Đ bài: C m nh n c a em v nhân v t Kh ng Linh Tá t H i III tu ng “S n ươ ơ
H u”
Bài làm
Trong s nh ng v tu ng c a Đào T n sáng tác ho c nhu n s c, v tu ng “S n H u” là ơ
m t ki t tác ngh thu t mang tính ch t bi hùng h p d n. C u trúc “S n H u” vô cùng ơ
hoành tráng v i hàng ch c vai di n, v i bao tình hu ng, tình c nh đy máu và n c m t, ướ
đc di n ra trong nhi u đêm li n t ng gây xúc đng nhi u th h khán gi . Hình t ngượ ế ượ
các trung th n nghĩa sĩ nh Đng Kim Lân, Kh ng Linh Tá,… là nh ng ng n l a r c ư ươ
cháy gi a đêm dày đen t i mãi mãi-b ng sáng h n ng i. ườ
Đo n trích “Dũng khí c a Kh ng Linh Tá ch là m t màn tu ng ng n trong pho tu ng ươ
“S n H u”. Lòng trung nghĩa, chí qu c m, đc hi sinh c a Kh ng Linh Tá, tình b nơ ươ
chi n đu keo s n th m thi t gi a Kh ng Linh Tá và Đng Kim Lân đc kh c hoế ơ ế ươ ượ
s c nét, đy ch n đng.
Màn tu ng này đc tái hi n l i hai c nh: cu c chi n đu gi a Kh ng Linh Tá v i ba ượ ế ươ
anh em Ôn Đình; sau khi b t th ng, Linh Tá t xách đu mình, tay c m ng n ki m ươ ế
ch y theo Kim Lân và th phi v t qua vòng vây c a bè lũ ph n ngh ch. ượ
Đng Kim Lân đa hai m con th phi ch y tr n: V i quy t tâm di t c thì nh c r , ư ế
T Thiên Lãng sai ba ng i em là Ôn Đình, Lôi Phong, Lôi Nh c mang quân hùng t ng ườ ượ ướ
m nh truy kích. Kim Lân g p ph i m t tình th c c kì hi m nghèo. Gi a lúc đó, Kh ng ế ươ
Linh Tá xu t hi n, c m ngang l i g m cùng đoàn k mã xu t tr n đ c n h u, đ b o ưỡ ươ
v hai m con th phi.
Linh Tá g p ba anh em Ôn Đình, và cho bi t mình đã lĩnh n tiên phong đem quân đo t ế
l ” v i quy t tâm: ế
“Chém Kim Lân l y quách đem v ;
B t Phàn th l p công báo hi u”.
Lôi Phong và Ôn Đình đòi xem thánh chi u thì Linh Tá b o “chi u ch a k p vi t” r i h iế ế ư ế
l i: “Có thánh chi u, có nh ng mà không – V y ch tam v đi đó có chi u hay không?”. ế ư ế
K t thúc cu c đu trí gay go, Linh Tá hùng h n tuyên b , nêu cao lòng trung nghĩa quy tế ế
tâm di t tr “T th gian tà”, lũ ph n th n b t nghĩa:
“M d c gánh T tri u tôn xã;
Min lăm tr T th gian tà.
T n kì trung v n có m t ta;
Th kì nghĩa chém đu ba gã”.
M , min, gã là l i ăn ti ng nói đi th ng dân dã. Tôn xã, gian tà, t n kì trung, th kì ế ườ
nghĩa… là ngôn t Hán Vi t trang tr ng. S k t h p đó là m t nét riêng c a ngôn ng ế
nhân v t trong v tu ng “S n H u”, t o nên c t cách, phong cách v a bình d , v a c ơ
đi n.
Ôn Đình xua quân t ng xông vào quy t “chém đu” k đã dám “b n ng ch ng tr i”.ướ ế
Hai bên đánh nhau d d i. Gi a vòng vây, g m c a Linh Tá th m đy máu. Áo giáp và ươ
b m ng a nhu m máu đ t i. Ti ng ng i thét, ti ng g m khua, ti ng ng a hí,… vang ươ ế ườ ế ươ ế
tr i d y đt. R i Ôn Đình chém r i đu Linh Tá. Linh Tá tay xách đu mình, tay vung ơ
g m chém gi c, phi ng a ch y. Có đc m c kích v tu ng “S n H u” đang di n raươ ượ ơ
trên sân kh u thì khán gi m i c m nh n đc c nh t ng bi hùng. Văn b n tu ng ch ượ ượ
“nói” v i ta m t ph n nh mà thôi.
Khi nhìn th y Linh Tá “xách đu ru i ch y” nh tên bay, Ôn Đình “s n gáy” ghê s và ư
h n c m th y đó là m t chuy n “d th ng” x a nay. B t th ng gi a tr n ti n, t th ườ ư ươ ư ế
l m li t hiên ngang c a Linh Tá còn làm cho k t thù ph i khi p s : ế
“Chém Linh Tá đu r i kh i c ; ơ
Y xách đu ru i ch y đng tên. ườ
Xem b ng th y d n d n;
Hoà mình đu r n gáy.
Lu n nh đng y ư
Kim c d th ng”. ườ
Có th nói c nh Linh Tá “xách đu ru i ch y” là m t c nh bi tráng nh t trong v tu ng
“S n H u” đc tác gi sáng t o nên đã làm n i b t khí phách anh hùng c a đng tr ngơ ượ ượ
phu phi th ng, c a b c trung th n dám x thân vì đi nghĩa.ườ
Sau khi chém r i đu Linh Tá, Ôn Đình xua quân đu i theo Kim Lân và th phi quy t th cơ ế
hi n m u ma ch c qu . Linh Tá, Kim Lân, th phi n i ti p nhau c t l i than, cùng th ư ướ ế
l n i ni m. Tình b n chi n đu vào sinh ra t có nhau, nguy kh n có nhau nh ng n l a ế ư
b t di t to sáng tâm h n, trái tim nhân v t.
T xách đu mình ch y theo “hi n h u” Đng Kim Lân, Linh Tá ti c cho mình b sa c , ế ơ
than cho s nghi p ng i anh hùng c sao l i b đt dày hãm h i (đa h u hà h i ngã?) Dù ư
ph i “xa ch i d l ”, nh ng Linh Tá v n không quên nh c nh , c y nh ng i b n chi n ơ ư ườ ế
đu:
“C y anh phò hoàng t th ph
Khá g ng s c phù T , di t T ”.
Đó là l i trăng tr i c a nghĩa sĩ. Đó là l i tâm huy t c a nh ng anh hùng th i lo n cùng ế
chung lý t ng trung quân, cùng đng sinh đng t ! Ngã xu ng trên chi n đa mà v nưở ế
“không nguôi l i th ”: t n trung và quy t chi n “ph T , di t T ”. ế ế
Trong c n bi th ng và nguy k ch, Kim Lân vô cùng th ng xót Linh Tá. Nhìn đu b nơ ươ ươ
đy máu r i xu ng đt, mà lòng đau khôn xi t k . Bi t ngày nào m i g p l i nhau? Gan ơ ế ế
ru t đau đn nh c t ra t ng khúc, lòng tái tê bu n đau, l đm đìa tuôn ch y: ư
“Th ng thi t cát can li đo n đo n; ế
S u đê mê l sái uông uông!”
Gi ng văn lâm li th ng thi t. Trong ti ng than có l i nguy n. Ngôn ng các vai tu ng ế ế
bi n hoá. Các đi u hát nh giá ban, than, tán, nói, namc a các nhân v t đc th hi nế ư ượ
bi n hoá làm n i b t lòng xót th ng, n i bu n đau, tình ng ng m vô cùng sâu s c.ế ươ ưỡ
Linh Tá đã hi sinh nh ng tinh th n ng i nghĩa sĩ còn sáng mãi: “V qu c gia chi đi nghĩaư ườ
Hoài c nghi p t n kì trung”. M t t m da ng a b c thây b n, m t n m m li t sĩ venơ
đng, ngoái đu nhìn l i, Kim Lân “cúi đu… đi chân”, t hào v Linh Tá, nguy n noiườ
g ng mà nuôi chí ph c thù:ươ
“L i b t c u, g ng câu nghĩa khí;
Sánh bách tùng, là chí tr ng phu”ượ
S hi sinh l m li t c a Linh Tá làm cho th phi v a đau đn v a quy t tâm nuôi d ng ế ưỡ
và gi v ng ý chí chi n đu s t son: “V n nghèo hèn c rúng xiêu V c nghiêng đ ế
v c, thành xiêu b i thành”.
Có m t đo di n đã nói: “Có đc xem di n tu ng m i th y đc cái hay c a tu ng n u ượ ượ ế
ch đc tu ng thì m i g p anh hùng trong m ng”! Vai di n, ph c s c, hóa trang, đo c ,
âm nh c, ánh sáng, phông màn,… t t c đu góp ph n làm nên v đp c đi n, hoành
tráng, bi tráng c a các v tu ng nh “S n H u”, ‘Tam n đ v ng”, ‘Tr m h ng các”, ư ơ ươ ươ
Đào Phi Ph ng”, “Quan Công phá quan”, v.v… c a Đào T n sáng t o nên và đ l i cho
ngh thu t sân kh u dân t c. Nhi u câu hát b ng ch Hán trong v tu ng “S n H u” ơ
không d hi u đi v i nhi u ng i. ườ
Qua màn tu ng này, c t cách anh hùng phi th ng, lòng trung nghĩa s t son, tình b n ườ
chi n đu vào sinh ra t có nhau… c a Kh ng Linh Tá và Đng Kim Lân mãi mãi nhế ươ ư
ánh sao băng r c sáng gi a đêm dày th i lo n. H là nh ng anh hùng t n trung vì đi
nghĩa đc ng i đi ng ng m , nh Đào T n vi t:ượ ườ ưỡ ư ế
“Lao xao sóng v ng n tùng,
Gian nan là n anh hùng ph i vay”.