Đ BÀI: C m nh n v hình t ng nhân v t M trong hai đo n văn sau “L n l n,Ề ả ậ ề ượ ậ ị ạ ầ ầ
m y năm qua, m y năm sau, b M ch t….. N u có n m lá ngón trong tay lúc này,ấ ấ ố ị ế ế ắ
M s ăn cho ch t ngay, ch không bu n nh l i n a”. T đó, bình lu n ng n g nị ẽ ế ứ ồ ớ ạ ữ ừ ậ ắ ọ
v t t ng nhân đo c a Tô Hoài trong truy nề ư ưở ạ ủ ệ
Bài văn m uẫ
Lên Tây B c ng m nhìn c nh s c núi non đi p trùng, mây cu n mình trong s ng, s ngắ ắ ả ắ ệ ộ ươ ươ
giăng m đnh núi. Đt tr i u ái cho Tây B c v đp miên vi n nh huy n tho i, nh thiờ ỉ ấ ờ ư ắ ẻ ẹ ễ ư ề ạ ư
ca. Nh ng ai bi t đâu Tây B c cũng t ng có nh ng ngày chìm trong đêm đen c a xã h iư ế ắ ừ ữ ủ ộ
phong ki n – th c dân bao ph . Cái xã h i y th t tàn b o b i nó đã bóp ngh t s s ngế ự ủ ộ ấ ậ ạ ở ẹ ự ố
c a con ng i, t c đo t c m , gi t ch t khát v ng. Nhân v t M trong truy n ng nủ ườ ướ ạ ướ ơ ế ế ọ ậ ị ệ ắ
“V ch ng A Ph ” c a Tô Hoài là m t đi n hình. Tô Hoài là nhà văn có v n hi u bi t sâuợ ồ ủ ủ ộ ể ố ể ế
s c v phong t c t p quán c a đng bào mi n núi cao Tây B c. “V ch ng A Ph ”ắ ề ụ ậ ủ ồ ề ắ ợ ồ ủ
(1952) chính là “món n ân tình” mà Tô Hoài ph i tr cho đng bào n i đây b i h s ngợ ả ả ồ ơ ở ọ ố
ân nghĩa ân tình quá đi, Tô Hoài không th nào quên. Tác ph m vi t v nh ng ng i dânỗ ể ẩ ế ề ữ ườ
lao đng vùng cao Tây B c không cam ch u b n th c dân, chúa đt áp b c, đày đa, giamộ ắ ị ọ ự ấ ứ ọ
hãm trong cu c s ng tăm t i đã vùng lên đi tìm cu c s ng t do. Trong truy n, cô M làộ ố ố ộ ố ự ệ ị
m t nhân v t đy ám nh. Hoàn c nh kh n kh và tâm lý bi n đi theo th i gian c a Mộ ậ ầ ả ả ố ổ ế ổ ờ ủ ị
đ l i d u n sâu đm trong lòng ng i, đc bi t là khi cô M “ lâu trong cái kh ” và tể ạ ấ ấ ậ ườ ặ ệ ị Ở ổ ừ
trong “cái kh ” mà “ph i ph i tr l i”, qua đây ng i đc nh n ra t t ng nhân đo caoổ ơ ớ ở ạ ườ ọ ậ ư ưở ạ
quý c a Tô Hoài g i g m trong thiên truy n.ủ ử ắ ệ
M i nhà văn đu có m t t ng riêng. N u Nam Cao đ l i d u n trong lòng ng i b ngỗ ề ộ ạ ế ể ạ ấ ấ ườ ằ
ti ng kêu th ng thi t c a ki p ng i l m than, đói kh lay l t, b b n cùng hóa, t s nế ố ế ủ ế ườ ầ ổ ắ ị ầ ư ả
hóa mà ra; Th ch Lam gây n t ng b i gi ng tr tình đm bu n nh ng sâu xa, ý nh vạ ấ ượ ở ọ ữ ượ ồ ư ị ề
nh ng mi n đi b xã h i b quên; Nguy n Tuân v i câu t trau chu t, t m , hình nh gópữ ề ờ ị ộ ỏ ễ ớ ừ ố ỉ ỉ ả
nh t t m t th i đi nào xa x a l m lung linh r c r “đp đn toàn thi n toàn m ” trênặ ừ ộ ờ ạ ư ắ ự ỡ ẹ ế ệ ỹ
trang văn… thì văn phong Tô Hoài nh nhàng, không lên gân, không “ngùn ng t sát khí”ẹ ụ
nh ng đ s c bóp ngh t tâm can ng i đc, khi n ng i đc r ng r ng n c m t khiư ủ ứ ẹ ườ ọ ế ườ ọ ư ư ướ ắ
cám c nh cùng c c c a k b t h nh, s ng m i mòn nh ng không buông xuôi th đngả ự ủ ẻ ấ ạ ố ỏ ư ụ ộ
nh nhân v t trong c tích. M trong “V ch ng A Ph ” là cô gái v a xinh đp nh bôngư ậ ổ ị ợ ồ ủ ừ ẹ ư
hoa r ng l i v a tài hoa, hi u th o. V i nh ng ph m ch t t t đp mà M có, n u s ngừ ạ ừ ế ả ớ ữ ẩ ấ ố ẹ ị ế ố
trong m t xã h i bình th ng ch c ch n M s đc s ng nh ng tháng ngày an yên, h nhộ ộ ườ ắ ắ ị ẽ ượ ố ữ ạ
phúc. Nh ng không, vì nghèo, vì món n ngày x a b m M vay nhà th ng lí Pá Tra cùngư ợ ư ố ẹ ị ố
v i phong t c hôn nhân kì l c a ng i Mông mà M tr thành “con dâu g t n ” nhàớ ụ ạ ủ ườ ị ở ạ ợ
th ng lí, v c a A S . Trên danh nghĩa là dâu, nh ng th c t M l i là con không côngố ợ ủ ử ư ự ế ị ạ ở
nhà th ng lí. T i ngôi nhà quy n l c mà u ám này, M b bóc l t s c lao đng, b đu đcố ạ ề ự ị ị ộ ứ ộ ị ầ ộ
tâm h n b i th n quy n và c ng quy n, d n d n M đã đánh m t chính mình, cô gáiồ ở ầ ề ườ ề ầ ầ ị ấ
xinh đp yêu đi năm nào ph i ng m ngùi s ng ki p ng i đi l t “con rùa nuôi trong xóẹ ờ ả ậ ố ế ườ ộ ố
c a”.ử
V làm v A S , con dâu th ng lí Pá Tra ít lâu, M đã quen d n v i cái kh , t m t cô gáiề ợ ử ố ị ầ ớ ổ ừ ộ
tràn đy s c s ng, khao khát yêu th ng b ng chai s n tâm h n, m t nh n th c v th iầ ứ ố ươ ỗ ạ ồ ấ ậ ứ ề ờ
gian, không gian, c n i kh mà mình đang gánh ch u. đo n văn th nh t, Tô Hoài đaả ỗ ổ ị Ở ạ ứ ấ ư
ng i đc vào không gian mà cô M đang s ng: kh c c, tăm t i. Ngay t nh ng dòng vănườ ọ ị ố ổ ự ố ừ ữ
đu, nhà văn đã đ l i n t ng v kho ng th i gian mà M đã s ng trong nhà th ng lí:ầ ể ạ ấ ượ ề ả ờ ị ố ố
“L n l n, m y năm qua, m y năm sau”, ch m y năm thôi nh ng ch c là lâu l m. Đó làầ ầ ấ ấ ỉ ấ ư ắ ắ
quãng th i gian mà M n m tr i kh đau, n m tr i s xói mòn trong tâm h n c a mình.ờ ị ế ả ổ ế ả ự ồ ủ
“M y năm” là bao nhiêu năm? Bao nhiêu năm đã ch m ch m trôi qua mà M không h nhấ ầ ậ ị ề ớ
rõ b i b y gi M có còn bi t kh đau, b t h nh, c c c là gì n a đâu? Cái kho ng th iở ấ ờ ị ế ổ ấ ạ ơ ự ữ ả ờ
gian không xác đnh y t ng ch mang tính ch t gi i thi u thôi mà ng m l i đn đau khóị ấ ưở ỉ ấ ớ ệ ẫ ạ ớ
t . Hóa ra M đã v làm dâu nhà th ng lí “M y năm” r i, “b M ” – ng i thân duy nh tả ị ề ố ấ ồ ố ị ườ ấ
c a M cũng đã b M mà đi, còn M thì đng s ng trong tình tr ng s ng không ra s ngủ ị ỏ ị ị ươ ố ạ ố ố
mà ch t thì M ch a nghĩ đn. N u ngày tr c M đã t ng có ý đnh ăn lá ngón t t vìế ị ư ế ế ướ ị ừ ị ự ử
không ch u đng đc n i kh đau thì gi phút này “M cũng không còn t ng đn M cóị ự ượ ỗ ổ ờ ị ưở ế ị
th ăn lá ngón t t n a”. Lá ngón – m t loài lá đc m c d i mi n núi cao Tây B c –ể ự ử ữ ộ ộ ọ ạ ở ề ắ
khi đi vào văn ch ng l i tr thành m t chi ti t ngh thu t nói lên th t nhi u thân ph nươ ạ ở ộ ế ệ ậ ậ ề ậ
con ng i. Ph i kh đau, u t c l m ng i ta m i tìm đn lá ngón đ m u sinh. Lúcườ ả ổ ấ ứ ắ ườ ớ ế ể ư
tr c M đnh ăn lá ngón đ ch t, đ kh i ph i đi m t v i nh ng c kh và b o tàn nhàướ ị ị ể ế ể ỏ ả ố ặ ớ ữ ơ ổ ạ
th ng lí Pá Tra. Khi M mu n ch t là lúc khát v ng đc s ng đúng nghĩa dâng trào. Cònố ị ố ế ọ ượ ố
bây gi … “M cũng không còn t ng đn M có th ăn lá ngón t t n a”, nghĩa là Mờ ị ưở ế ị ể ự ử ữ ị
ch p nh n kh đau, cam ch u c nh s ng c c h n là ch t nhà th ng lí. M không mu nấ ậ ổ ị ả ố ự ơ ế ố ị ố
ch t b i M đã chai lì, b i M đã “quen kh r i”. Môi tr ng đc đa y đã ng m vàoế ở ị ở ị ổ ồ ườ ộ ị ấ ấ
trong M , cái kh đã đng hóa M , khi n M quen d n và không m t bi u hi n ph nị ổ ồ ị ế ị ầ ộ ể ệ ả
kháng. Ngay c M cũng “t ng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ng a”, câu vănả ị ưở ự
ch t ch a n i xót xa cùng c c c a Tô Hoài dành cho nhân v t c a mình. Thân ph n c aấ ứ ỗ ự ủ ậ ủ ậ ủ
M ch ng khác nào thân ph n “trâu ng a”. Con trâu con ng a su t tháng su t năm ph iị ẳ ậ ự ự ố ố ả
làm vi c lam lũ trên n ng, kho nh kh c ngh chân c a nó th t ng n ng i. M cũng th ,ệ ươ ả ắ ỉ ủ ậ ắ ủ ị ế
t h i v nhà th ng lí Pá Tra làm dâu, quanh năm M quanh qu n trên n ng “b b p”,ừ ồ ề ố ị ẩ ươ ẻ ắ
“hái c i”, “bung ngô”, lúc nào cũng gài m t bó đay trong cánh tay đ t c thành s i. V yủ ộ ể ướ ợ ậ
có khác nào con ng a, con trâu? Con ng a “ch bi t vi c ăn c , bi t đi làm” ch đâu thanự ự ỉ ế ệ ỏ ế ứ
kh than c c?! Cô M cũng v y, M t t b t v i bao nhiêu công vi c không lúc nào ng i tayổ ự ị ậ ị ấ ậ ớ ệ ơ
mà M đâu có l i nào vãn than. “Quen kh ”, cái thói quen y m i th t kh c kho i làm sao.ị ờ ổ ấ ớ ậ ắ ả
Đo n văn th nh t đã m ra thân ph n cam ch u, t i nh c c a M . Ng i đàn bà y đãạ ứ ấ ở ậ ị ủ ụ ủ ị ườ ấ
g ng gánh gian lao đi qua c c c m i mòn mà ch ng bi t n ng là gì. Rõ là cái xã h i yồ ơ ự ỏ ẳ ế ặ ộ ấ
th t b t nh n, nó t c đo t đi quy n h nh phúc, đng th i c t đt m ch s ng c a ng iậ ấ ơ ướ ạ ề ạ ồ ờ ắ ứ ạ ố ủ ườ
con gái đng ph i ph i xuân thì.ươ ơ ớ
Nh ng t ng đi M s không bao gi “ngóc đu” lên n i. Nh ng không, b ng t m lòngữ ưở ờ ị ẽ ờ ầ ổ ư ằ ấ
nhân đo cao quý, Tô Hoài đã cho cô M “lùi lũi nh con rùa nuôi trong xó c a” kia “ph iạ ị ư ử ơ
ph i tr l i”. Khát v ng s ng, khát v ng h nh phúc trong M không vĩnh vi n m t đi màớ ở ạ ọ ố ọ ạ ị ễ ấ
ch ng quên d i l p tro bu n, g p c h i thu n l i l p t c nh ng h t m m y l i bénỉ ủ ướ ớ ồ ặ ơ ộ ậ ợ ậ ứ ữ ạ ầ ấ ạ
đt đâm ch i non kh e kho n. Mùa xuân H ng Ngài có s c màu r c r c a thiên nhiên, cóấ ồ ỏ ắ ồ ắ ự ỡ ủ
ti ng sáo g i b n tình và h i r u đa M tr v mi n nh xa xăm. Thu y, M đcế ọ ạ ơ ượ ư ị ở ề ề ớ ở ấ ị ượ
u ng r u, th i sáo, đc đi ch i ngày T t. Còn bây gi M ph i s ng trong c nh cá ch uố ượ ổ ượ ơ ế ờ ị ả ố ả ậ
chim l ng, mà cũng không h n b i M đâu ch m t t do nh con chim mà còn b hành h ,ồ ẳ ở ị ỉ ấ ự ư ị ạ
b đánh đp tàn nh n. Kho nh kh c “ng i tr m t mình gi a nhà” M suy nghĩ bi t baoị ậ ẫ ả ắ ồ ơ ộ ữ ị ế
đi u. T lúc nãy M đã “ph i ph i tr l i, trong lòng đt nhiên vui s ng nh nh ng đêmề ừ ị ơ ớ ở ạ ộ ướ ư ữ
T t ngày tr c”. M c th i gian “nh ng đêm T t ngày tr c” là nh ng đêm T t tr c khiế ướ ố ờ ữ ế ướ ữ ế ướ
M v làm dâu nhà th ng lí. Thu y M đc t do, đc bay nh y, đc vui ch i r n rãị ề ố ở ấ ị ượ ự ượ ả ượ ơ ộ
cùng bao ng i. Trong tình c nh này, M nh n ra “M còn tr l m”. T h i v làm dâuườ ả ị ậ ị ẻ ắ ừ ồ ề
nhà Pá Tra đn gi , đây là l n đu tiên M nh n th c đc s tr trung v n còn n i mình.ế ờ ầ ầ ị ậ ứ ượ ự ẻ ẫ ơ
Nét đp c a cô gái Mông Tây B c v n còn ph ng ph t trên m t M . Bao nhiêu ng i conẹ ủ ắ ẫ ả ấ ặ ị ườ
gái Mông có ch ng cũng đc đi ch i ngày T t, còn M có già d n gì đâu mà cam ch uồ ượ ơ ế ị ặ ị
c nh ng i trong bu ng t i không đc đi ch i. D ng nh “tr l m” tr thành đi p khúcả ồ ồ ố ượ ơ ườ ư ẻ ắ ở ệ
M t nh c nh mình d n đn hành đng “mu n đi ch i”. Có th nói cô M th c s “n iị ự ắ ở ẫ ế ộ ố ơ ể ị ự ự ổ
lo n” trong đêm tình mùa xuân vì t tr c đn nay M ch a t ng mu n đi ch i. Cái cạ ừ ướ ế ị ư ừ ố ơ ướ
mu n đn gi n bình d y đã b kìm l i trong M , ho c M không dám nói ra su t m yố ơ ả ị ấ ị ạ ị ặ ị ố ấ
năm M làm dâu nhà th ng lí Pá Tra. M nh n ra: “A S v i M , không có lòng v i nhauị ở ố ị ậ ử ớ ị ớ
mà v n ph i v i nhau!”. T i sao v y? “Không có lòng” thôi thì hãy gi i thoát cho nhau,ẫ ả ở ớ ạ ậ ả
c gì ép bu c, gò bó nhau cho kh c c cu c đi cô M ? M t l n n a hình nh chi c láớ ộ ổ ự ộ ờ ị ộ ầ ữ ả ế
ngón xu t hi n trong tâm t ng cô M : “N u có n m lá ngón trong tay lúc này, M s ănấ ệ ưở ị ế ắ ị ẽ
cho ch t ngay, ch không bu n nh l i n a. Nh l i, ch th y n c m t a ra”. Khi đãế ứ ồ ớ ạ ữ ớ ạ ỉ ấ ướ ắ ứ
th c t nh, lòng ham s ng tr v v i M , M l i mu n ăn lá ngón t t . đây, ng i đcứ ỉ ố ở ề ớ ị ị ạ ố ự ử Ở ườ ọ
nh n th y có s đi l p rõ ràng. S ng và ch t luôn n m hai đi c c khác nhau, songậ ấ ự ố ậ ố ế ằ ở ố ự
kho nh kh c này l i t ng h th t nhi u trong cu c đi cô M . M mu n ch t càngả ắ ạ ươ ỗ ậ ề ộ ờ ị ị ố ế
ch ng t M đã “s ng l i” và t nh táo h n bao gi h t. Ch t đ đc t do, đc thanhứ ỏ ị ố ạ ỉ ơ ờ ế ế ể ượ ự ượ
th n, đ đ ph i kh trong chu i ngày k ti p. L n này M mu n ch t nh ng M khôngả ể ỡ ả ổ ỗ ế ế ầ ị ố ế ư ị
th ch t vì th c t i M đang trong bu ng, kín mít, mà khát khao đi ch i cũng đang chi mể ế ự ạ ị ở ồ ơ ế
lĩnh tâm h n M . Lá ngón trong l n xu t hi n này nh m t giao đi m gi a nh ng ngàyồ ị ầ ấ ệ ư ộ ể ữ ữ
th m l ng, b đi x tàn nh n, b bóc l t v thân xác, áp ch v tinh th n v i khát v ngầ ặ ị ố ử ẫ ị ộ ề ế ề ầ ớ ọ
s ng, khát v ng h nh phúc cu ng nhi t nh con sóng trong lòng cô M ngày x a. Tóm l i,ố ọ ạ ồ ệ ư ị ư ạ
M đã t nh sau nh ng tháng ngày u mê, ng say d i l t c a m t con rùa nuôi trong xó c aị ỉ ữ ủ ướ ố ủ ộ ử
không hi v ng, không m c gì đn chuy n t ng lai.ọ ơ ướ ế ệ ươ
Hai đo n văn m ra hai tr ng thái tâm lí c a cô M , m t là “quen kh r i”, hai là “ph iạ ở ạ ủ ị ộ ổ ồ ơ
ph i tr l i”, “mu n đi ch i”. N u đo n văn th nh t ng i đc nh n ra m t cô M thớ ở ạ ố ơ ế ở ạ ứ ấ ườ ọ ậ ộ ị ụ
đng, cam ch u s ph n thì đn đo n văn th hai, d u n v s “n i lo n”, b t phá b tộ ị ố ậ ế ạ ứ ấ ấ ề ự ổ ạ ứ ắ
đu xu t hi n trong cô gái này. Đó là s tr i d y c a M , ti n đ cho nh ng ph n khángầ ấ ệ ự ỗ ậ ủ ị ề ề ữ ả
đ gi i thoát thân ph n nh ng di n bi n k ti p. T đây ta nh n ra cô M c a Tô Hoàiể ả ậ ở ữ ễ ế ế ế ừ ậ ị ủ
không gi ng ki u ng i hi n h u kh n kh nh trong c tích đã t ng d ng xây. Tô Hoàiố ể ườ ề ậ ố ổ ư ổ ừ ự
đã th i vào trang văn c a mình c m h ng c a con ng i hi n đi, không cam ch u đãổ ủ ả ứ ủ ườ ệ ạ ị
vùng lên khát khao tìm h nh phúc, tìm cu c s ng t do. B t c tác ph m văn h c nào cũngạ ộ ố ự ấ ứ ẩ ọ
ch a đng thái đ c a nhà văn đi v i cu c s ng, tr c h t là v i con ng i, “Văn h c làứ ự ộ ủ ố ớ ộ ố ướ ế ớ ườ ọ
nhân h c” (M. Gorki). “V ch ng A Ph ” đã đ l cái nhìn nhân đo c a Tô Hoài. Nhàọ ợ ồ ủ ể ộ ạ ủ
văn đã phát hi n ra s tr i d y m nh m c a M , ngòi bút c a ông luôn đau đáu tìmệ ự ỗ ậ ạ ẽ ủ ị ủ
h ng d t dìu cô M t trong đau kh đng lên h ng v phía ni m vui, phía ánh sáng.ướ ắ ị ừ ổ ứ ướ ề ề
Tr c sau Tô Hoài v n tin r ng hoàn c nh d u có kh c nghi t đn m y cũng không thướ ẫ ằ ả ẫ ắ ệ ế ấ ể
tiêu di t hoàn toàn khát v ng cao c trong M . Vì v y mà M đã s ng l i b ng tu i tr ,ệ ọ ả ị ậ ị ố ạ ằ ổ ẻ
b ng n i day d t v thân ph n c a mình. Chính cái khát v ng s ng mãnh li t không thằ ỗ ứ ề ậ ủ ọ ố ệ ể
ch t đc M , giúp M t gi i thoát kh i cái ch n đa ng c tr n gian đ làm l i cu cế ượ ở ị ị ự ả ỏ ố ị ụ ầ ể ạ ộ
đi, đ s ng nh m t con ng i. Tô Hoài đã ph n ánh cu c s ng t i tăm, t i nh c c aờ ể ố ư ộ ườ ả ộ ố ố ủ ụ ủ
ng i lao đng nghèo vùng cao Tây B c tr c Cách m ng, đng th i đanh thép t cáo t iườ ộ ắ ướ ạ ồ ờ ố ộ
ác, th l c th c dân phong ki n, ng i ca v đp tâm h n, kh ng đnh s c s ng ti m tàng,ế ự ự ế ợ ẻ ẹ ồ ẳ ị ứ ố ề
m nh m , quá trình vùng lên gi i phóng c a ng i lao đng Tây B c.ạ ẽ ả ủ ườ ộ ắ
B ng gi ng văn m m m i cùng l i k chuy n h p d n, Tô Hoài đã đa ng i đc vàoằ ọ ề ạ ố ể ệ ấ ẫ ư ườ ọ
th gi i H ng Ngài xinh đp mà u bu n, đó có bóng dáng cô M s ng l m lũi, bĩ c cế ớ ồ ẹ ồ ở ị ố ầ ự
đang lao đao đi tìm l s ng cho riêng mình. Nhà văn đã phát huy bi t tài miêu t tâm líẽ ố ệ ả
nhân v t tinh t đ t đó nhân v t c a ông s ng d y, vùng v y, run r y ph p ph ng trênậ ế ể ừ ậ ủ ố ậ ẫ ẩ ậ ồ
trang văn dày đt ngôn t . Trên h t v n là t t ng nhân đo cao quý mà Tô Hoài đã g iặ ừ ế ẫ ư ưở ạ ử
g m. Ch t nhân đo góp ph n làm nên tác ph m văn h c chân chính, có l vì th mà h nắ ấ ạ ầ ẩ ọ ẽ ế ơ
n a th k trôi qua truy n ng n “V ch ng A Ph ” v n đ s c ám nh tâm trí b n đc.ử ế ỉ ệ ắ ợ ồ ủ ẫ ủ ứ ả ạ ọ
Và bao gi cũng v y, m i l n nghĩ v Tây B c ho c có d p lên Tây B c ng m nhìn c nhờ ậ ỗ ầ ề ắ ặ ị ắ ắ ả
s c thiên nhiên, l p t c bóng dáng v ch ng A Ph l i hi n ra tr c m t ng i đc.ắ ậ ứ ợ ồ ủ ạ ệ ướ ắ ườ ọ
Nh ng không ph i m t cô M t i bu n và m t chàng A Ph b t l c khóc ròng trong đêmư ả ộ ị ủ ồ ộ ủ ấ ự
b trói. Mà là m t khung c nh t i sáng h n, cô M v i n c i t i rói trên môi b i cô đãị ộ ả ươ ơ ị ớ ụ ườ ươ ở
cùng A Ph s ng nh ng tháng ngày th t s ý nghĩa, góp s c cho Cách m ng, gi i phóngủ ố ữ ậ ự ứ ạ ả
quê h ng.ươ