Bảo dưỡng dầu hộp số tự động
Nguồn:oto‐hui.com
Kiểm tra mức dầu thường xuyên, luôn sử dụng một loại dầu duy nhất
là những lưu ý căn bản để hộp số tự động hoạt động hiệu quả và kéo
dài tuổi thọ. Thông thường, các kỹ thuật viên khuyến cáo người sử
dụng nên kiểm tra dầu hộp số mỗi tháng 2 lần và thay mới sau 50.000
km đi được.
Các hộp số tự động sử dụng dầu truyền động riêng có tên gọi ATF
(Automatic Transmission Fluid), đóng vai trò tạo lực nén thủy lực, giải
nhiệt và tẩy rửa các chất bẩn trong hệ thống. Việc kiểm tra mức dầu,
bổ sung, thay dầu đúng lúc sẽ góp phần giúp hộp số tự động hoạt
động hiệu quả, giảm tiêu hao nhiên liệu cũng như tăng tuổi thọ. Với
điều kiện giao thông đặc thù như ở Việt Nam, các hãng xe thường
khuyến cáo người sử dụng nên thay dầu hộp số sau 2 năm sử dụng
hoặc 50.000 km đi được (tùy theo điều kiện nào đến trước).
Trên đa số các mẫu xe, việc kiểm tra dầu ATF hết sức đơn giản bởi que
thử được đánh dấu bằng miếng kim loại ghi chữ ATF. Có hai loại que
thử, một có màu vàng để thử dầu động cơ còn que màu đỏ để thử dầu
hộp số. Tuy nhiên, không phải xe nào cũng trang bị 2 loại que thử trên
nên bạn cần tư vấn của kỹ thuật viên trước khi sử dụng. Thông
thường, que thử dầu hộp số đặt ngay phía sau hoặc bên cạnh động cơ.
Khi xác định được que thử dầu hộp số, công đoạn tiếp theo là bạn đưa
xe đỗ trên bề mặt phẳng, làm nóng hệ truyền động bằng cách khởi
động máy khoảng 10 phút. Không giống như kiểm tra dầu động cơ (tắt
động cơ, để nguội khi tiến hành), khi xác định mức dầu hộp số, bạn
cần để xe chạy ở chế độ cầm chừng. Sau đó, bạn đạp phanh, chuyển
qua tất cả các số rồi sau đó về số P (đỗ) hoặc số N tùy thuộc vào
hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất. Một vài nhà sản xuất không có
hướng dẫn đo mức dầu hộp số trong sổ tay sử dụng nên bạn cần lưu ý.
Hơn nữa, cần giữ chắc chân phanh và xác nhận phanh hoạt động tốt
khi tiến hành.
Cần để động cơ hoạt động và chuyển qua tất cả các số là do trước khi
kiểm tra mức dầu ATF, buồng thủy lực trong hệ thống dẫn động phải
nạp đầy dầu cũng như lưu thể lưu thông bình thường. Các thao tác này
đảm bảo kết quả bạn đo được là hoàn toàn chính xác.
Sau khi chắc chắn xe ở số P và phanh hoạt động tốt, bạn thực hiện
thao tác kiểm tra dầu hộp số với những bước tương tự như kiểm tra
dầu động cơ. Trước tiên là lấy que thử, lau sạch, đưa trở lại bình dầu
rồi kiểm tra dầu trên que. Tuy giống với quy trình kiểm tra dầu động
cơ nhưng có 2 sự khác biệt giữa chúng. Đầu tiên, que thử dầu hộp số
mềm hơn và dài hơn nên khó đưa nó vào bình hơn, vì vậy, cần kiên
nhẫn và tiến hành ở nơi đủ ánh sáng để thao tác được dễ dàng.
Kiểm tra dầu hộp số tự động
Thứ hai, dầu hộp số trong hơn dầu động cơ nên rất khó đọc trên que
thử. Vì vậy, cách tốt nhất là bạn đặt que thử lên một miếng vải trắng,
sạch. Các ký hiệu trên que thử gồm “Add” và “Full”. Nếu mức dầu thấp
hơn vạch “Add”, hãy thêm một phần tư lượng dầu định mức, chờ 2-3
phút và thử lại lần nữa. Nếu dầu có màu đen hay mùi cháy, hãy kiểm
tra cơ cấu hoạt động và thêm dầu nếu cần thiết.
Lựa chọn dầu hộp số tự động cần phải đúng chủng loại và không thể
tùy tiện như dầu động cơ. Cơ sở để chọn dầu hộp số ATF phù hợp là độ
nhớt cũng như các thành phần hóa học. Nếu dùng sai chủng loại, trộn
lẫn các loại dầu khác nhau có thể gây nên hiện tượng đóng cặn, phá
vỡ các tính chất cơ bản. Vì vậy, các hãng xe thường đưa ra khuyến cáo
sử dụng dầu nhớt cho từng loại hộp số của mình. General Motors cảnh
báo người sử dụng nên dùng dầu Dexron IIE và Dexron III còn
Chrysler dùng dầu Mopar ATF-Plus.
Theo kỹ thuật viên của Ford Việt Nam, dầu hộp số thường do các nhà
thiết kế hộp số quy định và các loại xe Escape 3.0 dùng dầu Exxon H
trong khi Escape 2.3 dùng dầu Idemitsu. Với Laser, Ford khuyến cáo
dùng dầu Dexron III (có nhiệt độ sôi cao hơn) hoặc Mercon II. Hầu hết
các loại xe Ford ở Mỹ dùng dầu Mercon.
Một vài hãng yêu cầu dầu đặc biệt cho những mẫu xe đặc biệt. Ví dụ,
tất cả các loại xe dẫn động 4 bánh của Toyota đều sử dụng dầu Type
T. Trong khi đó, Mercedes yêu cầu một loại dầu đăng ký độc quyền và
chỉ nhà sản xuất này mới được phép cung cấp.