Đ bài: Nêu c m nh n c a anh (ch ) v hai câu th : "Sóng bi c theo làn h i g nề ả ậ ủ ị ề ơ ế ơ ợ
tí /Lá vàng tr c gió kh đa vèo”. "Câu cá mùa thu" - Nguy n Khuy nướ ẽ ư ễ ế
Bài làm
Mùa thu x a nay v n luôn là mùa kh i g i cho lòng ng i nhi u c m xúc nh t. Nguy nư ẫ ơ ợ ườ ề ả ấ ễ
Khuy n có h n m t chùm các bài th nói v mùa thu, m i bài mang m t màu s c, m tế ẳ ộ ơ ề ỗ ộ ắ ộ
góc nhìn riêng nh ng đu góp ph n làm nên b c tranh mùa thu làng quê Vi t Nam th tư ề ầ ứ ở ệ ậ
n t ng. “Câu cá mùa thu” là tên c a m t bài trong s đó. Gi a không gian ao thu, t m tấ ượ ủ ộ ố ữ ừ ộ
chi c thuy n câu “bé t o teo”, cái nhìn c a nhà th bao quát ra xung quanh:ế ề ẻ ủ ơ
“Sóng bi c theo làn h i g n tíế ơ ợ
Lá vàng tr c gió kh đa vèo”ướ ẽ ư
M t b c tranh thu c đi n v thi li u và thi đ. Đó là v đp c a “thu thu ”, “thu thiên”ộ ứ ổ ể ề ệ ề ẻ ẹ ủ ỷ
trong cái “c ng tr ng thiên nh t s c” th ng g p trong ý th c a ng i x a. B c tranhộ ườ ấ ắ ườ ặ ơ ủ ườ ư ứ
c nh v t hi n lên s ng đng, hài hoà. Trên chi c thuy n con nhìn ra, làn n c ao thu l nhả ậ ệ ố ộ ế ề ướ ạ
l o, trong veo đn h t đ s c trong c a n c, sóng bi c ch h i kh g n và lá vàng tr cẽ ế ế ộ ắ ủ ướ ế ỉ ơ ẽ ợ ướ
gió cũng cũng “kh đa vèo”, nh nhàng chuy n đng. Câu th r t đng nh ng là cáiẽ ư ẹ ể ộ ơ ấ ộ ư
đng nh nhàng đn m c tinh vi. L y đng t tĩnh. Bút pháp quen thu c trong th vănộ ẹ ế ứ ấ ộ ả ộ ơ
trung đi đây đã đc s d ng m t cách đc đa. Cái đng làm phong phú đng nét vàạ ở ượ ử ụ ộ ắ ị ộ ườ
màu s c c a c nh thu. H n th n a, nó khi n cho cái tĩnh l ng c a không gian càng trắ ủ ả ơ ế ữ ế ặ ủ ở
nên tĩnh l ng h n. Chi c thuy n đang trên m t ao nh ng d ng nh t t c nh ng tácặ ơ ế ề ở ặ ư ườ ư ấ ả ữ
đng mà nó gây ra cũng ch khi n cho làn ao h i g n sóng. Ng i ng i trên thuy n ph iộ ỉ ế ơ ợ ườ ồ ề ả
tr m ngâm, yên l ng đn m c nào! Và cũng ph i tĩnh l ng đn m c tuy t đi thì m iầ ặ ế ứ ả ặ ế ứ ệ ố ớ
nh n ra đc chi c lá thu “kh đa vèo” trong không gian. Không ch là g i hình nh màậ ượ ế ẽ ư ỉ ợ ả
d ng nh còn nghe th y đc ti ng lá r i và nh ng đng thái chuy n đng tinh vi c aườ ư ấ ượ ế ơ ữ ộ ể ộ ủ
nó. n t ng v b c tranh thu thanh v ng, qu nh hiu đc tô đm. D ng nh ch cóẤ ượ ề ứ ắ ạ ượ ậ ườ ư ỉ
m i thi nhân trong vai trò ông già câu cá đi di n tr c thiên nhiên thu nh đ l ng vàoỗ ố ệ ướ ỏ ể ắ
cõi suy t . T t c đu hài hoà, hoà ph i v i nhau làm nên đng nét c a mùa thu. Và sư ấ ả ề ố ớ ườ ủ ự
hoà ph i đã đt đn m c tinh vi cao đ khi “Cái thú v c a bài th là đi u xanh, xanh ao,ố ạ ế ứ ộ ị ủ ơ ở ệ
xanh b , xanh sóng, xanh tre, xanh tr i, xanh bèo, có m t màu vàng đâm ngang c a chi cờ ờ ộ ủ ế
lá thu r i” (Xuân Di u). Nguy n Khuy n đã dùng chi c lá vàng đ làm đi m nh n choơ ệ ễ ế ế ể ể ấ
b c tranh thu, g i cho ng i ta m t ân t ng v a b t ng l i v a thích thú. “Di p l c triứ ợ ườ ộ ượ ừ ấ ờ ạ ừ ệ ạ
thu”, ch m t chi c lá vàng thôi cũng đ đ g i ra h n thu vĩnh c u. Cái “đa vèo” trongỉ ộ ế ủ ể ợ ồ ử ư
câu th g i ta nh đn m t câu th c a T n Đà khi ông c m nh n s đi thay c a th iơ ợ ớ ế ộ ơ ủ ả ả ậ ự ổ ủ ờ
th : “Vèo trông lá r ng ngoài sân”. Ph i chăng, đó cũng là cái “vèo” bay c a lá c a haiế ụ ả ủ ủ
ng i nh ng cùng m t tâm tr ng?ườ ư ộ ạ
Cái tài c a Nguy n Khuy n là đc c bài th cũng nh hai câu th , ng i ta v n c mủ ễ ế ọ ả ơ ư ơ ườ ẫ ả
nh n đc s chuy n đng c a c nh v t, nh ng t t c nh ng chuy n đng y l i làmậ ượ ự ể ộ ủ ả ậ ư ấ ả ữ ể ộ ấ ạ
nên b c tranh thu tĩnh l ng tuy t đi. Tĩnh l ng mà không ch t l ng. Ch tĩnh l ng b iứ ặ ệ ố ặ ế ặ ỉ ặ ở
mùa thu quá thanh khi t, nh nhàng, còn ng i th thì l i quá tr m ngâm, t l . “C nhế ẹ ườ ơ ạ ầ ự ự ả
nào c nh ch ng đeo s u/ Ng i bu n c nh có vui đâu bao gi ”. B c tranh c nh thu đã héả ẳ ầ ườ ồ ả ờ ứ ả
m cho ta v tình thu c a ng i trong c nh. Cái tĩnh l ng c a bài th hay cũng chính làở ề ủ ườ ả ặ ủ ơ
cái tĩnh l ng c a m t ng i trong lòng đang n ng trĩu suy t . Là m t nhà th có khí ti tặ ủ ộ ườ ặ ư ộ ơ ế
trong s ch, gi a th i đi “Vua chèo còn ch ng ăn ai/ Quan chèo vai nh khác chi th ngạ ữ ờ ạ ẳ ọ ằ
h ” ông ch n con đng cáo quan v quê mà đã có lúc t trào:ề ọ ườ ề ự
“C đang d cu c không còn n cờ ở ộ ướ
B c ch a thâu canh đã ch y làng”.ạ ử ạ
Thái đ b t h p tác “ra v ” đ gi tr n thanh danh khí ti t trong th i kì tr ng đen l n l nộ ấ ợ ề ể ữ ọ ế ờ ắ ẫ ộ
là d t khoát nh ng v n không th tránh kh i nh ng lúc:ứ ư ẫ ể ỏ ữ
“Da tr i ai nhu m mà xanh ng tờ ộ ắ
M t lão không v y cũng đ hoeắ ầ ỏ
R u ti ng r ng hay, hay ch ng m yượ ế ằ ẳ ấ
Đ dăm ba chén đã say nhè”.ộ
Và có l nên mùa thu c a ông dù đp đn m y thì cũng v n th m đm bu n. C nh v tẽ ủ ẹ ế ấ ẫ ấ ẫ ồ ả ậ
bu n mà lòng ng i thì l i càng bu n h n. Mùa thu đây đã cho ta bi t thêm v m t tâmồ ườ ạ ồ ơ ở ế ề ộ
h n thi t tha v i thiên nhiên đt n c.ồ ế ớ ấ ướ
Mùa thu, có l n u nh tr c đó đã có, và sau này v n s có r t nhi u nh ng bài th vi tẽ ế ư ướ ẫ ẽ ấ ề ữ ơ ế
v nó nh ng ng i ta s không th nào quên đc b c tranh “Câu cá mùa thu” c aề ư ườ ẽ ể ượ ứ ủ
Nguy n Khuy n.ễ ế