12/2015 1
ĐHBK HN / ViệnĐiện / BM TBĐ-ĐT / TTV
Máy biến áp
TS. Trần Tuấn Vũ
BM Thiết Bị Điện - Điện Tử
Viện Điện / C3-106
vu.trantuan@hust.edu.vn / 0906 298 290
Chương 1
Học phần EE3140 – MÁY ĐIỆN I
2
ĐHBK HN / ViệnĐiện / BM TBĐ-ĐT / TTV
TómTóm tắttắt
Các mục chính đã
học buổi trước
Chương 0 – Mở đầu môn học Máy Điện 1
0. Máy điện?
1. Định nghĩa và phân loại
2. Các định luật nghiên cứu máy điện
3. Các vật liệu chếtạo máy điện
4. Tính thuận nghịch của máy điện
5. Phát nóng và làm mát máy điện
6. Sản xuất máy điện
Buổi học này Chương 1 – Máy biến áp
Các mục sẽhọc
1. KHÁI NIỆM CHUNG VỀMBA
1.1. Định nghĩa, vai trò và công dụng của MBA
1.2. Cấu tạo của MBA
1.3. Nguyên lý làm việc của MBA
1.4. Các đại lượng định mức của MBA
2. QUAN HỆ ĐIỆN TỪTRONG MBA
3. CÁC CHẾ ĐỘ LÀM VIỆC CÓ TẢI VÀ HIỆU SUẤT CỦA MBA
4. MÁY BIẾN ÁP 3 PHA
Chương 1 – MÁY BIẾN ÁP
3ĐHBK HN / ViệnĐiện / BM TBĐ-ĐT / TTV
1.1. 1.1. ĐịnhĐịnh nghĩanghĩa, , vaivai tròtrò vàvà côngcông dụngdụng củacủa MBAMBA
Chương 1 – MÁY BIẾN ÁP
S 3 U I
=
Cùng một công suất chuyền tải:
- Giảm sụt áp ∆Ud
- Giảm tổn hao ∆Pd
- Giảm tiết diện dây s
tăng
giảm
giảm khối lượng xà, cột, bê tông
giảm chi phí đầu tư
4
ĐHBK HN / ViệnĐiện / BM TBĐ-ĐT / TTV
1.1. 1.1. ĐịnhĐịnh nghĩanghĩa, , vaivai tròtrò vàvà côngcông dụngdụng củacủa MBAMBA
Chương 1 – MÁY BIẾN ÁP
-Định nghĩa: MBA là thiết bị chuyển đổi điện áp hoặc dòng điện
xoay chiều từ mạch điện này sang mạch điện khác theo nguyên lý
cảm ứng điện từ
-Công dụng chính:
+ Máy biến áp công suất lớn (MBA điện lực) dùng trong
HTĐ để truyền tải và phân phối điện năng
+ Máy biến áp chuyên dùng: lò luyện kim, hàn điện, chỉnh
lưu, đo lường, bảo vệ, thí nghiệm ....
5ĐHBK HN / ViệnĐiện / BM TBĐ-ĐT / TTV
1.2. 1.2. CấuCấu tạotạo
Chương 1 – MÁY BIẾN ÁP
Lõi
thép
(mạch
từ)
Mục đích
Cấu tạo Thành phần Kiểu lõi
thép
dẫn từ
thông
các lá thép
KTĐ để giảm
tổn hao do
dòng điện xoáy
Trụ: đặt dây
quấn
trụ
Gông: nối các
trụ
bọc
trụ – bọc
Kiểu bọc
Kiểu trụ-bọc
6
ĐHBK HN / ViệnĐiện / BM TBĐ-ĐT / TTV
1.2. 1.2. CấuCấu tạotạo
Chương 1 – MÁY BIẾN ÁP
Dây
quấn
Mục
đích
Cấu tạo Kiểu quấn dây
dẫn
điện
Dây đồng
(nhôm) có
cách điện
Dây quấn
đồng tâm
Hình trụ, dây dẫn tròn
Hình xoắn, dây dẫn bẹt
Xoáy ốc liên tục
Dây quấn
xen kẽ
Số dây quấn trên 1 trụ: 1, 2, 3
Dầu /
không khí
làm mát
7ĐHBK HN / ViệnĐiện / BM TBĐ-ĐT / TTV
1.21.2. . CấuCấu tạotạo
Chương 1 – MÁY BIẾN ÁP
Các phụ
kiện khác
Thành phần Mục đích
Thùng dầu
Vỏ sắt
Cánh
t
ả
n nhiệt
Làm mát
Dầu Làm mát + Cách điện
Van xả Xả dầu
Nhãn Ghi thông số máy
Ngoài
thùng dầu
Bánh xe
Nắp thùng
Tai cẩu máy
Sứ cách điện
Lỗ cắm nhiệt kế
Bình dầu phụ
Kính nhìn dầu
Bộ điều chỉnh điện áp
MBA khô
8
ĐHBK HN / ViệnĐiện / BM TBĐ-ĐT / TTV
1.2. 1.2. CấuCấu tạotạo
MBA truyền tải > 110kV,
220kV, 500kV
Chương 1 – MÁY BIẾN ÁP
MBA EEMC, trạm 220kV Chèm Hà Nội
9ĐHBK HN / ViệnĐiện / BM TBĐ-ĐT / TTV
1.2. 1.2. CấuCấu tạotạo
MBA phân phối: kín / có bình
dầu phụ / khô
Chương 1 – MÁY BIẾN ÁP
MBA 22/0.4 kV trên phố Hà Nội
10
ĐHBK HN / ViệnĐiện / BM TBĐ-ĐT / TTV
1.2. 1.2. CấuCấu tạotạo
Chương 1 – MÁY BIẾN ÁP
Nhà máy sản xuất máy biến áp tại Nuremberg của Siemens