Ch-4: Biểu diễn tín hiệu dùng biến đổi Fourier

Lecture-8

4.4. Biến đổi Fourier và hệ thống LTI 4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế 4.6. Ứng dụng trong thông tin: điều chế liên tục

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

(cid:1) Xét hệ thống LTI với đáp ứng xung là h(t)

4.4. Biến đổi Fourier và hệ thống LTI

∗

Y(ω)=F(ω)H(ω)

+∞

jωt

−

H(ω)=

h(t)e

dt

Ta có: y(t)=f(t) h(t)

= ∫

−∞

Y(ω) F(ω) (cid:1) Biểu diễn hệ thống trong miền tần số:

(cid:1) Hệ thống ghép nối tiếp:

(Đáp ứng tần số của HT LTI)

Y(ω)=F(ω)H (ω)H (ω)

1

2

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

1

(cid:1) Hệ thống ghép song song:

4.4. Biến đổi Fourier và hệ thống LTI

Y(ω)=F(ω)[H (ω)+H (ω)] 1

2

(cid:1) Hệ thống ghép hồi tiếp:

Y(ω)=F(ω)

H (ω) 1 1+H (ω)H (ω)

1

2

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

(cid:1) Hệ thống LTI mô tả bởi phương trình vi phân:

Q(D)y(t)=P(D)f(t)

k D y(t)

k ( jω) Y(ω)

↔

Q(jω)Y(ω)=P(jω)F(ω)

k D f(t)

k ( jω) F(ω)

↔

H(ω)=

Y(ω) P(jω) = F(ω) Q(jω)

4.4. Biến đổi Fourier và hệ thống LTI

(D+3)y(t)=Df(t)

3t

−

1 = −

Ví dụ: xác định đáp ứng xung của hệ thống mô tả bởi PTVP:

H(ω)=

=

h(t)

δ(t) 3e u(t)

=

−

3 jω+3

P(jω) Q(jω)

jω jω+3

Có:

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

2

(cid:1) Ảnh hưởng của đáp ứng tần số của hệ thống lên tín hiệu:

|Y(ω)|=|F(ω)||H(ω)|

Y(ω)=F(ω)H(ω)

Y(ω)= F(ω)+ H(ω)

∠

∠

∠

4.4. Biến đổi Fourier và hệ thống LTI

|H(ω)|=k

jωt

−

d

H(ω)=

ke

=

Y(ω) F(ω)

H(ω)= jωt

∠

−

d

(cid:2) Hệ thống LTI thực tế luôn gây méo (cid:3) tùy vào mục đích ứng dụng

Hệ thống LTI làm thay đổi biên độ & pha của tín hiệu vào để tạo tín hiệu ra. (cid:2) Hệ thống LTI không gây méo: y(t)=kf(t-td)

mà ta có thể chấp nhận méo pha và méo biên độ tương ứng.

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

(cid:1) Bộ lọc thông thấp lý tưởng:

H(ω)=rect(

)

4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế

⇒

h(t)=

sinc(ω t)

ω 2ω

c

c

ω c π

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

3

(cid:1) Bộ lọc thông cao lý tưởng:

H(ω)=1 rect(

)

−

4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế

⇒

h(t)=δ(t)

sinc(ω t)

−

ω 2ω

c

c

ω c π

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

(cid:1) Bộ lọc thông dải lý tưởng:

)+rect(

)

ω

ω ω − 0 ω −

ω+ω 0 ω −

c2

c1

c2

c1

ω ω

(ω

c2

c1

c2

ω ) c1

4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế

⇒

h(t)=

sinc[

t]cosω t 0

− 2

H(ω)=rect( ω − π

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

4

(cid:1) Nhận xét: các bộ lọc lý tưởng đều là hệ thống không nhân quả (cid:3)

4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế

(cid:1) Bộ lọc thực tế phải là hệ thống nhân quả

(cid:2) Chấp nhận trễ và cắt bỏ phần của h(t) khi t<0, thường người ta

không thể thực hiện được trên thực tế

(cid:2) Thực hiện bộ lọc có đáp ứng tần số thay đổi liên tục (sẽ gặp lại ở

cắt bỏ bằng hàm cửa sổ (dùng trong xử lý số)

chương thiết kế bộ lọc tương tự)

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

(cid:1) Ảnh hưởng của việc cắt bỏ tín hiệu bằng các hàm cửa sổ

4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

5

(cid:1) Ảnh hưởng của việc cắt bỏ tín hiệu bằng các hàm cửa sổ

4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế

Giải pháp:

(cid:2) Giảm sợ nở ra của phổ : mở rộng cửa sổ trong miền t (cid:2) Tăng tốc độ giảm biên độ của sideloles : cửa sổ liên tục (cid:2) Cần phải tính toán thật kỹ khi chọn loại cửa sổ và kích

thước của nó???

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

(cid:1) Ảnh hưởng của việc cắt bỏ tín hiệu bằng các hàm cửa sổ

4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

6

4.5. Bộ lọc lý tưởng và thực tế

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

4.6. Ứng dụng trong thông tin: điều chế liên tục

4.6.1. Giới thiệu 4.6.2. Điều chế biên độ (AM) 4.6.3. Điều chế góc (PM, FM)

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

7

4.6.1. Giới thiệu

(cid:1) Điều chế : dịch phổ tần số của tín hiệu tin tức lên tần số cao hơn

(cid:1) Mục đích:

(cid:2) Thỏa mãn nguyên lý bức xạ điện từ khi truyền vô tuyến (cid:2) Ghép kênh theo tần số

(cid:1) Thành phần trong tín hiệu điều chế:

(cid:2) Tín hiệu sóng mang (cid:2) Tín hiệu băng gốc (tín hiệu mang thông tin)

(cid:1) Các loại điều chế:

(cid:2) Điều chế biên độ (AM) (cid:2) Điều chế góc: FM, PM

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

4.6.2. Điều chế biên độ (AM)

a) Điều chế AM b) Giải điều chế AM c) Ghép kênh theo tần số (FDM) d) Điều chế AM một dải bên (SSB)

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

8

a) Điều chế AM

Nguyên tắc: Nhân với tín hiệu sóng mang điều hòa để dịch phổ

Modulator

1 2

AM

AM

1 2 c A M(ω)

ω

AMY (ω)

A 2

ω

ω

ω>>>>

c

M

y + + + + (t)=m(t)cosω t c Y (ω)= M(ω ω )+ M(ω ω ) − − − − c

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

b) Giải điều chế AM

c

c

AM

(cid:1) Tách sóng đồng bộ: e(t)=y (t).cosω t=[m(t)cosω t]cosω t c

1 2

1 4

c

c

A 2

ω

A 2

ω

E(ω)= M(ω)+ [M(ω+2ω )+M(ω 2ω )] −−−−

Demodulator

Sóng mang đầu phát và đầu thu khác nhau (pha, tần) (cid:3) cần đồng bộ!!!

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

9

b) Giải điều chế AM

(cid:1) Tách sóng không đồng bộ (tách sóng đường bao):

(t)

AMy

Envelop; m(t)

(t)

t

AMy

e(t)

Envelop

r(t) m(t)

e(t)

t

• Tín hiệu mang tin m(t) phải luôn dương • ωc>>ωM • Cộng thêm thành phần sóng mang • Luôn thỏa trên thực tế (sóng mang 500KHz -2MHz)

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

b) Giải điều chế AM

y

m(t)

AM

(t)=[A+m(t)]cosω t c

µ=

: modulation index

pm A

carrier: cosω t

c

µµµµ≤≤≤≤ 1

µµµµ>>>> 1

• Hệ số điều chế :

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

10

• Phổ tín hiệu điều chế :

b) Giải điều chế AM

1 2

1 2

Y (ω) AM

πAδ(ω-ω )+πAδ(ω+ω )+ M(ω-ω )+ M(ω+ω ) c

c

c

c

ω

====

1 2

1 2

Y (ω) M(ω-ω )+ M(ω+ω ) c

AM

c

ω

Hiệu suất thấp vs thiết bị thu đơn giản!!! (cid:3) ?

====

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

c) Ghép kênh theo tần số (FDM)

cosω t c1

(t)

AM1y

1m (t)

cosω t c2

(t)

AM2y

(t)

FDMy

2m (t)

cosω t c3

(t)

AM3y

3m (t)

Frequency-Division Multiplexing

(cid:1) Ghép kênh: các tín hiệu mang tin (các kênh) có cùng băng thông, khi truyền trên một kênh chung sẽ phân biệt bởi tần số sóng mang

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

11

c) Ghép kênh theo tần số (FDM)

2M (ω)

3M (ω)

ω

ω

ω

-

FDMY (ω)

ω

-ω

-ω

c2

c3

c1

c1ω

c2ω

c3ω

-ω (cid:1) Phân kênh theo tần số:

cosω t c1

1H (ω)

2H (ω)

(t)

FDMy

(t)

AM1y

1m (t)

-ω

c1

c1ω

Thực tế?

(cid:1) Phổ của tín hiệu FDM: 1M (ω)

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

d) Điều chế AM một dải bên (SSB)

1M (ω)

2M (ω)

3M (ω)

ω

ω

ω

-

LSB

LSB

FDMY (ω)

USB

USB

ω

-ω

-ω

-ω

c3

c2

c1

c1ω

c2ω

c3ω

(cid:1) Mục đích: Tận dụng băng thông của kênh truyền

AM-DSB

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

12

d) Điều chế AM một dải bên (SSB)

(cid:1) Thực hiện 1: điều chế AM (cid:3) Filter

AMY (ω)

ω

H(ω)

H(ω)

ω

Y

(ω)

AM-SSB

ω

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

d) Điều chế AM một dải bên (SSB)

1Y (ω)

y

(t)

AM-SSB

m(t)

psm (t)

2Y (ω)

Y

(ω)

AM-SSB

ω

(cid:1) Thực hiện 2: 900 phase-shift network

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

13

4.6.3 Điều chế góc (PM, FM)

(cid:1) Tự đọc: p.289 – p.300 (B.P.Lathi) (cid:2) Độ rộng băng thông điều chỉnh được (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) có thể nhỏ hơn AM??? (cid:2) Điều chế FM, PM có lợi hơn AM???

Signal & Systems - Tran Quang Viet – FEEE, HCMUT – Semester: 02/10-11

14