Đ bài: Anh ch hãy bình gi ng bài th Thăng Long thành hoài c c a Bà Huy nề ị ả ơ ổ ủ ệ
Thanh Quan
Dàn ý chi ti t ế
1/ M bàiở
-Tác gi :ả
+ Bà Huy n Thanh Quan s ng vào n a đu th k XIX n c ta.ệ ố ử ầ ế ỉ ở ướ
+ Bà xu t thân trong m t gia đình quý t c th i Lê t i làng Nghi Tàm ven h Tây.ấ ộ ộ ờ ạ ồ
Bà Huy n Thanh Quan là m t n nhà th n i ti ng trong th i c n đi c a l ch s văn h cệ ộ ữ ơ ổ ế ờ ậ ạ ủ ị ử ọ
Vi t Nam.ệ
-Tác ph m: Trong s các sáng tác c a Bà Huy n Thanh Quan thì bài th “Thăng Longẩ ố ủ ệ ơ
thành hoài c ” là m t tác ph m tiêu bi u nói lên n i ni m tâm s nh quê h ng, nhổ ộ ẩ ể ỗ ề ự ớ ươ ớ
kinh thành c a nhà th .ủ ơ
2/ Thân bài
-Hai câu đ:ề
+ Hai câu đ m đu bài th v a nh m t ti ng than, m t l i trách móc v i nh ng điề ở ầ ơ ừ ư ộ ế ộ ờ ớ ữ ổ
thay trong cu c đi.ộ ờ
+ T “hí tr ng” có nghĩa là sân kh u, là n i di n trò mua vui.ừ ườ ấ ơ ễ
+ Li u có ph i nhà th đang than th , trách móc ông tr i đã t o nên cu c đi gi ng nhệ ả ơ ở ờ ạ ộ ờ ố ư
m t sân kh u đ di n h t trò này đn trò khác.ộ ấ ể ễ ế ế
+ L ch s thay đi, các tri u đi cũng đi thay, Thăng Long cũng c th mà thay đi theoị ử ổ ề ạ ổ ứ ế ổ
th i gian. Đi u này làm cho nhà th c m th y r t bu n.ờ ề ơ ả ấ ấ ồ
-Hai câu th c:ự
+ Hai câu th c s d ng phép đi đã cho th y s thay đi đn đau lòng c a kinh thànhự ử ụ ố ấ ự ổ ế ủ
Thăng Long.
+ Long thành x a kia ngày ngày nh n nh p xe ng a đi l i nh ng ngày nay ch còn l i “h nư ộ ị ự ạ ư ỉ ạ ồ
thu th o”.ả
+ Mùa thu càng thêm bu n h n v i màu c thu úa vàng, c nh v t tr nên tàn t , nh ngồ ơ ớ ỏ ả ậ ở ạ ữ
con đng đã v ng ng i qua.ườ ắ ườ
Nh ng cung đi n nguy nga ngày x a nay cũng đã thay đi, gi ch còn l i n n cũ.ữ ệ ư ổ ờ ỉ ạ ề
+ Hai câu th đã v n d ng phép đi m t cách linh ho t, thanh đi u b ng tr c hô ng nhauơ ậ ụ ố ộ ạ ệ ằ ắ ứ
mang đn giai đi u du d ng, tr m b ng, đ l i n t ng sâu s c trong lòng ng i đc.ế ệ ươ ầ ổ ể ạ ấ ượ ắ ườ ọ
-Hai câu lu n:ậ
+ Trong hai câu lu n, nhà th đã s d ng bi n pháp nhân hóa: đá và n c gi ng nh conậ ơ ử ụ ệ ướ ố ư
ng i.ườ
+ N n đá cũ v n còn đó, v n thách th c cùng năm tháng, v n bu n th ng đau đn. N iề ẫ ẫ ứ ẫ ồ ươ ớ ơ
b n cũ, h x a, n c còn cau m t v i nh ng đau th ng, m t mát.ế ồ ư ướ ặ ớ ữ ươ ấ
+ Qua nh ng hình nh y, tác gi đã g i g m n i ni m ti c nu i, bu n th ng cho m tữ ả ấ ả ử ắ ỗ ề ế ố ồ ươ ộ
th i vàng son chói l i c a kinh thành Thăng Long – n i nhà th sinh ra và l n lên.ờ ọ ủ ơ ơ ớ
-Hai câu k t:ế
+ G ng cũ đây ý mu n nói đn chuy n đi, gi a quá kh và hi n t i hay c th h nươ ở ố ế ệ ờ ữ ứ ệ ạ ụ ể ơ
chính là Thăng Long x a và Hà N i ngày nay.ư ộ
+ “C nh đy” chính là nh ng c nh mà nhà th đã nêu trên: l i x a, n n cũ, h n thuả ấ ữ ả ơ ở ố ư ề ồ
th o, bóng t ch d ng, đá và n c…ả ị ươ ướ
+ Tr c nh ng c nh v t nh th , n sĩ không kh i đau xót tr c c nh hoang tàn c a kinhướ ữ ả ậ ư ế ữ ỏ ướ ả ủ
thành Thăng Long.
3/ K t bàiế
- Bài th “Thăng Long thành hoài c ” x ng đáng là viên ng c quý trong n n thi ca c đi nơ ổ ứ ọ ề ổ ể
Vi t Nam.ệ
- Ngôn t , thi li u, c nh v t… t t c đã đc nhà th ch n l a và s d ng m t cách tinhừ ệ ả ậ ấ ả ượ ơ ọ ự ử ụ ộ
t t o nên b c tranh mang màu s c c đi n, thi v .ế ạ ứ ắ ổ ể ị
- Bài th là n i bu n c a nhà th nh ng qua đó cũng th hi n tình yêu Thăng Long vô bơ ỗ ồ ủ ơ ư ể ệ ờ
b n c a thi sĩ.ế ủ
Bài tham kh o ả
Bà Huy n Thanh Quan s ng vào n a đu th k XIX n c ta. Bà xu t thân trong m tệ ố ử ầ ế ỉ ở ướ ấ ộ
gia đình quý t c th i Lê t i làng Nghi Tàm ven h Tây. Bà Huy n Thanh Quan là m t nộ ờ ạ ồ ệ ộ ữ
nhà th n i ti ng trong th i c n đi c a l ch s văn h c Vi t Nam. Bà tuy sáng tác khôngơ ổ ế ờ ậ ạ ủ ị ử ọ ệ
nhi u nh ng cái đi u th , h n th trong các sáng tác c a bà làm ta bâng khuâng nh mãi.ề ư ệ ơ ồ ơ ủ ớ
Trong s các sáng tác c a Bà Huy n Thanh Quan thì bài th “Thăng Long thành hoài c ”ố ủ ệ ơ ổ
là m t tác ph m tiêu bi u nói lên n i ni m tâm s nh quê h ng, nh kinh thành c a nhàộ ẩ ể ỗ ề ự ớ ươ ớ ủ
th .ơ
Hai câu đ m đu bài th v a nh m t ti ng than, m t l i trách móc v i nh ng đi thayề ở ầ ơ ừ ư ộ ế ộ ờ ớ ữ ổ
trong cu c đi:ộ ờ
“T o hoá gây chi cu c hí tr ng,ạ ộ ườ
Đn nay th m tho t m y tinh s ng”.ế ấ ắ ấ ươ
T “hí tr ng” có nghĩa là sân kh u, là n i di n trò mua vui. Li u có ph i nhà th đangừ ườ ấ ơ ễ ệ ả ơ
than th , trách móc ông tr i đã t o nên cu c đi gi ng nh m t sân kh u đ di n h t tròở ờ ạ ộ ờ ố ư ộ ấ ể ễ ế
này đn trò khác. L ch s thay đi, các tri u đi cũng đi thay, Thăng Long cũng c thế ị ử ổ ề ạ ổ ứ ế
mà thay đi theo th i gian: Thăng Long… Đông Đô… Thăng Long… Hà N i… S thayổ ờ ộ ự
đi y làm cho nhà th c m th y bu n và có chút gì đó nh m t mát kèm theo nh ngổ ấ ơ ả ấ ồ ư ấ ữ
ti ng th dài ngao ngán.ế ở
Th i gian th m thoát cũng g n m t thiên niên k đã trôi qua, kinh thành x a m t th iờ ấ ầ ộ ỷ ư ộ ờ
hoàng son là th mà nay ch còn l i ph tích, hoang tàn. Hai câu th c s d ng phép đi đãế ỉ ạ ế ự ử ụ ố
cho th y s thay đi đn đau lòng c a kinh thành Thăng Long:ấ ự ổ ế ủ
“L i x a xe ng a h n thu th o,ố ư ự ồ ả
N n cũ lâu đài bóng t ch d ng”ề ị ươ
Long thành x a kia ngày ngày nh n nh p xe ng a đi l i, nào là xe ng a c a các v ngư ộ ị ự ạ ự ủ ươ
công quý t , c a hoàng thân qu c thích… nh ng ngày nay ch còn l i “h n thu th o”. Mùaử ủ ố ư ỉ ạ ồ ả
thu càng thêm bu n h n v i màu c thu úa vàng, c nh v t tr nên tàn t , nh ng conồ ơ ớ ỏ ả ậ ở ạ ữ
đng đã v ng ng i qua. Nh ng cung đi n nguy nga ngày x a nay cũng đã thay đi, giườ ắ ườ ữ ệ ư ổ ờ
ch còn l i n n cũ. Khung c nh hoang tàn, đ nát y k t h p v i “bóng t ch d ng” –ỉ ạ ề ả ổ ấ ế ợ ớ ị ươ
bóng m t tr i lúc s p l n làm cho khung c nh ngày càng m đm h n, con ng i cũngặ ờ ắ ặ ả ả ạ ơ ườ
ch t ch a n i bu n. Hai câu th đã v n d ng phép đi m t cách linh ho t, thanh đi uấ ứ ỗ ồ ơ ậ ụ ố ộ ạ ệ
b ng tr c hô ng nhau mang đn giai đi u du d ng, tr m b ng, đ l i n t ng sâu s cằ ắ ứ ế ệ ươ ầ ổ ể ạ ấ ượ ắ
trong lòng ng i đc. Đc bi t là nh ng ng i con kinh thành s c m th y r t bu n vàườ ọ ặ ệ ữ ườ ẽ ả ấ ấ ồ
có chút m t mát tr c s đi thay c a quê h ng gi ng nh tác gi .ấ ướ ự ổ ủ ươ ố ư ả
Dù v t đi sao d i nh ng tàn “n c” và “đá” v n còn đó nh nh ng ch ng nhân c a l chậ ổ ờ ư ướ ẫ ư ữ ứ ủ ị
s , c a ph tích hoang tàn:ử ủ ế
“Đá v n tr gan cùng tu nguy t,ẫ ơ ế ệ
N c còn cau m t v i tang th ng”ướ ặ ớ ươ
Trong hai câu lu n, nhà th đã s d ng bi n pháp nhân hóa, trong đó “đá” và “n c” cũngậ ơ ử ụ ệ ướ
gi ng nh con ng i, mang tình ng i và h n ng i. N n đá cũ v n còn đó, v n tháchố ư ườ ườ ồ ườ ề ẫ ẫ
th c cùng năm tháng, v n bu n th ng đau đn. N i b n cũ, h x a, n c còn cau m tứ ẫ ồ ươ ớ ơ ế ồ ư ướ ặ
v i nh ng đau th ng, m t mát. Qua nh ng hình nh y, tác gi đã g i g m n i ni mớ ữ ươ ấ ữ ả ấ ả ử ắ ỗ ề
ti c nu i, bu n th ng cho m t th i vàng son chói l i c a kinh thành Thăng Long – n iế ố ồ ươ ộ ờ ọ ủ ơ
nhà th sinh ra và l n lên. V i cách s d ng phép đi và t hán vi t (tu nguy t, tangơ ớ ớ ử ụ ố ừ ệ ế ệ
th ng) m t cách tinh t đã làm tăng ch t xúc c m cho v n th .ươ ộ ế ấ ả ầ ơ
C m xúc hoài c d n nén dâng lên hai câu trong ph n k t:ả ổ ồ ở ầ ế
“Ngàn năm g ng cũ soi kim c ,ươ ổ
C nh đy ng i đây lu ng đo n tr ng”ả ấ ườ ố ạ ườ
G ng cũ đây ý mu n nói đn chuy n đi, gi a quá kh và hi n t i hay c th h nươ ở ố ế ệ ờ ữ ứ ệ ạ ụ ể ơ
chính là Thăng Long x a và Hà N i ngày nay. “C nh đy” chính là nh ng c nh mà nhàư ộ ả ấ ữ ả
th đã nêu trên: l i x a, n n cũ, h n thu th o, bóng t ch d ng, đá và n c… Tr cơ ở ố ư ề ồ ả ị ươ ướ ướ
nh ng c nh v t nh th , n sĩ không kh i đau xót tr c c nh hoang tàn c a kinh thànhữ ả ậ ư ế ữ ỏ ướ ả ủ
Thăng Long.
Bài th “Thăng Long thành hoài c ” x ng đáng là viên ng c quý trong n n thi ca c đi nơ ổ ứ ọ ề ổ ể
Vi t Nam. Ngôn t , thi li u, c nh v t… t t c đã đc nhà th ch n l a và s d ng m tệ ừ ệ ả ậ ấ ả ượ ơ ọ ự ử ụ ộ
cách tinh t t o nên b c tranh mang màu s c c đi n, thi v . Bài th là n i bu n c a nhàế ạ ứ ắ ổ ể ị ơ ỗ ồ ủ
th nh ng qua đó cũng th hi n tình yêu Thăng Long vô b b n c a thi sĩ.ơ ư ể ệ ờ ế ủ