Khái niệm, dấu hiệu mắc bệnh và cách dự phòng
Ung thư là gì?
Ung thư là một nhóm của các bệnh ảnh hưởng đến tế bào của cơ thể. Các tế bào
bình thường tự sinh sản và nhân đôi. Khi các tế bào bắt đầu phát triển rất nhanh,
và không tuân theo trật tự, khối u hình thành. Các khối u có thể là lành tính, có
nghĩa là nó nằm yên tại chỗ và thường có thể cắt bỏ.
Một số khối u là ác tính nó xâm nhập vào các mô chung quanh và phá hủy tế bào
bình thường.
Nếu không được kiểm soát các tế bào này có thể phát triển nhanh chóng và lan tỏa
vào trong dòng máu đến các phần khác của cơ thể và tạo nên các khối u mới. Quá
trình này được gọi là ung thư di căn có thể gây tử vong.
Ung thư có thể chia thành 4 nhóm.
- Ung thư ở da hay tạng gọi là ung thư biểu mô (carcinomas).
- Ung thư xảy ra trong mô cơ và xương gọi là ung thư mô liên kết (sarcomas).
- Ung thư hạch (Lymphomas) là ung thư trong hệ thống bạch huyết, bệnh ảnh
hưởng tới các hạch bạch huyết ở cổ, bẹn, nách, gan và lách.
- Ung thư máu (leukemias) là những ung thư của tủy xương tạo máu.
Có nhiều yếu tố gây ra ung thư. các nhà khoa học chứng minh rằng hút thuốc liên
quan với nhiều loại ung thư, béo phì và chế độ ăn nhiều mỡ cũng gia tăng nguy cơ
bị ung thư. Có nhiều yếu tố gọi là những chất sinh ung thư. Tiếp xúc qua nhiều với
ánh sáng mặt trời là một yếu tố nguy cơ của nhiều loại ung thư da.
Nếu trong gia đình có người bị ung thư, bạn nên đi khám bệnh khi có những triệu
chứng báo hiệu. Phát hiện sớm là yếu tố quan trọng giúp điều trị hiệu quả.
Dự phòng bệnh ung thư
- Ngừng hút thuốc lá
- Không uống rượu, không ăn trầu
- Che chắn vùng da hở khi làm việc ngoài trời. Các yếu tố hóa học, vật lý trong
môi trường làm việc cần ở dưới mức giới hạn cho phép
- Chế độ ăn : Hạ thấp chế độ ăn có mỡ động vật. Ăn nhiều rau, quả có Vitamin
C,E,B và A. Ăn thức ăn có nhiều xơ. Tránh thức ăn rán bị cháy, nướng, nhiều gia
vị gây kích thích.
Các triệu chứng báo hiệu ung thư
Ung thư được điều trị hiệu quả khi phát hiện ở giai đoạn sớm. Rất nhiều trường
hợp chính bệnh nhân chứ không phải thầy thuốc phát hiện các triệu chứng báo
hiệu ung thư.
Hiệp Hội Ung thư Hoa Kỳ đã liệt kê 7 triệu chứng báo hiệu ung thư và khuyến cáo
người dân nên phát hiện sớm các triệu chứng này.
Các triệu chứng báo hiệu này là:
- Thay đổi thói quen đi cầu hay đi tiểu, thí dụ như táo bón, tiêu chảy hay
đi tiểu màu đỏ nâu
- Sưng kéo dài
- Chảy máu hay xuất tiết các chất dịch bất thường
- Một khối u ở vú, hạch bạch huyết, hay bất cứ nơi nào trên cơ thể
- Chán ăn kéo dài hay nuốt khó
- Các mụn cóc hay nốt ruồi thay đổi đặc tính, nhất là khi nó phát triển hay
chảy máu
- Ho kéo dài và khàn tiếng
Nếu bạn có một hay nhiều triệu chứng kể trên nên đi khám bệnh. Khám sức khỏe
định kì là một trong những yếu tố hàng đầu chống lại ung thư
Di căn
Di căn là một trong những nguyên nhân chính gây tử vong của ung thư. Di căn là
sự phát triển những khối u thứ hai tại các tạng khác trong cơ thể từ khối ung thư
tiên phát. Dần dần các khối u này gây ảnh hưởng đến chức năng sinh tồn của cơ
thể, và nếu không kiểm soát được bệnh nhân sẽ tử vong.
Phần lớn các dạng di căn của tế bào ung thư đều lan truyền qua đường tuần hoàn
trong mao mạch và tĩnh mạch. Nó cũng lan truyền theo đường bạch huyết và rơi
vãi trong các khoang của cơ thể. Các tạng thường bị di căn nhất là xương, phổi,
gan, và hệ thần kinh trung ương.
Khi khối ung thư đã lan tới các phần khác của cơ thể thì khả năng điều trị thành
công rất thấp. Do đó điều cần thiết là phải khám sức khỏe thường xuyên và sàng
lọc ung thư. Phát hiện sớm là phương pháp phòng bệnh tốt nhất.
Hóa trị liệu
Hóa trị liệu là một phương pháp điều trị ung thư trong đó các hóa chất được sử
dụng để tiêu hủy các tế bào ung thư trong những phần khác nhau của cơ thể. Trước
tiên nó được sử dụng để điều trị các ung thư không thể phẫu thuật, hay để điều trị
hỗ trợ sau phẫu thuật.
Hóa trị liệu có thể sử dụng bằng đường uống hay đường tiêm qua tĩnh mạch hoặc
tiêm bắp. Thời gian và số lần điều trị phụ thuộc vào loại ung thư, loại thuốc được
sử dụng, và đáp ứng của cơ thể bệnh nhân. Tuy nhiên, các thuốc chống ung thư
không chỉ tấn công các tế bào ung thư mà còn tiêu diệt cả tế bào bình thường.
Do đó, chúng ta hiểu tại sao hóa trị liệu thường gây các phản ứng phụ như buồn
nôn, nôn, rụng lông, tóc, mệt mỏi tiêu chảy, giảm hồng cầu và bạch cầu. Các phản
ứng phụ này có khuynh hướng thay đổi tùy thuộc vào liều và loại hóa trị được sử
dụng. Mặc dầu các phản ứng phụ thường gây khó chịu nhưng sẽ hết ngay sau khi
ngưng điều trị. Một số thuốc có thể kiểm soát được các phản ứng phụ, và trong
một số trường hợp các phản ứng phụ này có thể giảm khi cơ thể thích nghi được
với điều trị.
Tùy thuộc vào loại ung thư, hóa trị liệu đôi khi được sử dụng kết hợp với phẫu
thuật hay xạ trị nhằm làm tăng khả năng điều trị
Ung thư ở nam giới