LỜI NÓI ĐẦU
Bài giảng môn Cung Cấp Điện trang bị cho sinh viên các kiến thức về khí cụ điện
dùng đóng ngắt, bảo vệ mạch điện và các kiến thức cơ bản khác có liên quan đến giải tích
mạch và máy điện dùng trong tính toán mạng cung cấp điện hạ áp cho xí nghiệp như sau:
Khí cụ điện: Giới thiệu nguyên tắc hoạt động các khí cụ điện từ thông dụng dùng
trong lỉnh vực điều khiển và bảo vệ : Cầu chì ; MCCB ; ELCB ; Contactor; Relay thời gian
ON và OFF delay.
Tính toán xác định công suất tải của xí nghiệp công nghiệp.
(Áp dụng tiêu chuẩn tính toán theo IEC).
An toàn điện: tác dụng của dòng điện đối với con người khi chạm điện trực tiếp hay
gián tiếp, điện áp tiếp xúc. Các phương pháp nối đất an toàn theo tiêu chuẩn IEC : TT ;
TNS, TNC và IT.
Kiểm tra độ sụt áp, tính toán dòng ngắn mạch để kiểm tra khí cụ bảo vệ và tiết
diện dây truyền tải.
Với thời gian 45 tiết, môn học được trình bày trong 8 chương:
Chương 1, 2, 3 và 4 bao gồm nội dung về cấu tạo, nguyên tắc hoạt động và các
đặc tính làm việc của các khí cụ điện : cầu chì, MCCB, contactor và relay điều khiển, relay
thời gian. Chương 1, 2 và 3 bao gồm các khí cụ đóng ngắt và bảo vệ chính cho mạng cung
cấp hạ thế, cần quan tâm đến đặc tính Ampere giây để chọn các khí cụ bảo vệ. Các
chương 3 và 4 bao gồm các khí cụ điều khiển đóng ngắt mạch tự động theo nguyên tắc điện
từ; các kiến thức này sẽ được dùng đến trong môn Truyền Động Điện hay các môn học
khác có liên quan đến vấn đề điều khiển tự động thiết bị.
Chương 5 trình bày phương pháp tính toán tải cho xí nghiệp công nghiệp dựa trên
sơ đồ mặt bằng và sơ đồ phân bố tải. Các nội dung trình bày trong chương 5 liên quan đến
hệ số đồng thời, hệ số sử dụng, tính chất tải dùng xác định công suất đặt và công suất
tính toán cho tải tồng hợp.
Chương 6 trình bày tổng quát về an toàn điện, các tác hại do quá trình chạm điện
trực tiếp hay chạm gián tiếp. Nội dung chính là giới thiệu các chương pháp nối đất an toàn
theo tiêu chuẩn IEC : TT ; TNC; TNS và IT. Đặc điểm và phạm vi sử dụng của từng phương
pháp nối đất, các khí cụ bảo vệ dùng kèm theo từng phương pháp nối đất.
Chương 7 trình bày trình tự tính toán chọn dây dẫn theo tiêu chuẩn IEC . Trọng
tâm chính của chương là dựa vào kết quả tính toán trong chương 5 tương thích với
phương pháp nối đất chọn cho công trình để xây dựng sơ đồ cung cấp điện, khí cụ bảo
vệ, phương pháp đi dây; từ đó xác định khí cụ bảo vệ đóng ngắt mạch và kích thườc dây
dẫn. Sau cùng kiểm tra kết quả tính toán bằng cách xác định độ giảm áp trên đường dây
truyền tải, đối chiếu kết quả tính toán với tiêu chuẩn cho phép.
Chương 8 trình bày phương pháp tính toán ngắn mạch một pha và ba pha để
kiểm tra tính ngắt mạch bảo vệ chọn lọc, kiểm tra lại thông số ICu hay ICS của các khí cụ bảo
vệ đã chọn có tương thích hay không tương thích; hiệu chỉnh lại các khí cụ bảo vệ.
Trong mỗi chương từ 1 đến 8 sinh viên nên tìm hiểu các thí dụ để nắm vững các nội
dung lý thuyết, Riêng phần bài tập của các chương: 1, 2, 5 đến 8 sẽ được thực hiện trong
Đồ Án Cung Cấp Điện. Các nội dung ứng dụng khác của chương 3 và 4 sẽ được thực hiện
trong môn Thí nghiệm Cung Cấp Điện.
Người Biên soạn
NGUYỄN-THÊ-KIỆT
[1]. Caùc Dòch giaû thuoäc boä moân Cung Caáp Ñieän – ÑH Baùch Khoa Tp Hoà Chí Minh
HÖÔÙNG DAÃN THIEÁT KEÁ LAÉP ÑAËT ÑIEÄN
(THEO TIEÂU CHUAÅN QUOÁC TEÁ IEC)
Nhaø xuaát baûn Khoa Hoïc vaø Kyõ Thuaät – Haø Noäi – 2001
[2]. B. de METZ-NOBLAT – F.DUMAS – C.POULIN (SCHEINDER ELECTRIC)
CALCULATION OF SHORT CIRCUIT CURRENTS
(CAHIER TECHNIQUE NO. 158 )
Merlin Gerin – Scheinder Electric SA – September 2005
[3]. E. BLANC (SCHEINDER ELECTRIC)
DEVELOPMENT OF LV CIRCUIT BREAKERS TO STANDARD IEC 947-2
(CAHIER TECHNIQUE NO. 150 )
Merlin Gerin – Scheinder Electric SA – February 1998
[4]. GEORG HABERL (COORDINATION)
SWITCHING, PROTECTION AND DISTRIBUTION IN LOW VOLTAGE NETWORKS
Siemens Aktiengesellschaft – Berlin and Munich -1994
[5]. JORN FOLCKER (CHAIRMAN IEC ADVISORY COMMITTEE ON SAFETY – ACOS)
ELECTRICAL INSTALLATION GUIDE
Groupe Scheinder – 2005
[6]. JP.NEREAU (SCHEINDER ELECTRIC)
DISCRIMINATION WITH LV POWER CIRCUIT BREAKERS
(CAHIER TECHNIQUE NO. 201 )
Merlin Gerin – Scheinder Electric SA – April 2001
[7]. P.SCHUELLER (SCHEINDER ELECTRIC)
LV BREAKING BY CURRENT LIMITATION
(CAHIER TECHNIQUE NO. 163 )
Merlin Gerin – Scheinder Electric SA – September 1998
[8]. R. CALVAS – B. LACROIX (SCHEINDER ELECTRIC)
SYSTEM EARTHINGS IN LV
(CAHIER TECHNIQUE NO. 172 )
Merlin Gerin – Scheinder Electric SA – December 2004
[9]. R. CALVAS (SCHEINDER ELECTRIC)
RESIDUAL CURRENT DEVICES IN LV
(CAHIER TECHNIQUE NO. 114 )
Merlin Gerin – Scheinder Electric SA – February 1999
[10]. R. MOREL (SCHEINDER ELECTRIC)
LV CIRCUIT BREAKER BREAKING TECHNIQUES
(CAHIER TECHNIQUE NO. 154 )
Merlin Gerin – Scheinder Electric SA – June 2000
ÑAÏI HOÏC COÂNG NGHEÄ SAØI GOØN BAØI GIAÛNG CUNG CAÁP ÑIEÄN CHÖÔNG 01 Trang
Bieân soaïn : NGUYEÃN THEÁ KIEÄT
1
1.1.TOÅNG QUAN :
1.1.1. HÌNH DAÏNG BOÄ CAÀU CHÌ OÁNG (FUSE SWITCH): Caàu chì duøng trong löôùi ñieän haï
theá coù nhieàu hình daïng khaùc nhau (xem caùc hình 1.1 ñeán 1.5); khi trình baøy caàu
chì trong sô ñoà nguyeân lyù, ta aùp duïng theo moät trong caùc kyù hieäu coù daïng sau :
HÌNH 1.1 : Hình daïng cuûa caàu chì oáng, vaø voû hoäp (Caàu chì cuûa SIEMENS)
Caàu chi ôû daïng ON Caàu chì ôû daïng OFF Caàu chì ôû vò theá ñang thay theá
HÌNH 1.2 : Sô ñoà moâ taû caáu taïo beân trong moät daïng caàu chì duøng keøm theo contact
ñoùng (ON) môû (OFF).
.
.
F1
FUSE
Voû hoäp chöùa caàu chì
( Loïai 3 pha ) Caàu chì
daïng oáng
Hoäp chöùa caàu
chì ñang ôû vò theá
môû , (caàu chì coù
keøm theo contact
ñoùng môû maïch).
CHÖÔNG 1
ÑAÏI HOÏC COÂNG NGHEÄ SAØI GOØN BAØI GIAÛNG CUNG CAÁP ÑIEÄN CHÖÔNG 01 Trang
Bieân soaïn : NGUYEÃN THEÁ KIEÄT
2
HÌNH 1. 3 : Sô ñoà moâ taû caáu taïo beân trong moät daïng caàu chì duøng keøm theo contact
ñoùng (ON) môû (OFF). Daïng caàu chì trong hình 1.2 vaø 1.3 khoâng thao taùc laép ñaët gioáng
nhau.
HÌNH 1.4: Hình daïng cuûa ñeá duøng laép ñaët caàu chì (daïng xoay )
HÌNH 1.5 : Caùc phuï kieän ñi keøm theo caàu chì ( daïng xoay).