1
LIÊN TCH
B TÀI CHÍNH – B NÔNG NGHIP VÀ
PHÁT TRIN NÔNG THÔN
--------
CNG HOÀ XÃ HI CH NGHA VIT NAM
c lp - T do - Hnh phúc
------------
S: 74/2008/TTLT/BTC-BNN Hà Ni, ngày 14 tháng 8 nm 2008
THÔNG T LIÊN TCH
HNG DN CH  QUN LÝ TÀI CHÍNH TRONG HP TÁC XÃ NÔNG NGHIP
Cn c Lut Hp tác xã nm 2003;
Cn c Lut K toán nm 2003;
Cn c Ngh nh s 177/2004/N-CP ngày 12 tháng 10 nm 2004 ca Chính ph quy nh chi
tit thi hành mt s iu ca Lut Hp tác xã nm 2003;
 công tác qun lý tài chính ca các hp tác xã nông nghip cht ch, hiu qu, úng pháp
lut, Liên B Tài chính - B Nông nghip và Phát trin nông thôn hng dn ch  qun lý tài
chính trong Hp tác xã nông nghip nh sau:
I. QUY NH CHUNG
1. Thông t này áp dng cho hp tác xã nông nghip, lâm nghip, ng nghip và ngh mui
c gi chung là hp tác xã nông nghip (HTX).
2. Cn c vào các quy nh ca Thông t này, HTX vn dng  xây dng quy ch qun lý tài
chính ni b phù hp vi c im, iu kin ho t ng ca HTX; thông qua i hi xã viên và t!
chc thc hin "y  quy ch tài chính ni b, các quy nh ca pháp lut liên quan, m bo
nguyên t#c t nguyn, công khai, dân chúng pháp lut.
II. QUNVÀ S DNG CÁC NGUN VN CA HTX
1. Vn iu l ca HTX:
1.1 Vn iu l ca hp tác xã là t!ng s vn do các xã viên óng góp theo quy nh t i khon 1
iu 14 Ngh nh s 177/2004/N-CP ngày 12/10/2004 ca Chính ph quy nh chi tit thi hành
mt s iu ca Lut Hp tác xã nm 2003 (sau ây gi t#t là Ngh nh s 177/2004/N-CP) và
c ghi vào iu l ca HTX.
1.2 Tng, gim vn iu l ca HTX:
i hi xã viên quyt nh vic iu ch$nh tng, gim vn iu l ca HTX theo quy nh t i khon
5 iu 14 Ngh nh s 177/2004/N-CP.
2. Vn ch s% h&u ca HTX:
Vn ch s% h&u ca HTX c chia thành hai lo i:
2.1 Vn không ưc chia ca HTX g'm:
a) Vn c hình thành t( tích lu) ca HTX: Là ph"n li nhun sau thu, c i hi xã viên
quyt nh trích mt ph"n hay toàn b b! sung vn kinh doanh ca HTX.
b) Các qu) hp tác xã: Là các qu) c trích t( li nhun sau thu g'm qu) phát trin sn xu*t,
qu) d phòng và qu) khác (nu có) theo quy nh t i khon 1 iu 17 Ngh nh s
177/2004/N-CP và do i hi xã viên quyt nh.
c) Vn tr c*p: Bao g'm các khon tài tr ca Nhà nc, quà biu, tng ca các t! chc, cá
nhân trong và ngoài nc cho HTX. Nu khon tài tr b+ng hin vt thì HTX thành lp hi 'ng
nh giá quy thành tin t i th,i im nhn tài tr ó. HTX phi t! chc qun lý cht ch ngu'n
vn này theo quy nh t i iu 15 Ngh nh s 177/2004/N-CP và iu l HTX.
2.2 Vn chia ca HTX:
2
Vn chia ca HTX là vn góp ca xã viên: Xã viên gia nhp HTX phi góp vn theo quy nh t i
khon 1, 2, 3 iu 14 Ngh nh s 177/2004/N- CP và iu l HTX.
Xã viên c hoàn tr vn góp khi ch*m dt t cách xã viên theo quy nh t i khon 2 iu 31
Lut Hp tác xã nm 2003. Vic tr l i vn góp cho xã viên cn c vào thc tr ng tài chính ca
HTX t i th,i im tr l i vn, sau khi HTX ã quyt toán nm và ã gii quyt xong các quyn li,
ngh-a v v kinh t ca xã viên i vi HTX. Hình thc, th,i h n tr l i vn góp ca xã viên phi
phù hp vi quy nh ca iu l HTX v vn góp và các quy nh ca pháp lut có liên quan.
3. Vn vay và các khon n cha n h n tr
3.1 Vn vay:
HTX c quyn huy ng vn theo quy nh ca pháp lut  phc v sn xu*t kinh doanh
t chu trách nhim v hiu qu s. dng vn huy ng, hoàn tr "y  c gc và lãi cho ch n
theo cam kt trong hp 'ng vay vn.
Hp tác c t! chc ho t ng tín dng ni b huy ng vn nhàn r/i ca xã viên  phc
v cho sn xu*t kinh doanh ca HTX và h xã viên.
Lãi su*t huy ng vn thc hin theo hp 'ng vay vn ca các t! chc tài chính, tín dng
không vt quá lãi su*t tr"n do Ngân hàng Nhà nc Vit Nam quy nh. Tr,ng hp vay vn
trc tip ca cá nhân, t! chc kinh t khác thì lãi su*t vay ti a không vt quá 1,2 l"n lãi su*t
do Ngân hàng Nhà nc Vit Nam quy nh t i th,i im vay vn.
3.2 Các khon n chưa n hn tr:
Là các khon n cha phi thanh toán, lãi cha n k0 phân phi, HTX c s. dng  phc
v cho sn xu*t kinh doanh. HTX có trách nhim m% s! theo dõi "y  các khon n phi tr
g'm c các khon lãi phi trthanh toán các khon n phi tr theo úng th,i h n ã cam
kt.
4. Ngu'n vn huy ng hp pháp khác theo quy nh ca pháp lut.
5. Th1m quyn quyt nh vic vay vn; cho vay; góp vn liên doanh, "u t thành lp doanh
nghip trong HTX; "u t mua s#m, thanh lý tài sn c nh; b! sung vn lu ng c quy
nh c th trong iu l HTX do i hi xã viên thông qua và phù hp vi các quy nh ca
pháp lut liên quan.
III. QUN LÝ TÀI SN, VN BNG TIN CA HP TÁC XÃ
Tài sn ca HTX c phân chia thành hai lo i: Tài sn c nh (TSC) và "u t dài h n; tài
sn lu ng (TSL) và "u t ng#n h n.
1. Tài sn c nh và "u t dài h n:
1.1 Tài sn c nh ca HTX: Bao g'm tài sn c nh h&u hình, tài sn c nh vô hình. Tiêu
chu1n  xác nh TSC; vic qun lý, s. dng và trích kh*u hao TSC thc hin theo quy nh
ca B Tài chính.
1.2 u tư dài hn: Là các khon HTX góp vn (b+ng tin hoc tài sn, công lao ng) vào các
ơn v khác  thành lp doanh nghip, HTX, liên doanh, hp 'ng hp tác kinh doanh cùng
chu ri ro, cùng chia li nhun t( kt qu ho t ng kinh doanh.
HTX phi m% s! k toán theo dõi các khon "u t dài h n, vic thu li nhun ca ho t ng
"u t. nh k0 phân tích ánh giá hiu qu ho t ng "u t dài h n.
2. Tài sn lu ng và "u t ng#n h n:
2.1 Tài sn lưu ng:các lo i vt t, nhiên liu, dng c, sn ph1m, hàng hóa, bán thành
ph1m, sn ph1m d% dang, tin mt t'n qu), s d tin g.i ngân hàng, n phi thu, c! phiu, trái
phiu t'n qu). HTX phi m% s! sách theo h thng qun lý cht ch, khoa hc và s. dng có
hiu qu tài sn lu ng.
2.2. Qun lý tài sn lưu ng:
3
- nh k0 (sáu tháng "u nm, cui nm), HTX phi kim kê, xác nh s lng, ch*t lng và
giá tr tài sn lu ng; khi phát hin th(a thì h ch toán vào thu nhp khác; phát hin thiu phi
xác nh rõ nguyên nhân: Nu do khách quan thì h ch toán giá tr t!n th*t vào kt qu kinh
doanh, nu do ch quan phi xác nh trách nhim ca t! chc, cá nhân  yêu c"u b'i th,ng
toàn b hay mt ph"n giá tr t!n th*t; tr,ng hp b'i th,ng mt ph"n giá tr t!n th*t, ph"n còn
l i h ch toán vào kt qu kinh doanh.
- Mi tr,ng hp nhp, xu*t kho u phi lp "y  các chng t( và ghi chép s! sách có liên
quan (phiu nhp, xu*t kho; các s! kho vt liu, sn ph1m hàng hóa).
- Giá h ch toán nhp kho TSL mua ngoài: Là giá mua cng vi chi phí vn chuyn, bo qun,
phí bo him, chn lc, tái ch (nu có), thu nhp kh1u i vi hàng nhp kh1u.
- Giá h ch toán nhp kho TSL do HTX t ch: Là giá vt t xu*t kho cng vi chi phí thc t
phát sinh trong quá trình t ch.
- Giá h ch toán ca vt t thuê ngoài gia công, ch bin: Là giá vt t thc t xu*t kho giao gia
công cng vi chi phí gia công, chi phí vn chuyn, bc d3.
- Toàn b giá tr nh&ng TSL ã xu*t dùng phi tính vào chi phí ca i tng s. dng trong k0
sn xu*t kinh doanh, dch v ca HTX.
Nh&ng tr,ng hp xu*t dùng công c, dng c có giá tr ln, có th,i gian s. dng t( mt nm
tr% lên thì phân b! vào nhiu chu k0 sn xu*t kinh doanh nhng ti a không quá 3 nm.
- HTX phi xây dng nh mc tiêu hao vt t, nhiên liu cho t(ng mt hàng, sn ph1m; hàng
nm xem xét iu ch$nh cho phù hp nh+m tit kim chi phí h giá thành, tng sc c nh tranh
ca sn ph1m, hàng hoá trên th tr,ng.
- HTX c h ch toán khon d phòng gim giá hàng t'n kho vào chi phí kinh doanh trong k0
trc khi lp báo cáo tài chính nm. Vic trích lp và s. dng khon d phòng này thc hin
theo Thông t s 13/2006/TT-BTC ngày 27/02/2006 ca B Tài chính hng dn ch  trích lp
và s. dng các khon d phòng gim giá hàng t'n kho, t!n th*t các khon "u t tài chính, d
phòng n kòi và bo hành sn ph1m, hàng hoá t i doanh nghip.
- HTX xây dng quy ch qun lý tài chính và m% s! theo dõi cht ch các ho t ng thu, chi tin
mt, tin g.i, ngân phiu, c! phiu, trái phiu, ngo i t. Th qu) phn ánh "y , kp th,i các
khon thu, chi, thc hin úng quy ch qun lý tin mt.
Hàng tháng HTX phi t! chc kim qu) tin mt và thc hin i chiu s d các tài khon ca
HTX vi ngân hàng.
3. Ho t ng tín dng ni b:
3.1 Hp tác xã dùng vn nhàn r/i ca HTX và huy ng tin g.i ca xã viên  cho xã viên vay
theo hình thc tín dng ni b. HTX phi xây dng phơng án: V tin huy ng, tin cho vay,
lãi su*t cho vay, lãi su*t tin g.i, cơ s% vt ch*t và các iu kin thc hin tín dng ni b. Xây
dng quy ch ho t ng tín dng ni b phù hp vi các vn bn pháp lut liên quan và c
i hi xã viên thông qua.
3.2 HTX phi t! chc h ch toán riêng ho t ng tín dng ni b: M% s! h ch toán các ho t ng
cho vay, nhn tin g.i và các ho t ng thu chi khác liên quan. Cui tháng, cui quý phi kim
kê qu) tin mt, i chiu công n; T! chc công tác qun lý theo quy nh t i Thông t s
06/2004/TT-NHNN ngày 27/9/2004 hng dn tín dng ni b HTX, Thông t s 04/2007/TT-
NHNN ngày 13/6/2007 ca Ngân hàng Nhà nc Vit Nam s.a !i, b! sung Thông t s
06/2004/TT-NHNN và ch  qun lý tài chính, k toán hin hành.
IV. QUN LÝ DOANH THU, CHI PHÍ
1. Qun lý doanh thu:
1.1 Doanh thu ca HTX: Là toàn b giá tr sn ph1m hàng hóa, dch v mà HTX ã bán, cung c*p
cho các xã viên và khách hàng c các xã viên và khách hàng tr tin hoc ch*p nhn thanh
toán (cha thu c tin), bao g'm:
4
a) Doanh thu t( ho t ng sn xu*t kinh doanh: Là toàn b giá tr sn ph1m hàng hóa, dch v
mà HTX ã bán, cung c*p cho khách hàng và khách hàng tr tin hoc ch*p nhn thanh toán
(cha thu c tin).
b) Doanh thu t( ho t ng dch v cho xã viên là các khon thu t( các dch v h/ tr sn xu*t,
kinh doanh ca xã viên nh: Dch v ti tiêu nc, dch v nc s ch, cung c*p vt t, ging,
phân bón, thuc tr( sâu, làm *t, in sinh ho t, chuyn giao khoa hc k) thut và dch v phc
v ,i sng vn hoá, xã hi khác ca xã viên nh: Dch v chm sóc ng,i cao tu!i, dch v hiu
h4, v sinh môi tr,ng.
HTX theo dõi và h ch toán riêng các khon doanh thu này  làm cn c mi5n, gim thu thu
nhp doanh nghip theo quy nh t i Ngh nh s 88/2005/N-CP ngày 11/7/2005 ca Chính
ph v mt s chính sách khuyn khích phát trin HTX.
c) Doanh thu t( ho t ng tài chính: Là thu tin lãi các khon tin g.i ngân hàng, tin lãi cho vay
ca ho t ng tín dng ni b, thu t( ho t ng mua bán công trái, c! phiu, lãi ho t ng "u
t dài h n.
d) Doanh thu t( các ho t ng khác: Là các khon thu h/ tr v giá ca Nhà nc (khuyn
nông, tr giá in,...), thu cho thuê hoc do thanh lý, nhng bán tài sn c nh và các khon
thu b*t th,ng khác.
T*t c các khon doanh thu c tính b+ng tin. Tr,ng hp thu b+ng hàng hóa, dch v, !i
hàng thì phi tính thành tin t i th,i im thanh toán hoc ch*p nhn thanh toán  h ch toán
doanh thu.
Toàn b doanh thu phát sinh trong k0 phi có các hóa ơn, chng t(phi phn ánh "y 
kp th,i vào s! k toán theo quy nh ca ch  k toán hin hành.
1.2 Các khon thu không ưc hch toán vào doanh thu, g'm:
a) Tin thu h'i công n, thu t m ng, thu vn góp ca xã viên, nhn vn góp liên doanh ca các
t! chc, cá nhân khác.
b) Các khon h/ tr "u t ca Nhà nc:
- Nhà nc h/ tr "u t (b+ng tin hoc hin vt) cho giao thông, thy nông và h t"ng cơ s%
khác: Sau khi tip nhn tài sn  qun lý và s. dng thì h ch toán tng vn không chia ca
HTX.
- Tr giá cc vn chuyn h/ tr chi phí cho vùng núi, biên gii: HTX h ch toán gim chi phí
trong nm.
c) Tin hoc tài sn do t! chc, cá nhân tng HTX: H ch toán tng tin hoc tài sn; 'ng th,i
tng vn không chia ca HTX.
d) T i th,i im lp báo cáo quyt toán, HTX ã vit a ơn bán hàng và ã thu tin nhng
cha xu*t hàng thì s tin ã thu không c ghi vào doanh thu, mà h ch toán là khon thu
trc ca khách hàng.
1.3. Mt s ni dung cn chú ý khi hch toán doanh thu:
a) i vi hàng hóa nhn bán i lý (ký g.i) ca các ơn v khác thì doanh thu là khon thu hoa
h'ng i lý mà HTX c h%ng.
b) HTX nhn gia công vt t, hàng hóa thì doanh thu tính theo giá tr gia công ghi trên hóa ơn
(bao g'm tin công lao ng, nhiên liu, ng lc, vt liu phchi phí khác liên quan) ca
khi lng sn ph1m gia công hoàn thành trong k0 c bên thuê gia công ch*p nhn thanh
toán.
c) i vi sn ph1m, hàng hóa, dch v HTX sn xu*t ra dùng  trao !i, biu, tng, th%ng,
trang b cho ng,i lao ng thì doanh thu là giá bán ca sn ph1m cùng lo i hoc tơng ơng
trên th tr,ng t i th,i im phát sinh ho t ng ó.
5
d) i vi sn ph1m, dch v do HTX sn xu*t dùng vào phc v sn xu*t kinh doanh nh in
máy n! ca HTX, sn ph1m sn xu*t ra  làm TSC ca HTX thì doanh thu là các chi phí trc
tip, gián tip làm ra sn ph1m ó.
) i vi ho t ng cho thuê TSC có nhn trc tin cho thuê ca nhiu nm thì HTX h ch
toán s tin thu trc này nh mt khon n phi tr. Hàng nm tính doanh thu cho thuê tài sn
b+ng t!ng s tin cho thuê chia cho s nm cho thuê tài sn ã nhn tin.
e) i vi ho t ng dch v giao khoán trong HTX thì doanh thu là s tin phi thu ghi trong hp
'ng giao nhn khoán n h n phi tr.
g) i vi ho t ng cho vay, thu lãi tin g.i, thu nghip v cho thuê tài chính thì doanh thu là s
lãi phi thu trong k0 c xác nh nh sau: S lãi phi thu ca các khon cho vay trong h n.
Còn s lãi phi thu ca các khon cho vay quá h n không a vào doanh thu mà theo dõi khon
lãi vay này ngoài bng cân i k toán, khi thu c thì h ch toán vào thu nghip v.
h) Doanh thu b+ng ngo i t thì quy !i ra 'ng Vit Nam theo t4 giá bình quân liên ngân hàng do
Ngân hàng Nhà nc Vit Nam công b t i th,i im phát sinh doanh thu.
2. Qun lý chi phí, giá thành:
2.1. Chi phí hot ng sn xut kinh doanh:
- Chi phí ho t ng sn xu*t kinh doanh trong HTX bao g'm: Các khon chi trc tip và chi phí
gián tip có liên quan n ho t ng sn xu*t kinh doanh.
- Chi phí ho t ng tài chính: Chi phí mua, bán trái phiu, c! phiu, chi ho t ng tín dng ni b.
HTX phi ghi chép, phn ánh mi chi phí thc t phát sinh ca t(ng dch v, t(ng ngành sn
xu*t kinh doanh. Vic qun lý và h ch toán chi phí thc hin theo hng dn nh sau:
a) Chi phí trc tip:
- Chi phí vt t: Bao g'm chi phí nguyên liu, vt liu, nhiên liu, dng c. Vic qun lý chi phí
vt t c thc hin qua 2 khâu: Mc tiêu hao vt t và giá vt t (theo quy nh t i khon 2
Mc III Thông t này).
Tr,ng hp vt t mua ca ng,i trc tip sn xu*t không có hóa ơn, thì ng,i mua hàng phi
lp bng kê, ghi rõ tên, a ch$ ng,i bán, s lng hàng hóa, ơn giá, thành tin, ch& ký ca
ng,i bán hàng, ch nhim HTX duyt chi.
- Chi phí kh*u hao TSC (theo quy nh t i khon 1 Mc III ca Thông t này).
- Chi phí tin công: Bao g'm tin công tr cho xã viên HTX và lao ng thuê ngoài trc tip tham
gia vào ho t ng sn xu*t kinh doanh phù hp vi giá c th tr,ng th,i im thuê (nu tr
b+ng hin vt thì quy ra b+ng tin).
- Chi phí dch v mua ngoài: Là các khon chi phí s.a ch&a TSC thuê ngoài, chi phí in,
nc; tin thuê bc vác vn chuyn hàng hóa; các dch v mua ngoài khác và ch$ h ch toán theo
s c chi, có  chng t( hp pháp, hp lý theo quy nh.
- Khon chi xúc tin thơng m i: Mua thông tin v th tr,ng, thuê t v*n kinh t thơng m i,
ho t ng tìm kim th tr,ng, thuê gian hàng hi ch trin lãm. Các khon chi "u t lp vn
phòng i din, chi nhánh % nc ngoài thì h ch toán tng TSC.
Ban qun tr HTX xây dng quy ch qun lý chi phí sn xu*t kinh doanh thông qua i hi xã
viên và công b công khai, làm cn c  qun iu hành và giám sát. Ch nhim HTX quyt
nh mc chi và chu trách nhim trc i hi xã viên v quyt nh ca mình.
b) Chi phí qun lý HTX:
- Chi phí vt t vn phòng.
- Chi kh*u hao và s.a ch&a TSC vn phòng.