Đ bài: C m nh n c a em v nhân v t Đng M u qua trích đo n "Đng M u" t
H i III tu ng "S n H u" ơ
Bài làm
"S n H u" là v tu ng n i ti ng nh t trong kho tàng ngh thu t tu ng dân t c. V tu ngơ ế
này có ba h i, th ng đc di n trong ba đêm liên ti p. Cu c đu tranh gi a hai phe trung ườ ượ ế
th n (Đng Kim Lân,...) và ngh ch t c (T Thiên Lăng,...) di n ra vô cùng d d i. L a
cháy r c tr i, máu tuôn nh su i, ti ng ng a hí quân reo, ti ng tr ng tr n d i vang nh ư ế ế ư
s m sét... Có bi t bao hình t ng kiêu hùng, bi tráng nh Kh ng Linh Tá b gi c chém ế ượ ư ươ
r ng đu v n hiên ngang c p th ng, c m đu c, phi ng a; Đng M u s p b b n ph n ươ
ngh ch thiêu trên giàn l a v n l n ti ng m ng nhi c lũ t c th n, th ng thi t khuyên con ế ế ế
hãy gi tròn đo trung, "hãy phò ân nghi p chúa".
Hình t ng Đng M u xu t hi n H i III v tu ng "S n H u" đp nh m t t ng đàiượ ơ ư ượ
tráng li t v bà m trung nghĩa anh hùng.
Sau khi Đng Kim Lân và Kh ng Linh Tá đa hai m con th phi Phàn Ph ng C ch y ươ ư ơ
thoát v S n H u, b n anh em T Ôn Đình dùng đc k "b t h m đ c m tù h con' đã ơ ế
b t Đng M u nh m khu t ph c Đng Kim Lân, hòng d d lôi kéo v phe cánh mình.
Đo n tu ng này g m có hai cánh: M t, cu c đi m t gi a T Ôn Đình v i Đng M u:
Hai, cu c đi tho i gi a m con Đng M u và Đng Kim Lân. Xung đt gi a trung th n
v i ngh ch t c, gi a đo trung v i đo hi u di n ra căng th ng, t o nên tính k ch quy t ế ế
li t; qua đó, tính cách c a các vai tu ng đc b c l và th hi n m t cách sâu s c, đy ượ
ám nh.
Đng M u là m t hình t ng vô cùng l m li t, uy nghi, tiêu bi u cho c t cách và ph m ượ
ch t cao quý c a m t bà m anh hùng, quy t th nghĩa x thân, coi "ch trung n ng h n ế ơ
ch hi u". ế
H Bôn, m t tì t ng c a T Thiên Lăng đã b t trói Đng M u đem dâng n p cho T Ôn ướ
Đình. Các l p tu ng đy k ch tính l n l t di n ra. T Ôn Đình truy n l nh c i trói, tr i ượ
chi u cho Đng M u ng i, sai quân đem bút ch (bút và gi y) cho lão bà vi t th đ dế ế ư
con trai là Đng Kim Lân mang quân v Ti u Giang S n hàng ph c. H n b o: trong th ơ ư
ph i ghi rõ l i h i; n u đu hàng h T (T Thiên Lãng) thì s có công h u danh v ng; ế
n u c m t lòng gánh vác T tri u thì m già s b gi t h i. V n đ danh v ng và tìnhế ế
m u t đã đc đt ra: ượ
"Đu T thì r ng đeo quy n t c ướ
Danh v ng kia ch ng m t công h u.
B ng ch p nê gánh vác T tri u
Ni m màu t t là b h i".
V a nghe T Ôn Đình nói, Đng M u vô cùng căm ph n, "b ng b ng l a d y..., sùng s c
d u sôi". Bà g i T Ôn Đình là mi là "gã' m t cách khinh b ; l n ti ng v ch m t anh em ế
h T là b t nghĩa, b t trung:
"Ông cha mi h ng l c T quânưở
Anh em gã c p ngôi Thiên đ'ướ ế
Đng M u coi T Ôn Đình là k "có h c", nên bà đã lây s sách ra d y b o, răn đe.
Bà đã nh c l i g ng tày li p c a Hoàng Sào, V ng Mãng: đa "khôi ng y" thì ch t ươ ế ươ ế
không gi đc thân xác toàn v n (ch t, ch ng toàn thây), đa "khi quân" thì ch t không ượ ế ế
có đt chôn (t vô táng đa).
Đng M u t hào v truy n th ng gia đình mình, v con cái mình là ng i có h c th c ườ
(hi n nhân x th ), có khí ti t (minh ti t b o thân); đâu ph i là k b t nhân b t nghĩa màế ế ế ế
"theo dâng gian th n", mà "đu loài s ng n nh".
Nh ng l i m ng nhi c y c a Đng M u v a nêu cao đo lí trung hi u, v a v ch m tư ế ế
ch tên k đang đng tr c m t bà, k đang khuy n d bà là lũ phán ngh ch b t nghĩa, b t ướ ế
trung vô cùng ghê t m!
Qua đó ta c m ph c Đng M u là m t bà m đc đ, m t ng i ph n có h c th c ườ
s ng gi a th i phong ki n lo n l c. Ngôn ng c a bà r t bi n hóa, lúc thì dân dã dung t c ế ế
(bay m n chi, tao h i, ông cha mi, anh em gã,...), lúc thì dùng đi n tích trong s sách, dùng
ngôn ng , thành ng Hán-Vi t (T qu n, Thi n đ, kh i nguy, khi quân, t vô táng đa, ế
hi n nhân, minh ti t, Hoàng Sào, V ng Màng,...) - bi u l m t nhân cách cao c , đng ế ươ ườ
hoàng, chính tr c, uy vũ b t năng khu t!
Đng M u là m t ng i ph n l m li t, hiên ngang tr c k t thù. s p b T Ôn Đình ườ ướ
đa lên giàn ho thiêu, bà v n ung dung v ch tr n âm m u qu quy t c a lũ ph n ngh chư ư
b t bà đ "làm bia đ đn", nh m lung l c ý chí bà đ bà d d Đng Kim Lân đem quân
v đu hàng anh em h T .
Khí ti t c a bà sáng ng i, t th c a bà l m li t. Bà coi cái ch t nh t a lông h ng quy tế ư ế ế ế
hi sinh đ b o toàn danh ti t: ế
"M dù v chín su i
Danh ti t đ ngàn thu".ế
Bi t Đng Kim Lân r t th ng m , lo m b gi t ch t, đo làm con không gi tròn đcế ươ ế ế ượ
ch hi u, bà đã sáng su t khuyên con. Bà khuyên con ph i gi v ng ý chí kiên c ng c a ế ườ
đng tr ng phu, không đc đu hàng gi c T : "Tr ng phu đng thoái chí - Thoái chí ượ ượ ượ
b t tr ng phu". Bà khuyên con ph i trung quan ái qu c, ph i h t lòng vì n c vì vua: ượ ế ướ
"Con hãy ngay cùng n c cùng vua.ướ
y là th o v i cha v i m .
Hãy phò an nghi p chúa.
Cho r ng ti t nhân th n". ế
Đo làm tôi ph i l y ch trung làm đu; đo làm con ph i l y ch hi u làm tr ng. Đng ế
M u tha thi t khuyên con: ế
“L y ch trung, ch hi u cho cân. ế
Ch trung y n ng h n ch hi u (đó con)." ơ ế
L i m d n m i tha thi t và sâu s c bi t bao. V i Đng Kim Lân thì bài h c m d y v ế ế
chí tr ng phu, v đo trung hi u s không bao gi có th quên. Vì th mà Đng Kimượ ế ế
Lân bi t nén đau th ng, nêu cao dũng khí, m u trí tìm m i cách đ c u m già, quy tế ươ ư ế
tâm "phò T ' kiên c ng chi n đu, n m m t n m gai, cu i cùng đã tiêu di t đc b n ườ ế ế ượ
phán ngh ch T Thiên Lăng, ph t cao ng n c chi n th ng trên Ti u Giang S n, làm r ng ế ơ
danh b c trung thân nghia sĩ.
Đng M u đã b T Ôn Đình coi là "Tân kê tác quái - Th t nh du" (gà mái làm đi u quái ư
g , coi cái ch t nh đi ch i), nh ng bà đã quy t noi g ng nh ng b c "tiên thánh" đ gi ế ư ơ ư ế ươ
tròn khí ti t c a ng i m , c a ng i ph n s ng trong th i lo n l c:ế ườ ườ
"M Diêu Kì v i m s m Bành,
M T Th , m ng i Tô Đnh. ườ
Nh b n y là g ng tiên thánh,ư ươ
Đ soi cho nh ng k h u lai"...
Tóm l i, Đng M u là m t hình t ng đi n hình v bà m anh hùng. Bà đã hiên ngang ượ
đi m t v i b n lo n th n t c t . Bà đà dũng c m coi th ng cái ch t. Khí phách c a ườ ế
Đng M u l m li t vô song. Bà đã nêu cao lòng trung nghĩa. Anh hùng Đng Kim Lân
trong v tu ng "S n H u" th t h nh phúc bi t bao, t hào bi t bao vì có ng i m hi n ơ ế ế ườ
nh Đng M u.ư