Đ bài: Bình gi ng c nh g p g đu tiên gi a m Tràng v i nàng con dâu qua đo n
văn trích sau đây trong tác ph m V nh t c a Kim Lân: "Tràng nh c m : ... con cái
chúng mày v sau!"
Bài làm
Đã r t nhi u l n đc truy n V nh t c a Kim Lân nh ng l n nào cũng th , c đc đn ư ế ế
đo n miêu t c nh g p g đu tiên gi a bà c T (m Tràng) v i ng i "con dâu m i" ườ
mà con trai bà v a "nh t" đc v là tôi l i th y lòng mình r ng r ng c m đng. V i ượ ư ư
nh ng l i văn tr n thu t gi n d và m c m c, tác gi đã d ng đc l i r t sinh đng ượ
nh ng di n bi n tâm lý tinh vi và ph c t p đang di n ra trong tâm tr ng c a m t bà m ế
nghèo, tr c m t tình hu ng éo le không hi u nên m ng hay lo, là h nh phúc hay tai h a.ướ
M đu đo n trích là l i Tràng nh c m "Kia nhà tôi nó chào u". Ng i con trai c t ng ườ ưở
m mình ch a nghe l i chào c a v ; c t ng bà ch a bi t có s hi n di n c a đa con ư ưở ư ế
dâu. Nh ng đâu có ph i nh th . Đc truy n, tr c đo n trích này, chúng ta đu hi u bàư ư ế ướ
c T đã th y và sau đó đã nghe, đã bi t nh ng ch a hi u hàng lo t câu h i đt ra trong ế ư ư
đu bà th hi n m t s băn khoăn, kinh ng c. "Quái sao l i có ng i đàn bà nào trong ườ
y nh ? Ng i đàn bà nào l i đng ngay đu gi ng th ng con mình th nh ? Sao l i ườ ườ ế
chào mình b ng U? ... Ai th nh ? ... Ô hay, th là th nào nh ? Kim Lân dùng m t gi ng ế ế ế
văn tr n thu t r t m c m c. Ông g i Tràng là "h n", v Tràng là "th ". Tràng x ng v i ư
m b ng "tôi", "chúng tôi" và g i bà b ng "u": "Nhà tôi nó m i v làm b n v i tôi đy u
! chúng tôi ph i duyên ph i ki p v i nhau. Cách x ng hô và g i tên nhân v t dân dã, quê ế ư
mùa nh th giúp b n đc hình dung rõ h n v nh ng con ng i nghèo kh m t vùngư ế ơ ườ
quê quanh năm đói túng, l c h u. Riêng đi v i ng i m , Kim Lân mu n bi u th m t ườ
thái đ tôn tr ng và c m thông. Ông g i ng i m y là "bà lão", "bà c T ", "ng i m ườ ườ
nghèo kh ". Cũng chính v i thái đ này, tác gi nh nh p thân vào bà c T , nhìn s ư
vi c, k l i theo con m t và tâm tr ng c a bà M t ng i m nghèo kh th y d n v t, ườ
đau xót và lo l ng vì không lo n i cho con: m t con ng i đã tr i qua nhi u cay đng gian ườ
truân. Nay đng tr c tình c nh c a con, ng i m y "hi u ra bi t bao c s , v a ai oán ướ ườ ế ơ
v a xót th ng cho s ph n c a đa con mình". Trong lúc đó, d ng nh Tràng quá ươ ườ ư
m ng vì b ng nhiên "nh t" đc v nên không t ra lo nghĩ gì l m. Không ph i ng u ượ
nhiên mà toàn b đo n trích trên ch y u t p trung kh c ho tâm tr ng c a bà c T . ế
M t tâm tr ng vui mà t i nghi p, m ng mà v a t i v a lo. Vui m ng vì d u sao con bà
cũng đã có v , dù là v "nh t" đc ngoài đng. Vi c Tràng có v là ngoài s c t ng ượ ườ ưở
t ng c a bà. Chính vì th , ban đu bà không hi u n i. Có l vì ni m vui và s c mượ ế
thông mà t thái đ ng c nhiên, lo l ng và t i nh c, bà đã "nh nhàng nói v i nàng dâu
m i" m t cách th t chân tình, xúc đng:
, thôi thì các con đã ph i duyên ph i ki p v i nhau, u cũng m ng lòng..". Ch c ch n là ế
tr c đó, ng i con trai nghĩ th nào m cũng r y la n ng nh . Vì th , sau khi bà nóiướ ườ ế ế
"Tràng th đánh phào m t cái, ng c nh h n đi". Tuy nhiên, m ng là m ng v y "vui là vui
g ng k o là". Ch th c ra tâm tr ng ng i m n ng trĩu m t ni m lo. Lòng bà ng nư ườ
ngang nh m i t vò. Kim Lân ch l ng l miêu t b ng hàng lo t c ch , chi ti t nh mư ơ ế
th hi n tâm tr ng đó c a bà: "Bà lão cúi đu nín l ng", "Bà lão hi u r i", "Trong k m t
kèm nhèm c a bà r xu ng hai dòng n c m t...", "Bà lão kh th dài đng lên, đăm đăm ướ
nhìn ng i đàn bà. ..". Su t t lúc v g p con đn lúc bà c t ti ng, "nh nhàng nói v iườ ế ế
nàng dâu m i" là c m t kho ng th i gian dài im l ng, m t không khí n ng n , ê, m t
c n bão lòng c nén. C nén nh ng nó v n b t ra t hai ch “Chao i" nh m t ti ngơ ư ư ế
than tan v . Đn câu h i ng p ng ng, ng t quãng: "Con mình thì... bi t r ng chúng n có ế ế
nuôi n i nhau s ng qua đc c n đói khát này không?” Suy nghĩ đy lo âu y là nh ng l i ượ ơ
t an i, t đng viên và t trách mình: "Ng i ta có g p b c khó khăn, đói kh này, ườ ướ
ng i ta m i l y đn con mình. Mà con mình m i có v đc... Thôi thì b n ph n bà làườ ế ượ
m . bà đã ch ng lo l ng gì đc cho con...". Nghe nh ng l i tâm s th m kín c a bà mà ượ
c m th y không còn n i t i nh c nào h n th n a. Sao s ki p c a nh ng con ng i y ơ ế ế ườ
kh n cùng đn v y?. Nh ng l i t t n c a bà d n dò đôi v ch ng cu i đo n trích là ế
nh ng l i nói r t chân tình, v a m h hy v ng, v a t đng viên, an i, v a th a nh n ơ
m t s th t đng cay trong m t tình th ch ng có gì ch c ch n c : "R i ra may mà ông ế
gi i cho khá... bi t th nào h con, ai giàu ba h , ai khó ba đi?". ế ế
Tuy ch là m t đo n trích r t ng n so v i toàn b thiên truy n V nh t nh ng cũng đ ư
cho ta th m thía n i đng cay t i nh c c a nh ng ki p ng i kh n kh tr c Cách m ng ế ườ ướ
tháng Tám, đng th i hi u đc tình m u t và lòng nhân ái h t s c c m đng c a m t ượ ế
bà m nghèo. Đo n trích cũng cho ta th y đc tài năng c a Kim Lân trong vi c khác h a ượ
tính cách và miêu t di n bi n tâm lí nhân v t. ế