Đ bài: Bình gi ng đo n th sau trong bài th Bên kia sông Đu ng c a Hoàng C m:ề ả ạ ơ ơ ố ủ ầ
"Bao gi v bên kia sông Đu ng... C i mê ánh sáng muôn lòng xuân xanh"ờ ề ố ườ
Bài làm
Đi v i nh ng con ng i Vi t Nam, hình nh quê h ng luôn hi n lên trong tâm h n v iố ớ ữ ườ ệ ả ươ ệ ồ ớ
nhi u nét đp, g i nh , g i th ng và quê h ng ai cũng th ng có m t dòng sông. Điề ẹ ợ ớ ợ ươ ươ ườ ộ ố
v i nhà th Hoàng C m, con sông Đu ng “N m nghiêng nghiêng trong kháng chi nớ ơ ầ ố ằ ế
tr ng kì” là hình nh khó m phai trong kí c thi nhân trong nh ng chu i ngày cách xa vìườ ả ờ ứ ữ ỗ
khói l a chi n tranh. Th i gian y, nhà th khôn nguôi nuôi c v ng thanh bình cho quêử ế ờ ấ ơ ướ ọ
h ng Kinh B c, n m bên kia sông Đu ng:ươ ắ ằ ố
Bao gi v bên kia sông Đu ngờ ề ố
Anh l i tìm emạ
Em m c y m th mặ ế ắ
Em th t l a h ngắ ụ ồ
Em đi tr y h i non sôngẩ ộ
C i mê ánh sáng muôn lòng xuân xanh.ườ
Đây là 6 câu th cu i cùng trong bài th Bên kia sông Đu ng. Bài th (dài 134 câu đcơ ố ơ ố ơ ượ
chia làm hai ph n l n. Ph n m t nói v quê h ng nhà th bên kia sông Đu ng b gi cầ ớ ầ ộ ề ươ ơ ố ị ặ
dày xéo. Ph n hai là c nh b đi tr v cùng nhân dân đánh gi c.ầ ả ộ ộ ở ề ặ
Câu đu tiên c a trích đo n trên là c m ng th m kín nh ng cháy b ng c a Hoàng C m,ầ ủ ạ ướ ộ ầ ư ỏ ủ ầ
mong đc tr v quê h ng Kinh B c trăm quý ngàn yêu:ượ ở ề ươ ắ
Bao gi v bên kia sông Đu ng.ờ ề ố
Sông Đu ng tên ch là sông Thiên Đc, m t nhánh c a sông H ng, chia t nh B c Ninh raố ữ ứ ộ ủ ồ ỉ ắ
làm hai ph n: nam (h u ng n) và b c (t ng n). Thôn L c Th - quê Hoàng C m namầ ữ ạ ắ ả ạ ạ ổ ầ ở
ph n t nh B c Ninh, ngay bên kia b sông Đu ng. Tin gi c Pháp chi m nam ph n B cầ ỉ ắ ờ ố ặ ế ầ ắ
Ninh đn v i Hoàng C m m t đêm tháng 4 năm 1948. Ông r t đau đn, căm h n. “Bênế ớ ầ ộ ấ ớ ậ
kia” là vùng đt đang b gi c tàn phá, giày xéo. T Vi t B c, nhà th đa đi m nhìn vấ ị ặ ừ ệ ắ ơ ư ể ề
“bên kia sông Đu ng”. Bao gi v ” là s mong ch kh c kho i, cháy b ng đ tr v quêố ờ ề ự ờ ắ ả ỏ ể ở ề
h ng Kinh B c c a đa con thân yêu sau bao ngày li bi t. Đây là m t c mu n gi n d ,ươ ắ ủ ứ ệ ộ ướ ố ả ị
chân thành. Cùng v i cách nói tr c ti p, câu văn xuôi “Bao gi v bên kia sông Đu ng”ớ ự ế ờ ề ố
b ng tr thành câu th có s c vang v ng n i tâm.ỗ ở ơ ứ ọ ộ
Câu ti p theo là c v ng h nh phúc, hòa bình s tr l i quê h ng trong cõi sâu hun hútế ướ ọ ạ ẽ ở ạ ươ
n i tâm h n thi nhân:ơ ồ
Anh l i tìm em.ạ
“Anh" là ti ng x ng hô trìu m n, thân m t, đa nghĩa. Anh có th là tác gi , là ng i yêu,ế ư ế ậ ể ả ườ
là ng i xa nhà đi chinh chi n, là ng i con c a x s Kinh B c. “Em” là ai? Là m t nhânườ ế ườ ủ ứ ở ắ ộ
v t tr tình trong s hình dung t ng t ng c a thi nhân - m t nhân v t tr tình th ngậ ữ ự ưở ượ ủ ộ ậ ữ ườ
g p trong th Hoàng C m. “Em” có th là: s phân thân c a nhà th đ d dàng b c lặ ơ ầ ể ự ủ ơ ể ễ ộ ộ
tâm s riêng t c a mình, là em gái quê h ng, là ng i yêu c th , là h u ph ng hayự ư ủ ươ ườ ụ ể ậ ươ
còn là bi u t ng cao đp c a quê h ng Kinh B c. Nh v y, đây c “anh” và “em”ể ượ ẹ ủ ươ ắ ư ậ ở ả
v a là t phi m ch , v a c th , v a da di t, tình t , keo s n. Đc bi t, “anh” n i v iừ ừ ế ỉ ừ ụ ể ừ ế ứ ơ ặ ệ ố ớ
“em” b ng hành đng “tìm” còn di n t m i tình son s t, th y chung c a thi nhân v i conằ ộ ễ ả ố ắ ủ ủ ớ
ng i và m nh đt quê h ng bé nh .ườ ả ấ ươ ỏ
B c tranh quê h ng đc nhà th tái hi n trong tâm t ng r t l ng l y, tr trung, thi v :ứ ươ ượ ơ ệ ươ ấ ộ ẫ ẻ ị
Em m c y m th mặ ế ắ
Em th t l a h ngắ ụ ồ
Em đi tr y h i non sôngẩ ộ
Kinh B c là quê h ng c kính, có truy n th ng văn hóa ngh thu t đa d ng, phong phú,ắ ươ ổ ề ố ệ ậ ạ
phát tri n m nh m qua các tri u đi Lí, Tr n, Lê. Kinh B c là quê h ng c a nh ngể ạ ẽ ề ạ ầ ắ ươ ủ ữ
v ng phi, hoàng h u, công chúa, là n i s n sinh ra nhi u tr ng nguyên, ti n sĩ, thám hoa,ươ ậ ơ ả ề ạ ế
b ng nhãn c a dân t c ta: “M t b ông C ng, m t đng ông Nghè, m t bè Ti n sĩ, m t bả ủ ộ ộ ồ ố ộ ố ộ ế ộ ị
Tr ng Nguyên, m t thuy n B ng nhãn...“; là m t vùng quê có nhi u danh lam, th ngạ ộ ề ả ộ ề ắ
c nh, chùa chi n nh núi Thiên Thai, chùa Bút Tháp, Bãi Trám Ch . Kinh B c là quêả ề ư ỉ ắ
h ng c a văn ngh dân gian: h i Lim, tranh Đông H n i ti ng (tranh gà l n, tranh đámươ ủ ệ ộ ồ ổ ế ợ
c i chu t, tranh h ng d a, tranh đánh ghen, tranh các anh hùng thu x a... nét v vuiướ ộ ứ ừ ở ư ẽ
nh n, hóm h nh, màu s c t i t n, trong sáng); các làng ngh phát tri n: (ch H , chộ ỉ ắ ươ ắ ề ể ợ ồ ợ
S i, Bãi Tr m Ch , Đng T nh. Huê C u). Đc bi t, Kinh B c còn là quê h ng c aủ ầ ỉ ồ ỉ ầ ặ ệ ắ ươ ủ
nh ng h i hè, đình đám: “M ng b y h i Khám, m ng tám h i Dâu - m ng chín đu đâuữ ộ ồ ả ộ ồ ộ ồ ầ
cũng v h i Gióng” - mà trong h i hè thì không th thi u nh ng câu hát dân ca quan hề ộ ộ ể ế ữ ọ
ng t ngào, tình t . Do đó, cũng không th thi u dáng em “m c y m th m”, “th t l aọ ứ ể ế ặ ế ắ ắ ụ
h ng”. V y nên, v i Hoàng C m, h i quê h ng cũng là h i c a đt n c: “Em đi tr yồ ậ ớ ầ ộ ươ ộ ủ ấ ướ ẩ
h i non sông”. Ti ng c i trong câu th cu i cùng: “C i mê ánh sáng muôn lòng xuânộ ế ườ ơ ố ườ
xanh” đã đt ng t phá tan cái không khí c a tang th ng, ch t chóc và tr l i v đp cộ ộ ủ ươ ế ả ạ ẻ ẹ ổ
kính, yên , thanh bình, h nh phúc cho quê h ng Kinh B c. “C i mê” là n c i đmả ạ ươ ắ ườ ụ ườ ắ
say, h ng kh i, lãng m n, thi v , c a cô em gái đt quan h . N “c i mê ánh sáng” c aứ ở ạ ị ủ ấ ọ ụ ườ ủ
em gái nh m t ngu n ánh sáng lung linh, l p lánh lan t a mang đn cho lòng muôn tri uư ộ ồ ấ ỏ ế ệ
con ng i tr mãi. Đó là n c i th n tiên, n c i c a đc l p, t do. Đó là n c iườ ẻ ụ ườ ầ ụ ườ ủ ộ ậ ự ụ ườ
thôi thúc, gi c giã, n c i th p lên ni m tin mãnh li t trong lòng thi nhân. Xét cho cùng,ụ ụ ườ ắ ề ệ
n c i y là bóng dáng m mi u c a h nh phúc, là bi u t ng c a h nh phúc. Câu l cụ ườ ấ ỹ ề ủ ạ ể ượ ủ ạ ụ
bát “Em đi tr y h i non sông; C i mê ánh sáng muôn lòng xuân xanh” đã khép l i đo nẩ ộ ườ ạ ạ
th t do, khép l i n i lòng th ng nh lâng lâng c a thi nhân nh ng giai đi u ng t ngào,ơ ự ạ ỗ ươ ớ ủ ư ệ ọ
du d ng, êm ái c a nó hãy còn vang v ng ti ng lòng tha thi t c a m t nhà th yêu h nhươ ủ ọ ế ế ủ ộ ơ ạ
phúc, yêu hòa bình, yêu cái đp.ẹ
Tóm l i, b ng cách x ng hô đa nghĩa, b ng ngh thu t đi p t - đi p c u trúc cú pháp, nạ ằ ư ằ ệ ậ ệ ừ ệ ấ ẩ
d tu t , b ng các hình nh th v a sinh đng, v a c th , v a mang ý nghĩa bi u t ng;ụ ừ ằ ả ơ ừ ộ ừ ụ ể ừ ể ượ
b ng gi ng th tr tình, da di t, đo n th trên đã th hi n tình yêu quê h ng sâu n ngằ ọ ơ ữ ế ạ ơ ể ệ ươ ặ
n i cõi sâu t m lòng c a nhà th Hoàng C m. Đng sau c v ng thanh bình cho quêơ ấ ủ ơ ầ ằ ướ ọ
h ng Kinh B c, đo n th còn th hi n ni m kh c kho i khát v ng hòa bình c a nhà thươ ắ ạ ơ ể ệ ề ắ ả ọ ủ ơ
cho c đt n c Vi t Nam.ả ấ ướ ệ