Phân tích yêu cầu phần mềm và đặc tả hệ thống: Bài giảng Bộ môn Công nghệ phần mềm

ề

ầ ầ Phân tích yêu c u ph n ặ ả ệ ố h th ng m m và đ c t

BM CNPM – Khoa CNTT – HVKTQS 10/2012

ớ

ệ

Gi

i thi u chung

ứ

ườ ử ụ

i s d ng

ầ

ả

ầ

yêu c u

ầ ầ ề

 Yêu c u ph n m m ầ  Yêu c u ch c năng ủ ầ  Yêu c u c a ng ệ ố ầ  Yêu c u h th ng ệ ặ ả  Đ c t giao di n ầ ệ ề  Tài li u yêu c u ph n m m ầ ị  Qui trình xác đ nh yêu c u ứ  Nghiên c u tính kh thi  Phân tích yêu c u ầ  đ c t ứ ầ  Ki m ch ng yêu c u ng pháp mô hình hóa

ặ ả ể  Các ph  DFD  ER  OO

ươ

ề

ầ

Yêu c u ph n m m

ệ

ệ ố

ở

ậ

ườ ử ụ

ể ệ

ủ

ầ

ầ  Khái ni m: Yêu c u h th ng là các mô ệ ấ ượ ụ ả ị d ch v mà đ t c cung c p b i h ộ ố th ng và các ràng bu c khi v n hành (operational constraints).  Th hi n nhu c u c a ng

i s d ng

ố ớ ệ ố đ i v i h th ng

Phân lo iạ

ố

Các nhân t

liên quan

ệ ố

ầ

Yêu c u h th ng

ứ

ụ

ầ  Yêu c u ch c năng ứ ầ  Yêu c u phi ch c năng ề ứ ầ  Yêu c u mi n ng d ng (Domain requirements).

ứ

ầ

Yêu c u ch c năng

ả

ứ

ẽ ụ ủ

ầ h th ng s làm gì. ệ các ch c năng ho c các d ch v c a h

ộ

ế th ng m t cách chi ti ầ

ủ

ứ

ể

 Đ c đi m c a yêu c u ch c năng:

ậ

ầ

ờ

ả ệ ố ứ  Yêu c u ch c năng mô t ị ặ  Mô t ố ặ  Tính m p m , không rõ ràng c a các yêu c u: ẩ

ầ

ị c xác đ nh c n

ủ ượ ả X y ra khi các yêu c u không đ th n. ậ

ệ

ả

 Tính hoàn thi n và nh t quán (complete and t và

ấ ứ ấ ả t c các mô t ộ

chi ti ữ

ượ

ự

ố

ế c gi a các yêu

consistent): Ch a t không có s xung đ t, đ i ng c u. ầ

Ví dụ

ứ

ầ

Yêu c u phi ch c năng

 Yêu c u này không đ c p tr c ti p t ị

ầ ề ậ ự

ườ

ệ i các ch c năng c th c a h ậ ng đ nh nghĩa các thu c tính nh : đ tin c y, th i gian đáp ư ế ớ ộ ệ ố ứ ư ộ ả ủ ủ ộ ụ ể ủ ố ờ ng …và các ràng bu c c a h th ng nh : kh năng c a thi ế ị t b

 Các yêu c u này có th là h n ch h n nh ng yêu c u ch c năng. ả

ế ơ ứ ạ

ữ ệ ố ử ụ ầ ẽ ế c tho mãn thì h th ng s không s d ng

th ng, th ứ vào/ra, giao di n …ệ ể ầ ượ Nh ng n u nó không đ đ ư c.ượ

 Các yêu c u này xu t hi n là do yêu c u c a ng

ầ ệ ườ ử ụ i s d ng, ràng

ộ ệ ố ử ụ ủ ch c s d ng h th ng….

ứ

ệ

ẩ

ả  Các yêu c u v s n ph m xác đ nh ng x c a s n ph m nh : hi u năng, kh

ẩ ậ

ư ẩ

ị năng s d ng, đ tin c y, không gian, linh đ ng … c a s n ph m

ầ ử ụ ầ

ứ

ả ữ

ề ả ộ ề ổ  Các yêu c u v t

nh ng chính sách và quy

ề ạ ứ

ch c: các yêu c u này đ ứ

ầ ử ụ

ặ ổ

ể

ặ

ch c s d ng h th ng nh : chuy n giao, cài đ t

ủ ợ

ắ t c c a khách hàng ho c t và h p chu n

ị

ệ ố

ủ

ẩ ầ

 Các yêu c u ngoài: đ

c xác đ nh t

ượ ắ

ươ

ậ

ợ

các tác nhân ngoài c a h th ng nh : ư

ừ ng thích, h p quy t c, lu t, riêng t

và an toàn.

ầ ấ ứ ủ ổ bu c v ngân sách, các chính sách c a t ư ầ  Phân lo i các yêu c u phi ch c năng nh sau: ử ủ ả ủ ộ ượ ấ ừ c l y t ệ ố

ứ

ạ

ầ Phân lo i yêu c u phi ch c năng

ườ

ứ

ầ

Đo l

ng yêu c u phi ch c năng

ề ứ

ụ

ầ

Yêu c u mi n ng d ng

ừ

ượ

ề ứ

 Đ c xác đ nh t

mi n ng d ng c a h th ng và ph n

ị ộ

ụ ộ

ệ ố ề ứ

ụ

ầ

ể

ứ

ế

ẽ

ả

ủ ủ ặ ể ệ ố c tho mãn > có th h th ng s không

ượ c. ề

ề ứ ượ

ể ể

ể

ụ c bi u di n

ả ánh các thu c tính và ràng bu c c a mi n ng d ng. ứ  Nó có th là yêu c u ch c năng ho c phi ch c năng.  N u không đ ượ ệ làm vi c đ ộ ố ấ ả  Kh năng có th hi u đ ướ

ữ ủ

ầ i ngôn ng c a lĩnh v c ng d ng. ủ

ế ề

ể

ọ

 Các chuyên gia hi u bi

ề ứ

ầ

ế ầ  M t s v n đ liên quan đ n yêu c u mi n ng d ng: ễ ượ c: các yêu c u đ ụ ự ứ ự t v lĩnh v c c a h nh ng không ộ ụ c yêu c u mi n ng d ng m t cách rõ ràng,

ượ ỹ

ậ

ị xác đ nh đ mang tính k thu t.

ậ ặ ả

ệ ầ yêu c u h

ỹ Các k thu t đ c t th ng ố

ữ ự

nhiên th

ng đ

c s d ng đ vi

t đ c t

yêu

ườ ử ụ

ể ế ặ ả i s d ng. Tuy nhiên

ượ ườ  Ngôn ng t ệ ố ầ ư ộ ố ấ ặ ng g p m t s v n đ sau:

ử ụ ầ ủ c u h th ng cũng nh yêu c u c a ng ề ườ th ữ ự  Không rõ ràng: Ngôn ng t ấ

ả ấ ậ ờ ể nhiên có b n ch t là m p m nên đ

ầ c yêu c u trên là r t khó khăn. đ t đ

 Quá m m d o (overflexible): có nhi u cách khác nhau đ đ c t

ể ặ ả ẻ ề 1

 Thi u kh năng môđun hoá (hard to modularise): c u trúc c a

ủ ạ ượ ề ề ấ v n đ . ế

ặ ả ằ

ữ ự

ườ

 Vì nh ng lý do này mà đ c t

b ng ngôn ng t

nhiên th

ươ ớ ấ ứ ầ ấ ủ nhiên không t ng x ng v i c u trúc c a các yêu c u

ầ

yêu c u.

ả ữ ự ngôn ng t ệ ố h th ng. ữ gây khó hi u. ể  Do ngôn ng t

ữ ướ

ể ử ế ữ ạ nhiên có nh ng h n ch , nên ta có th s ể ặ ả ươ ng pháp sau đ đ c t ấ b ng ngôn ng h ng c u trúc d a bi u m u (Formbased) ồ

ữ ự ụ ộ ố d ng m t s ph ặ ả ằ  Đ c t ể ặ ả ự  Đ c t ự ể  Bi u đ trình t

ẫ

ỹ

ậ ặ ả

ệ ầ yêu c u h

Các k thu t đ c t th ngố

ấ

b ng ngôn ng h

 Đ c t 

ầ

i vi

ẫ

ượ

ữ ướ ị

ẽ ng c u trúc s yêu c u ng ấ ả

t đ c t ượ

ầ

ế

c vi

tuân theo t theo

ữ ượ

ướ ử ụ



c. T t c các yêu c u đ u đ ể ị ạ ứ c m c đ di n t ụ

ạ ượ ấ ạ ị ạ

ộ ồ

ặ ả

ườ ế ặ ả ề ế c s d ng có th b h n ch . ộ ễ ả i b l m d ng trong các đ c t

ấ ủ cao nh t c a ngôn .

ẫ

ặ ả ằ ữ ướ ng c u trúc ử ụ ấ S d ng ngôn ng h ữ c đ nh nghĩa tr nh ng m u đ ẩ ậ chu n và các thu t ng đ Ư ể ươ ủ u đi m c a ph ng pháp này là đ t đ ữ ự ứ ư nhiên nh ng m c đ đ ng nh t l ng t ặ ả ự  Đ c t d a vào bi u m u 

ể ứ

ả ầ

ủ

ấ

ể

ự

ơ đ u vào và n i xu t phát c a



ệ

ướ

ế

ợ

ề t, các đi u ki n tr

c và sau (n u thích h p),

ơ ả ầ đ u ra và n i nó s đ n. ể ầ ữ ứ ưở

ự ủ ự ự ể

ể ể

ự ệ

ự

ả

ườ ử ụ

ươ

ễ bi u di n trình t

các s ki n x y ra khi ng

i s d ng t



ừ ầ

ế

ọ

ẽ ấ

ế

ố

ượ

ứ ự ủ

đ u đ n cu i thì ta s th y đ

c th t

c a các

ồ ự

ộ

ị ặ Đ nh nghĩa các ch c năng ho c th c th , mô t ẽ ế nó, mô t ế ỉ Ch rõ nh ng th c th c n thi ả các nh h ng c a ch c năng. ồ  Bi u đ trình t ồ Bi u đ trình t  ớ ệ ố tác v i h th ng. ể N u ta đ c bi u đ này t ệ ượ c th c hi n. hành đ ng đ

ồ

ụ ể Ví d Bi u ự đ trình t

ệ

ề

ầ

ầ Tài li u yêu c u ph n m m

ả

ữ

ầ

ặ ữ

ự

ệ

ở

ộ

ứ ể

ệ ầ là nh ng yêu c u chính  Tài li u đ c t yêu c u ả ầ ề th c v nh ng gì c n ph i th c hi n b i đ i phát ệ ố tri n h th ng.

ồ

 Tài li u này nên bao g m c các đ nh nghĩa v yêu

ườ

ụ

ệ ố ế ế ệ ố

ị ầ  Tài li u này không ph i là tài li u thi

ữ

ả

ố

ỉ

ả ề ặ ả y/c u h th ng. i s/d ng và đ c t ệ ả t k h th ng. ứ t l p nh ng gì h th ng ph i làm, ch

ệ ư ế

ệ ủ ầ c u c a ng ệ ế ậ Nó ch thi ả không ph i mô t

ề

ấ

ả rõ làm nh th nào. ủ

ệ

 C u trúc chung c a tài li u yêu c u ph n m m

ồ

ầ ư

ầ ấ

ụ

ẩ +Chu n IEEE/ANSI 8301998 đ a ra c u trúc g m 5 m c chính

ấ

ộ

C u trúc 5 n i dung

 Gi

ầ

ẩ

ủ ả

ệ

ị

ừ

ế ắ t t t

khóa, vi

ả

ắ

ệ

t C u trúc tài li u

 Mô t

ặ

i s d ng

ụ

i thi u ụ ạ

ộ ế t và s ph thu c ầ

ự ụ ể

ả thi  Các yêu c u c th  Ph l cụ ụ ỉ ụ  Ch m c

ớ ệ  M c đích c a tài li u yêu c u  Ph m vi s n ph m  Đ nh nghĩa, t ệ  Tài li u tham kh o ấ  Nêu tóm t ả ổ t ng quan ụ  M c đích SP ứ  Ch c năng SP ườ ử ụ  Đ c tính ng ộ  Các ràng bu c chung  Gi

ữ

ườ ử ụ

ệ

Nh ng ng

i s d ng tài li u

Suy nghĩ

ầ

ị

Qui trình xác đ nh yêu c u

ụ

ệ

ầ

ị  M c tiêu c a quy trình xác đ nh yêu c u là đ a ra các tài li u

ầ

ủ ủ yêu c u c a h th ng.

ề ứ

ụ

ổ

ộ

ệ ố ế

 Quy trình này bi n đ i ph thu c vào mi n ng d ng, con

ườ

ổ

i và t

ự ch c xây d ng yêu c u.

ạ ộ

ộ ố

ứ ữ

ầ ẫ

 Tuy nhiên, nh ng quy trình này v n có chung m t s ho t đ ng

sau:  Phát hi n yêu c u, phân tích yêu c u, đánh giá yêu c u và qu n lý

ự ế

ậ

ổ

ầ ầ ả ầ

ầ ệ ố

ả , các yêu c u luôn luôn thay đ i, th m chí ngay c ự khi đang xây d ng h th ng.

ườ

ử ụ

ể

ị

ắ ố ng s d ng mô hình xo n c đ xác đ nh các yêu c u. ị

ệ

ầ

ầ  Th ặ ệ  Mô hình này cho phép vi c xác đ nh yêu c u và cài đ t h

ự

th ng đ

c th c hi n cùng lúc.

ố ế

ượ ả ủ

ệ ạ ộ

ệ

ề

ầ

 K t qu c a ho t đ ng này là các tài li u yêu c u ph n m m

ệ yêu c u. ầ  Trong th c t

ầ

ị

Qui trình xác đ nh yêu c u

ạ

 G m có 4 giai đo n chính

ứ

ệ

ầ

ồ ả  Nghiên c u kh thi (Feasibility study)  Phát hi n và phân tích yêu c u

ặ ả

(Requirements elicitation and analysis) yêu c u (Requirement

 Đ c t

ầ Specification)

ầ

ẩ

ị

 Th m đ nh yêu c u (Requirement

ầ

Validation) ả  Qu n lý yêu c u?

ầ

ị

Qui trình xác đ nh yêu c u

ầ

ị

Quy trình xác đ nh yêu c u (cách nhìn khác)

ả ứ 1. Nghiên c u kh thi (Feasibility study)

ệ

ụ

ệ ố ủ

ớ i

ề

 Li u h th ng đóng góp vào m c tiêu ơ ể ể ệ ệ ạ ị ệ ố

ệ ố ụ ạ ự

ợ

chung c a toàn c quan? ử ượ c s  H th ng có th tri n khai đ ộ ớ d ng công ngh hi n t i, v i m t gi h n v chi phí và l ch trình? ủ  S tích h p c a h th ng?

ả ứ 1. Nghiên c u kh thi (Feasibility study)

ư ươ ứ ậ

ng án phát tri n và lu n ch ng s kh thi ệ ế ị ư ứ ệ ẽ ể  C n đ a ra ph  Th c hi n công vi c này s quy t đ nh đ a ra 1 h th ng đáp ng

ủ ả ự ệ ố ấ c yêu c u c a khách hàng >có tính kh thi cao nh t đ

ầ ự ượ ệ ầ ệ ệ ả ẻ

ự ế ị ươ

ể ấ ượ ớ ượ ậ ng án đó không ể ả  Vi c th c hi n công vi c này ph i nhanh và r ế ụ  Quy t đ nh có ti p t c phát tri n theo ph ả ự  Ch khi d án kh thi đ c ch p nh n, quá trình tri n khai m i đ c

ỉ ắ ầ b t đ u

 Nên phân lo i ph

ạ ươ ươ ấ ươ ng án: ph ng án th p, ph ng án trung bình,

ươ ph ng án cao

ả ậ ng t p trung vào các m t:

ệ

ứ ạ

ạ ộ ườ ụ ể ạ ng c th

ề ề ỹ ề ề ề ờ ả ả ả ả ả ặ ườ  Phân tích kh thi th ố ả ợ ế i ích cu i : chi phí và hi u qu , l +Kh thi v kinh t ậ ỹ ủ ả ậ +Kh thi v k thu t: kh năng đáp ng c a k thu t ạ ừ ự +Kh thi v pháp lý: lo i tr s vi ph m, xâm ph m ậ +Kh thi v ho t đ ng: v n hành trong môi tr ờ +Kh thi v th i gian: th i gian hoàn thành

ướ ủ

ệ

c c a Phát hi n

2. Các b và phân tích yêu c uầ

 Là b

ề ứ ả ầ ướ ề i s d ng v mi n ng

ượ

ế

ố

c vi

ọ t sao cho m i

ể

ườ ử ụ ầ ị

 Ph i chú ý c nh ng đ i t

ệ ố ư ỹ ế ng khác nhau liên quan đ n h th ng nh các k

ượ c ố ượ ụ ệ i qu n lý nghi p v , chuyên gia ể ả ệ

ủ c kh o sát yêu c u c a khách hàng và ng ệ ụ d ng > Phân tích thành t/li u xác đ nh các yêu c u. ệ ủ ượ ả ả  Tài li u ph i ph n ánh đ c mong mu n c a khách hàng, đ ườ ề i đ u hi u đ ả ữ ả ả ư s , ng

 Giai đo n này bao g m c vi c phát tri n th nghi m 1 hay nhi u mô hình

ườ ạ ệ ồ ề

ệ ệ ố ả ẫ ử ệ ố ể ượ ự ệ c th c hi n

ạ

 Quá trình này th

ặ

ự

ế

ạ

ừ ệ ố

t th c s c n gì t

ườ

ề

ự ầ ầ

h th ng, ố

h th ng khác nhau. Vi c làm b n m u h th ng có th đ trong giai đo n này ườ ặ

i có các yêu c u khác và gi ng

ườ  Ng ườ th nhau

ưở

ổ

ả chính tr do hoàn c nh c th c a các t

ứ ch c

ở ế ố ng b i y u t ộ

ế

ườ

ệ

ầ

ấ

ớ

ng kinh doanh bi n đ ng, th

ị ụ ể ủ ự ng xu t hi n các yêu c u m i mà không d

ể ị ả  Có th b nh h ườ  Môi tr cướ báo tr

ộ ố

ể ị

ượ

ứ

 M t s yêu c u không th đ nh nghĩa đ ế

ng g p khó khăn vì: i SD (ho c liên quan – st keholders) không bi ng trình bày theo cách riêng, có nhi u ng

ướ c, không có công th c tr ụ

ệ ự ứ ế ằ ể c b t đ u b ng vi c tìm hi u lĩnh v c ng d ng và k t

ầ ượ  Ti n trình này đ ẩ ằ thúc b ng vi c th m đ nh yêu c u

ắ ầ ị ệ ầ

ướ

ế

c ti n hành phát

ệ

ầ

2. Các b hi n và phân tích yêu c u

ể

ề ứ

ả

ụ  Tìm hi u mi n ng d ng ậ ầ  Thu th p các yêu c u ầ ạ  Phân lo i các yêu c u ế  Gi

ể

ầ

ộ i quy t xung đ t ắ ư  S p u tiên  Ki m tra yêu c u

ệ

ầ

Phát hi n và phân tích yêu c u

ặ ả

ầ

yêu c u 3. Đ c t (Requirement Specification)

ả

ế

ủ

ầ

chính xác và chi ti

ệ t yêu c u c a h

 Mô t ố

ữ

ể

ệ ố

th ng đ làm c s cho giao kèo gi a khách hàng và ng

ơ ở i pt h th ng ữ

ườ ả ử ụ

ụ ặ

ng ph i s d ng nh ng công c đ c

ườ  Th tệ bi ệ ậ

ệ ớ

ượ ng đ ế ế ở ứ

ế

ườ t k

ế m c cao (thi

c ti n hành t

 Vi c l p tài li u này th song song v i các thi ế ơ ộ k s b )

ế

ệ

t tài li u này, các sai sót trong xác

 Khi vi ị

ẽ ượ

ầ

ử

ữ

ệ

đ nh yêu c u s đ

c phát hi n và s a ch a

ẩ

ầ

ị 4. Th m đ nh yêu c u (Requirement validation)

ặ ả

 Là vi c xem xét các đ c t

ữ

ặ ượ

ể ự ệ

ề

ạ

mô t h th ng có th th c hi n đ ầ i r t nhi u công vi c làm l

ử ụ

ề

ầ

ầ ệ yêu c u có ả chính xác nh ng gì đ t ra trong ệ ệ ố c không? ể ẫ ỗ  Các l i trong tài li u yêu c u có th d n ệ ớ ấ i trong quá t ể trình phát tri n cũng nh trong quá trình ư ượ ph n m m đ

ư c đ a vào s d ng

ỗ

ườ

ặ

Các l

i th

ng g p

ỏ

 B sót thông tin ấ  Không nh t quán ự ậ  Sai s th t  Không rõ ràng

ẩ

ầ

ị 4. Th m đ nh yêu c u (Requirement validation)

ẩ

ồ

ị

ầ  Các thu c tính c n th m đ nh g m:

ủ

ứ

ượ

ộ  Tính đúng đ n, ắ ấ  Tính nh t quán, ầ  Tính đ y đ , ự ệ  Tính hi n th c ể ể  Tính có th ki m ch ng đ

ẩ

ầ

ị

ế

Th m đ nh yêu c u (chi ti

t)

ả

ầ

ị

ệ

ẩ 4. Th m đ nh yêu c u: Ph n bi n review

ệ

ả

Ai tham gia ph n bi n?

 The author of the requirements document, someone who understands the needs of the client,

 a person of the design team, and  the person(s) responsible for maintaining the

requirements document.

 It is also good practice to include some people not directly involved with product development, like a software quality engineer.

ỹ

ị ậ K thu t xác đ nh phân tích yêu c uầ

ướ

ị

ng cách nhìn (viewpoint

ế ậ Ti p c n đ nh h based) ậ

ủ

ữ

ườ

ứ

ầ

ữ  Ghi nh n nh ng cách nhìn khác nhau c a i liên quan và s d ng nó vào ch c các

ử ụ nh ng ng ổ ệ ế ti n trình phát hi n yêu c u và t yêu c uầ

ể ượ

c xem xét

ớ ủ

 Các góc đ khác nhau có th đ ữ ệ i c a d li u

ệ

ừ ừ ừ ự ế

ụ

ậ

ộ ồ  T ngu n hay đích t  T khung làm vi c ị  T s ti p nh n d ch v

ỹ

ị ậ K thu t xác đ nh phân tích yêu c uầ

ị

ng

Xác đ nh yêu c u đ nh h

ồ

ướ ạ

ấ

ầ cách nhìn g m 4 giai đo n ơ ả c b n ị  Xác đ nh viewpoint  C u trúc viewpoint ệ  Làm tài li u viewpoint ạ ệ ố  Ánh x h th ng viewpoint

ế

ạ 4 giai đo n (chi ti

t)

ỹ

ị ậ K thu t xác đ nh phân tích yêu c uầ

ỹ

ự

ộ



ậ ượ ỹ



ữ ệ

ự

ồ

ấ



ử ụ ậ ế ế



ệ ố

ự

ế

ả

ượ

ể ướ ậ ế ng ti p c n ứ ướ ng ả

ụ ủ

ệ

ậ

ướ ị ng ch c năng (H ng c u trúc d a trên lu ng d li u) ố ượ ướ ng đ i t ng vào mô t

nghi p v c a h th ng th c, k t qu thu đ

c là MÔ HÌNH

ồ

ầ K thu t phân tích yêu c u d a trên mô hình ầ Đ c s d ng r ng rãi đ phân tích yêu c u  K thu t này đi theo 2 h ậ Ti p c n đ nh h ậ Ti p c n h ướ T p trung h Ụ NGHI P VỆ  Mô hình nghi p v theo ph

ườ

ủ ng c a nó

ệ  Mô hình ng c nh: Mô t 

ụ ữ ả ấ

ủ

ệ ố

ươ ả ệ ố h th ng đ ứ Các mô hình c u trúc ch c năng mô t

c xét trong môi tr c u trúc ch c năng c a h th ng

ng pháp này g m: ượ ả ấ ứ

ứ

ấ

ả ả

ữ ệ

ồ

ấ ả

ồ ơ

ẫ

ả

 Mô t  Mô t

ế ướ ng d li u: Theo h

t c các h s và b n m u, theo

ấ ự i th c

ứ ấ ế t các ch c năng: cho đ n m c th p nh t ố ượ ng c u trúc là bao g m t ế ớ HĐT g m các ĐT và khái ni m c a th gi ứ

ệ ữ ệ

ế ủ

ỉ ầ

ế ớ

ế

ậ

ướ

chi ti các đ i t ồ ủ các m i liên k t c a d li u và ch c năng – ch c n thi

t v i cách ti p c n h

ấ ng c u trúc

 Mô t 

ả ừ ể T đi n gi

ố i thích

ứ

ậ

ỹ

ả K thu t phân tích hình th c hoá 

ệ

ử ụ

ệ

ể

ọ

ự ễ



ả ủ

ế

ẽ

ệ

ặ ả ủ

ệ ố

D a trên vi c s d ng các khái ni m, ký pháp và mô hình toán h c đ phân tích và bi u di n HT Phân tích s không tách thành mô hình riêng. K t qu c a vi c phân tích và mô hình hóa cho ta ngay đ c t

c a h th ng.

ỹ

ị ậ K thu t xác đ nh phân tích yêu c uầ

ấ

ỏ

ủ ủ

ả

ị

 Vai trò c a ph ng v n (Interviews)?  Vai trò c a k ch b n (scenarios)?

ầ

ả

Qu n lý yêu c u

ề

 Đ i v i các h th ng ph n m m l n:

ị

ớ ầ ệ ố ng khó xác đ nh hoàn

ỉ

ể

 Đây là quá trình tìm hi u và ki m soát

ố ớ ườ ầ yêu c u th ổ ch nh hay hay thay đ i ể ầ

ổ ủ các thay đ i c a yêu c u.

ầ

ả Quy trình Qu n lý yêu c u

ế

ậ

ầ

ả

ạ

L p k ho ch qu n lý yêu c u

ả

ề ầ

ạ

ấ ươ

ế  Các v n đ c n ph i có k ho ch: ầ ỉ ng pháp Ch ra yêu c u

ệ ữ

 Ph ổ ả  Qui trình qu n lý thay đ i ề ố  Các chính sách v m i quan h gi a các

yêu c uầ

ụ

 Các công c CASE

ươ

ỗ ợ

ng pháp h tr phân

Các ph tích

ươ

 Các mô hình h th ng: Ph

ể

ễ

ệ ầ

ỹ

ố ả

ậ

ạ

ữ ệ

ố ng pháp ộ ệ bi u di n yêu c u h th ng m t cách có k thu t (thay vì văn b n d ng text)  Use Cases ơ ồ ồ  S đ lu ng d li u  …

Use Cases (UC)

ỉ

ứ

ủ

ằ

ữ

ộ ệ ố  UC ch ra ch c năng c a m t h th ng ệ ố ủ hành vi c a h th ng ườ ử ụ i s d ng và

ả ng tác gi a ng

ử ụ

ể

b ng cách mô t ụ ươ (ví d t ệ ố h th ng).  UC có th đ

ể ượ ủ

ề

ả c s d ng đ mô t ầ ệ ố hành vi c a h th ng ph n m m.

ơ ả

ệ

UC: các khái ni m c b n

ệ

ố

ạ ượ

ụ

ộ

đ t đ

ậ

ể ậ ự ụ  Actor: Nhân v t s d ng h th ng đ c m t m c đích nào đó. ở  Primary actor là nhân v t chính mà kh i

ộ ạ t o m t UC.

ạ

ậ

ợ

 Ho t c nh (Scenario): T p h p các

ạ ượ

ằ

ụ

ả ộ

hành đ ngnh m đ t đ

c m c đích

ụ

ấ

Ví d UC 1: Bán đ u giá (bán)

 UC1: Put an item for auction  Primary Actor: Seller  Precondition: Seller has logged in  Main Success Scenario:  1. Seller posts an item (its category, description, picture, etc.)

for auction

 2. System shows past prices of similar items to seller  3. Seller specifies the starting bid price and a date when auction

will close

 4. System accepts the item and posts it  Exception Scenarios:  a) There are no past items of this category  • System tells the seller this situation

ấ

ụ Ví d UC 2: Bán đ u giá (mua)

 UC2: Make a bid  Primary Actor: Buyer  Precondition: The buyer has logged in  Main Success Scenario: 



1. Buyer searches or browses and selects some item 2. System shows the rating of the seller, the starting bid, the current bids, and the highest bid; asks buyer to make a bid 3. Buyer specifies a bid price 4. System accepts the bid; Blocks funds in bidders account 5. System updates the max bid price, informs other users, and updates the records for the item  Exception Scenarios: 



– 3 a) The bid price is lower than the current highest • System informs the bidder and asks to rebid – 4 a) The bidder does not have enough funds in his account • System cancels the bid, asks the user to get more funds

ệ ố

ụ

ấ

Ví d UC 3: Bán đ u giá (h th ng)

 UC3: Complete auction of an item  Primary Actor: Auction System  Precondition: The last date for bidding has been reached  Main Success Scenario:  1. Select highest bidder; send email to selected bidder and

seller informing final

 bid price; send email to other bidders also  2. Debit bidder’s account and credit seller’s  3. Unblock all other bidders funds  4. Transfer from seller’s acct. commission amt. to organization’s

acct.

 5. Remove item from the site; update records  Exception Scenarios: None

ư ệ

UC Diagram: Th vi n

ơ ồ ầ ự ủ

S đ tu n t

c a UC

Data Flow Diagram DFD

ổ ế ệ ể

ữ ệ

ệ ố

ệ ố ầ

ữ ệ

 DFD ph bi n trong phân tích bài toán. ộ  DFD th hi n dòng d li u trong m t ộ h th ng. DFD coi h th ng nh là m t ữ ể hàm chuy n d li u đ u vào thành d ầ ệ li u đ u ra.

ữ ệ

ễ

ể

ự  DFD bi u di n s di chuy n d li u ử

ữ

ế

ể ữ ệ gi a các ti n trình x lý d li u

ệ ố

ụ

ấ

Ví d : H th ng ch m công

DFD: Kí hi uệ

ế

ườ

ng cong có mũi tên ồ

ụ ữ ệ

ồ ơ

ễ

ể

ẳ ng th ng có

 Ti n trình : Đ ng tròn ữ ệ  Dòng d li u là đ ậ ữ  Hình ch nh t là ngu n sinh hay tiêu th d li u employee record, company record, and  H s ngoài ư ộ ườ ượ tax rates đ c bi u di n nh m t đ gán nhãn labeled straight line. ề

ữ ệ

ượ

ễ

ế

t nhi u dòng d li u đ

c bi u d n b i

ể ả

ế

ề ườ

ự

ệ

ự ầ ở  S c n thi ữ ặ “*” đ t gi a hai dòng (AND). Nghĩa là c hai dòng ầ đ u c n thi ng t