Bài giảng môn Quản trị công nghệ: Chương 3 - Dự báo và hoạch định công nghệ

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu hóa và sự phát triển công nghệ không ngừng, khả năng dự báo công nghệ trở thành một yếu tố then chốt đối với sự tồn tại và phát triển bền vững của mọi tổ chức. Chương này trình bày một cách hệ thống về khái niệm, sự cần thiết và vai trò của dự báo công nghệ, đặt nền tảng cho quá trình hoạch định công nghệ hiệu quả. Việc nắm vững các nguyên tắc và phương pháp dự báo không chỉ giúp doanh nghiệp thích ứng với thay đổi mà còn chủ động định hình tương lai, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa nguồn lực.

Sinh viên, giảng viên các ngành quản trị kinh doanh, quản trị công nghệ, kinh tế; các nhà quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia nghiên cứu và phát triển (R&D) quan tâm đến chiến lược công nghệ.

Chương này đi sâu vào hai khía cạnh trọng tâm là dự báo công nghệ và hoạch định công nghệ, mở đầu bằng việc định nghĩa dự báo công nghệ là quá trình xem xét toàn cảnh công nghệ một cách có hệ thống để dự đoán tốc độ tiến bộ và hỗ trợ ra quyết định. Sự cần thiết của dự báo được nhấn mạnh như một cơ sở cho hoạch định chiến lược, đánh giá rủi ro, dự đoán thay đổi nhu cầu khách hàng, nhận diện nguy cơ cạnh tranh, và hỗ trợ các quyết định quản lý về nghiên cứu, đổi mới và chuyển giao công nghệ. Các lĩnh vực áp dụng chính bao gồm dự báo xu hướng phát triển, môi trường công nghệ, thời điểm xuất hiện công nghệ mới và thị trường công nghệ. Về phương pháp và kỹ thuật dự báo công nghệ, tài liệu phân loại thành hai nhóm chính: dự báo thăm dò (dựa trên hiện tại để khám phá tương lai) và dự báo chuẩn (định hướng theo mục tiêu). Cụ thể hơn, sáu phương pháp phổ biến được giới thiệu là ứng dụng mô hình phân tích tương quan, phân tích chu kỳ đổi mới công nghệ, dự báo dựa trên chương trình nghiên cứu, phương pháp dựng kịch bản, phương pháp chuyên gia và xây dựng hệ thống cảnh báo. Mô hình phân tích tương quan được phân tích chi tiết với ưu điểm đơn giản, nhanh chóng và cho phép phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố, nhưng cũng chỉ ra nhược điểm về tính định tính và khó khăn trong việc xác định mối quan hệ chính xác cho công nghệ mới hoặc phức tạp, đặc biệt trong bối cảnh hoạch định công nghệ.