
Đ bài: C m nh n c a em v nhân v t Đng M u qua trích đo n "Đng M u" tề ả ậ ủ ề ậ ổ ẫ ạ ổ ẫ ừ
H i III tu ng "S n H u"ồ ồ ơ ậ
Bài làm
"S n H u" là v tu ng n i ti ng nh t trong kho tàng ngh thu t tu ng dân t c. V tu ngơ ậ ở ồ ổ ế ấ ệ ậ ồ ộ ở ồ
này có ba h i, th ng đc di n trong ba đêm liên ti p. Cu c đu tranh gi a hai phe trungồ ườ ượ ễ ế ộ ấ ữ
th n (Đng Kim Lân,...) và ngh ch t c (T Thiên Lăng,...) di n ra vô cùng d d i. L aầ ổ ị ặ ạ ễ ữ ộ ử
cháy r c tr i, máu tuôn nh su i, ti ng ng a hí quân reo, ti ng tr ng tr n d i vang nhự ờ ư ố ế ự ế ố ậ ộ ư
s m sét... Có bi t bao hình t ng kiêu hùng, bi tráng nh Kh ng Linh Tá b gi c chémấ ế ượ ư ươ ị ặ
r ng đu v n hiên ngang c p th ng, c m đu c, phi ng a; Đng M u s p b b n ph nụ ầ ẫ ắ ươ ắ ố ự ổ ẫ ắ ị ọ ả
ngh ch thiêu trên giàn l a v n l n ti ng m ng nhi c lũ t c th n, th ng thi t khuyên conị ử ẫ ớ ế ắ ế ặ ầ ố ế
hãy gi tròn đo trung, "hãy phò ân nghi p chúa".ữ ạ ệ
Hình t ng Đng M u xu t hi n H i III v tu ng "S n H u" đp nh m t t ng đàiượ ổ ẫ ấ ệ ở ổ ở ồ ơ ậ ẹ ư ộ ượ
tráng li t v bà m trung nghĩa anh hùng.ệ ề ẹ
Sau khi Đng Kim Lân và Kh ng Linh Tá đa hai m con th phi Phàn Ph ng C ch yổ ươ ư ẹ ứ ụ ơ ạ
thoát v S n H u, b n anh em T Ôn Đình dùng đc k "b t h m đ c m tù h con' đãề ơ ậ ố ạ ộ ế ắ ổ ẹ ể ầ ổ
b t Đng M u nh m khu t ph c Đng Kim Lân, hòng d d lôi kéo v phe cánh mình.ắ ổ ẫ ằ ấ ụ ổ ụ ỗ ề
Đo n tu ng này g m có hai cánh: M t, cu c đi m t gi a T Ôn Đình v i Đng M u:ạ ồ ồ ộ ộ ố ặ ữ ạ ớ ổ ẫ
Hai, cu c đi tho i gi a m con Đng M u và Đng Kim Lân. Xung đt gi a trung th nộ ố ạ ữ ẹ ổ ẫ ổ ộ ữ ầ
v i ngh ch t c, gi a đo trung v i đo hi u di n ra căng th ng, t o nên tính k ch quy tớ ị ặ ữ ạ ớ ạ ế ễ ẳ ạ ị ế
li t; qua đó, tính cách c a các vai tu ng đc b c l và th hi n m t cách sâu s c, đyệ ủ ồ ượ ộ ộ ể ệ ộ ắ ầ
ám nh.ả
Đng M u là m t hình t ng vô cùng l m li t, uy nghi, tiêu bi u cho c t cách và ph mổ ẫ ộ ượ ẫ ệ ể ố ẩ
ch t cao quý c a m t bà m anh hùng, quy t th nghĩa x thân, coi "ch trung n ng h nấ ủ ộ ẹ ế ủ ả ữ ặ ơ
ch hi u".ữ ế
H Bôn, m t tì t ng c a T Thiên Lăng đã b t trói Đng M u đem dâng n p cho T Ônổ ộ ướ ủ ạ ắ ổ ẫ ộ ạ
Đình. Các l p tu ng đy k ch tính l n l t di n ra. T Ôn Đình truy n l nh c i trói, tr iớ ồ ầ ị ầ ượ ễ ạ ề ệ ở ả
chi u cho Đng M u ng i, sai quân đem bút ch (bút và gi y) cho lão bà vi t th đ dế ổ ẫ ồ ỉ ấ ế ư ể ụ
con trai là Đng Kim Lân mang quân v Ti u Giang S n hàng ph c. H n b o: trong thổ ề ể ơ ụ ắ ả ư
ph i ghi rõ l i h i; n u đu hàng h T (T Thiên Lãng) thì s có công h u danh v ng;ả ợ ạ ế ầ ọ ạ ạ ẽ ầ ọ

n u c m t lòng gánh vác T tri u thì m già s b gi t h i. V n đ danh v ng và tìnhế ứ ộ ề ề ẹ ẽ ị ế ạ ấ ề ọ
m u t đã đc đt ra:ẫ ử ượ ặ
"Đu T thì r ng đeo quy n t cầ ạ ạ ề ướ
Danh v ng kia ch ng m t công h u.ọ ẳ ấ ầ
B ng ch p nê gánh vác T tri uằ ấ ề ề
Ni m màu t t là b h i".ề ử ắ ị ạ
V a nghe T Ôn Đình nói, Đng M u vô cùng căm ph n, "b ng b ng l a d y..., sùng s cừ ạ ổ ẫ ẫ ừ ừ ử ậ ụ
d u sôi". Bà g i T Ôn Đình là mi là "gã' m t cách khinh b ; l n ti ng v ch m t anh emầ ọ ạ ộ ỉ ớ ế ạ ặ
h T là b t nghĩa, b t trung:ọ ạ ấ ấ
"Ông cha mi h ng l c T quânưở ộ ề
Anh em gã c p ngôi Thiên đ'ướ ế
Đng M u coi T Ôn Đình là k "có h c", nên bà đã lây s sách ra d y b o, răn đe.ổ ẫ ạ ẻ ọ ử ạ ả
Bà đã nh c l i g ng tày li p c a Hoàng Sào, V ng Mãng: đa "khôi ng y" thì ch tắ ạ ươ ế ủ ươ ứ ụ ế
không gi đc thân xác toàn v n (ch t, ch ng toàn thây), đa "khi quân" thì ch t khôngữ ượ ẹ ế ả ứ ế
có đt chôn (t vô táng đa).ấ ử ị
Đng M u t hào v truy n th ng gia đình mình, v con cái mình là ng i có h c th cổ ẫ ự ề ề ố ề ườ ọ ứ
(hi n nhân x th ), có khí ti t (minh ti t b o thân); đâu ph i là k b t nhân b t nghĩa màế ử ế ế ế ả ả ẻ ấ ấ
"theo dâng gian th n", mà "đu loài s ng n nh".ầ ầ ủ ị
Nh ng l i m ng nhi c y c a Đng M u v a nêu cao đo lí trung hi u, v a v ch m tư ờ ắ ế ấ ủ ổ ẫ ừ ạ ế ừ ạ ặ
ch tên k đang đng tr c m t bà, k đang khuy n d bà là lũ phán ngh ch b t nghĩa, b tỉ ẻ ứ ướ ặ ẻ ế ụ ị ấ ấ
trung vô cùng ghê t m!ở
Qua đó ta c m ph c Đng M u là m t bà m đc đ, m t ng i ph n có h c th cả ụ ổ ẫ ộ ẹ ứ ộ ộ ườ ụ ữ ọ ứ
s ng gi a th i phong ki n lo n l c. Ngôn ng c a bà r t bi n hóa, lúc thì dân dã dung t cố ữ ờ ế ạ ạ ữ ủ ấ ế ụ
(bay m n chi, tao h i, ông cha mi, anh em gã,...), lúc thì dùng đi n tích trong s sách, dùngầ ỏ ể ử
ngôn ng , thành ng Hán-Vi t (T qu n, Thi n đ, kh i nguy, khi quân, t vô táng đa,ữ ữ ệ ề ậ ệ ế ở ứ ị
hi n nhân, minh ti t, Hoàng Sào, V ng Màng,...) - bi u l m t nhân cách cao c , đngể ế ươ ể ộ ộ ả ườ
hoàng, chính tr c, uy vũ b t năng khu t!ự ấ ấ
Đng M u là m t ng i ph n l m li t, hiên ngang tr c k t thù. s p b T Ôn Đìnhổ ẫ ộ ườ ụ ữ ẫ ệ ướ ẻ ử ắ ị ạ
đa lên giàn ho thiêu, bà v n ung dung v ch tr n âm m u qu quy t c a lũ ph n ngh chư ả ẫ ạ ầ ư ỷ ệ ủ ả ị
b t bà đ "làm bia đ đn", nh m lung l c ý chí bà đ bà d d Đng Kim Lân đem quânắ ể ỡ ạ ằ ạ ể ụ ỗ ổ

v đu hàng anh em h T .ề ầ ọ ạ
Khí ti t c a bà sáng ng i, t th c a bà l m li t. Bà coi cái ch t nh t a lông h ng quy tế ủ ờ ư ế ủ ẫ ệ ế ẹ ự ồ ế
hi sinh đ b o toàn danh ti t:ể ả ế
"M dù v chín su iẹ ề ố
Danh ti t đ ngàn thu".ế ể
Bi t Đng Kim Lân r t th ng m , lo m b gi t ch t, đo làm con không gi tròn đcế ổ ấ ươ ẹ ẹ ị ế ế ạ ữ ượ
ch hi u, bà đã sáng su t khuyên con. Bà khuyên con ph i gi v ng ý chí kiên c ng c aữ ế ố ả ữ ữ ườ ủ
đng tr ng phu, không đc đu hàng gi c T : "Tr ng phu đng thoái chí - Thoái chíấ ượ ượ ầ ặ ạ ượ ừ
b t tr ng phu". Bà khuyên con ph i trung quan ái qu c, ph i h t lòng vì n c vì vua:ấ ượ ả ố ả ế ướ
"Con hãy ngay cùng n c cùng vua.ướ
y là th o v i cha v i m .Ấ ả ớ ớ ẹ
Hãy phò an nghi p chúa.ệ
Cho r ng ti t nhân th n".ạ ế ầ
Đo làm tôi ph i l y ch trung làm đu; đo làm con ph i l y ch hi u làm tr ng. Đngạ ả ấ ữ ầ ạ ả ấ ữ ế ọ ổ
M u tha thi t khuyên con:ẫ ế
“L y ch trung, ch hi u cho cân.ấ ữ ữ ế
Ch trung y n ng h n ch hi u (đó con)."ữ ấ ặ ơ ữ ế
L i m d n m i tha thi t và sâu s c bi t bao. V i Đng Kim Lân thì bài h c m d y vờ ẹ ặ ớ ế ắ ế ớ ổ ọ ẹ ạ ề
chí tr ng phu, v đo trung hi u s không bao gi có th quên. Vì th mà Đng Kimượ ề ạ ế ẽ ờ ể ế ổ
Lân bi t nén đau th ng, nêu cao dũng khí, m u trí tìm m i cách đ c u m già, quy tế ươ ư ọ ể ứ ẹ ế
tâm "phò T ' kiên c ng chi n đu, n m m t n m gai, cu i cùng đã tiêu di t đc b nề ườ ế ấ ế ậ ằ ố ệ ượ ọ
phán ngh ch T Thiên Lăng, ph t cao ng n c chi n th ng trên Ti u Giang S n, làm r ngị ạ ấ ọ ờ ế ắ ể ơ ạ
danh b c trung thân nghia sĩ.ậ
Đng M u đã b T Ôn Đình coi là "Tân kê tác quái - Th t nh du" (gà mái làm đi u quáiổ ẫ ị ạ ị ử ư ề
g , coi cái ch t nh đi ch i), nh ng bà đã quy t noi g ng nh ng b c "tiên thánh" đ giở ế ư ơ ư ế ươ ữ ậ ể ữ
tròn khí ti t c a ng i m , c a ng i ph n s ng trong th i lo n l c:ế ủ ườ ẹ ủ ườ ụ ữ ố ờ ạ ạ
"M Diêu Kì v i m s m Bành,ẹ ớ ẹ ầ
M T Th , m ng i Tô Đnh.ẹ ừ ứ ẹ ườ ị
Nh b n y là g ng tiên thánh,ư ố ấ ươ
Đ soi cho nh ng k h u lai"...ể ữ ẻ ậ

Tóm l i, Đng M u là m t hình t ng đi n hình v bà m anh hùng. Bà đã hiên ngangạ ổ ẫ ộ ượ ể ề ẹ
đi m t v i b n lo n th n t c t . Bà đà dũng c m coi th ng cái ch t. Khí phách c aố ặ ớ ọ ạ ầ ặ ử ả ườ ế ủ
Đng M u l m li t vô song. Bà đã nêu cao lòng trung nghĩa. Anh hùng Đng Kim Lânổ ẫ ẫ ệ ổ
trong v tu ng "S n H u" th t h nh phúc bi t bao, t hào bi t bao vì có ng i m hi nở ồ ơ ậ ậ ạ ế ự ế ườ ẹ ề
nh Đng M u.ư ổ ẫ

