Ch-4: Biểu diễn tín hiệu dùng biến đổi Fourier
Lecture-8
4.4. Biến đổi Fourier và hệ thống LTI 4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế 4.6. Ứng dụng trong thông tin: điều chế liên tục
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
(cid:1) Xét hệ thống LTI với đáp ứng xung là h(t)
4.4. Biến đổi Fourier và hệ thống LTI
∗
Y(ω)=F(ω)H(ω)
+∞
jωt
−
H(ω)=
h(t)e
dt
Ta có: y(t)=f(t) h(t)
= ∫
−∞
Y(ω) F(ω) (cid:1) Biểu diễn hệ thống trong miền tần số:
(cid:1) Hệ thống ghép nối tiếp:
(Đáp ứng tần số của HT LTI)
Y(ω)=F(ω)H (ω)H (ω)
1
2
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
1
(cid:1) Hệ thống ghép song song:
4.4. Biến đổi Fourier và hệ thống LTI
Y(ω)=F(ω)[H (ω)+H (ω)] 1
2
(cid:1) Hệ thống ghép hồi tiếp:
Y(ω)=F(ω)
H (ω) 1 1+H (ω)H (ω)
1
2
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
(cid:1) Hệ thống LTI mô tả bởi phương trình vi phân:
Q(D)y(t)=P(D)f(t)
k D y(t)
k ( jω) Y(ω)
↔
Q(jω)Y(ω)=P(jω)F(ω)
k D f(t)
k ( jω) F(ω)
↔
H(ω)=
Y(ω) P(jω) = F(ω) Q(jω)
4.4. Biến đổi Fourier và hệ thống LTI
(D+3)y(t)=Df(t)
3t
−
1 = −
Ví dụ: xác định đáp ứng xung của hệ thống mô tả bởi PTVP:
H(ω)=
=
h(t)
δ(t) 3e u(t)
=
−
3 jω+3
P(jω) Q(jω)
jω jω+3
Có:
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
2
(cid:1) Ảnh hưởng của đáp ứng tần số của hệ thống lên tín hiệu:
|Y(ω)|=|F(ω)||H(ω)|
Y(ω)=F(ω)H(ω)
Y(ω)= F(ω)+ H(ω)
∠
∠
∠
4.4. Biến đổi Fourier và hệ thống LTI
|H(ω)|=k
jωt
−
d
H(ω)=
ke
=
Y(ω) F(ω)
H(ω)= jωt
∠
−
d
(cid:2) Hệ thống LTI thực tế luôn gây méo (cid:3) tùy vào mục đích ứng dụng
Hệ thống LTI làm thay đổi biên độ & pha của tín hiệu vào để tạo tín hiệu ra. (cid:2) Hệ thống LTI không gây méo: y(t)=kf(t-td)
mà ta có thể chấp nhận méo pha và méo biên độ tương ứng.
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
(cid:1) Bộ lọc thông thấp lý tưởng:
H(ω)=rect(
)
4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế
⇒
h(t)=
sinc(ω t)
ω 2ω
c
c
ω c π
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
3
(cid:1) Bộ lọc thông cao lý tưởng:
H(ω)=1 rect(
)
−
4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế
⇒
h(t)=δ(t)
sinc(ω t)
−
ω 2ω
c
c
ω c π
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
(cid:1) Bộ lọc thông dải lý tưởng:
)+rect(
)
ω
ω ω − 0 ω −
ω+ω 0 ω −
c2
c1
c2
c1
ω ω
(ω
c2
c1
c2
ω ) c1
4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế
⇒
h(t)=
sinc[
t]cosω t 0
− 2
H(ω)=rect( ω − π
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
4
(cid:1) Nhận xét: các bộ lọc lý tưởng đều là hệ thống không nhân quả (cid:3)
4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế
(cid:1) Bộ lọc thực tế phải là hệ thống nhân quả
(cid:2) Chấp nhận trễ và cắt bỏ phần của h(t) khi t<0, thường người ta
không thể thực hiện được trên thực tế
(cid:2) Thực hiện bộ lọc có đáp ứng tần số thay đổi liên tục (sẽ gặp lại ở
cắt bỏ bằng hàm cửa sổ (dùng trong xử lý số)
chương thiết kế bộ lọc tương tự)
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
(cid:1) Ảnh hưởng của việc cắt bỏ tín hiệu bằng các hàm cửa sổ
4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
5
(cid:1) Ảnh hưởng của việc cắt bỏ tín hiệu bằng các hàm cửa sổ
4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế
Giải pháp:
(cid:2) Giảm sợ nở ra của phổ : mở rộng cửa sổ trong miền t (cid:2) Tăng tốc độ giảm biên độ của sideloles : cửa sổ liên tục (cid:2) Cần phải tính toán thật kỹ khi chọn loại cửa sổ và kích
thước của nó???
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
(cid:1) Ảnh hưởng của việc cắt bỏ tín hiệu bằng các hàm cửa sổ
4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
6
4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
4.6. Ứng dụng trong thông tin: điều chế liên tục
4.6.1. Giới thiệu 4.6.2. Điều chế biên độ (AM) 4.6.3. Điều chế góc (PM, FM)
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
7
4.6.1. Giới thiệu
(cid:1) Điều chế : dịch phổ tần số của tín hiệu tin tức lên tần số cao hơn
(cid:1) Mục đích:
(cid:2) Thỏa mãn nguyên lý bức xạ điện từ khi truyền vô tuyến (cid:2) Ghép kênh theo tần số
(cid:1) Thành phần trong tín hiệu điều chế:
(cid:2) Tín hiệu sóng mang (cid:2) Tín hiệu băng gốc (tín hiệu mang thông tin)
(cid:1) Các loại điều chế:
(cid:2) Điều chế biên độ (AM) (cid:2) Điều chế góc: FM, PM
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
4.6.2. Điều chế biên độ (AM)
a) Điều chế AM b) Giải điều chế AM c) Ghép kênh theo tần số (FDM) d) Điều chế AM một dải bên (SSB)
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
8
a) Điều chế AM
Nguyên tắc: Nhân với tín hiệu sóng mang điều hòa để dịch phổ
Modulator
1 2
AM
AM
1 2 c A M(ω)
ω
AMY (ω)
A 2
ω
ω
ω>>>>
c
M
y + + + + (t)=m(t)cosω t c Y (ω)= M(ω ω )+ M(ω ω ) − − − − c
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
b) Giải điều chế AM
c
c
AM
(cid:1) Tách sóng đồng bộ: e(t)=y (t).cosω t=[m(t)cosω t]cosω t c
1 2
1 4
c
c
A 2
ω
A 2
ω
E(ω)= M(ω)+ [M(ω+2ω )+M(ω 2ω )] −−−−
Demodulator
Sóng mang đầu phát và đầu thu khác nhau (pha, tần) (cid:3) cần đồng bộ!!!
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
9
b) Giải điều chế AM
(cid:1) Tách sóng không đồng bộ (tách sóng đường bao):
(t)
AMy
Envelop; m(t)
(t)
t
AMy
e(t)
Envelop
r(t) m(t)
e(t)
t
• Tín hiệu mang tin m(t) phải luôn dương • ωc>>ωM • Cộng thêm thành phần sóng mang • Luôn thỏa trên thực tế (sóng mang 500KHz -2MHz)
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
b) Giải điều chế AM
y
m(t)
AM
(t)=[A+m(t)]cosω t c
µ=
: modulation index
pm A
carrier: cosω t
c
µµµµ≤≤≤≤ 1
µµµµ>>>> 1
• Hệ số điều chế :
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
10
• Phổ tín hiệu điều chế :
b) Giải điều chế AM
1 2
1 2
Y (ω) AM
πAδ(ω-ω )+πAδ(ω+ω )+ M(ω-ω )+ M(ω+ω ) c
c
c
c
ω
====
1 2
1 2
Y (ω) M(ω-ω )+ M(ω+ω ) c
AM
c
ω
Hiệu suất thấp vs thiết bị thu đơn giản!!! (cid:3) ?
====
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
c) Ghép kênh theo tần số (FDM)
cosω t c1
(t)
AM1y
1m (t)
cosω t c2
(t)
AM2y
(t)
FDMy
2m (t)
cosω t c3
(t)
AM3y
3m (t)
Frequency-Division Multiplexing
(cid:1) Ghép kênh: các tín hiệu mang tin (các kênh) có cùng băng thông, khi truyền trên một kênh chung sẽ phân biệt bởi tần số sóng mang
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
11
c) Ghép kênh theo tần số (FDM)
2M (ω)
3M (ω)
ω
ω
ω
-
FDMY (ω)
ω
-ω
-ω
c2
c3
c1
c1ω
c2ω
c3ω
-ω (cid:1) Phân kênh theo tần số:
cosω t c1
1H (ω)
2H (ω)
(t)
FDMy
(t)
AM1y
1m (t)
-ω
c1
c1ω
Thực tế?
(cid:1) Phổ của tín hiệu FDM: 1M (ω)
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
d) Điều chế AM một dải bên (SSB)
1M (ω)
2M (ω)
3M (ω)
ω
ω
ω
-
LSB
LSB
FDMY (ω)
USB
USB
ω
-ω
-ω
-ω
c3
c2
c1
c1ω
c2ω
c3ω
(cid:1) Mục đích: Tận dụng băng thông của kênh truyền
AM-DSB
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
12
d) Điều chế AM một dải bên (SSB)
(cid:1) Thực hiện 1: điều chế AM (cid:3) Filter
AMY (ω)
ω
H(ω)
H(ω)
ω
Y
(ω)
AM-SSB
ω
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
d) Điều chế AM một dải bên (SSB)
1Y (ω)
y
(t)
AM-SSB
m(t)
psm (t)
2Y (ω)
Y
(ω)
AM-SSB
ω
(cid:1) Thực hiện 2: 900 phase-shift network
Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11
13
4.6.3 Điều chế góc (PM, FM)
(cid:1) Tự đọc: p.289 – p.300 (B.P.Lathi) (cid:2) Độ rộng băng thông điều chỉnh được (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) có thể nhỏ hơn AM??? (cid:2) Điều chế FM, PM có lợi hơn AM???

