chØ thÞ
cña thèng ®èc ng©n hµng nhµ níc ViÖt Nam
sè 02/2005/CT-NHNN ngµy 20 th¸ng 4 n¨m 2005
vÒ viÖc n©ng cao chÊt lîng tÝn dông, t¨ng trëng
tÝn dông phï hîp víi kh¶ n¨ng huy ®éng vèn vµ kiÓm so¸t
rñi ro, b¶o ®¶m an toµn hÖ thèng
Thùc hiÖn NghÞ quyÕt sè 41/2004/QH1 ngµy 03/12/2004
cña Quèc héi vÒ nhiÖm vô ph¸t triÓn kinh tÕ - x∙ héi n¨m
2005, NghÞ quyÕt sè 01/2005/NQ-CP ngµy 14/01/2005 cña
ChÝnh phñ vÒ mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu chØ ®¹o thùc hiÖn
kÕ ho¹ch kinh tÕ - x∙ héi vµ ng©n s¸ch Nhµ níc n¨m 2005,
trong ®ã giao Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam triÓn khai thùc
hiÖn c¸c gi¶i ph¸p chñ ®éng ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch tiÒn tÖ,
tû gi¸, l∙i suÊt phï hîp víi môc tiªu, diÔn biÕn cña thÞ
trêng, n©ng cao chÊt lîng tÝn dông vµ kh¶ n¨ng an toµn
ho¹t ®éng ng©n hµng. Trong nh÷ng th¸ng ®Çu n¨m 2005, nÒn
kinh tÕ æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn, chØ sè gi¸ tiªu dïng ba
th¸ng ®Çu n¨m t¨ng 3,7%; ho¹t ®éng tÝn dông tiÕp tôc ®îc
më réng nhng rñi ro tÝn dông cha ®îc kiÓm so¸t vµ ®¸nh
gi¸ mét c¸ch chÆt chÏ, cha phï hîp víi th«ng lÖ, chuÈn
mùc quèc tÕ vµ yªu cÇu héi nhËp.
§Ó gãp phÇn thóc ®Èy t¨ng trëng kinh tÕ cao vµ bÒn
v÷ng, æn ®Þnh tiÒn tÖ vµ kiÓm so¸t l¹m ph¸t, c¸c tæ chøc
tÝn dông vµ c¸c ®¬n vÞ thuéc Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam
thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p nh sau:
I. ®èi víi c¸c tæ chøc tÝn dông
1. Thùc hiÖn ®ång bé c¸c gi¶i ph¸p huy ®éng vèn tõ
thÞ trêng trong níc, khai th¸c vµ sö dông cã hiÖu qu¶
nguån vèn tµi trî cña c¸c tæ chøc quèc tÕ cho c¸c dù ¸n
tÝn dông n«ng th«n, doanh nghiÖp nhá vµ võa, tÝch cùc xö
lý nî tån ®äng ®Ó t¨ng kh¶ n¨ng ®¸p øng kÞp thêi c¸c nhu
cÇu vèn tÝn dông cña nÒn kinh tÕ, trªn c¬ së ®¶m b¶o an
toµn vµ hiÖu qu¶ tÝn dông.
2. Tèc ®é t¨ng trëng tÝn dông ph¶i phï hîp víi t¨ng
trëng vèn huy ®éng thùc tÕ, môc tiªu tÝn dông ®Ò ra tõ
®Çu n¨m vµ kh¶ n¨ng kiÓm so¸t chÊt lîng tÝn dông; ®¶m b¶o
vèn kh¶ dông cho c¸c nhu cÇu thanh to¸n, an toµn ho¹t
®éng kinh doanh.
3. Thùc hiÖn ®óng c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ cho
vay, b¶o l∙nh, cho thuª tµi chÝnh, chiÕt khÊu, bao thanh
to¸n vµ b¶o ®¶m tiÒn vay; xem xÐt vµ quyÕt ®Þnh viÖc cho
vay cã b¶o ®¶m b»ng tµi s¶n hoÆc kh«ng cã b¶o ®¶m b»ng
tµi s¶n, cho vay cã b¶o ®¶m b»ng tµi sn h×nh thµnh tõ
vèn vay, tr¸nh c¸c víng m¾c khi xö lýtµi s¶n b¶o ®¶m ®Ó
thu håi nî vay. §Æc biÖt chó träng thùc hiÖn c¸c gi¶i
ph¸p n©ng cao chÊt lîng tÝn dông, kh«ng ®Ó nî xÊu gia
t¨ng.
4. C¸c tæ chøc tÝn dông ph¶i t¨ng cêng kiÓm tra, gi¸m
s¸t viÖc chÊp hµnh c¸c nguyªn t¾c, thñ tôc cho vay vµ cÊp
tÝn dông kh¸c, tr¸nh x¶y ra sù cè g©y thÊt tho¸t tµi s¶n;
s¾p xÕp l¹i tæ chøc bé m¸y, t¨ng cêng c«ng t¸c ®µo t¹o
c¸n bé ®Ó ®¸p øng yªu cÇu kinh doanh ng©n hµng trong ®iÒu
kiÖn héi nhËp quèc tÕ.
5. TiÕn hµnh rµ so¸t, bæ sung vµ chØnh söa c¸c quy
chÕ, quy tr×nh nghiÖp vô tÝn dông ®¶m b¶o tu©n thñ quy
®Þnh cña ph¸p luËt, phï hîp víi ®iÒu kiÖn ho¹t ®éng kinh
doanh, ng¨n ngõa vµ h¹n chÕ rñi ro tÝn dông. C¸c tæ chøc
tÝn dông khÈn tr¬ng ban hµnh vµ thùc hiÖn c¸c quy ®Þnh
nghiÖp vô:
a. Quy ®Þnh vÒ qu¶n trÞ rñi ro, ®Æc biÖt lµ rñi ro
tÝn dông; hÖ thèng th«ng tin qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh kinh
doanh néi bé th«ng suèt tõ héi së chÝnh ®Õn chi nh¸nh ë
c¸c ®Þa ph¬ng.
b. Quy ®Þnh vÒ c¬ cÊu l¹i thêi h¹n tr¶ nî phï hîp víi
quy ®Þnh t¹i Kho¶n 2 vµ Kho¶n 6 §iÒu 1 QuyÕt ®Þnh sè
127/2005/Q§-NHNN ngµy 03/02/2005 cña Thèng ®èc Ng©n hµng
Nhµ níc vÒ söa ®æi, bæ sung mét sè ®iÒu cña Quy chÕ cho
vay cña tæ chøc tÝn dông ®èi vãi kh¸ch hµng ban hµnh theo
QuyÕt ®Þnh sè 1627/2001/Q§-NHNN ngµy 31/12/2001 (díi ®©y
gäi lµ QuyÕt ®Þnh 127).
c. Quy tr×nh kiÓm tra, gi¸m s¸t qu¸ tr×nh vay vèn, sö
dông vèn vµ tr¶ nî cña kh¸ch hµng ®∙ ban hµnh phï hîp víi
quy ®Þnh t¹i QuyÕt ®Þnh 127.
d. T¨ng cêng sè lîng vµ chÊt lîng ®éi ngò c¸n bé,
nh©n viªn lµm nhiÖm vô kiÓm so¸t néi bé vÒ ho¹t ®éng tÝn
dông; ®æi míi ph¬ng thøc kiÓm so¸t tÝn dông theo híng
qu¶n lý tËp trung, gi¸m s¸t chÆt chÏ vµ xö lý kÞp thêi
rñi ro.
6. TiÕn hµnh ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ quy m«, c¬ cÊu vµ
hiÖu qu¶ tÝn dông ®èi víi c¸c ngµnh kinh tÕ, thµnh phÇn
kinh tÕ vµ ®Þa bµn n«ng th«n, thµnh thÞ, ®Ó trªn c¬ së ®ã
thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p më réng tÝn dông an toµn - hiÖu
qu¶ - bÒn v÷ng:
a. Chñ ®éng nghiªn cøu quy ho¹ch, kÕ ho¹ch ph¸t triÓn
cña c¸c ngµnh kinh tÕ, ®Þa ph¬ng; ®¸nh gi¸ vµ dù b¸o vÒ
nhu cÇu vèn, kh¶ n¨ng huy ®éng vèn, møc ®é rñi ro tÝn
dông ®Ó x¸c ®Þnh møc ®é t¨ng tuëng tÝn dông vµ c¬ cÊu vèn
2
tÝn dông cho tõng ngµnh, ®Þa ph¬ng, ®Þa bµn n«ng th«n vµ
thµnh thÞ.
b. KiÓm so¸t chÆt chÏ c¸c ®èi tîng cho vay vµ møc
t¨ng truëng tÝn dông b»ng ngo¹i tÖ ®Ó tr¸nh rñi ro vÒ tû
gi¸, l∙i suÊt vµ kh«ng lµm ¶nh hëng ®Õn møc t¨ng trëng
tÝn dông chung.
c. §èi víi c¸c dù ¸n ®Çu t cã nhu cÇu vay sè vèn lín
vµ thêi h¹n thu håi vèn kÐo dµi cÇn thùc hiÖn cho vay
®ång tµi trî; më réng cho vay c¸c dù ¸n cã hiÖu qu¶, thu
håi vèn nhanh cña c¸c doanh nghiÖp nhá vµ võa, kinh tÕ
tËp thÓ vµ c¸ thÓ.
d. T¨ng cêng kiÓm so¸t cho vay c¸c dù ¸n kinh doanh
nhµ ë, dù ¸n x©y dùng c¬ së h¹ tÇng khu ®« thÞ vµ khu
c«ng nghiÖp, ®¶m b¶o tû lÖ thÝch hîp dù nî cho vay c¸c dù
¸n nµy, còng nh c¸c kho¶n cho vay cã nhËn thÕ chÊp bÊt
®éng s¶n.
7. Thùc hiÖn c¸c quy ®Þnh b¶o ®¶m kiÓm so¸t rñi ro vµ
an toµn ho¹t ®éng tÝn dông:
a. X©y dùng vµ thùc hiÖn ®ång bé mét hÖ thèng quy
chÕ, quy tr×nh néi bé vÒ qu¶n lý rñi ro; trong ®ã ®Æc
biÖt chó träng viÖc x©y dùng chÝnh s¸ch kh¸ch hµng vay
vèn, sæ tay tÝn dông, quy ®Þnh vÒ ®¸nh gi¸, xÕp h¹ng
kh¸ch hµng vay, ®¸nh gi¸ chÊt lîng tÝn dông vµ xö lý c¸c
kho¶n nî xÊu.
b. Më réng tÝn dông trung vµ dµi h¹n ë møc thÝch hîp,
®¶m b¶o c©n ®èi thêi h¹n cho vay víi thêi h¹n cña nguån
vèn huy ®éng.
c. Thùc hiÖn ®óng quy ®Þnh vÒ giíi h¹n cho vay, b¶o
l∙nh, cho thuª tµi chÝnh, chiÐt khÊu, bao thanh to¸n ®èi
víi mét kh¸ch hµng vµ c¸c tû lÖ an toµn ho¹t ®éng kinh
doanh.
d. Phèi hîp chÆt chÏ víi c¸c bé, ngµnh, ®Þa ph¬ng vµ
kh¸ch hµng vay vèn ®Ó khÈn tr¬ng thu håi nî vay ®èi víi
c¸c ®¬n vÞ vay vèn ®Ó thi c«ng c«ng tr×nh x©y dùng c¬
b¶n, theo chñ tr¬ng cña Nhµ níc ®Õn cuèi n¨m 2006 xö lý
døt ®iÓm nî tån ®äng x©y dùng c¬ b¶n.
8. §èi víi cho vay c¸c c«ng ty nhµ níc vµ c¸c doanh
nghiÖp nhµ níc ®uîc cæ phÇn hãa, giao, b¸n, kho¸n, cho
thuª, chuyÓn ®æi h×nh thøc qu¶n lý:
a. §¸p øng kÞp thêi c¸c nhu cÇu vay vèn cã hiÖu qu¶
vµ cã kh¶ n¨ng tr¶ nî ®èi víi c¸c doanh nghiÖp nhµ níc.
b. ViÖc cho vay vèn ®èi víi c¸c c«ng ty nhµ níc ph¶i
thùc hiÖn ®óng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ cho vay vµ
NghÞ ®Þnh sè 199/2004/N§-CP ngµy 3/12/2004 cña ChÝnh phñ
vÒ Quy chÕ qu¶n lý tµi chÝnh cña c«ng ty nhµ níc vµ qu¶n
3
lý vèn nhµ níc ®Çu t vµo doanh nghiÖp kh¸c; trong ®ã chó
ý quy ®Þnh vÒ thÈm quyÒn phª duyÖt hîp ®ång vay vèn, hîp
®ång thÕ chÊp vµ cÇm cè tµi s¶n vay vèn cña Héi ®ång qu¶n
trÞ, ®¹i diÖn chñ së h÷u c«ng ty nhµ níc.
c. C¸c ng©n hµng th¬ng m¹i chñ ®éng tham gia x©y dùng
vµ quyÕt ®Þnh ph¬ng ¸n s¾p xÕp l¹i doanh nghiÖp nhµ níc
cã vay vèn cña ng©n hµng víi vai trß lµ chñ nî, phï hîp
víi chÝnh s¸ch vµ gi¶i ph¸p tiÕp tôc ®æi míi m¹nh mÏ
doanh nghiÖp nhµ níc cña NghÞ quyÕt Héi nghÞ lÇn thø chÝn
Ban chÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng khãa IX. ViÖc xö lý vèn vay
vµ cho vay míi ®èi víi c¸c doanh nghiÖp nµy ®îc thùc hiÖn
theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ doanh nghiÖp nhµ níc
(giao, b¸n, kho¸n, cho thuª, cæ phÇn hãa, hîp nhÊt, s¸p
nhËp, chia t¸ch, gi¶i thÓ, ph¸ s¶n) vµ chØ ®¹o cña ChÝnh
phñ t¹i C«ng v¨n sè 601/CP-§MDN ngµy 06/5/2004 vÒ viÖc
tiÕp nhËn vµ thùc hiÖn nghÜa vô tµi chÝnh cña c¸c doanh
nghiÖp nhµ níc s¾p xÕp l¹i ®èi víi c¸c tæ chøc tÝn dông.
d. §èi víi c¸c trêng hîp ch©y ú nhËn nî vµ tr¶ nî
vay, c¸c tæ chøc tÝn dông ¸p dông c¸c biÖn ph¸p kiªn
quyÕt, ®óng ph¸p luËt ®Ó thu håi nî vay, kÓ c¶ viÖc xö lý
tµi s¶n thÕ chÊp, cÇm cè vµ b¶o l∙nh, khëi kiÖn lªn c¬
quan tßa ¸n.
9. Huy ®éng c¸c nguån vèn ®Ó ®Çu t dù ¸n hiÖn ®¹i hãa
c«ng nghÖ vµ thiÕt bÞ phôc vô cho ho¹t ®éng kinh doanh;
®ång thêi khÈn tr¬ng ®a c«ng nghÖ, thiÕt bÞ míi vµo khai
th¸c ®Ó ph¸t triÓn ®a d¹ng c¸c dÞch vô tÝn dông, thanh
to¸n vµ tiÖn Ých ng©n hµng, lµm t¨ng hiÖu qu¶ kinh doanh
vµ n¨ng lùc c¹nh tranh.
II. ®èi víi c¸c §¬n vÞ thuéc ng©n hµng
nhµ níc ViÖt nam
1. Trong ph¹m vi chøc n¨ng, nhiÖm vô cña m×nh, c¸c
®¬n vÞ t¹i trô së Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam thùc hiÖn
c¸c nhiÖm vô:
a. §Ò xuÊt vµ thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p ®iÒu hµnh chÝnh
s¸ch tiÒn tÖ thËn träng, linh ho¹t nh»m æn ®Þnh kinh tÕ
vÜ m«, thóc ®Èy t¨ng trëng kinh tÕ. Theo dâi chÆt chÏ
diÔn biÕn kinh tÕ vÜ m« - tiÒn tÖ, c¸c tÝn hiÖu cña thÞ
trêng ®Ó cã ®iÒu chØnh cÇn thiÕt trong ®iÒu hµnh chÝnh
s¸ch tiÒn tÖ - tÝn dông, kh«ng ®Ó x¶y ra nh÷ng biÕn ®éng
lín vÒ l∙i suÊt, tû gi¸ lµm t¨ng thªm bÊt lîi cho ho¹t
®éng tÝn dông ng©n hµng.
b. Thùc hiÖn tèt chøc n¨ng, nhiÖm vô vµ n©ng cao vai
trß qu¶n lý, gi¸m s¸t cña Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam ®èi
víi c¸c tæ chøc tÝn dông ®Ó sím ph¸t hiÖn vµ xö lý kÞp
4
thêi nh÷ng víng m¾c, kiÕn nghÞ, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi
cho ho¹t ®éng kinh doanh cña tæ chøc tÝn dông.
c. Nghiªn cøu, tr×nh Thèng ®èc Ng©n hµng Nhµ níc söa
®æi, bæ sung c¸c quy ®Þnh vÒ cho vay b»ng ngo¹i tÖ, b¶o
l∙nh, cho thuª tµi chÝnh vµ c¸c quy ®Þnh cÊp tÝn dông
kh¸c phï hîp víi th«ng lÖ vµ chuÈn mùc quèc tÕ, nguyªn
t¾c thÞ trêng, n©ng cao quyÒn tù chñ, tù chÞu tr¸ch nhiÖm
cña c¸c tæ chøc tÝn dông.
2. §èi víi Thanh tra Ng©n hµng Nhµ níc:
a. T¨ng cêng c«ng t¸c thanh tra, kiÓm tra viÖc chÊp
hµnh quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ho¹t ®éng tÝn dông; kÞp
thêi ph¸t hiÖn vµ cã biÖn ph¸p xö lý kiªn quyÕt ®èi víi
mäi trêng hîp vi ph¹m.
b. Theo dâi, ph©n tÝch c¸c kho¶n vay ®îc c¬ cÊu l¹i
thêi h¹n tr¶ nî cña c¸c tæ chøc tÝn dông ®Ó c¶nh b¸o, yªu
cÇu c¸c tæ chøc tÝn dông cã biÖn ph¸p thÝch hîp thu håi
nî vay vµ ng¨n ngõa rñi ro tÝn dông.
c. KhÈn tr¬ng x©y dùng vµ tr×nh Thèng ®èc Ng©n hµng
Nhµ níc ban hµnh quy ®Þnh vÒ hÖ thèng c¶nh b¸o sím rñi ro
®èi víi tõng tæ chøc tÝn dông vµ toµn bé hÖ thèng ng©n
hµng nh»m kÞp thêi ph¸t hiÖn vµ xö lý c¸c trêng hîp cã
nguy c¬ mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n, ®¶m b¶o an toµn hÖ
thèng. §ång thêi, hoµn thµnh ®Ò ¸n tæng thÓ vÒ thanh tra,
gi¸m s¸t rñi ro vµ an toµn cña hÖ thèng tÝn dông, phï hîp
víi vhuÈn mùc quèc tÕ vµ ®iÒu kiÖn ho¹t ®éng cña hÖ thèng
ng©n hµng ViÖt Nam.
d. Nghiªn cøu vµ tr×nh Thèng ®èc Ng©n hµng Nhµ níc
ban hµnh quy ®Þnh vÒ yªu cÇu tèi thiÓu ®èi víi hÖ thèng
qu¶n trÞ rñi ro néi bé cña c¸c tæ chøc tÝn dông vµ quy
®Þnh vÒ xÕp h¹ng c¸c tæ chøc tÝn dông theo tiªu chuÈn
CAMEL.
3. Vô C¸c ng©n hµng vµ tæ chøc tÝn dông phi ng©n hµng
khÈn tru¬ng hoµn chØnh vµ tr×nh Thèng ®èc Ng©n hµng Nhµ
níc ban hµnh c¸c quy ®Þnh:
a. Quy ®Þnh vÒ ph©n lo¹i nî, trÝch lËp vµ sö dông dù
phßng ®Ó xö lý rñi ro tÝn dông trong ho¹t ®éng ng©n hµng
phï hîp víi chñ tr¬ng ®æi míi c¬ chÕ tÝn dông vµ ®ång bé
víi QuyÕt ®Þnh 127.
b. C¸c quy ®Þnh vÒ an toµn vèn, gi¸m s¸t rñi ro, kiÓm
to¸n néi bé, më, thµnh lËp vµ chÊm døt ho¹t ®éng së giao
dÞch, chi nh¸nh, v¨n phßng ®¹i diÖn, ®¬n vÞ sù nghiÖp cña
ng©n hµng th¬ng m¹i.
4. Vô KÕ to¸n - Tµi chÝnh khÈn tr¬ng hoµn chØnh vµ
tr×nh Thèng ®èc Ng©n hµng Nhµ níc ban hµnh chÕ ®é kÕ to¸n
cho vay phï hîp víi QuyÕt ®Þnh 127.
5