Chương V: SỰ PHẢN XẠ – SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Tiết 36: SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG – SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG – GƯƠNG
PHẲNG
I. Mục đích yêu cầu:
- Các định luật và nguyên lý cơ bản của quang hình học. định luật truyền thẳng của
ánh sáng; nguyên lý về tính thuận nghịch của chiều truyền ánh sáng; định luật phản
xạ ánh sáng.
- Gương phẳng và những tính chất của ảnh của một vật cho bởi gương phẳng.
* Trọng tâm: Tòan bài
* Phương pháp: Pháp vấn, diễn giảng
II. Chuẩn bị: - GV: Gương phẳng,
- HS xem Sgk.
III. Tiến hành lên lớp:
A. Ổn định:
B. Kiểm tra: không
C. Bài mới.
PHƯƠNG PHÁP NỘI DUNG
I. Sự truyền ánh sáng:
GV giới thiệu HS nêu lên
nguồn sáng và vật sáng là gì?
GV giới thiệu HS nêu lên
vật chắn sáng và v
ật trong suốt
là gì?
HS nêu lên ĐL truyền thẳng
của AS.
1. Nguồn sáng và vật sáng:
- Nguồn sáng: là những vật phát ra ánh sáng.
- Vật sáng: bao gồm các nguồn sáng và các vật được chiếu
sáng.
2. Vật chắn sáng – vật trong suốt:
- Vật chắn sáng: là vật không cho ánh sáng truyền qua.
- Vật trong suốt: là vật cho ánh sáng truyền qua hoàn toàn.
3. Định luật truyền thẳng của ánh sáng:
“Trong môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền
theo đường thẳng.”
Hay nói cách khác: tia sáng là
khái niệm có tính mô hình
dùng để biểu diễn phương
truyền của ánh sáng.
HS nêu lên các chùm tia sáng?
4. Tia sáng và chùm tia sáng:
- Tia sáng: là đường truyền của ánh sáng.
- Chùm sáng (chùm tia, chùm tia sáng): là tập hợp gồm
nhiều tia sáng.
* Tính chất của tia sáng: trong môi trường trong suốt và
đồng tính, ánh sáng được truyền theo đường thẳng.
* Các loại chùm tia sáng:
- Chùm tia phân kỳ (h.a): là chùm mà các tia sáng được
phát ra tại một điểm.
- Chùm tia hội tụ (h.b): là chùm tia sáng giao nhau tại
một điểm.
- Chùm tia song song (h.c): là chùm các tia sáng đi song
song với nhau.
5. Nguyên lý về tính thuận nhgịch về chiều truyền ánh sáng:
“Đường đi của tia sáng không đổi chiều khi đồi chiều
truyền của tia sáng”
Ví dụ: Nếu ABC là đường truyền của một tia sáng truyền
từ A, thì ABC cũng là đường truyền của tia sáng truyền
từ C (đường truyền không đổi)
Hiện tượng phản xạ AS là gì?
II. Sự phản xạ ánh sáng:
1. Hiện tượng phản xạ ánh sáng: là hiện tượng tia sáng bị
đổi hướng trở lại môi trường cũ khi gặp một bề mặt
chắn.
Xét hiện tượng phản xạ sau: cho một tia sáng tới BI đập
vào một bề mặt nhẵn ta được một tia sáng phản xạ trở
lại là tia IR.
Biểu diễn:
xy: mặt phản xạ.
SI: tia tới, I: điểm tới
IN: pháp tuyến của mp xy tại I
IR: tia phản xạ
mp (SIN): mp tới
i
ˆ: góc tới
'
i
ˆ: góc phản xạ.
HS phát biểu ĐL phản xạ ánh
sáng?
HS nêu lên ảnh của vật qua
gương?
2. Định luật phản xạ ánh sáng: Tia phản xạ nằm trong mặt
phẳng tới và ở bên kia pháp tuyến so với tia tới. Góc phản
xạ bằng góc tới (
'
i
ˆ =
i
ˆ)
III. Gương phẳng:
1. Gương phẳng: là phần mặt phẳng (nhẵn) phản xạ được
hầu như hoàn toàn ánh sáng chiếu tới nó.
2. Đặc điểm ảnh của vật qua gương:
- Vị trí: ảnh và vật đối xứng nhau qua gương.
- Độ lớn: ảnh bằng vật.
- Tính chất: vật thật thì gương cho ảnh ảo.
D. Củng cố: Nhắc lại: Nhắc lại các khái niệm trên.
E. Dặn dò:
- Hướng dẫn trả lời các câu hỏi Sgk.
- BTVN: 5, 6, 7 Sgk trang 112 và bài tập trong SBT.
- Xem bài: “Gương cầu lõm”