CÔNG ĐOÀN Y TẾ VIỆT NAM CỤC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG Y TẾ
CẨM NANG
NG DN AN TOÀN, VỆ SINH LAO ĐNG
TẠI CC CƠ S Y TẾ
Nhµ xuÊt b¶n y häc
Hµ néi - 2022
2
Chỉ đạo biên soạn:
PGS.TS. Phạm Thanh Bình
PGS.TS. Lương Mai Anh
Tham gia biên soạn:
1. PGS.TS. Nguyễn Khắc Hải
2. PGS.TS. Nguyễn Văn Chi
3. TS. Trương Anh Thư
4. ThS. Phạm Xuân Thành
5. ThS. Tô Thị Phương Thảo
6. ThS. Trần Thị Bích Thuỷ
7. Ông Nguyễn Anh Tuấn
8. Ông Lê Đức Thiện
9. Ông Cồ Như Quân
10. Đặng Thị Kiều Oanh
11. ThS. Hoàng Xuân Thảo
12. Hoàng Phương Thảo
13. Bà Nguyễn Thị Thu Chung
Ban Thẩm định
1. PGS.TS. Phạm Thanh Bình
2. PGS.TS. Lương Mai Anh
3. TS. Nguyễn Anh Thơ
4. ThS. Phạm Thị Thanh Thuỷ
5. ThS. Vũ Anh Tuấn
6. PGS.TS. Nguyễn Khắc Hải
7. ThS. Phạm Xuân Thành
Thư ký biên soạn
1. ThS. Phạm Xuân Thành
2. Bà Nguyễn Thị Thu Chung
3
LỜI GII THIỆU
Nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động của tổ chức công đoàn trong
tình hình mới nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước Tổng Liên đoàn Lao động Việt
Nam, Ban cán sự Đảng Bộ Y tế liên tục chỉ đạo trong những năm gần đây thông qua các
Chỉ thị, Nghị quyết, Quyết định, Kế hoạch của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
Bộ Y tế. Điều này đặc biệt quan trọng và ý nghĩa hơn đối với ngành y tế, một ngành đặc
thù phải bảo vệ an toàn vệ sinh lao động cho gần 500 ngàn đoàn viên cả nước để
nguồn lực chăm sóc sức khỏe cho gần 100 triệu người dân Việt Nam, do đó sức khỏe
của nhân viên y tế phải được đặt lên hàng đầu.
Bên cạnh những điều kiện thuận lợi người sử dụng lao động phải thực hiện
nghiêm các biện pháp đảm bảo an toàn vệ sinh lao động theo Luật, thì bản thân người
lao động phải ý thức cao, chấp hành nghiêm các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn kỹ
thuật, các nội quy, quy trình lao động đảm bảo an toàn vệ sinh lao động, đồng thời
người lao động có các giải pháp, nghiên cứu khoa học, cải tiến kỹ thuật, phát hiện và đề
xuất các nội dung còn chưa đảm bảo an toàn vệ sinh lao động theo Luật để kiến nghị với
người sử dụng lao động hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Công đoàn chính cầu
nối tuyên truyền, cung cấp các kiến thức, kỹ năng an toàn, vệ sinh cho người lao động,
tham mưu cho người sử dụng lao động thực hiện đúng quy định của Luật để bảo v
người lao động, kiểm tra giám sát, lắng nghe tổng hợp cùng với người lao động
những đề xuất, kiến nghị để làm cho môi trường làm việc an toàn, hiệu quả nhất cho cán
bộ y tế, người bệnh và người nhà bệnh nhân.
Thay mặt Ban cán sự Đảng, Lãnh đạo Bộ Y tế và Tổng liên đoàn, tôi hoan nghênh
Công đoàn Y tế Việt Nam đã chủ động phối hợp với Cục Quản lý Môi trường y tế, cùng
với các chuyên gia ban hành cuốn “Cẩm nang hướng dẫn thực hiện công tác an toàn vệ
sinh lao động tại các cơ sở y tế”.
Tôi hy vọng Cuốn Cẩm nang này sẽ được Lãnh đạo các đơn vị, tổ chức công đoàn
mỗi đoàn viên đón nhận để áp dụng trong thực thi công việc chuyên môn, đồng thời
người sử dụng lao động thường xuyên quan tâm đầu đúng mức cho công tác an toàn
vệ sinh lao động tại đơn vị, nhiều giải pháp cải thiện điều kiện làm việc, từng bước
giảm thiểu nguy tai nạn lao động, tai nạn rủi ro nghề nghiệp đặc thù cho người lao
động tại các cơ sở y tế.
Cuốn cẩm nang sẽ đồng hành cùng các cấp công đoàn để đổi mới công tác tuyên
truyền, tập huấn nâng cao nhận thức cho người lao động tuân thủ các quy định, quy
trình tại đơn vị; tăng cường kiểm tra giám sát việc thực hiện quy định của pháp luật về
An toàn vệ sinh lao động. Đặc biệt, rất mong mỗi đoàn viên, người lao động tại các
sở y tế thấy được tầm quan trọng của việc tuân thủ quy định để bảo vệ sức khỏe thiết
thực của bản thân, gia đình, người bệnh và người nhà bệnh nhân tại các cơ sở y tế.
4
Cuối cùng, xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm của Lãnh đạo Tổng Liên đoàn Lao
động Việt Nam đến đoàn viên ngành y tế. Đề nghị các đồng chí lãnh đơn các đơn vị
phối hợp chặt chẽ với các cấp công đoàn ngành y tế chăm lo, cải thiện điều kiện m
việc cho người lao động tốt hơn nữa để người lao động yên tâm công tác, toàn tâm cống
hiến vì nghề nghiệp đã chọn.
Bí thư Ban cán sự Đảng
Bộ trưởng Bộ Y tế
Đào Hồng Lan
5
LỜI NÓI ĐẦU
Trong thời gian qua công tác an toàn vệ sinh lao động đã được Đảng, Nhà nước và
các các tổ chức chính trị hội, tổ chức hội nghề nghiệp, các sở y tế trong toàn
ngành quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều
quan, đơn vị, cá nhân sử dụng lao động chưa nêu cao trách nhiệm, vi phạm các quy định
pháp luật về an toàn lao động, vệ sinh lao động. Tình trạng mất an toàn lao động, vệ
sinh lao động trong các quan, đơn vị xảy ra khá phổ biến; số vụ tai nạn lao động, số
người bị tai nạn lao động, mắc bệnh nghề nghiệp có xu hướng gia tăng.
Nguyên nhân của những hạn chế trên thể kể đến do nhận thức của người sử
dụng lao động, người lao động chưa đầy đủ; chưa nắm bắt được các quy định của pháp
luật, quy trình, biện pháp bảo đảm an toàn vệ sinh lao động tại nơi làm việc. Bên cạnh
đó, công tác thanh tra, kiểm tra về vệ sinh lao động, bệnh nghề nghiệp chưa đáp ứng
được yêu cầu thực tiễn; các chế tài xử phạt chưa nghiêm, chưa đủ sức răn đe, vì thế dẫn
tới việc các cơ quan, đơn vị chưa thực sự quan tâm tới việc cải thiện điều kiện làm việc,
chăm sóc sức khỏe, khám bệnh nghề nghiệp cho người lao động.
Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25 tháng 10 m 2017 của Ban chấp nh Trung
ương Đảng khóa XII về tăng cường công c bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức kho
nhân dân trong tình hình mới, theo đó quan điểm chỉ đạo “Nghề y một nghề đặc
biệt. Nhân lực y tế phải đặc biệt đđáp ứng yêu cầu chuyên môn và y đức. Để đồng
hành cùng BY tế Công đoàn vai trò quan trọng để tuyên truyền thay đổi hành vi
của người sử dụng lao động người lao động trong công tác an toàn vệ sinh lao động
để giảm thiểu tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Chính vậy, Công đoàn Y tế Việt
Nam phối hợp với Cục Quản lý môi trường y tế và các chuyên gia biên soạn cuốn “Cẩm
nang hưng dn an toàn, vệ sinh lao đng tại cc s y tếvới mong muốn tham
mưu giúp Lãnh đạo đơn vị thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Lao động Luật
An toàn, vsinh lao động; đoàn viên, người lao động nâng cao nhận thức để tuân thủ
nghiêm và đề xuất kịp thời các vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng
trong lĩnh vực đảm bảo an toàn vệ sinh lao động.
Nội dung cuốn cẩm nang gồm 3 chương với 8 nội dung hướng dẫn cụ thể về các
vấn đề an toàn, vsinh lao động trong khi thi hành nhiệm vụ của nhân viên y tế gồm:
Hướng dẫn kiểm soát nhiễm khuẩn; Hướng dẫn bảo đảm an toàn sinh học trong phòng
xét nghiệm; Hướng dẫn an toàn bức xạ; Hướng dẫn an toàn với hoá chất chế phẩm diệt
khuẩn sử dụng trong cơ sở y tế; Hướng dẫn an toàn sử dụng thiết bị điện; Hướng dẫn an
toàn trong sử dụng thiết bị áp lực; Hướng dẫn an toàn trong sử dụng thang máy điện;
Hướng dẫn đảm bảo an toàn trong quá trình vận chuyển bệnh nhân.
Trong khi biên soạn, chúng tôi đã sử dụng rất nhiều tài liệu của các chuyên gia tại
các cơ quan đơn vị trong và ngoài ngành; các tác giả trong và ngoài nước. Chúng tôi xin