Đ bài: Bình gi ng đo n th sau: "Con sóng d i lòng sâu... H ng v anh m t ơ ướ ướ
ph ng" trong bài th Sóng c a Xuân Qu nhươ ơ
Bài làm
Sóng bi n r ng l n, bao la mà v n đi p trùng th ng nh . Sóng bi n v t vã, th ng đau ươ ươ
mà v n m t đi mê đm. Sóng bi n d d i thét gào mà v n n ng cháy th ng yêu.Ph i, ươ
có nh ng con sóng nh th , nh ng con sóng mang trong mình bi t bao đôi c c v n đêm ư ế ế
ngày cu n tròn trong th , trong tâm h n ng i ph n đa tài, đa tình và cũng đa đoan y: ơ ườ
n sĩ Xuân Qu nh. Và bài th "Sóng" c a Xuân Qu nh đã chuyên ch h t cái tài, cái tình ơ ế
và c cái đa đoan y c a n sĩ mà tiêu bi u là đo n th : ơ
"Con sóng d i lòng sâuướ
...
H ng v anh m t ph ng"ướ ươ
Hòa cùng nh ng con sóng: sóng th , sóng lòng, ta tìm v cõi sâu kín c a tâm h n thi sĩ và ơ
cũng là c a muôn ki p "má h ng". Bài th "Sóng" ra đi khi nh ng con sóng lòng dâng lên ế ơ
d d i, nh ng con sóng nh th ng, thao th c c a m t tâm h n đang yêu. C bài th là ươ ơ
nh ng đt sóng n i nhau v vào tâm h n ng i đc. Sóng và nhân v t em đan quy n vào ườ
nhau đ thì th m nh ng n i ni m, nh ng tâm t . Và có th nói, kh th : ư ơ
"Con sóng d i lòng sâuướ
...
H ng v anh - m t ph ng"ướ ươ
Đây là m t kh th vô cùng đc bi t b i trong bài th ch duy nó có sáu câu. Sáu câu th ơ ơ ơ
tr i dài nh n i thao th c, băn khoăn c a tâm h n thi sĩ trong đêm. ư
"Con sóng d i lòng sâuướ
Con sóng trên m t n c" ướ
Hai câu th v i hình th c l p quy n hòa cùng ngh thu t đi v nên đi p trùng nh ngơ
con sóng v i nhi u d ng th c khác nhau. Con sóng l n sâu d i lòng đi d ng qua thanh ướ ươ
b ng cu i câu th . Con sóng d d i tung b t tr ng xóa trên m t bi n v i thanh tr c. C ơ
hai k t h p v i nhau làm nên s đa d ng c a sóng bi n. Sóng là em, em là sóng. Cũng nhế ư
sóng kia, tâm h n em cũng vô vàn nh ng ph c t p khó hi u. Lúc l ng l , êm đm khi
n ng nàn d d i, nh ng th nào đi n a, em v n mãi là em, v n mãi ôm trong lòng m t n i ư ế
nh th ng không d t. Cũng nh sóng kia thôi, dù d u êm hay d d i thì: ươ ư
"Ôi con sóng nh b
Ngày đêm không ng đc" ượ
Xuân Qu nh vô cùng tinh t khi m n m t hình t ng r t đng đ di n t n i ni m c a ế ư ượ
ng i ph n khi yêu. Sóng muôn đi v n th , có bao gi thôi v sóng, có khi nào ch ngườ ế
c n cào, n sâu trong ng c sóng là nh p đp c a đi d ng mênh mông. Sóng ch ng còn ươ
là sóng n u tĩnh yên, l ng l . Vì v y mà sóng đã đc Xuân Qu nh di n t b ng m t tế ượ
ng r t sáng t o " không ng đc". Sóng là v y, dù l ng yên d i lòng bi n hay d d i ượ ướ
trên m t đi d ng thì ngàn đi v n khát khao tìm v b n b tĩnh t i. Ch a đn đc b ươ ế ư ế ượ
thì nh th ng, th ng nh , thì thao th c m t n i ni m. Ch n hình t ng sóng - m t ươ ươ ượ
trong nh ng hình t ng đng nh t c a t nhiên, Xuân Qu nh đã kh ng đnh đc b n ượ ượ
lĩnh c a mình. Ch n hình t ng đng đ g n v i ng i ph n , ng i mà x a nay đc ượ ườ ườ ư ượ
ví nh li u y u đào t , Xuân Qu nh ph i đng tr c nhi u th thách nh ng ch đã v tư ế ơ ư ư ượ
qua b ng m t b n lĩnh v ng vàng và h n h t là b ng m t tâm h n ph n nh y c m tinh ơ ế
t . Còn s v t nào h n sóng có th di n t h t đc cái lòng ng i ph n đang yêu:ế ơ ế ượ ườ
n ng nàn, băn khoăn, b n ch n, thao th c l m! N i băn khoăn y đc góp n c t n i ượ ướ
nh : nh m t ng i! ườ
"Lòng em nh đn anh ế
C trong m còn th c" ơ
Sóng bây gi d ng nh cũng đã không còn đ s c chuyên ch n i lòng ng i ph n . ườ ư ườ
N i nh nh thiêu, nh đt, nh phá tan nh ng phàm t c đi th ng, c t cánh đa ng i ư ư ư ườ ư ườ
ph n đn m t cõi m . đây Xuân Qu nh dùng t " lòng" th t chính xác đ di n t ế ơ
tình c m c a ng i ph n v i tình yêu. Lòng là ch n sâu kín nh t c a tâm h n, lòng là ườ
k t tinh c a tình c m đc ch ng c t trong m t th i gian dài qua bi t bao th thách. Vìế ư ư ế
v y mà t m lòng y không chút h i h t mà đã là gan, là ru t c a ng i ph n r i. "Lòng ườ
em nh đn anh", i th ng sao câu nói gi n d , chân thành mà n ng nàn, da di t đn th . ế ơ ươ ế ế ế
Câu th "c trong m còn th c" lóe lên đi m sáng c a ngh thu t. Có th nói, v i câu thơ ơ ơ
y, Xuân Qu nh đã có th đc xem là thi sĩ tài năng b t nh t c a thi ca hi n đi Vi t ượ
Nam. Câu th nh trào dâng nâng n i nh ni m th ng.ơ ư ươ
Sóng - em đan quy n vào nhau. Em l ng đi đ sóng trào lên. Nh ng sóng cũng là em, sóng ư
trào lên mang theo l p l p tâm tình c a em
"D u xuôi v ph ng B c ươ
D u ng c v ph ng Nam" ượ ươ
Đu m i câu th , Xuân Qu nh đã đóng vào đó nh ng t ch s đi l p ("d u"). Nó ch ơ
m t s kh ng đnh ch c n ch, v ng vàng r ng khó khăn, thách th c là m y em v n mãi
yêu anh. Ch ng ph i là "ng c B c", "xuôi Nam" mà là "xuôi Nam" "ng c B c". ượ ượ
Ph ng h ng th nào không quan tr ng, quan tr ng nh t v n là "ph ng anh".ươ ướ ế ươ
"N i nào em cũng nghĩơ
H ng v anh m t ph ng"ướ ươ
Xuân Qu nh bu c ch t bao "s i nh , s i th ng" v ph ng anh. Th m i bi t tình yêu ươ ươ ế ế
c a ch n ng nàn, mãnh li t th nào. H ng v anh thì có th thay đi nh ng v i l i ế ướ ư
kh ng đnh ch c n ch "m t ph ng" thì n i em h ng v là b t di b t d ch. Anh đã dành ươ ơ ướ
"h quy chi u" c a đi em. C m thông cho cu c đi Xuân Qu nh, ta càng hi u thêm tình ế
c m c a ch . S thành công c a Xuân Qu nh trong bài th "Sóng" không ch tình c m ơ
chân thành n ng cháy mà còn ngh thu t xây d ng hình t ng sóng - hình t ng trung ượ ượ
tâm c a bài th . Sóng trong bài th là m t hình t ng kép. Sóng v a là sóng bi n v a là ơ ơ ượ
sóng lòng c a ng i ph n đang yêu. C hai cu n tròn trong sóng th d t dào. Hình ườ ơ
t ng sóng r t đa d ng: lúc d d i, n ào, lúc d u êm l ng l cũng nh tâm h n em v yượ ư
d u dàng l m nh ng cũng đôi khi n ng cháy, mãnh li t. Hình t ng sóng đc Xuân ư ượ ượ
Qu nh xây d ng nh th đng. Sóng luôn v n đng v i bao đi c c, bao chi u kích và ư ế
cũng chính nh v y mà n i lòng c a ng i ph n đang yêu đc b c l chân thành h n, ườ ượ ơ
chính xác h n. V i hình t ng sóng Xuân Qu nh đã góp vào thi đàn m t hình t ng cũ màơ ượ ượ
m i. M i b i nó đc p nh ng n i ni m c a ng i ph n . Và s không quá l i khi ượ ườ
ta kh ng đnh r ng, làm nên s nghi p Xuân Qu nh không th không có "sóng".
Xuân Qu nh đã đi v m t mi n miên vi n. Ch đã đi xa nh ng sóng thì v n "b c đu ư
th ng nh " còn ng i thì v n bên ch cùng m t n i nh th ng. Ng i ph n y s ngươ ườ ươ ườ
mãi cùng sóng lòng, sóng th và "sóng". Cũng nh sóng kia, nh p đp th y tri u có bao giơ ư
ngu i yên trong ng c bi n, ng i n sĩ y v n mãi bên đi cùng m t nh p đp yêu ườ
th ng. Con sóng trong th ch ph i đâu là con sóng m t thu mà nó đã thành con sóngươ ơ
ngàn đi: con sóng tình yêu, con sóng yêu th ng, con sóng c a m t tâm h n đp. V mãi ươ
con sóng th ng yêu!ươ