Bài giảng Cung cấp điện: Chương 3 - TS. Bùi Anh Tuấn

Việc xác định phụ tải tính toán một cách chính xác là nền tảng cốt yếu trong thiết kế và vận hành các hệ thống điện. Đây là yếu tố quyết định đến hiệu quả, an toàn và chi phí đầu tư cho cơ sở hạ tầng điện, từ các công trình dân dụng đến các nhà máy công nghiệp. Một tính toán sai lệch có thể dẫn đến việc lựa chọn thiết bị không phù hợp, gây lãng phí tài nguyên hoặc tệ hơn là tiềm ẩn rủi ro về an toàn điện. Tài liệu này được biên soạn nhằm cung cấp một cái nhìn tổng quan toàn diện về khái niệm phụ tải, các đại lượng đặc trưng và hệ số liên quan, cũng như trình bày các phương pháp luận cụ thể để xác định phụ tải tính toán. Mục tiêu là trang bị kiến thức cần thiết để các kỹ sư và chuyên gia có thể thiết kế hệ thống điện hiệu quả và tin cậy.

Sinh viên ngành kỹ thuật điện, kỹ sư thiết kế hệ thống điện, chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch và vận hành lưới điện, và những người quan tâm đến việc tối ưu hóa hiệu suất năng lượng trong các công trình.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng thể về phụ tải tính toán, một khái niệm then chốt trong ngành kỹ thuật điện, đặc biệt trong thiết kế và lắp đặt hệ thống. Khởi đầu bằng việc định nghĩa phụ tải điện và tầm quan trọng của việc xác định phụ tải tính toán, nội dung sau đó đi sâu vào các đại lượng đặc trưng như công suất đặt, công suất định mức, công suất trung bình, công suất cực đại, điện năng A và các thông số thời gian liên quan (Tmax, τ). Phần trọng tâm của tài liệu tập trung vào các hệ số phụ tải quan trọng: hệ số sử dụng (Ku) cho từng thiết bị, hệ số đồng thời (Ks) cho nhóm thiết bị, và hệ số yêu cầu (Kyc), cùng với hệ số công suất. Các phương pháp xác định phụ tải tính toán được trình bày chi tiết, bao gồm cả phụ tải động lực và phụ tải chiếu sáng/đốt nóng, với các công thức và ví dụ ứng dụng dựa trên Ku, Ks, Pd và Kyc. Đặc biệt, tài liệu còn tổng hợp quy trình xác định tổng phụ tải tính toán cho toàn bộ công trình và nêu bật những lưu ý quan trọng như quy đổi phụ tải một pha sang ba pha, yêu cầu cân bằng pha, và chuyển đổi phụ tải làm việc chế độ ngắn hạn lặp lại sang chế độ dài hạn tương đương. Việc tham chiếu các tiêu chuẩn như TCVN 9206:2012 và IEC 60364 nhấn mạnh tính ứng dụng thực tiễn và tuân thủ quy định. Những kiến thức này có ý nghĩa quan trọng trong việc thiết kế các hệ thống điện an toàn, hiệu quả, tối ưu hóa chi phí và đảm bảo vận hành ổn định.