Đ bài: Ch t th trong Ai đã đt tên cho dòng sông? c a Hoàng Ph Ng c T ngề ấ ơ ặ ủ ủ ọ ườ
Bài làm
Bút kí là m t th lo i kí văn h c ghi l i s vi c, con ng i, c nh v t mà nhà văn m tộ ể ạ ọ ạ ự ệ ườ ả ậ ắ
th y tai nghe nh ng bút kí không ch ph n ánh nh ng s ki n khách quan mà có nh ngấ ư ỉ ả ữ ự ệ ữ
nh n xét, suy nghĩ, liên t ng và nh t là c m xúc, do đó bút kí có ch t tr tình. Tuyậ ưở ấ ả ấ ữ
nhiên, tùy theo phong cách c a t ng tác gi mà y u t tr tình đó có th là đm đc,ủ ừ ả ế ố ữ ể ậ ặ
xuyên su t hay đi m xuy t gi a nh ng y u t thuy t minh, t s , ngh lu n...ố ể ế ữ ữ ế ố ế ự ự ị ậ
Hoàng Ph Ng c T ng là m t trong nh ng nhà văn chuyên v bút kí. Nét đc s c trongủ ọ ườ ộ ữ ề ặ ắ
phong cách ngh thu t c a ông là s k t h p nhu n nhuy n gi a tr tình và chính lu n,ệ ậ ủ ự ế ợ ầ ễ ữ ữ ậ
s thi hóa l ch s và khám phá chi u sâu văn hóa c a đi t ng. Ch t tr tình trong bút kíử ị ử ề ủ ố ượ ấ ữ
c a ông xuyên th m vào t t c và thăng hoa thành ch t th c a ngôn ng . ủ ấ ấ ả ấ ơ ủ ữ
Ch t th là m t ph m ch t t ng h p đc t o nên t nhi u y u t c m xúc, cái đp, tríấ ơ ộ ẩ ấ ổ ợ ượ ạ ừ ề ế ố ả ẹ
t ng t ng, tính ch t c a cu c s ng và nh c đi u c a ngôn ng ... Khó có th tách cácưở ượ ấ ủ ộ ố ạ ệ ủ ữ ể
y u t này kh i nhau b i nó hòa quy n v i nhau, trong t ng hình nh, t ng , câu văn,ế ố ỏ ở ệ ớ ừ ả ừ ữ
đo n văn.ạ
Ai đã đt tên cho dòng sông? là bài bút kí mà Hoàng Ph Ng c T ng đã vi t b ng t t cặ ủ ọ ườ ế ằ ấ ả
tình yêu say đm v i sông H ng đp và d u dàng, v i Hu c kính và th m ng.ắ ớ ươ ẹ ị ớ ế ổ ơ ộ
Đo n m đu v i nh ng khu v n c , nh ng kí c v Nguy n Du đã g i c m xúc vạ ở ầ ớ ữ ườ ổ ữ ứ ề ễ ợ ả ề
m t vùng đt có v đp sâu l ng (thanh khi t, c kính, có tác d ng nh m t khúc d oộ ấ ẻ ẹ ắ ế ổ ụ ư ộ ạ
đu c a m t b n đàn hay bài ca th m ng).ầ ủ ộ ả ơ ộ
M i đo n văn là m t ch t l c tinh túy v hành trình, v dáng v , v v đp v i nh ngỗ ạ ộ ắ ọ ề ề ẻ ề ẻ ẹ ớ ữ
t ng g i c m, di n t tình yêu say đm c a con ng i v i dòng sông "Sông H ng đãừ ữ ợ ả ễ ả ắ ủ ườ ớ ươ
s ng m t n a cu c đi c a mình nh m t cô gái Digan phóng khoáng và man d i". "Sôngố ộ ử ộ ờ ủ ư ộ ạ
H ng khi v đng b ng đã thay đi tính cách, sông nh đã ch ng b n năng ng iươ ề ồ ằ ổ ư ế ự ả ở ườ
con gái đ mang m t s c đp d u dàng và trí tu , tr thành phù sa c a m t vùng văn hóaể ộ ắ ẹ ị ệ ở ủ ộ
x s ".ứ ở
V i liên t ng kì thú, di m tình, tác gi ví sông H ng nh m t ng i con gái đp đcớ ưở ễ ả ươ ư ộ ườ ẹ ượ
ng i tình mong đi đn đánh th c. Nh ng câu văn đp, đy màu s c và n t ng.ườ ợ ế ứ ữ ẹ ầ ắ ấ ượ
"Sông H ng v n đi trong d vang c a Tr ng S n", "S c n c tr nên xanh th m",ươ ẫ ư ủ ườ ơ ắ ướ ở ắ
"nó trôi đi gi a hai dãy đi s ng s ng nh nh ng thành quách". "Dòng sông nh t m l a,ữ ồ ừ ữ ư ữ ư ấ ụ
v i nh ng chi c thuy n xuôi ng c nh bé v a b ng con thoi, nh ng ng n đi này t oớ ữ ế ề ượ ỏ ừ ằ ữ ọ ồ ạ
nên nhi u m ng ph n quang nhi u màu s c", "S m xanh, tr a vàng, chi u tím".ề ả ả ề ắ ớ ư ề
Đn ngo i vi thành Hu , sông H ng l i có v đp tr m m c nh nh ng r ng thông uế ạ ế ươ ạ ẻ ẹ ầ ặ ư ữ ừ
t ch và nh ng lăng t m đ s phong kín ni m kiêu hãnh âm u.ị ữ ẩ ồ ộ ề
Đo n t sông H ng ch y vào thành ph , tác gi sáng t o nh ng hình nh đy n t ngạ ả ươ ả ố ả ạ ữ ả ầ ấ ượ
"chi c c u tr ng in trên n n tr i, u n m t cánh cung r t nh ". Tác gi s d ng r ng rãiế ầ ắ ề ờ ố ộ ấ ẹ ả ử ụ ộ
đc s c nh ng phép tu t g i c m v n là s tr ng c a th nh so sánh k t h p v iặ ắ ữ ừ ợ ả ố ở ườ ủ ơ ư ế ợ ớ
nhân hóa, n d : "Dòng sông m m h n đi nh m t ti ng vang không nói ra c a tình yêu,ẩ ụ ề ẳ ư ộ ế ủ
khúc quanh tr c khi ra bi n, nh m t n i v n v ng c m t chút l ng l kín đáo c aướ ể ư ộ ỗ ấ ươ ả ộ ẳ ơ ủ
tình yêu". Nh ng chi ti t v phong t c, l h i cũng tr thành h a, thành nh c, thành tình,ữ ế ề ụ ễ ộ ở ọ ạ
nghĩa là thành th . "Trăm nghìn cánh hoa đang b ng b nh vào nh ng đêm h i r m thángơ ồ ề ữ ộ ằ
b y t đi n Hòn Chén tr v b ng ng p ng ng nh mu n đi, mu n , chao nh trên m tả ừ ệ ở ề ỗ ậ ừ ư ố ố ở ẹ ặ
n c nh nh ng v n v ng c a m t n i lòng".ướ ư ữ ấ ươ ủ ộ ỗ
Thi trung h u nh c đó là nh c c a lòng, trong văn c a Hoàng Ph Ng c T ng cũng cóữ ạ ạ ủ ủ ủ ọ ườ
nh c, g i nh nh c "Đi u ch y l ng l c a nó (sông H ng) khi ngang qua thành ph .ạ ợ ớ ạ ệ ả ặ ờ ủ ươ ố
Đúng là đi u slow tình c m dành riêng cho Hu '. Nh ng câu văn tr i dài, uy n chuy n,ệ ả ế ữ ả ể ể
du d ng mà t nhiên, nhu n nh nh dòng sông, dòng nh c đp, m t "Đanuyp xanh"ươ ự ầ ị ư ạ ẹ ộ
trong văn.
Trí t ng t ng th t phong phú trong nh ng liên t ng so sánh, nh ng h i t ng đyưở ượ ậ ữ ưở ữ ồ ưở ầ
hình nh kì thú "Sông Neva v i nh ng phi n băng trôi nhanh nh nh ng chi c thuy nả ớ ữ ế ư ữ ế ề
c a nh ng chú chim h i âu" (Chim h i âu đng trên băng - NBS). ủ ữ ả ả ứ
V đp c a đo n văn tăng lên trong t ng chi ti t, đn chi ti t cu i thì thăng hoa caoẻ ẹ ủ ạ ừ ế ế ế ố
nh t, đp nh t. Tác gi lí gi i tên dòng sông b ng huy n tho i đy ch t th khi n choấ ẹ ấ ả ả ằ ề ạ ầ ấ ơ ế
dòng sông v n có cái tên th càng th h n: H ng là th m, th m c a ngàn hoa, c aố ơ ơ ơ ươ ơ ơ ủ ủ
n c nâu trăm loài hoa đ xu ng, làm th m đn c t ng h i đt.ướ ể ố ơ ế ả ừ ơ ấ
Bút kí cu n hút ng i đc m t ph n s vi c, tri th c, s vi c l , tri th c m i nh ngố ườ ọ ộ ầ ở ự ệ ở ứ ự ệ ạ ứ ớ ư
n u ch có th , bài bút kí s không h n m t bài báo và nó nhanh qua đi mà không đng l iế ỉ ế ẽ ơ ộ ọ ạ
trong lòng ng i. Bút kí c a Hoàng Ph Ng c T ng không gi ng nh th , nó đy ch tườ ủ ủ ọ ườ ố ư ế ầ ấ
li u quý, th hi n m t v n s ng, v n văn hóa phong phú, nh t là v Hu . H n th nóệ ể ệ ộ ố ố ố ấ ề ế ơ ế
còn mãi, ngân mãi vì nó đy ch t th . Ch t th y g n v i nhi u y u t , b t đu tầ ấ ơ ấ ơ ấ ắ ớ ề ế ố ắ ầ ừ
nhi u ngu n nh ng y u t quan tr ng nh t, ngu n l n lao, dào d t nh t là tình yêu, tìnhề ồ ư ế ố ọ ấ ồ ớ ạ ấ
yêu tha thi t v i dòng sông, v i Hu , v i đt n c c a tác gi .ế ớ ớ ế ớ ấ ướ ủ ả