Chp nh báo chí
Nh ha ã lâu trong mc "Nhng bc nh sng mãi vi thi gian", hôm
nay tôi s ng các tài liu v nh báo chí, không  thi gian  biên tp li
nên ch yu là copy và dán theo s xp xp ca cá nhân. Hy vng s c trao i
nhiu vi các thành viên v ch  này.
Các tài liu tham kho:
1. Ngh làm báo
2. Báo chí hin i nc ngoài: nhng quy tc và nghch lý
3. Các th loi báo chí
4. Phóng so chí hin i
5. nh báo chí
6. Ngh thut thông tin
...
Các tài liu s c b xung tên tác gi, nhà xut bn sau nu bn nào
mun quan tâm
Trong các th loi nh nh nh thi trang, nh t liu, nh qung cáo, nh
m thut thì nh báo cc coi gn vi nh ngh thut nht. Nhiu tm nh
báo trí ngày xa nay u c nm trong nhng tuyn tp nh ngh thut ca thi
i
1. Khái nim v nh báo chí:
Không k các hình nh minh ha, nh báo chí Vit Nam hu nh ch t n
ti 2 hình thc: tin nh phóng s nh. Tin nh m!t bc nh duy nht chp
m!t s kin v"a di#n ra vi li chú thích nh nêu ai, vic gì, âu, ra sao ti
sao theo úng yêu cu cơ bn ca m!t bn tin vn -nhng ây hình nh li chính
là thông tin ch yu. Trong khi ó, phóng s nh li m!t tp hp nhiu hình nh
tng thut li m!t s kin hay m!t ch  mang tính thi s. Khái nim v tin
nh m!t khái nim tơng ng gia báo chí Vit Nam và o chí quc t nhng
chính khái nim phóng s nh li có nhiu im d bit. Nhng hình thc
chúng ta thng gi chung "phóng s nh" li c báo chí quc t phân nh
thành bn nhóm khác nhau:
1.1. PHOTO STORY: Phóng cách phóng s nh lâu i nht ơn gin
nht, %c trng bng m!t loi nh thut li m!t s vic vi m!t ch  c th.
d: i sng ngi dân chài, ô nhi#m môi trng khu chung c mi, ...). M%c
s vic c tng thut bng hình nh, m!t bài vit ngn tng quátnhng chú
thích nh chi tit phi i kèm vi hình nh. Cái y chúng ta tm gi PHÓNG
S& NH.
1.2. PHOTO PORTFOLIO: Thut ng y hin nay c các nhà nhip
nh hay phóng viên nh s' dng  trình y m!t tp hp nhiu bc nh riêng l(
ho%c nhiu lot nh khác nhau. ) phơng Tây, photo porfolio chínhcách t gii
thiu tt nht ca m!t nhà nhip nh hay phóng viên nh khi i xin vic làm.
Trong ngh báo, thut ng y c*ng c dùng  ch m!t tp hp nh báo c
nhng không nht thit phi m!t ch  duy nht c th . d: m!t b!
photo porfolio g m 10 bc nh v “Thành Ph H Chí Minh hôm nay” hay “Hà
N!i ón xuân”,… Chúng ta tm gi là nh B!.
1.3. PHOTO FEATURE: Thut ng này c hãng thông tn Asscociated
Press (AP) cùng nhiu hãng tin khác s' dng  ch m!t bc nh duy nht hay m!t
tp hp nh nh+ g m nhng hình nh không mang tính cht thi s hay tin tc. ,ó
là m!t hay nhiu bc nh không có thi gian tính và thng dùng  minh ha nh-
nhàng cho các chuyên mc %c bit. Ta tm gi NH CHUYÊN M.C. nh
chuyên mc nh ơn hay nh b! - c*ng th nh chp phong cnh, thú
vt, thi trang tr( em, nhng s kin khôi hài nhng phi em li cho !c gi
iu ó mi l v th gii chung quanh. Mi nht o ngày nay u cn c
nhng nh thi s nóng b+ng l/n nhng nh i thng  cho trang báo n!i
dung m và bt n%ng n.
1.4. PHOTO ESSAY: ,ây hình thc nh báo chí c hình thành
phát trin t" nhng nm 1920, ch yu ,c Pháp. Photo Essay th  cp
n m!t ch  nghiêm túc (ch0ng hn nh các vn  h!i, kinh t, môi sinh,
…) nhng c*ng th tp trung vào cu!c sng công vic ca nhng nhân vt
ni ting trong th gii ngh thut, chính tr, hay c*ng có th tp trung vào các ch
 nh m thut, sân khu, vn hc, kin trúc, lch s',…. Trong các th loi nh
báo chí, phóng s bút hai th loi tơng ơng nhng phóng s mang
m cht thông tn, còn bút in du n vn chơng. Photo Essay c*ng ging
nh m!t i bút ký, tác gi th b!c l! nhng cm xúc riêng t nhng phn
ng ch quan t" m h n mình. Nhiu photo essay ni ting ngày nay c xem
nh nhng tác ph1m ca ngh thut nhip nh. Chúng ta tm gi photo essay
bng t" Ký S nh.
Báo chí nói chung có th xp thành 4 loi:
- Báo vit
- Báo nói
- Báo hình (báo chí truyn hình)
- Báo in t'
nh báo chí t" trc n nay gn vi báo vit nhiu, chúng ta chc ai
trong tun, trong ngày ch c m!t vài t báo. Lúc thì v Th thao, Mua
bán, An ninh, Thi báo kính t... Gi s' nhng hình nh Vn Quyn trong tri
giam hay thy H không m%t trong các trang vit trên c báo, chc s gim s
quan tâm hp d/n ngi c khi xem bài ó các báo. Chúng ta th không
nh ht n!i dung ca bài báo chúng ta quan m, nhng hình nh "%c trng"
s còn ng mãi.
nh o chí (ABC) c coi nh câu chuyn bng hình nh, y nh
cây bút phơng tiên ghi nhn m!t khonh khc trong thi gian, cái phút giây
in hình khi hình nh úc kt m!t câu chuyn. chúng ta ã "tranh lun" khá
nhiu - cái mà ông Henri Cartier-Bresson gi "Khonh khc quyt nh".
Câu chuyn ây rt a dng, có th m!t bc nh thi s v"a nóng v"a
thi , nhng nơi chin tranh ác lit, m!t pha tranh bóng gay cn, m!t phóng s
vy tng huyn bí gian nan và c*ng gn hao mt con Nikon D200 nh IMIM ,
cái bt tay lch s' ca Th tng Phan Vn Khi vi Tng thng M G.Bush trên
t M , hay ơn gin cu!c hp ca thng v huyn Simacai ch o cho
chuyn i v"a qua ca chúng ta, c*ng có th m!t bc chân dung ca con ngi
trong m!t s kin nào ó... Tt c u nh báo chí, bi ln hay nh+
"nh cao" hay "nh thp", nhng nhng khonh khc y thành phn mt thit
ca lch s', gìn gi nhng khonh khc cho tơng lai.
2. o c ngh nghip ca phóng viên nh:
Vy khái nim cơ bn v ABC chúng ta ã có. Túm li là:
Tng thut bng hình nh
Tóm khonh khc in hình
Cái "khonh khc quyt nh"
ó là nh báo chí.
Làm iu nu mun thành công c*ng phi s am mê, chp ABC
c*ng không ngoi l. Nhng nó khác các nhà nhip nh ch2: Trc khi ngi
phóng viên nh (PVA) chp nh, anh ta phi mt nhà báo, ri sau ó mi
mt nhà nhip nh.
Vy thì trc ht o c ca ngi m o, PVA phi tuân th. Ngi ta
v/n n tranh cãi o c ngh nghip nhà báo có trc hay có sau ngh báo.
Ngi ta c*ng i rng Xêda ngi u tiên ý tng àm o vi bn,
nhng vn  cp thit bng th t", khi s bn r!n không cho phép g%p nhau
trc tip. ,ó là s giao tip linh hot, không qua trung gian, còn khi c báo. Nhà
báo ã trung gian  a nhng thông tin n ngi c, chính vy òi
h+i "o c" luôn c  cao nhng Nhà báo.
Vn  y xin không bàn thêm, quay li vi PVA, ngoài o c ngh
nghip phi tuân th. Anh ta còn phi tuân th nhng quy tc riêng ca t"ng hãng
thông tn, t"ng to v hình nh. Các chi tit có th khác nhau nhng nguyên tc
chung v/n phi là:
- Nhng bc nh luôn luôn thut li s tht.
- Nhng bc nh không bao gi c phép thay i hay ch tác theo bt k3
cách nào.
- Ngoài ra, m!t s hãng còn quy nh ch cho phép t1y các vt xc, bi,
crop... c bin pháp chnh s'a nh nh, "gây cm giác" khác nhau cho ngi
xem trc và sau khi chnh s'a u không c phép.