Đ bài: C m nh n bài th Đt N c c a Nguy n Đình Thiề ả ậ ơ ấ ướ ủ ễ
Bài làm
Nh c t i Nguy n Đình Thi chúng ta nh ngay đn m t ngh sĩ đa tài, có đóng góp l n choắ ớ ễ ớ ế ộ ệ ớ
văn h c ngh thu t n c nhà trên nhi u lĩnh v c. Nhìn l i s nghi p sáng tác ngh thu tọ ệ ậ ướ ề ự ạ ự ệ ệ ậ
c a ông có th khái quát r ng, ng i ca đt n c đp giàu, b t khu t, nhân dân c n cù, anhủ ể ằ ợ ấ ướ ẹ ấ ấ ầ
dùng chính là c m h ng n ng đm nh t. Hi n lên t nh ng trang văn, bài th , bài hát c aả ứ ồ ậ ấ ệ ừ ữ ơ ủ
Nguy n Đình Thi là hình t ng m t đt n c t trong gông xi ng áp b c vùng d y tễ ượ ộ ấ ướ ừ ề ứ ậ ự
gi i phóng và r c r trong ánh sáng th i đi m i. Đt n c là m t tr ng h p tiêu bi uả ự ỡ ờ ạ ớ ấ ướ ộ ườ ợ ể
nh th , m t trong nh ng đnh cao c a th tr tình cách m ng Vi t Nam.ư ế ộ ữ ỉ ủ ơ ữ ạ ệ
Đt n c có ý nghĩa khá đc bi t. Nó là s n ph m c a m t quá trình nung n u, m t sángấ ướ ặ ệ ả ẩ ủ ộ ấ ộ
tác mang tính ch t t ng h p. Hãy đ ý đn th i gian tác gi sáng tác bài th : 1948 - 1955.ấ ổ ợ ể ế ờ ả ơ
Đây là m t d u hi u l ch ng t đi m đc đáo c a Đt n c và là căn c quan tr ng độ ấ ệ ạ ứ ỏ ể ộ ủ ấ ướ ứ ọ ể
hi u đúng bài th . Thông th ng, m t bài th tr tình v i dung l ng y đc sáng tácể ơ ườ ộ ơ ữ ớ ượ ấ ượ
ch trong m t ngày, m t bu i, th m chí ch trong dăm ba ti ng đng h (Bên kia sôngỉ ộ ộ ổ ậ ỉ ế ồ ồ
Đu ng c a Hoàng C m, Tây Ti n c a Quang Dũng là th ). V y t i sao Đt n c đcố ủ ầ ế ủ ế ậ ạ ấ ướ ượ
hình thành, đc kh i bút t th i kì đu dân t c b c vào cu c tr ng chinh ch ng th cượ ở ừ ờ ầ ộ ướ ộ ườ ố ự
dân Pháp mà đn t n ngày kháng chi n tr ng k th ng l i, hoà bình l p l i m i hoànế ậ ế ườ ỳ ắ ợ ậ ạ ớ
thành? Đi u đó ph n ánh ý đ c a Nguy n Đình Thi nh ông đã có d p tâm s . Vi t Đtề ả ồ ủ ễ ư ị ự ế ấ
n c, nhà th mu n t o d ng m t t ng đài T qu c Vi t Nam trong Cách m ng thángướ ơ ố ạ ự ộ ượ ổ ố ệ ạ
Tám, trong chín năm kháng chi n anh hùng ph n nào t ng x ng v i t m vóc cao đp c aế ầ ươ ứ ớ ầ ẹ ủ
đt n c ta trong l ch s . V i mong mu n này, d hi u vì sao nhà th ph i đu t th iấ ướ ị ử ớ ố ễ ể ơ ả ầ ư ờ
gian, c n t p trung tâm trí và đa vào đây (t t nhiên có s a ch a) m t s đo n v n cácầ ậ ư ấ ử ữ ộ ố ạ ố ở
bài th khác. L th ng, khi v t qua m t ch ng đng l ch s , nhìn l i đ t ng k t, đơ ẽ ườ ượ ộ ặ ườ ị ử ạ ể ổ ế ể
t hào, m i có th hoàn thi n b c t ng đài. Đt n c tr thành m t sáng tác mang tínhự ớ ể ệ ứ ượ ấ ướ ở ộ
ch t t ng h p, hài hoà gi a c m h ng s thi hùng tráng v i rung c m tr tình thi t tha khiấ ổ ợ ữ ả ứ ử ớ ả ữ ế
ca ng i m t đt n c t trong gông xi ng áp b c, t trong lam lũ đói nghèo vùng d y tợ ộ ấ ướ ừ ề ứ ừ ậ ự
gi i phóng, anh dũng chi n đu b o v quy n đc l p t do thiêng liêng và r c r trongả ế ấ ả ệ ề ộ ậ ự ự ỡ
ánh sáng th i đi m i.ờ ạ ớ
Đt n c tr thành hình t ng trung tâm trong bài th . N u c n ch n m t t , ch m t tấ ướ ở ượ ơ ế ầ ọ ộ ừ ỉ ộ ừ
thôi, nói trúng v đp c b n nh t c a hình t ng này, h n đó là t v n đng. M t đtẻ ẹ ơ ả ấ ủ ượ ẳ ừ ậ ộ ộ ấ
n c tr ng chinh trên d m dài l ch s , m t đt n c có truy n th ng b t khu t, b n bướ ườ ặ ị ử ộ ấ ướ ề ố ấ ấ ề ỉ
đang ng i lên trong hi n t i đau th ng, khói l a và đang v ng b c đi t i t ng lai t iờ ệ ạ ươ ử ữ ướ ớ ươ ươ
sáng - đó là c m nh n rõ r t nh t khi đc bài th này. C bài th toát lên s v n đng.ả ậ ệ ấ ọ ơ ả ơ ự ậ ộ
T ng kh th cũng th hi n s v n đng trên tr c th i gian quá kh - hi n t i - t ngừ ổ ơ ể ệ ự ậ ộ ụ ờ ứ ệ ạ ươ
lai. Đây là đt n c có l ch s dài lâu, đt n c c a nh ng ng i ch a bao gi khu t:ấ ướ ị ử ấ ướ ủ ữ ườ ư ờ ấ
N c chúng taướ
N c nh ng ng i ch a bao gi khu tướ ữ ườ ư ờ ấ
Đêm đêm rì r m trong ti ng đtầ ế ấ
Nh ng bu i ngày x a v ng nói v .ữ ổ ư ọ ề
Đt n c c a bao th h ch a bao gi khu t y đang v n mình l n d y trong hi n t iấ ướ ủ ế ộ ư ờ ấ ấ ươ ớ ậ ệ ạ
gian kh , đau th ng:ổ ươ
T nh ng năm đau th ng chi n đuừ ữ ươ ế ấ
Đã ng i lên nét m t quê h ngờ ặ ươ
T g c lúa b tre h n h uừ ố ờ ồ ậ
Đã b t lên nh ng ti ng căm h n.ậ ữ ế ờ
Chính t trong hi n t i chi n đu anh dũng, lao đng c n cù y g ng m t đt n cừ ệ ạ ế ấ ộ ầ ấ ươ ặ ấ ướ
ngày m t ng i sáng. D ng nh càng v cu i bài th , c m h ng t ng lai càng n ngộ ờ ườ ư ề ố ơ ả ứ ươ ồ
đm:ậ
Ngày n ng đt theo đêm m a gi iắ ố ư ộ
M i b c đng m i b c hi sinhỗ ướ ườ ỗ ướ
Trán cháy r c nghĩ tr i đt m iự ờ ấ ớ
Lòng ta bát ngát ánh bình minh.
Trong cu c tr ng chinh v n d m, đt n c mình ngày càng v ng b c t i t ng lai,ộ ườ ạ ặ ấ ướ ữ ướ ớ ươ
trong "v t v đau th ng" đt n c mình càng "t i th m vô ng n" - đó là c m nh n sâuấ ả ươ ấ ướ ươ ắ ầ ả ậ
s c c a Nguy n Đình Thi v s c s ng b n b , mãnh li t c a dân t c Vi t Nam, conắ ủ ễ ề ứ ố ề ỉ ệ ủ ộ ệ
ng i Vi t Nam.ườ ệ
M t đc đi m n a là hình t ng đt n c trong bài th này mang v đp bình d mà caoộ ặ ể ữ ượ ấ ướ ơ ẻ ẹ ị
c trong ánh sáng th i đi m i. Hãy chú ý h th ng hình nh v đt n c trong bài th .ả ờ ạ ớ ệ ố ả ề ấ ướ ơ
Xây d ng t ng đài ph i có ch t li u. Đ làm vi c đó, có tác gi l y ch t li u ch y uự ượ ả ấ ệ ể ệ ả ấ ấ ệ ủ ế
t l ch s , có tác gi tìm ch t li u ch y u t văn hoá dân gian... Hình t ng đt n cừ ị ử ả ấ ệ ủ ế ừ ượ ấ ướ
đc Nguy n Đình Thi xây d ng b ng nh ng v đp c a thiên nhiên xanh t i, d t dàoượ ễ ự ằ ữ ẻ ẹ ủ ươ ạ
s c s ng, b ng nh ng hành đng chi n đu anh dũng, lao đng c n cù c a nhân dân. Nhàứ ố ằ ữ ộ ế ấ ộ ầ ủ
th đã ng m nhìn, c m nh n đt n c t ch đng, b ng t m lòng c a "chúng ta" -ơ ắ ả ậ ấ ướ ừ ỗ ứ ằ ấ ủ
nh ng con ng i v a đc cách m ng gi i phóng kh i thân ph n nô l kh nh c đangữ ườ ừ ượ ạ ả ỏ ậ ệ ổ ụ
đng lên làm ch non sông đt n c minh. B i th , đt n c này r t đi bình d , thânứ ủ ấ ướ ở ế ấ ướ ấ ỗ ị
th ng mà cao c , k vĩ trong ánh sáng th i đi m i. Đt n c, đó là mùa thu h ng c mươ ả ỳ ờ ạ ớ ấ ướ ươ ố
m i, núi đi, r ng tre ph p ph i. Đt n c, đó là nh ng cánh đng th m mát, nh ng ngớ ồ ừ ấ ớ ấ ướ ữ ồ ơ ữ ả
đng bát ngát, nh ng dòng sông đ n ng phù sa, g c lúa b tre h n h u. Đt n c, đó làườ ữ ỏ ặ ố ờ ồ ậ ấ ướ
"Tr i đy chim và đt đy hoa", "Khói nhà máy cu n trong s ng núi - Kèn g i quân văngờ ầ ấ ầ ộ ươ ọ
v ng cánh đng"... Bình d , thân th ng là th nh ng đt n c y mang t m vóc m i b iẳ ồ ị ươ ế ư ấ ướ ấ ầ ớ ở
đang do nh ng con ng i lão đng làm ch - đt n c c a th i đi dân ch nhân dân:ữ ườ ộ ủ ấ ướ ủ ờ ạ ủ
Ôm đt n c nh ng ng i áo v iấ ướ ữ ườ ả
Đã đng lên thành nh ng anh hùng.ứ ữ
C m h ng v đt n c c a Nguy n Đình Thi g n li n v i ni m t hào mang tính dânả ứ ề ấ ướ ủ ễ ắ ề ớ ề ự
ch c a th i đi m i. "Tr i xanh đây là c a chúng ta - Núi r ng đây là c a chúng ta" - chủ ủ ờ ạ ớ ờ ủ ừ ủ ỉ
đn th ca sau Cách m ng tháng Tám m i xu t hi n đi t "chúng ta" v i t th y, t mế ơ ạ ớ ấ ệ ạ ừ ớ ư ế ấ ầ
vóc y.ấ
Có th tìm th y nhi u đo n, nhi u kh th đc s c trong Đt n c đ ch ng minh choể ấ ề ạ ề ổ ơ ặ ắ ấ ướ ể ứ
các đc đi m trên c a hình t ng trung tâm trong bài th .ặ ể ủ ượ ơ
L ch s dài lâu c a đt n c, s c s ng b n b c a bao th h ông cha đc Nguy n Đìnhị ử ủ ấ ướ ứ ố ề ỉ ủ ế ệ ượ ễ
Thi c m nh n sâu s c:ả ậ ắ
N c chúng taướ
N c nh ng ng i ch a bao gi khu tướ ữ ườ ư ờ ấ
Đêm đêm rì r m trong ti ng đtầ ế ấ
Nh ng bu i ngày x a v ng nói v .ữ ổ ư ọ ề
V ngôn t , hình nh, gi ng đi u, đo n th này ch ng t c m xúc thi t tha, l ng đngề ừ ả ọ ệ ạ ơ ứ ỏ ả ế ắ ọ
c a Nguy n Đình Thi. Dù ng n nh ng đo n th b c c có t ng l p theo l i di n d ch sauủ ễ ắ ư ạ ơ ố ụ ầ ớ ố ễ ị
khi x ng lên đi t ng đ nhìn ng m, chiêm nghi m. "N c chúng ta" là n c nh thướ ố ượ ể ắ ệ ướ ướ ư ế
nào? Đây là "N c nh ng ng i ch a bao gi khu t". Đi u đó th hi n đâu? Hai dòngướ ữ ườ ư ờ ấ ề ể ệ ở
ti p sau l i là s di n gi i, ch ng minh c th .ế ạ ự ễ ả ứ ụ ể
Đt n c là bài th đc vi t theo th t do, câu dài, câu ng n xen k . Rõ ràng, "N cấ ướ ơ ượ ế ể ự ắ ẽ ướ
chúng ta" là dòng th ng n nh t trong bài. Nó c t lên l i x ng danh dõng d c, đàng hoàng.ơ ắ ấ ấ ờ ư ạ
Đã x ng danh thì ph i ng n, ph i c t cao đĩnh đc. Nó toát lên ni m t hào v đt n c,ư ả ắ ả ấ ạ ề ự ề ấ ướ
v quy n làm ch đt n c y.ề ề ủ ấ ướ ấ
Nguy n Đình Thi không ph i là ng i đu tiên, ng i duy nh t kh ng đnh s c s ng b nễ ả ườ ầ ườ ấ ẳ ị ứ ố ề
b c a truy n th ng dân t c nh ng ông đã có c m nh n, cách th hi n c a riêng mình.ỉ ủ ề ố ộ ư ả ậ ể ệ ủ
Nhi u ng i th ng nói truy n th ng đt n c, s c s ng cha ông qua nh ng t m g ng,ề ườ ườ ề ố ấ ướ ứ ố ữ ấ ươ
câu chuy n l ch s , qua nh ng danh lam th ng c nh, s tích núi sông, nghĩa là qua nh ngệ ị ử ữ ắ ả ự ữ
hình nh mang tính th giác. đây, Nguy n Đình Thi l i nói qua hình t ng âm thanh.ả ị Ở ễ ạ ượ
M t âm thanh g n gũi mà thiêng liêng đc bi t. C đêm đêm v ng lên t lòng đt ti ngộ ầ ặ ệ ứ ọ ừ ấ ế
nói c a nh ng ng i ch a bao gi khu t. Hình bóng và tâm linh c a bao th h ông chaủ ữ ườ ư ờ ấ ủ ế ệ
v n còn th c đng gi a hôm nay. Ch rì r m g i lên th âm thanh không l n nh ngẫ ứ ộ ữ ữ ầ ợ ứ ớ ư
không bao gi d t. Đã là ti ng trong lòng đt thì ph i rì r m. Hãy chú ý nh ng t ng c aờ ứ ế ấ ả ầ ữ ừ ữ ủ
đo n th : khu t, rì r m, ngày x a, v ng - chúng t o nên m t không khí c kính, tr mạ ơ ấ ầ ư ọ ạ ộ ổ ầ
l ng đc bi t. "Đêm đêm" là hi n t i, "nh ng bu i ngày x a" là quá kh xa x a. Haiắ ặ ệ ệ ạ ữ ổ ư ứ ư
chi u th i gian t ng ch ng r t xa nhau đc kéo nh p làm m t qua ti ng rì r m y,ể ờ ưở ừ ấ ượ ậ ộ ế ầ ấ
trong không khí y. "Đêm đêm rì r m trong ti ng đt" - t i sao vi t ti ng đt ch khôngấ ầ ế ấ ạ ế ế ấ ứ
ph i lòng đt? Hình nh đây có hai th ti ng. "Rì r m" là ti ng c a con ng i, c aả ấ ư ở ứ ế ầ ế ủ ườ ủ
nhân sinh. "Ti ng đt" là ti ng c a núi non, c a vũ tr . Ti ng c a ông cha, c a l ch s đãế ấ ế ủ ủ ụ ế ủ ủ ị ử
hòa trong ti ng c a đt đai, c a vũ tr mà v ng mãi muôn đi.ế ủ ấ ủ ụ ọ ờ
Nh m ca ng i tinh th n b t khu t c a nhân dân ta, s vùng d y qu t c ng c a đtằ ợ ầ ấ ấ ủ ự ậ ậ ườ ủ ấ
n c, nh m t cáo t i ác c a k thù, Nguy n Đình Thi đã d ng t g ng m t quê h ng,ướ ằ ố ộ ủ ẻ ễ ự ả ươ ặ ươ
đt n c đau th ng trong l a khói chi n tranh. Nhi u ng i cho r ng kh th d i đâyấ ướ ươ ử ế ề ườ ằ ổ ơ ướ
thu c lo i hay nh t c a th ca kháng chi n ch ng th c dân Pháp:ộ ạ ấ ủ ơ ế ố ự
Ôi nh ng cánh đng quê ch y máuữ ồ ả
Dây thép gai đâm nát tr i chi uờ ề
Nh ng đêm dài hành quân nung n uữ ấ
B ng b n ch n nh m t ng i yêu.ỗ ồ ồ ớ ắ ườ
Nh n xét y có căn c b i đây là nh ng câu th v a giàu tính t o hình v a giàu c m xúc.ậ ấ ứ ở ữ ơ ừ ạ ừ ả
Nguy n Đình Thi t ng tâm s r ng đây là nh ng câu th đc vi t t k ni m trong cu cễ ừ ự ằ ữ ơ ượ ế ừ ỷ ệ ộ
đi kháng chi n, t nh ng bu i chi u cùng b đi hành quân qua các vùng quê hoang vu.ờ ế ừ ữ ổ ề ộ ộ
M t ho sĩ d a vào hai câu th này hoàn toàn có th v nên m t b c tranh có hình kh i,ộ ạ ự ơ ể ẽ ộ ứ ố
đng nét, s c màu, có không khí và linh h n. Nh ng cánh đng quê tr ng v ng, xác x vìườ ắ ồ ữ ồ ố ắ ơ
b lũ gi c tàn phá. B u tr i chi u trên nh ng cánh đng y càng m xám, m đm. N iị ặ ầ ờ ề ữ ồ ấ ờ ả ạ ố
gi a m t đt cánh đng v i b u tr i ch là nh ng hàng dây thép gai c a đn gi c nh tuaữ ặ ấ ồ ớ ầ ờ ỉ ữ ủ ồ ặ ư
t a x a c t. Nhìn v phía tây, ánh hoàng hôn đ l ng đang h t ng c m t kho ng lên nénủ ỉ ắ ề ỏ ự ắ ượ ộ ả
tr i. B c tranh này không có cây c i, c a nhà mà toát lên v l nh l o, tang th ng. Hìnhờ ứ ố ử ẻ ạ ẽ ươ
