấm dứt điều trị nhiễm lao tiềm ẩn.
• Báo ngay cho bác sĩ biết nếu bạn có dùng thuốc khác hay đang có thai.
Ds Lê Văn Nhân biên soạn