
1
LIÊN TCH
B TÀI CHÍNH – B NÔNG NGHIP VÀ
PHÁT TRIN NÔNG THÔN
--------
CNG HOÀ XÃ HI CH NGHA VIT NAM
c lp - T do - Hnh phúc
------------
S: 74/2008/TTLT/BTC-BNN Hà Ni, ngày 14 tháng 8 nm 2008
THÔNG T LIÊN TCH
HNG DN CH QUN LÝ TÀI CHÍNH TRONG HP TÁC XÃ NÔNG NGHIP
Cn c Lut Hp tác xã nm 2003;
Cn c Lut K toán nm 2003;
Cn c Ngh nh s 177/2004/N-CP ngày 12 tháng 10 nm 2004 ca Chính ph quy nh chi
tit thi hành mt s iu ca Lut Hp tác xã nm 2003;
công tác qun lý tài chính ca các hp tác xã nông nghip cht ch, hiu qu, úng pháp
lut, Liên B Tài chính - B Nông nghip và Phát trin nông thôn hng dn ch qun lý tài
chính trong Hp tác xã nông nghip nh sau:
I. QUY NH CHUNG
1. Thông t này áp dng cho hp tác xã nông nghip, lâm nghip, ng nghip và ngh mui
c gi chung là hp tác xã nông nghip (HTX).
2. Cn c vào các quy nh ca Thông t này, HTX vn dng xây dng quy ch qun lý tài
chính ni b phù hp vi c im, iu kin ho t ng ca HTX; thông qua i hi xã viên và t!
chc thc hin "y quy ch tài chính ni b, các quy nh ca pháp lut liên quan, m bo
nguyên t#c t nguyn, công khai, dân ch và úng pháp lut.
II. QUN LÝ VÀ S DNG CÁC NGUN VN CA HTX
1. Vn iu l ca HTX:
1.1 Vn iu l ca hp tác xã là t!ng s vn do các xã viên óng góp theo quy nh t i khon 1
iu 14 Ngh nh s 177/2004/N-CP ngày 12/10/2004 ca Chính ph quy nh chi tit thi hành
mt s iu ca Lut Hp tác xã nm 2003 (sau ây gi t#t là Ngh nh s 177/2004/N-CP) và
c ghi vào iu l ca HTX.
1.2 Tng, gim vn iu l ca HTX:
i hi xã viên quyt nh vic iu ch$nh tng, gim vn iu l ca HTX theo quy nh t i khon
5 iu 14 Ngh nh s 177/2004/N-CP.
2. Vn ch s% h&u ca HTX:
Vn ch s% h&u ca HTX c chia thành hai lo i:
2.1 Vn không ưc chia ca HTX g'm:
a) Vn c hình thành t( tích lu) ca HTX: Là ph"n li nhun sau thu, c i hi xã viên
quyt nh trích mt ph"n hay toàn b b! sung vn kinh doanh ca HTX.
b) Các qu) hp tác xã: Là các qu) c trích t( li nhun sau thu g'm qu) phát trin sn xu*t,
qu) d phòng và qu) khác (nu có) theo quy nh t i khon 1 iu 17 Ngh nh s
177/2004/N-CP và do i hi xã viên quyt nh.
c) Vn tr c*p: Bao g'm các khon tài tr ca Nhà nc, quà biu, tng ca các t! chc, cá
nhân trong và ngoài nc cho HTX. Nu khon tài tr b+ng hin vt thì HTX thành lp hi 'ng
nh giá quy thành tin t i th,i im nhn tài tr ó. HTX phi t! chc qun lý cht ch ngu'n
vn này theo quy nh t i iu 15 Ngh nh s 177/2004/N-CP và iu l HTX.
2.2 Vn chia ca HTX:

2
Vn chia ca HTX là vn góp ca xã viên: Xã viên gia nhp HTX phi góp vn theo quy nh t i
khon 1, 2, 3 iu 14 Ngh nh s 177/2004/N- CP và iu l HTX.
Xã viên c hoàn tr vn góp khi ch*m dt t cách xã viên theo quy nh t i khon 2 iu 31
Lut Hp tác xã nm 2003. Vic tr l i vn góp cho xã viên cn c vào thc tr ng tài chính ca
HTX t i th,i im tr l i vn, sau khi HTX ã quyt toán nm và ã gii quyt xong các quyn li,
ngh-a v v kinh t ca xã viên i vi HTX. Hình thc, th,i h n tr l i vn góp ca xã viên phi
phù hp vi quy nh ca iu l HTX v vn góp và các quy nh ca pháp lut có liên quan.
3. Vn vay và các khon n cha n h n tr
3.1 Vn vay:
HTX c quyn huy ng vn theo quy nh ca pháp lut phc v sn xu*t kinh doanh và
t chu trách nhim v hiu qu s. dng vn huy ng, hoàn tr "y c gc và lãi cho ch n
theo cam kt trong hp 'ng vay vn.
Hp tác xã c t! chc ho t ng tín dng ni b huy ng vn nhàn r/i ca xã viên phc
v cho sn xu*t kinh doanh ca HTX và h xã viên.
Lãi su*t huy ng vn thc hin theo hp 'ng vay vn ca các t! chc tài chính, tín dng
không vt quá lãi su*t tr"n do Ngân hàng Nhà nc Vit Nam quy nh. Tr,ng hp vay vn
trc tip ca cá nhân, t! chc kinh t khác thì lãi su*t vay ti a không vt quá 1,2 l"n lãi su*t
do Ngân hàng Nhà nc Vit Nam quy nh t i th,i im vay vn.
3.2 Các khon n chưa n hn tr:
Là các khon n cha phi thanh toán, lãi cha n k0 phân phi, HTX c s. dng phc
v cho sn xu*t kinh doanh. HTX có trách nhim m% s! theo dõi "y các khon n phi tr
g'm c các khon lãi phi tr và thanh toán các khon n phi tr theo úng th,i h n ã cam
kt.
4. Ngu'n vn huy ng hp pháp khác theo quy nh ca pháp lut.
5. Th1m quyn quyt nh vic vay vn; cho vay; góp vn liên doanh, "u t thành lp doanh
nghip trong HTX; "u t mua s#m, thanh lý tài sn c nh; b! sung vn lu ng c quy
nh c th trong iu l HTX do i hi xã viên thông qua và phù hp vi các quy nh ca
pháp lut liên quan.
III. QUN LÝ TÀI SN, VN BNG TIN CA HP TÁC XÃ
Tài sn ca HTX c phân chia thành hai lo i: Tài sn c nh (TSC) và "u t dài h n; tài
sn lu ng (TSL) và "u t ng#n h n.
1. Tài sn c nh và "u t dài h n:
1.1 Tài sn c nh ca HTX: Bao g'm tài sn c nh h&u hình, tài sn c nh vô hình. Tiêu
chu1n xác nh TSC; vic qun lý, s. dng và trích kh*u hao TSC thc hin theo quy nh
ca B Tài chính.
1.2 u tư dài hn: Là các khon HTX góp vn (b+ng tin hoc tài sn, công lao ng) vào các
ơn v khác thành lp doanh nghip, HTX, liên doanh, hp 'ng hp tác kinh doanh cùng
chu ri ro, cùng chia li nhun t( kt qu ho t ng kinh doanh.
HTX phi m% s! k toán theo dõi các khon "u t dài h n, vic thu li nhun ca ho t ng
"u t. nh k0 phân tích ánh giá hiu qu ho t ng "u t dài h n.
2. Tài sn lu ng và "u t ng#n h n:
2.1 Tài sn lưu ng: Là các lo i vt t, nhiên liu, dng c, sn ph1m, hàng hóa, bán thành
ph1m, sn ph1m d% dang, tin mt t'n qu), s d tin g.i ngân hàng, n phi thu, c! phiu, trái
phiu t'n qu). HTX phi m% s! sách theo h thng qun lý cht ch, khoa hc và s. dng có
hiu qu tài sn lu ng.
2.2. Qun lý tài sn lưu ng:

3
- nh k0 (sáu tháng "u nm, cui nm), HTX phi kim kê, xác nh s lng, ch*t lng và
giá tr tài sn lu ng; khi phát hin th(a thì h ch toán vào thu nhp khác; phát hin thiu phi
xác nh rõ nguyên nhân: Nu do khách quan thì h ch toán giá tr t!n th*t vào kt qu kinh
doanh, nu do ch quan phi xác nh trách nhim ca t! chc, cá nhân yêu c"u b'i th,ng
toàn b hay mt ph"n giá tr t!n th*t; tr,ng hp b'i th,ng mt ph"n giá tr t!n th*t, ph"n còn
l i h ch toán vào kt qu kinh doanh.
- Mi tr,ng hp nhp, xu*t kho u phi lp "y các chng t( và ghi chép s! sách có liên
quan (phiu nhp, xu*t kho; các s! kho vt liu, sn ph1m hàng hóa).
- Giá h ch toán nhp kho TSL mua ngoài: Là giá mua cng vi chi phí vn chuyn, bo qun,
phí bo him, chn lc, tái ch (nu có), thu nhp kh1u i vi hàng nhp kh1u.
- Giá h ch toán nhp kho TSL do HTX t ch: Là giá vt t xu*t kho cng vi chi phí thc t
phát sinh trong quá trình t ch.
- Giá h ch toán ca vt t thuê ngoài gia công, ch bin: Là giá vt t thc t xu*t kho giao gia
công cng vi chi phí gia công, chi phí vn chuyn, bc d3.
- Toàn b giá tr nh&ng TSL ã xu*t dùng phi tính vào chi phí ca i tng s. dng trong k0
sn xu*t kinh doanh, dch v ca HTX.
Nh&ng tr,ng hp xu*t dùng công c, dng c có giá tr ln, có th,i gian s. dng t( mt nm
tr% lên thì phân b! vào nhiu chu k0 sn xu*t kinh doanh nhng ti a không quá 3 nm.
- HTX phi xây dng nh mc tiêu hao vt t, nhiên liu cho t(ng mt hàng, sn ph1m; hàng
nm xem xét iu ch$nh cho phù hp nh+m tit kim chi phí h giá thành, tng sc c nh tranh
ca sn ph1m, hàng hoá trên th tr,ng.
- HTX c h ch toán khon d phòng gim giá hàng t'n kho vào chi phí kinh doanh trong k0
trc khi lp báo cáo tài chính nm. Vic trích lp và s. dng khon d phòng này thc hin
theo Thông t s 13/2006/TT-BTC ngày 27/02/2006 ca B Tài chính hng dn ch trích lp
và s. dng các khon d phòng gim giá hàng t'n kho, t!n th*t các khon "u t tài chính, d
phòng n khó òi và bo hành sn ph1m, hàng hoá t i doanh nghip.
- HTX xây dng quy ch qun lý tài chính và m% s! theo dõi cht ch các ho t ng thu, chi tin
mt, tin g.i, ngân phiu, c! phiu, trái phiu, ngo i t. Th qu) phn ánh "y , kp th,i các
khon thu, chi, thc hin úng quy ch qun lý tin mt.
Hàng tháng HTX phi t! chc kim qu) tin mt và thc hin i chiu s d các tài khon ca
HTX vi ngân hàng.
3. Ho t ng tín dng ni b:
3.1 Hp tác xã dùng vn nhàn r/i ca HTX và huy ng tin g.i ca xã viên cho xã viên vay
theo hình thc tín dng ni b. HTX phi xây dng phơng án: V tin huy ng, tin cho vay,
lãi su*t cho vay, lãi su*t tin g.i, cơ s% vt ch*t và các iu kin thc hin tín dng ni b. Xây
dng quy ch ho t ng tín dng ni b phù hp vi các vn bn pháp lut liên quan và c
i hi xã viên thông qua.
3.2 HTX phi t! chc h ch toán riêng ho t ng tín dng ni b: M% s! h ch toán các ho t ng
cho vay, nhn tin g.i và các ho t ng thu chi khác liên quan. Cui tháng, cui quý phi kim
kê qu) tin mt, i chiu công n; T! chc công tác qun lý theo quy nh t i Thông t s
06/2004/TT-NHNN ngày 27/9/2004 hng dn tín dng ni b HTX, Thông t s 04/2007/TT-
NHNN ngày 13/6/2007 ca Ngân hàng Nhà nc Vit Nam s.a !i, b! sung Thông t s
06/2004/TT-NHNN và ch qun lý tài chính, k toán hin hành.
IV. QUN LÝ DOANH THU, CHI PHÍ
1. Qun lý doanh thu:
1.1 Doanh thu ca HTX: Là toàn b giá tr sn ph1m hàng hóa, dch v mà HTX ã bán, cung c*p
cho các xã viên và khách hàng c các xã viên và khách hàng tr tin hoc ch*p nhn thanh
toán (cha thu c tin), bao g'm:

4
a) Doanh thu t( ho t ng sn xu*t kinh doanh: Là toàn b giá tr sn ph1m hàng hóa, dch v
mà HTX ã bán, cung c*p cho khách hàng và khách hàng tr tin hoc ch*p nhn thanh toán
(cha thu c tin).
b) Doanh thu t( ho t ng dch v cho xã viên là các khon thu t( các dch v h/ tr sn xu*t,
kinh doanh ca xã viên nh: Dch v ti tiêu nc, dch v nc s ch, cung c*p vt t, ging,
phân bón, thuc tr( sâu, làm *t, in sinh ho t, chuyn giao khoa hc k) thut và dch v phc
v ,i sng vn hoá, xã hi khác ca xã viên nh: Dch v chm sóc ng,i cao tu!i, dch v hiu
h4, v sinh môi tr,ng.
HTX theo dõi và h ch toán riêng các khon doanh thu này làm cn c mi5n, gim thu thu
nhp doanh nghip theo quy nh t i Ngh nh s 88/2005/N-CP ngày 11/7/2005 ca Chính
ph v mt s chính sách khuyn khích phát trin HTX.
c) Doanh thu t( ho t ng tài chính: Là thu tin lãi các khon tin g.i ngân hàng, tin lãi cho vay
ca ho t ng tín dng ni b, thu t( ho t ng mua bán công trái, c! phiu, lãi ho t ng "u
t dài h n.
d) Doanh thu t( các ho t ng khác: Là các khon thu h/ tr v giá ca Nhà nc (khuyn
nông, tr giá in,...), thu cho thuê hoc do thanh lý, nhng bán tài sn c nh và các khon
thu b*t th,ng khác.
T*t c các khon doanh thu c tính b+ng tin. Tr,ng hp thu b+ng hàng hóa, dch v, !i
hàng thì phi tính thành tin t i th,i im thanh toán hoc ch*p nhn thanh toán h ch toán
doanh thu.
Toàn b doanh thu phát sinh trong k0 phi có các hóa ơn, chng t( và phi phn ánh "y
kp th,i vào s! k toán theo quy nh ca ch k toán hin hành.
1.2 Các khon thu không ưc hch toán vào doanh thu, g'm:
a) Tin thu h'i công n, thu t m ng, thu vn góp ca xã viên, nhn vn góp liên doanh ca các
t! chc, cá nhân khác.
b) Các khon h/ tr "u t ca Nhà nc:
- Nhà nc h/ tr "u t (b+ng tin hoc hin vt) cho giao thông, thy nông và h t"ng cơ s%
khác: Sau khi tip nhn tài sn qun lý và s. dng thì h ch toán tng vn không chia ca
HTX.
- Tr giá cc vn chuyn h/ tr chi phí cho vùng núi, biên gii: HTX h ch toán gim chi phí
trong nm.
c) Tin hoc tài sn do t! chc, cá nhân tng HTX: H ch toán tng tin hoc tài sn; 'ng th,i
tng vn không chia ca HTX.
d) T i th,i im lp báo cáo quyt toán, HTX ã vit hóa ơn bán hàng và ã thu tin nhng
cha xu*t hàng thì s tin ã thu không c ghi vào doanh thu, mà h ch toán là khon thu
trc ca khách hàng.
1.3. Mt s ni dung cn chú ý khi hch toán doanh thu:
a) i vi hàng hóa nhn bán i lý (ký g.i) ca các ơn v khác thì doanh thu là khon thu hoa
h'ng i lý mà HTX c h%ng.
b) HTX nhn gia công vt t, hàng hóa thì doanh thu tính theo giá tr gia công ghi trên hóa ơn
(bao g'm tin công lao ng, nhiên liu, ng lc, vt liu ph và chi phí khác liên quan) ca
khi lng sn ph1m gia công hoàn thành trong k0 c bên thuê gia công ch*p nhn thanh
toán.
c) i vi sn ph1m, hàng hóa, dch v HTX sn xu*t ra dùng trao !i, biu, tng, th%ng,
trang b cho ng,i lao ng thì doanh thu là giá bán ca sn ph1m cùng lo i hoc tơng ơng
trên th tr,ng t i th,i im phát sinh ho t ng ó.

5
d) i vi sn ph1m, dch v do HTX sn xu*t dùng vào phc v sn xu*t kinh doanh nh in
máy n! ca HTX, sn ph1m sn xu*t ra làm TSC ca HTX thì doanh thu là các chi phí trc
tip, gián tip làm ra sn ph1m ó.
) i vi ho t ng cho thuê TSC có nhn trc tin cho thuê ca nhiu nm thì HTX h ch
toán s tin thu trc này nh mt khon n phi tr. Hàng nm tính doanh thu cho thuê tài sn
b+ng t!ng s tin cho thuê chia cho s nm cho thuê tài sn ã nhn tin.
e) i vi ho t ng dch v giao khoán trong HTX thì doanh thu là s tin phi thu ghi trong hp
'ng giao nhn khoán n h n phi tr.
g) i vi ho t ng cho vay, thu lãi tin g.i, thu nghip v cho thuê tài chính thì doanh thu là s
lãi phi thu trong k0 c xác nh nh sau: S lãi phi thu ca các khon cho vay trong h n.
Còn s lãi phi thu ca các khon cho vay quá h n không a vào doanh thu mà theo dõi khon
lãi vay này ngoài bng cân i k toán, khi thu c thì h ch toán vào thu nghip v.
h) Doanh thu b+ng ngo i t thì quy !i ra 'ng Vit Nam theo t4 giá bình quân liên ngân hàng do
Ngân hàng Nhà nc Vit Nam công b t i th,i im phát sinh doanh thu.
2. Qun lý chi phí, giá thành:
2.1. Chi phí hot ng sn xut kinh doanh:
- Chi phí ho t ng sn xu*t kinh doanh trong HTX bao g'm: Các khon chi trc tip và chi phí
gián tip có liên quan n ho t ng sn xu*t kinh doanh.
- Chi phí ho t ng tài chính: Chi phí mua, bán trái phiu, c! phiu, chi ho t ng tín dng ni b.
HTX phi ghi chép, phn ánh mi chi phí thc t phát sinh ca t(ng dch v, t(ng ngành sn
xu*t kinh doanh. Vic qun lý và h ch toán chi phí thc hin theo hng dn nh sau:
a) Chi phí trc tip:
- Chi phí vt t: Bao g'm chi phí nguyên liu, vt liu, nhiên liu, dng c. Vic qun lý chi phí
vt t c thc hin qua 2 khâu: Mc tiêu hao vt t và giá vt t (theo quy nh t i khon 2
Mc III Thông t này).
Tr,ng hp vt t mua ca ng,i trc tip sn xu*t không có hóa ơn, thì ng,i mua hàng phi
lp bng kê, ghi rõ tên, a ch$ ng,i bán, s lng hàng hóa, ơn giá, thành tin, ch& ký ca
ng,i bán hàng, ch nhim HTX duyt chi.
- Chi phí kh*u hao TSC (theo quy nh t i khon 1 Mc III ca Thông t này).
- Chi phí tin công: Bao g'm tin công tr cho xã viên HTX và lao ng thuê ngoài trc tip tham
gia vào ho t ng sn xu*t kinh doanh phù hp vi giá c th tr,ng th,i im thuê (nu tr
b+ng hin vt thì quy ra b+ng tin).
- Chi phí dch v mua ngoài: Là các khon chi phí s.a ch&a TSC thuê ngoài, chi phí in,
nc; tin thuê bc vác vn chuyn hàng hóa; các dch v mua ngoài khác và ch$ h ch toán theo
s c chi, có chng t( hp pháp, hp lý theo quy nh.
- Khon chi xúc tin thơng m i: Mua thông tin v th tr,ng, thuê t v*n kinh t thơng m i,
ho t ng tìm kim th tr,ng, thuê gian hàng hi ch trin lãm. Các khon chi "u t lp vn
phòng i din, chi nhánh % nc ngoài thì h ch toán tng TSC.
Ban qun tr HTX xây dng quy ch qun lý chi phí sn xu*t kinh doanh thông qua i hi xã
viên và công b công khai, làm cn c qun lý iu hành và giám sát. Ch nhim HTX quyt
nh mc chi và chu trách nhim trc i hi xã viên v quyt nh ca mình.
b) Chi phí qun lý HTX:
- Chi phí vt t vn phòng.
- Chi kh*u hao và s.a ch&a TSC vn phòng.

