Chương 5 Pin nhiên liệu

1

ươ ượ ằ ấ ạ Ch ng này đ c biên so n nh m cung c p cho sinh viên:

o Pin nhiên li u.ệ

ệ ủ ệ

o Nguyên lý làm vi c c a pin nhiên li u.

ế ạ ệ ệ

o Cách ch  t o pin nhiên li u trong phòng thí nghi m.

ươ ỏ Câu h i ch ng 5:

ế ấ ạ ủ ệ ạ ộ t c u t o, nguyên lý ho t đ ng c a pin nhiên li u?

1. Anh/ch  hãy cho bi ị

ế ộ ố ứ ụ ệ ệ t m t s   ng d ng công ngh  pin nhiên li u?

2. Anh/ch  hãy cho bi ị

ThS. Nguyễn Bá Thành

Chương 5 Pin nhiên liệu

2

ươ

Ch

ng 5

Pin nhiên li uệ

ệ ệ 5.1 Nhiên li u hydro/pin nhiên li u là gì?

ộ ế ị ư ể ệ ượ ệ Pin nhiên li u là m t thi t b  chuy n hóa nhiên li u nh  khí hydro, r u, xăng, hay khí

ự ế ệ ệ ạ ượ ệ metan tr c ti p thành dòng đi n. Pin nhiên li u hydrogen t o ra đ c dòng đi n mà

ấ ỳ ự ả ẩ ạ ướ ế ễ không gây ra b t k  s  ô nhi m nào, vì s n ph m t o ra là n c tinh khi t. Pin nhiên

ệ ượ ử ụ ụ ứ ụ ậ ỹ li u hydrogen đ c s  d ng cho tàu du hành vũ tr  và các  ng d ng k  thu t cao khác

ơ ầ ơ ầ ữ ự ễ ồ ượ ệ ả hay nh ng n i c n tránh s  ô nhi m, hay n i c n ngu n năng l ng có hi u qu  cao.

ạ ộ ủ ệ 5.2 Nguyên lý ho t đ ng c a pin nhiên li u

ự ệ ượ ự ươ Pin nhiên li u có hai c c, hydrogen đ c cho vào c c d ng (anode), còn oxygen (t ừ

ự không khí) vào c c âm (cathode). Pin nhiên

ệ ộ ế ị ể ổ ượ ả ứ ự ệ ọ li u là m t thi t b  chuy n đ i năng l ữ   ng đi n hóa d a trên ph n  ng hóa h c gi a

ể ạ ướ ế ị ể ổ ượ ệ khí hyđrô và ôxy đ  t o thành n c. Thi t b  chuy n đ i năng l ầ   ng đi n hóa khá g n

ThS. Nguyễn Bá Thành

ờ ố ể ệ ữ ệ ạ ắ gũi trong đ i s ng là  c quy. Đi m khác bi t gi a lo i này và pin nhiên li u là hóa

Chương 5 Pin nhiên liệu

ẽ ế Ở ắ ắ ộ ờ ệ pin nhiên li u, hóa

3 ch t n m

ấ ằ   trong  c quy nên dùng m t th i gian  c quy "s  ch t".

ấ ượ ụ ế ệ ệ ầ ổ ộ ch t đ c th i qua pin m t cách liên t c. H u h t các pin nhiên li u hi n nay dùng

hyđrô và ôxy.

ượ ệ ở ổ ự ạ Khí hyđrô đ c nén và th i vào pin nhiên li u phía c c âm (anode). T i đây, phân t ử

ủ ế ớ ả hyđrô   ti p   xúc   v i   platin   và   phân  h y   thành  hai    iôn   H+,   gi i  phóng  hai  đi n  t ệ ử

ệ ử ệ ẫ ạ ạ ạ (electron). Dòng đi n t ch y trong dây d n ra m ch ngoài, t o thành dòng đi n làm

ế ự ể ạ ộ ơ ọ quay đ ng c . Còn protons H+ chuy n đ n c c âm qua m ng l c (membrane), h p l ọ ạ   i

ạ ệ ướ ế ư ớ v i electrons và oxygen t o thành nhi t và n c tinh khi t theo cách nh  sau:

ổ ộ T ng c ng:

ượ ự ươ ổ Trong khi đó, ở ự ươ  c c d ng, khí ôxy đ c th i qua c c d ng và hình thành hai nguyên

ể ạ ướ ả ứ ệ ử t ôxy hút các iôn hyđrô đ  t o thành n ư ậ ẽ ạ c. Ph n  ng nh  v y s  t o ra dòng đi n có

ẽ ạ ệ ế ề ệ ệ ặ ớ ộ hi u đi n th  0,7 V. Khi ta đ t nhi u pin nhiên li u v i nhau, s  t o thành m t dòng

ệ ạ đi n m nh.

ThS. Nguyễn Bá Thành

ử ệ ể ị 5.3  L ch s  phát tri n pin nhiên li u

Chương 5 Pin nhiên liệu

ậ ậ ộ ườ

4 Năm 1839, William Robert Grove (1811 – 1896), m t lu t gia – nhà v t lý ng

i Anh đã

ệ ầ ạ t o ra pin nhiên li u đ u tiên.

ứ ự ể ế ượ ọ ủ ạ Năm 1900, các nghiên c u đã chuy n tr c ti p năng l ng hoá h c c a các d ng năng

ệ ố ệ ể ệ ạ ờ ượ l ng hoá th ch sang đi n năng, tiêu bi u là h  th ng pin nhiên li u Hydro ra đ i.

ườ ự ệ ộ Năm 1920, TS. Alfred Schmid là ng i tiên phong trong vi c xây d ng b  phân tích

ệ ự ố ướ ứ ố ằ b ng Platium, các đi n c c cacbon – hydro x p d i hình th c  ng.

ệ ạ ư ộ Năm 1932, Francis Thomas Bacon, m t giáo s  công ngh  t i Đ i h c ạ ọ  Cambridge, Anh,

ệ ự ệ ố ạ ố ử ụ ế ạ ệ đã ch  t o ra h  th ng pin nhiên li u alkine (AFC) s  d ng đi n c c kim lo i x p là

ụ ử ụ ể ư ế ạ ệ ườ ề ả n n t ng cho NASA ch  t o tàu vũ tr  s  d ng pin nhiên li u đ  đ a ng ặ   i lên m t

trăng vào năm 1968.

ệ ử ụ ượ ể ở ờ c phát tri n b i hãng GE nh  công trình Năm 1963, pin nhiên li u s  d ng màng đ

ủ c a Thomas Grubb và Leonard Niedrach.

ế ợ ự ệ ộ ộ Năm 1970, Karl Kordesh xây d ng b  pin nhiên li u k t h p acqui trên m t ô tô lai 4

ạ ộ ỗ ượ ở ố ườ ẹ ả ch  và đã ho t đ ng đ c 3 năm thành ph  th ng x y ra k t xe.

ữ ế ệ ố ệ ờ Gi a năm 1970 , t bào nhiên li u dùng h  th ng axit photphoric ra đ i.

ệ ể ấ ả ạ Năm 1980, pin nhiên li u dùng cacbon n u ch y (MCFC) phát tri n m nh.

ệ ắ ượ ể Năm 1990, pin nhiên li u oxit r n (SOFC) đ c phát tri n.

ữ ậ ộ ệ ệ ạ ấ ớ Nh ng năm 1990s ấ   , pin nhiên li u d ng màng (PEFC) xu t hi n v i m t đ  công su t

ượ ấ thu đ c r t cao.

ệ ẽ ể ắ ữ ủ ạ ễ ả ồ Pin nhiên li u s  có th  n m gi vai trò ch  đ o trong vi n c nh ngu n năng l ượ   ng

ế ớ ươ ể ư ữ ặ ệ ủ ư ệ ấ ủ c a th  gi i trong t ng lai. Nh ng đ c đi m  u vi ổ   t c a nó nh  hi u su t cao,  n

ạ ấ ễ ộ ớ ồ ườ ị đ nh l n, đ  phát x  th p, không gây  n, không gây ô nhi m môi tr ẽ ắ   ng,…s  b t

ệ ử ụ ệ ộ ươ bu c pin nhiên li u s  d ng trong các nhà máy đi n trong t ể ng lai. Có th  nói Hydro

ồ ượ ế ỷ ủ ư ứ ằ ỉ ẽ ở s  tr  thành ngu n năng l ng c a th  k  21, mà nh  các nghiên c u ch  ra r ng, pin

ờ ơ ấ ả ộ ư ệ ế ể ế ị ế ổ nhiên li u có m t  u th  không th  nghi ng  h n t t c  các thi t b  bi n đ i năng

ThS. Nguyễn Bá Thành

ượ l ng khác.

Chương 5 Pin nhiên liệu

5 Ư

ượ ủ ệ ể u và nh c đi m c a pin nhiên li u:

(cid:0) Ư ể u đi m:

ệ ể ượ ử ụ ự ộ ư ệ   c s  d ng r ng rãi trong các lĩnh v c nh : b nh

o Pin nhiên li u có th  đ

ệ ươ ệ ể ậ ạ ạ vi n, các ph ng ti n v n chuy n, tr m không gian, khách s n, các nhu

ạ ủ ườ ầ c u sinh ho t c a con ng i….

ượ ề ệ ễ ố ng truy n th ng, pin nhiên li u không gây ô nhi m môi ớ o So v i năng l

2O.

ườ ả ả ẩ tr ng; s n ph m th i ra là H

ệ ấ o Hi u su t cao > 60%.

ậ ộ

o Đ  tin c y cao.

ế ồ

o Không gây ra ti ng  n.

ượ ệ ố ể ệ ạ ả

(cid:0) Nh

c đi m: giá thành cao (h  th ng pin nhiên li u lo i màng kho ng 20.000 $

ộ ơ ị trên m t đ n v  KW).

5.4 Phân lo i ạ

ệ ố ệ ượ ề ạ Các h  th ng pin nhiên li u đ c phân lo i theo nhi u cách khác nhau tùy theo cách

nhìn:

(cid:0) ệ ộ ạ ộ ạ Phân lo i theo nhi t đ  ho t đ ng.

(cid:0) ả ứ ạ ấ Phân theo lo i các ch t tham gia ph n  ng.

(cid:0) ạ Phân lo i theo ệ ự  đi n c c.

(cid:0) ạ ấ ụ ạ Phân theo lo i các ệ  ch t đi n phân là cách phân lo i thông d ng ngày nay.

ệ ướ ạ ế Li t kê d i đây là 6 lo i t ệ  bào nhiên li u khác nhau:

(cid:0) AFC (Alkaline fuel cell ­ t

ế ệ ề bào nhiên li u ki m).

(cid:0) ổ ạ ạ   PEMFC (Proton Exchange Membrane Fuel Cell ­ trao đ i h t nhân qua m ng

l c).ọ

ThS. Nguyễn Bá Thành

(cid:0) ế ệ PAFC (Phosphoric acid fuel cell ­ t bào nhiên li u axit phosphoric).

Chương 5 Pin nhiên liệu

6

(cid:0) MCFC (Molten carbonate fuel cell ­ t

ế ệ ả bào nhiên li u carbonat nóng ch y).

(cid:0) ế ắ SOFC (Solid oxide fuel cell ­ t ệ  bào nhiên li u oxit r n).

(cid:0) DMFC (Direct methanol fuel cell ­ t

ế ự ế ệ bào nhiên li u methanol tr c ti p).

ạ ể ề ạ ọ ộ Trong các lo i trên thì PEMFC có nhi u tri n v ng dùng trong các lo i xe c . SOFC và

ứ ụ ề ả APU cũng đ u có kh  năng trong  ng d ng trên ô tô. PEMFC, MCFD và SOFC cùng có

ươ ứ ụ ệ ạ trong t ng lai trong  ng d ng trên các tr m phát đi n. PAFC là công ngh  m i đ ệ ớ ượ   c

ể ạ ứ ề ề ấ ẫ ướ nghiên c u tuy nhiên v n còn nhi u v n đ  kĩ thu t. ậ  DMFC có th  t o b ộ c đ t phá

ự ế ị ượ ể ượ ứ ụ trong lĩnh v c thi ộ t b  di d ng. AFC đ c có th  đ c  ng d ng trong ngành hàng

không vũ tr .ụ

ệ ộ ậ ạ ế ữ ệ ằ ả Nhi ủ t đ  v n hành c a nh ng lo i t bào nhiên li u khác nhau (n m trong kho ng t ừ

ớ ằ ở ấ ự ự ế ủ 60 t i 1000 đ  Cộ ). S  khác nhau còn n m ệ ự  c u trúc đi n c c, s  tinh khi t c a hydro

ở anode ( DMFC dùng methanol).

ạ ộ ơ ệ ả 5.5 Cách t o m t pin nhiên li u hidrogen đ n gi n

ộ ế ị ư ệ

ế ự

ướ ế ả

ấ ỳ ự ượ ử ụ ứ ụ ệ ỹ

ThS. Nguyễn Bá Thành

ượ ượ c tinh khi ụ ượ ơ ầ ơ ầ ự ệ ễ ả ồ ể ệ t b  chuy n hóa nhiên li u nh  khí hydro, r Pin nhiên li u là m t thi ạ ệ ệ metan tr c ti p thành dòng đi n. Pin nhiên li u hydrogen t o ra đ ẩ ễ không gây ra b t k  s  ô nhi m nào, vì s n ph m t o ra là n li u hydrogen đ ữ hay nh ng n i c n tránh s  ô nhi m, hay n i c n ngu n năng l u, xăng, hay khí ệ c dòng đi n mà ạ t. Pin nhiên ậ c s  d ng cho tàu du hành vũ tr  và các  ng d ng k  thu t cao khác ng có hi u qu  cao.

Chương 5 Pin nhiên liệu

7

ạ ể ạ ỉ ớ ượ ệ

ư ế ể ạ ớ ế  B n có th  t o đ ượ khí hydro và khí oxy k t h p v i nhau nh  th  nào đ  t o thành năng l ượ   ấ ộ c c m t pin nhiên li u ch  v i 10 phút trong nhà b p và th y đ ệ ạ ế ợ ng đi n s ch.

ệ ể ầ ộ Đ  làm m t pin nhiên li u chúng ta c n:

ủ ấ ộ ­ M t dây Nickel ph  Platin, hay platin nguyên ch t.

ữ ậ ự ả ả ỗ ộ ộ ộ ­ M t que kem, m t m nh g , hay m t m nh nh a hình ch  nh t.

ộ ầ ẹ ­ M t đ u k p pin 9 vol.

ộ ­ M t pin 9 vol.

ThS. Nguyễn Bá Thành

ả ộ ố ­ M t vài m nh băng keo trong su t.

Chương 5 Pin nhiên liệu

ủ ộ

8 ­ M t ly th y tinh.

ộ ế ­ M t vol k .

­Dây đi n.ệ

ầ ề ắ

ệ ự ắ ộ ỏ ể ắ ả ỏ Đ u tiên c t dây platin thành hai dây nh  chi u dài kho ng 10 cm, xo n 2 dây này ệ thành hai cu n xo n nh  đ  làm đi n c c cho pin nhiên li u.

ở ầ ự đ u còn l

ẹ   ố ớ ầ ạ ủ i c a hai dây d n n i v i đ u k p ộ ệ    hai cu n Platin ẫ ượ ố ừ c n i t

ọ ỏ ế ế ầ K  ti p, G t b  ph n nh a bên ngoài  ầ ố ộ pin. N i hai đ u này vào hai cu n platin. Hai dây đi n khác đ ế ạ ố ầ i n i vào vol k . ra và đ u còn l

ệ ự ượ ỗ ố c dán dính c ng vào thanh g . Cu i cùng thanh g  đ

ượ ự ứ ệ ị

ự ộ

ứ c dán c ng vào ly n ủ ệ ỉ ạ ầ ố ỏ c, ch  có ph n m  platin ti p xúc v i n

ế ị ỗ ượ ặ   c đ t lên trên, ậ ướ   c ượ   ả c ầ   ớ ướ c. N i dây màu đ  vào đ u ế  ủ

ThS. Nguyễn Bá Thành

ế ườ ư ể ợ ộ ị Hai đi n c c đ ướ ằ c, sao cho hai đi n c c b  ng p trong n n m ngang và đ ố ớ ề ệ ế ầ g n h t chi u dài c a chúng. Dây đi n n i v i hai cu n đi n c c ph i không đ ế ặ ướ ạ ch m m t n ố ớ ầ ủ ự ươ c c d ng c a vol k , và dây màu đen n i v i đ u âm c a vol k . Giá tr  trên vol k ộ ẽ ng h p có th  giá tr  dao đ ng lên m t chút nh  0.01 V. s  báo là zero, hay tr

Chương 5 Pin nhiên liệu

9

ệ ầ ả

ấ ệ ệ ộ ự

ộ ữ ể ượ ế ả

ầ ầ

ệ ư ả ắ ướ ư ậ ự ủ ế ủ ắ ẹ ả ầ

ị

ỏ ượ ể ấ ữ ệ ọ ở c sinh ra

ể ậ    Quá trình làm pin nhiên li u hoàn t t, Đ  v n hành pin nhiên li u ta c n ph i có ộ ự ọ   nh ng b t khí hydro bám vào m t đi n c c, và khí oxy bám vào m t đi n c c khác. ượ ấ ơ ươ c ti n hành nh  sau. Chúng ng pháp r t đ n gi n đ Đ  làm đ   c nh  v y m t ph ứ   ầ ẹ ặ ta đ t hai đ u c c c a pin 9 vol vào đ u k p c a chúng (không c n ph i g n c ng ế ỉ ầ   c ti p xúc vào, do ch  c n cho ti p xúc kho ng vài giây). G n Pin vào đ u k p thì n ọ ệ   ệ ự ớ v i các đi n c c platin b  phân ly thành khí hydro và khí oxy, quá trình này g i là đi n ắ   ượ ự phân. Có th  th y nh ng b t khí nh  đ  các đi n c c khi pin đ c g n vào.

ờ ỡ ỏ ủ ị g  b  pin ra. N u không có l p ph  platin thì giá tr  trên vol k  s  tr v

ớ ỡ ở ị

ế ẫ ế ợ ư

ế ư ấ ẽ ả ở ạ ể ớ ướ i. Thay vì cung c p đi n đ  phân ly n

ThS. Nguyễn Bá Thành

ượ c tr  l ế ợ ạ ạ ấ ệ ờ ế ẽ ở ề   Bây gi ị ỡ   zero, do đã g  Pin ra. Nh ng   đây khi g  Pin ra thì giá tr  trên vol k  v n hi n tr , do ạ   Platin kim lo i nh  là ch t xúc tác, cho phép hydrogen và oxygen k t h p v i nhau. ả ứ Quá trình ph n  ng s  đ o ng   c, thì bây gi ệ i t o thành dòng đi n và n hydrogen và oxygen k t h p l ể ướ   c.

Chương 5 Pin nhiên liệu

10

ủ ệ ọ

ữ ệ ế ủ ầ ả

ị ơ ả ứ ờ c đ ầ ể ạ ả ắ ầ  Chúng ta b t đ u có giá tr  h n 2 vol c a pin nhiên li u. Nh ng b t khí hòa tan trong ướ ượ ử ụ c s  d ng đ  ph n  ng. Đi n th  c a pin nhiên li u ban đ u gi m nhanh và n ậ ả ầ d n d n gi m ch m l ệ i sau th i gian kho ng 1 phút.

ỏ ậ ả ị ế ạ ở ử ướ ạ i l

ệ ữ ể l ng trong n ọ ượ ệ

ạ ừ ệ ọ

ệ ấ ể ả c dòng đi n. Chúng ta có th  s n xu t khí hydro và oxy t

ượ ặ ờ ể ượ ự ữ ử ụ ể ạ ồ ồ

ướ ạ ệ ạ ng đi n. Chúng ta có hai quá trình: đi n phân n

ượ ế ợ ể ạ ệ ọ c t o ra   Giá tr  th  nh  và gi m ch m là do nh ng b t khí còn sót l ng đi n 9 vol thành các b t khí hydro   đi n. Quá trình trên chúng ta đã chuy n năng l ể ấ    các và oxy. Đây là quá trình n p đi n. Chúng ta có th  l y các b t khí hydro và oxy t ừ  ngu n khác đ  có đ   ngu n năng l ng m t tr i vào ban ngày. Sau đó d  tr  chúng và s  d ng đ  t o dòng ể ự ữ ệ   đi n vào ban đêm. Chúng ta cũng có th  d  tr  khí hydro trong các bình khí nén trên xe ệ ằ ơ h i ch y b ng năng l   c t o khí ở ạ ủ hydro và khí oxy, và k t h p tr  l i c a hai khí này đ  t o thành đi n.

ệ ướ Quá trình đi n phân n c:

ệ ự ủ ẽ

ThS. Nguyễn Bá Thành

ử ướ ạ ớ ệ ự ố ớ ầ ế   Đi n c c n i v i đ u âm c a pin cung c p electron. Đi n c c âm s  cho 4 electron k t ử ợ  n h p v i 4 phân t ấ c t o thành 2 phân t hydrogen và 4 ion OH­.

Chương 5 Pin nhiên liệu

11

ự ệ ỏ

ự ệ ọ  đi n c c khác, đi n c c n i v i đ u d

ể ố ớ ầ ừ ự ấ ươ ế ạ ự ệ c, t o ra ion d

ng và thi u electron, nên l y electron t ờ ử ể ọ

ấ   ữ  Nh ng b t khí hydro và ion âm OH­ di chuy n ra kh i đi n c c và đi vào lòng ch t ệ   ễ ủ ỏ Ở ệ ươ ng c a Pin, đi n c c nhi m đi n l ng.  ử ướ ươ ng H+ và  n  phân t d   ấ   ệ ự ỏ phân t  khí oxy. B t khí Oxy và ion H+ r i kh i đi n c c và di chuy n vào lòng ch t l ng.ỏ

ế ợ ạ ớ ạ Proton ( ion H+) k t h p v i OH­ t o thành l i phân t ử ướ  n c

ệ ạ Quá trình t o dòng đi n:

ướ ạ ử ế ế ọ c l y ra, các phân t ệ ự   i d ng các b t khí ti n đ n đi n c c,

ThS. Nguyễn Bá Thành

ượ ấ ả ả ứ ớ Hydrogen d Khi Pin đ ạ ỡ v  ra và x y ra ph n  ng v i xúc tác Platin t o ra H+ (proton) và các electron.

Chương 5 Pin nhiên liệu

12

ề ặ ứ ử ế ế ạ ọ i, phân t

ờ ế ợ ẽ ậ ớ i xúc tác Platin và Oxygen s  nh n electron đ ng th i k t h p v i H+ trong n ệ ự    oxygen ch a trong các b t khí ti n đ n b  m t đi n c c, ướ   c (

Ở ệ ự  đi n c c còn l ướ d ớ ừ ượ ạ m i v a đ ạ c t o thành) t o thành phân t ử ướ  n ồ c.

ỗ

ẽ ạ ử

ệ

ẽ ấ ỗ ạ ụ ệ ệ ự ệ ượ ư ế ạ c tóm t

ThS. Nguyễn Bá Thành

ệ ự ử ẽ  ệ ự  khí Oxy. Đi n c c Hydrogen s  Đi n c c oxygen s  m t 2 electron cho m i phân t ở ệ ự ậ  đi n c c hydrogen s  ch y sang  khí hydro. Electron  nh n 2 electron cho m i phân t   ẫ   ố ẫ ệ ự đi n c c oxygen, và t o thành dòng đi n trên dây d n n i hai đi n c c. Trên dây d n ắ   ế ị ố t b  tiêu th  đi n nh  đèn hay vol k . Quá trình t o ra đi n đ n i các thi t ớ   v i hình sau:

Chương 5 Pin nhiên liệu

13

Ứ ụ ệ 5.6  ng d ng pin nhiên li u

ệ ế ượ ử ụ ự ữ ầ ổ T  bào nhiên li u đ c s  d ng đ u tiên trong nh ng lĩnh v c mà phí t n không đóng

ệ ế ẹ ệ ọ ồ vai trò quan tr ng. T  bào nhiên li u nh  và hi u qu  h n ắ ả ơ   c quy ờ  đ ng th i đáng tin

ộ ơ ữ ề ả ạ ớ ồ ậ c y và ít  n ào h n ơ  đ ng c  Diesel . Nh ng đi u này gi i thích t i sao gi ự   i quân s  và

ấ ớ ộ ố ề ngành du hành vũ trụ quan tâm đ nế  công nghệ này r t s m. M t s  tàu thuy n trên

ể ế ệ bi n cũng dùng t bào nhiên li u.

ụ ự ấ ẩ ơ ộ ừ ứ ậ ứ Đ ng c  thúc đ y cho các  ng d ng dân s  xu t phát t nh n th c tr ữ ượ  d uầ   ng l

ế ụ ờ ỳ ư ẫ ạ ố mỏ trên Trái Đ tấ  là có h n nh ng v n mong mu n ti p t c kinh doanh xe th i k  sau

ỏ ố ề ợ ề ậ ầ d u m  v n đang mang v  nhi u l i nhu n.

ừ ề ấ ả T  20 năm nay nhi u hãng s n xu t xe (DaimlerChrysler, Ford, Honda, Opel) đã nghiên

ệ ề ử ụ ế ể ệ ứ c u v  xe có nhiên li u là hiđrô, s  d ng t ể  bào nhiên li u đ  chuy n hóa năng l ượ   ng

ể ậ ậ ỷ ượ ể ộ và dùng đ ng c  đi n ơ ệ  đ  v n hành. K  thu t này đã đ c phát tri n cho xe buýt, xe du

ả ứ ứ ườ ử ệ ị l ch, xe t i nh . ẹ Ở Hamburg (Đ c) và Stuttgart (Đ c) ng ạ   i ta đang th  nghi m ch y

ử ụ ế ườ ườ ệ xe   buýt  s   d ng  nhiên  li u  hydro   trên  các   tuy n  đ ng  xe   buýt  bình  th ng.   T ừ

ậ ằ ủ ứ ấ năm 2003 hai hãng đóng tàu c a Đ c đã cung c p lo i ệ   ạ  tàu ng mầ  v n hành b ng đi n

ặ ừ ộ ệ ố ế ệ ượ đ c cung c p t ấ ừ máy phát đi nệ  Diesel ho c t m t h  th ng t bào nhiên li u hiđrô.

ế ệ ử ụ ị ẩ ẩ ế ị ế ợ Các t ố  bào nhiên li u s  d ng khí đ t đang chu n b  đ y lùi các thi t b  k t h p phát

ệ Ở ệ ố ố ượ đi n và s ưở combined heat and power plant). i ( h  th ng này khí đ t đ ổ   ế c bi n đ i

ThS. Nguyễn Bá Thành

ư ế ệ thành hiđrô đ a vào t bào nhiên li u.

Chương 5 Pin nhiên liệu

ộ ố ậ ụ ầ ệ ộ

14 M t s  v t d ng c m tay nh

ạ ư đi n tho i di đ ng, máy vi tính xách tay, máy quay

ậ ệ ắ ế ớ ứ ụ ự ạ ạ ồ phim, v t li u c m tr i hay quân s  cũng đang ti n t ấ   i  ng d ng lo i ngu n cung c p

ThS. Nguyễn Bá Thành

ượ năng l ng này.