Ch(cid:1133)(cid:1131)ng VII : QUÁ TRÌNH GIA CÔNG MÀNG S(cid:1130)N.
X(cid:1264) LÝ B(cid:1220) M(cid:1210)T
Trong ph(cid:1195)n tr(cid:1133)(cid:1247)c (cid:255)ã ch(cid:1229) ra r(cid:1205)ng các ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) thành l(cid:1201)p (cid:255)(cid:1131)n và s(cid:1191)n xu(cid:1193)t s(cid:1131)n s(cid:1217) t(cid:1189)o ra nh(cid:1267)ng tính ch(cid:1193)t c(cid:1195)n thi(cid:1219)t phù h(cid:1255)p v(cid:1247)i s(cid:1269) (cid:255)a d(cid:1189)ng c(cid:1259)a các thi(cid:1219)t b(cid:1231) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng. Tuy nhiên cho dù vi(cid:1227)c l(cid:1201)p (cid:255)(cid:1131)n và s(cid:1191)n xu(cid:1193)t có c(cid:1197)n th(cid:1201)n (cid:255)(cid:1219)n (cid:255)âu (cid:255)i n(cid:1267)a nh(cid:1133)ng màng s(cid:1131)n c(cid:458)ng s(cid:1217) không (cid:255)(cid:1189)t (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c n(cid:1267)ng tính ch(cid:1193)t mong (cid:255)(cid:1255)i n(cid:1219)u b(cid:1221) m(cid:1211)t v(cid:1201)t li(cid:1227)u c(cid:1195)n s(cid:1131)n không (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c chu(cid:1197)n b(cid:1231) t(cid:1237)t và s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ch(cid:1233)n (cid:255)(cid:1223) s(cid:1265) d(cid:1257)ng không (cid:255)úng. Ví d(cid:1257) màng s(cid:1131)n không th(cid:1223) bám dính t(cid:1237)t n(cid:1219)u trên b(cid:1221) m(cid:1211)t v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n b(cid:1231) nhi(cid:1225)m b(cid:1197)n b(cid:1251)i (cid:255)(cid:1193)t, m(cid:1251) (grease: m(cid:1251) (cid:255)(cid:1245)ng v(cid:1201)t), ho(cid:1211)c các lo(cid:1189)i v(cid:1201)t li(cid:1227)u l(cid:1189) khác. M(cid:1251) không nh(cid:1267)ng làm (cid:1191)nh h(cid:1133)(cid:1251)ng (cid:255)(cid:1219)n (cid:255)(cid:1245) bám dính mà còn có th(cid:1223) b(cid:1231) h(cid:1193)p th(cid:1257) vào trong s(cid:1131)n làm gi(cid:1191)m (cid:255)(cid:1245) c(cid:1261)ng và gi(cid:1191)m (cid:255)(cid:1245) ch(cid:1237)ng ch(cid:1231)u mài mòn và hoá h(cid:1233)c. S(cid:1269) quan tr(cid:1233)ng c(cid:1259)a vi(cid:1227)c lo(cid:1189)i b(cid:1235) s(cid:1269) nhi(cid:1223)m b(cid:1197)n b(cid:1221) m(cid:1211)t (cid:255)ã (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c th(cid:1263)a nh(cid:1201)n trong công nghi(cid:1227)p s(cid:1131)n, nh(cid:1133)ng th(cid:1201)t không may nhi(cid:1221)u lo(cid:1189)i s(cid:1131)n ki(cid:1219)n trúc l(cid:1189)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) ph(cid:1259) lên các b(cid:1221) m(cid:1211)t b(cid:1231) nhi(cid:1225)m b(cid:1197)n và x(cid:1193)u xí.
M(cid:1243)i lo(cid:1189)i s(cid:1131)n khi s(cid:1265) d(cid:1257)ng s(cid:1217) có m(cid:1245)t chi(cid:1221)u dày màng thích h(cid:1255)p nh(cid:1193)t. n(cid:1219)u s(cid:1131)n m(cid:1235)ng h(cid:1131)n ho(cid:1211)c dày h(cid:1131)n (cid:255)(cid:1221)u gây ra h(cid:1133) h(cid:1235)ng. S(cid:1269) không (cid:255)(cid:1239)ng nh(cid:1193)t v(cid:1221) b(cid:1221) dày c(cid:458)ng c(cid:1195)n ph(cid:1191)i tránh vì nó có th(cid:1223) là nguyên nhân gây ra s(cid:1269) phá hu(cid:1273) s(cid:1247)m màng s(cid:1131)n ho(cid:1211)c làm gi(cid:1191)m kh(cid:1191) n(cid:259)ng ch(cid:1231)u môi tr(cid:1133)(cid:1249)ng. Các lo(cid:1189)i s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c gia công b(cid:1205)ng ch(cid:1241)i quét ph(cid:1191)i lo(cid:1189)i b(cid:1235) s(cid:1269) ch(cid:1191)y ("flowed out") và n(cid:1219)u gia công b(cid:1205)ng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp phun ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nghi(cid:1221)n nh(cid:1235) và không (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c quá (cid:1133)(cid:1247)t (wet) ho(cid:1211)c quá khô. Các bi(cid:1227)n pháp phòng ng(cid:1263)a v(cid:1247)i các (cid:1261)ng d(cid:1257)ng khác nhau (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c trình bày (cid:1251) ph(cid:1195)n ti(cid:1219)p theo.
M(cid:1243)i lo(cid:1189)i v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n c(cid:1195)n có nh(cid:1267)ng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp chu(cid:1197)n b(cid:1231) khác nhau. Trong (cid:255)a s(cid:1237) tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p n(cid:1219)u v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c làm càng b(cid:1205)ng ph(cid:1207)ng tr(cid:1133)(cid:1247)c khi s(cid:1265) dung thì càng kinh t(cid:1219) và không c(cid:1195)n ph(cid:1191)i l(cid:1193)p (cid:255)(cid:1195)y các l(cid:1243) h(cid:1241)ng b(cid:1205)ng s(cid:1131)n r(cid:1239)i (cid:255)ánh bóng s(cid:1131)n khô (cid:255)(cid:1223) có (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c b(cid:1221) m(cid:1211)t b(cid:1205)ng ph(cid:1207)ng. Hai tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p ngo(cid:1189)i l(cid:1227) (cid:255)ó là g(cid:1243) có th(cid:1247) m(cid:1251) và kim lo(cid:1189)i (cid:255)úc (metal casting and open grain wood). M(cid:1245)t l(cid:1247)p s(cid:1131)n n(cid:1211)ng (cid:255)(cid:1223) lót b(cid:1221) m(cid:1211)t ho(cid:1211)c (cid:255)(cid:1245)n có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c dùng (cid:255)(cid:1223) l(cid:1193)p (cid:255)(cid:1195)y các l(cid:1243) h(cid:1241)ng trên b(cid:1221) m(cid:1211)t và ch(cid:1193)t g(cid:1203)n có th(cid:1223) s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) làm (cid:255)(cid:1195)y các v(cid:1219)t lõm sâu h(cid:1131)n. Tuy nhiên vi(cid:1227)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng các lo(cid:1189)i s(cid:1131)n này c(cid:458)ng không th(cid:1223) làm ph(cid:1207)ng b(cid:1221) m(cid:1211)t hoàn toàn.
Có s(cid:1269) liên quan gi(cid:1267)a g(cid:1243) s(cid:1265) d(cid:1257)ng và lo(cid:1189)i (cid:255)(cid:1245)n dùng cho g(cid:1243) có th(cid:1247) m(cid:1251) nh(cid:1133) S(cid:1239)i, óc chó, (cid:255)ào hoa. Trong tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p này thì (cid:255)(cid:1245)n g(cid:1243) là thích h(cid:1255)p do c(cid:1193)u trúc t(cid:1269) nhiên c(cid:1259)a nó có các l(cid:1243) x(cid:1237)p sâu c(cid:1195)n ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c làm (cid:255)(cid:1195)y tr(cid:1133)(cid:1247)c khi s(cid:1131)n. Vi(cid:1227)c lo(cid:1189)i b(cid:1235) b(cid:1257)i g(cid:1243) c(cid:458)ng là c(cid:1195)n
58
thi(cid:1219)t vì nó làm gi(cid:1191)m l(cid:1269)c liên k(cid:1219)t gi(cid:1267)a g(cid:1243) và s(cid:1131)n. B(cid:1257)i này có th(cid:1223) lo(cid:1189)i b(cid:1235) b(cid:1205)ng chân không ho(cid:1211)c th(cid:1241)i khí. S(cid:1269) bám dính c(cid:1259)a s(cid:1131)n n(cid:1221)n v(cid:1247)i bê tông có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c c(cid:1191)i thi(cid:1227)n nh(cid:1249) s(cid:1269) (cid:259)n mòn b(cid:1205)ng dung d(cid:1231)ch acid loãng nh(cid:1133) HCl, 3% phôtphoric ho(cid:1211)c 2% ZnCl2 trong n(cid:1133)(cid:1247)c.
B(cid:1221) m(cid:1211)t c(cid:1259)a bê tông và v(cid:1267)a Stucco (lo(cid:1189)i v(cid:1267)a nh(cid:1133) th(cid:1189)ch cao nh(cid:1209)n trát vào t(cid:1133)(cid:1249)ng ngoài ho(cid:1211)c m(cid:1211)t ti(cid:1221)n c(cid:1259)a toà nhà) có (cid:255)(cid:1245) x(cid:1237)p thay (cid:255)(cid:1241)i trong ph(cid:1189)m vi r(cid:1245)ng thì c(cid:1195)n ph(cid:1191)i có m(cid:1245)t l(cid:1247)p s(cid:1131)n làm kín. Các lo(cid:1189)i s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i các lo(cid:1189)i v(cid:1201)t li(cid:1227)u này trong các ki(cid:1219)n trúc ngoài tr(cid:1249)i có th(cid:1223) b(cid:1231) hoá ph(cid:1193)n ho(cid:1211)c b(cid:1231) bi(cid:1219)n ch(cid:1193)t nghiêm tr(cid:1233)ng tr(cid:1133)(cid:1247)c khi s(cid:1131)n l(cid:1189)i. N(cid:1219)u s(cid:1269) hoá ph(cid:1193)n nh(cid:1213) thì có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c gia c(cid:1237) ho(cid:1211)c (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c liên k(cid:1219)t b(cid:1247)i m(cid:1245)t l(cid:1247)p s(cid:1131)n ph(cid:1259) kín (cách ly), nh(cid:1133)ng (cid:255)a s(cid:1237) tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p c(cid:1195)n lo(cid:1189)i b(cid:1235) b(cid:1257)i ph(cid:1193)n b(cid:1205)ng cách th(cid:1241)i.
B(cid:1221) m(cid:1211)t c(cid:1259)a nhi(cid:1221)u lo(cid:1189)i gi(cid:1193)y (cid:255)(cid:1133)(cid:1131)cü chu(cid:1197)n b(cid:1231) (cid:255)(cid:1223) s(cid:1131)n b(cid:1251)i các nhà s(cid:1191)n xu(cid:1193)t gi(cid:1193)y. H(cid:1233) s(cid:1265) d(cid:1257)ng các lo(cid:1189)i c(cid:1251) hoá h(cid:1233)c (chemical :"sizes") (cid:255)(cid:1223) (cid:255)i(cid:1221)u ch(cid:1229)nh (cid:255)(cid:1245) x(cid:1237)p c(cid:1259)a gi(cid:1193)y ho(cid:1211)c kh(cid:1191) n(cid:259)ng ti(cid:1219)p nh(cid:1201)n s(cid:1131)n và m(cid:1269)c. Gi(cid:1193)y c(cid:458)ng có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c làm ph(cid:1207)ng b(cid:1205)ng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp hoá h(cid:1233)c nh(cid:1133) cán.
(cid:264)(cid:1237)i v(cid:1247)i kim lo(cid:1189)i vi(cid:1227)c x(cid:1265) lý không nh(cid:1267)ng làm s(cid:1189)ch kim lo(cid:1189)i mà còn lo(cid:1189)i b(cid:1235) g(cid:1229) và x(cid:1229) (cid:255)(cid:1239)ng th(cid:1249)i th(cid:1257) (cid:255)(cid:1245)ng hoá b(cid:1221) m(cid:1211)t (cid:255)(cid:1223) ch(cid:1237)ng s(cid:1269) (cid:259)n mòn. Trong m(cid:1245)t s(cid:1237) tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p các kim lo(cid:1189)i khác nhau c(cid:1195)n các ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp x(cid:1265) lý khác nhau nh(cid:1133) thép, nhôm, magiê và các lo(cid:1189)i h(cid:1255)p kim. M(cid:1245)t s(cid:1237) ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp x(cid:1265) lý kim lo(cid:1189)i nh(cid:1133) sau:
- T(cid:1197)y b(cid:1205)ng dung môi - Kh(cid:1265) d(cid:1195)u m(cid:1251) b(cid:1205)ng h(cid:1131)i - Làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng ki(cid:1221)m - Làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng nh(cid:458) t(cid:1133)(cid:1131)ng - Làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng hoá ch(cid:1193)t và th(cid:1257) (cid:255)(cid:1245)ng hoá - Kh(cid:1265) m(cid:1251) b(cid:1205)ng h(cid:1239)ng ngo(cid:1189)i (cid:1251) kho(cid:1191)ng 5500F - (cid:264)(cid:1237)t b(cid:1205)ng ng(cid:1233)n l(cid:1267)a tr(cid:1269)c ti(cid:1219)p ho(cid:1211)c trong lò (cid:1251) kho(cid:1191)ng 6000F
Làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng ng(cid:1233)n l(cid:1267)a Oxy - Acetylen Làm s(cid:1189)ch vãy thép cu(cid:1245)n nóng Làm s(cid:1189)ch c(cid:1131) h(cid:1233)c b(cid:1205)ng tay ho(cid:1211)c d(cid:1257)ng c(cid:1257) (cid:255)i(cid:1227)n Phun cát ho(cid:1211)c s(cid:1235)i Tách màng s(cid:1131)n c(cid:1259) - - - - - I. T(cid:1197)y b(cid:1205)ng dung môi:
Trong quá trình s(cid:1191)n xu(cid:1193)t các s(cid:1191)n ph(cid:1197)m kim lo(cid:1189)i nh(cid:1133) thân ô tô, các b(cid:1245) ph(cid:1201)n c(cid:1259)a t(cid:1259) l(cid:1189)nh, s(cid:1191)n ph(cid:1197)m gia d(cid:1257)ng và nh(cid:1267)ng chi ti(cid:1219)t nh(cid:1235) nh(cid:1133) bulông, (cid:255)ai (cid:1237)c kim lo(cid:1189)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c bôi tr(cid:1131)n (cid:255)(cid:1223) thu(cid:1201)n ti(cid:1227)n cho vi(cid:1227)c t(cid:1189)o m(cid:1199)u, thành hình và các v(cid:1201)n hành c(cid:1131) khí. Các lo(cid:1189)i d(cid:1195)u bôi tr(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng nh(cid:1133): d(cid:1195)u, m(cid:1251), các stearat. Các lo(cid:1189)i ch(cid:1193)t bôi tr(cid:1131)n này cùng v(cid:1247)i b(cid:1257)i và c(cid:1211)n c(cid:1195)n ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c lo(cid:1189)i b(cid:1235) kh(cid:1235)i kim lo(cid:1189)i tr(cid:1133)(cid:1247)c khi s(cid:1131)n. Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp (cid:255)(cid:1131)n gi(cid:1191)n nh(cid:1193)t và c(cid:458)ng ít hi(cid:1227)u qu(cid:1191) nh(cid:1193)t là t(cid:1197)y b(cid:1205)ng dung môi.
Trong ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này ng(cid:1133)(cid:1249)i th(cid:1269)c hi(cid:1227)n d(cid:1257)ng m(cid:1245)t mi(cid:1219)ng d(cid:1215) th(cid:1193)m (cid:1133)(cid:1247)t dung môi th(cid:1133)(cid:1249)ng là Naphta ho(cid:1211)c Stoddard solvent (s(cid:1191)n ph(cid:1197)m naphta d(cid:1195)u m(cid:1235) có kho(cid:1191)ng sôi t(cid:1133)(cid:1131)ng (cid:255)(cid:1237)i h(cid:1213)p dùng ch(cid:1259) y(cid:1219)u (cid:255)(cid:1223) làm s(cid:1189)ch khô (không n(cid:1133)(cid:1247)c)) (cid:255)(cid:1223) t(cid:1197)y nh(cid:1267)ng ch(cid:1193)t b(cid:1197)n sau (cid:255)ó t(cid:1197)y kim lo(cid:1189)i v(cid:1247)i m(cid:1245)t t(cid:1193)m d(cid:1215) khô. Các t(cid:1193)m d(cid:1215) và naphta s(cid:1217) s(cid:1247)m bão hoà ch(cid:1193)t b(cid:1197)n và ph(cid:1191)i thay th(cid:1219) th(cid:1133)(cid:1249)ng xuyên, (cid:255)i(cid:1221)u này ít xãy ra trong th(cid:1269)c t(cid:1219) và các x(cid:1131) v(cid:1191)i th(cid:1133)(cid:1249)ng m(cid:1203)c l(cid:1189)i trên b(cid:1221) m(cid:1211)t kim lo(cid:1189)i. Vì v(cid:1201)y ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này không th(cid:1223) t(cid:1189)o ra b(cid:1221) m(cid:1211)t s(cid:1189)ch (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)(cid:1239)ng th(cid:1249)i d(cid:1199)n (cid:255)(cid:1219)n nguy c(cid:1131) cháy n(cid:1241). M(cid:1245)t s(cid:1237) dung môi khác và h(cid:1241)n h(cid:1255)p dung môi c(cid:458)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) lo(cid:1189)i b(cid:1235) các ch(cid:1193)t b(cid:1197)n (cid:255)(cid:1211)c bi(cid:1227)t, nh(cid:1133)ng nhìn chung ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này không thích h(cid:1255)p (cid:255)(cid:1223) t(cid:1189)o ra nh(cid:1267)ng b(cid:1221) m(cid:1211)t kim lo(cid:1189)i hoàn toàn s(cid:1189)ch. (cid:264)(cid:1223) nâng cao hi(cid:1227)u qu(cid:1191) và n(cid:259)ng su(cid:1193)t t(cid:1197)y, ng(cid:1133)(cid:1249)i ta dùng nhi(cid:1221)u bi(cid:1227)n pháp khác nhau nh(cid:1133):
59
Kh(cid:1265) m(cid:1251) b(cid:1205)ng h(cid:1131)i: Theo ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này các chi ti(cid:1219)t kim lo(cid:1189)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)(cid:1211)t trong h(cid:1131)i dung môi nh(cid:1133) tricloetylen, h(cid:1131)i dung môi ng(cid:1133)ng t(cid:1257) và ch(cid:1191)y kh(cid:1235)i b(cid:1221) m(cid:1211)t kim lo(cid:1189)i kéo theo m(cid:1251). Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp (cid:255)(cid:1131)n gi(cid:1191)n này r(cid:1193)t hi(cid:1227)u qu(cid:1191) (cid:255)(cid:1223) lo(cid:1189)i b(cid:1235) các lo(cid:1189)i d(cid:1195)u và m(cid:1251) hoà tan trong dung môi, nh(cid:1133)ng nó có th(cid:1223) không lo(cid:1189)i b(cid:1235) (cid:1133)(cid:1255)c các lo(cid:1189)i (cid:255)(cid:1193)t không hoà tan. Vì v(cid:1201)y ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này th(cid:1133)(cid:1249)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c c(cid:1191)i ti(cid:1219)n. Ví d(cid:1257) kim lo(cid:1189)i có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c cho qua Zôn h(cid:1131)i sau (cid:255)ó (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c phun dung môi l(cid:1235)ng và ti(cid:1219)p theo qua Zôn h(cid:1131)i khác. Nh(cid:1267)ng c(cid:1191)i ti(cid:1219)n khác bao g(cid:1239)m nhúng kim lo(cid:1189)i trong dung môi (cid:1193)m sau (cid:255)ó qua zôn h(cid:1131)i ho(cid:1211)c nhúng trong ch(cid:1193)t l(cid:1235)ng sôi sau (cid:255)ó qua ch(cid:1193)t l(cid:1235)ng (cid:1193)m và h(cid:1131)i. Vi(cid:1227)c s(cid:1203)p x(cid:1219)p th(cid:1261) t(cid:1269) nh(cid:1205)m kích (cid:255)(cid:1245)ng kim lo(cid:1189)i khi (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nhúng trong ch(cid:1193)t l(cid:1235)ng (cid:255)(cid:1223) thu(cid:1201)n l(cid:1255)i cho vi(cid:1227)c lo(cid:1189)i b(cid:1235) các ch(cid:1193)t b(cid:1197)n r(cid:1203)n. Các ph(cid:1133)(cid:1249)ng pháp này có th(cid:1223) v(cid:1201)n hành b(cid:1205)ng tay ho(cid:1211)c t(cid:1269) (cid:255)(cid:1245)ng m(cid:1245)t ph(cid:1195)n. Hai lo(cid:1189)i dung môi (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng r(cid:1245)ng rãi nh(cid:1193)t là tricloetylen và percloetylen. C(cid:1191) hai lo(cid:1189)i dung môi (cid:255)(cid:1221)u không có kh(cid:1191) n(cid:259)ng gây cháy trong (cid:255)(cid:76)(cid:1221)u ki(cid:1227)n s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) kh(cid:1265) m(cid:1251), nh(cid:1133)ng (cid:255)(cid:76)(cid:1223)m sôi c(cid:1259)a chúng khác nhau và nh(cid:1133) v(cid:1201)y nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) v(cid:1201)n hành kh(cid:1265) m(cid:1251) c(cid:1259)a chúng khác nhau. Vì (cid:89)(cid:1201)y tricloetylen (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c dùng nhi(cid:1221)u h(cid:1131)n percloetylen vì (cid:255)(cid:76)(cid:1223)m sôi c(cid:1259)a tricloetylen là 1880F, c(cid:1259)a percloetylen là 2500F
S(cid:1269) m(cid:1193)t mát dung môi c(cid:1195)n ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c h(cid:1189)n ch(cid:1219) vì nh(cid:1267)ng lý do sau: - - -
các dung môi này có giá thành cao các dung môi hydrocacbon clo hoá th(cid:1133)(cid:1249)ng (cid:255)(cid:1245)c h(cid:1131)i dung môi n(cid:1211)ng s(cid:1217) t(cid:1201)p trung (cid:1251) d(cid:1133)(cid:1247)i sàn và có th(cid:1223) b(cid:1231) hút b(cid:1247)i các dòng (cid:255)(cid:1237)i l(cid:1133)u (cid:255)(cid:1219)n các (cid:255)èn khí c(cid:1259)a lò nung g(cid:1195)n (cid:255)ó. Dung môi có th(cid:1223) b(cid:1231) phân hu(cid:1273) b(cid:1251)i nhi(cid:1227)t và vì v(cid:1201)y t(cid:1189)o ra HCl, HCl có th(cid:1223) (cid:255)i vào lò nung. N(cid:1219)u s(cid:1131)n (cid:1251) trong lò có ch(cid:1261)a nh(cid:1269)a amino thì acid s(cid:1217) thúc (cid:255)(cid:1197)y s(cid:1269) (cid:255)óng r(cid:1203)n c(cid:1259)a chúng (cid:1251) b(cid:1221) m(cid:259)tû và t(cid:1189)o ra n(cid:1219)p nh(cid:259)n trên b(cid:1221) m(cid:1211)t.
N(cid:1219)u v(cid:1201)n hành (cid:255)úng thì kh(cid:1265) m(cid:1251) b(cid:1205)ng dung môi s(cid:1217) t(cid:1189)o ra b(cid:1221) m(cid:1211)t kim lo(cid:1189)i r(cid:1193)t s(cid:1189)ch, ngoài ra kim lo(cid:1189)i c(cid:458)ng r(cid:1193)t khô vì không s(cid:1265) d(cid:1257)ng n(cid:1133)(cid:1247)c trong quá trình (cid:255)(cid:1239)ng th(cid:1249)i nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) và th(cid:1249)i gian ttrong thi(cid:1219)t b(cid:1231) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ki(cid:1223)m soát (cid:255)(cid:1223) (cid:255)(cid:1191)m b(cid:1191)o s(cid:1269) bay h(cid:1131)i hoàn toàn c(cid:1259)a dung môi t(cid:1263) kim lo(cid:1189)i nóng.
Quá trình làm s(cid:1189)ch và s(cid:1131)n liên t(cid:1257)c: M(cid:1245)t c(cid:1191)i ti(cid:1219)n có nhi(cid:1221)u (cid:1133)u (cid:255)i(cid:1223)m c(cid:1259)a ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp kh(cid:1265) m(cid:1251) b(cid:1205)ng h(cid:1131)i dung môi là quá trình làm s(cid:1189)ch và s(cid:1131)n liên t(cid:1257)c. Quá trình này (cid:255)òi h(cid:1235)i s(cid:1131)n ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c làm loãng v(cid:1247)i tricloetylen nh(cid:1133) là dung môi bay h(cid:1131)i duy nh(cid:1193)t. Thi(cid:1219)t b(cid:1231) bao g(cid:1239)m m(cid:1245)t trong s(cid:1237) các thi(cid:1219)t b(cid:1231) c(cid:1191)i ti(cid:1219)n c(cid:1259)a quá trình làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng dung môi và (cid:255)i theo sau là quá trình s(cid:1131)n lên kim lo(cid:1189)i (cid:255)ã làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp nhúng, phun ho(cid:1211)c flow-coating. Toàn b(cid:1245) quá trình là h(cid:1227) th(cid:1237)ng kín vì v(cid:1201)y tricloetylen (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c thu h(cid:1239)i (cid:255)(cid:1223) s(cid:1265) d(cid:1257)ng trong công (cid:255)o(cid:1189)n làm s(cid:1189)ch. S(cid:1269) v(cid:1203)ng m(cid:1211)t c(cid:1259)a không khí trong h(cid:1227) th(cid:1237)ng ng(cid:259)n ng(cid:1263)a s(cid:1269) t(cid:1189)o màng trên b(cid:1221) m(cid:1211)t (skinning) c(cid:1259)a s(cid:1131)n và l(cid:1133)(cid:1255)ng s(cid:1131)n b(cid:1231) phun ra ngoài (overspray paint) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c thu h(cid:1239)i (cid:255)(cid:1223) s(cid:1265) d(cid:1257)ng l(cid:1189)i. Khi tricloetylen (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng, nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) trong thi(cid:1219)t b(cid:1231) thay (cid:255)(cid:1241)i t(cid:1263) 190 (cid:255)(cid:1219)n 2100F. Vì v(cid:1201)y các lo(cid:1189)i s(cid:1131)n khô không khí s(cid:1217) khô hoàn toàn và s(cid:1209)n sàng cho vi(cid:1227)c (cid:255)óng gói các s(cid:1191)n ph(cid:1197)m (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1131)n sau khi ra kh(cid:1235)i thi(cid:1219)t b(cid:1231). L(cid:1247)p s(cid:1131)n n(cid:1221)n s(cid:1193)y nóng (baking primers) s(cid:1217) s(cid:1189)ch dung môi (solvent-free) và có th(cid:1223) b(cid:1231) (cid:255)óng r(cid:1203)n hoàn toàn (set) khi chúng r(cid:1249)i kh(cid:1235)i thi(cid:1219)t b(cid:1231) (cid:255)(cid:1223) t(cid:1189)o (cid:255)i(cid:1221)u ki(cid:1227)n cho vi(cid:1227)c s(cid:1131)n và (cid:255)óng r(cid:1203)n các l(cid:1247)p s(cid:1131)n ti(cid:1219)p theo trong dây chuy(cid:1221)n.
N(cid:1219)u s(cid:1131)n c(cid:1195)n nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) v(cid:1201)n hành th(cid:1193)p trong thi(cid:1219)t b(cid:1231) thì metylen clorua v(cid:1247)i (cid:255)i(cid:1223)m sôi 1040F có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng. Khi tricloetylen không (cid:255)áp (cid:1261)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c yêu c(cid:1195)u hoà tan s(cid:1131)n thì có th(cid:1223) thay b(cid:1205)ng Percloetylen nh(cid:1133)ng nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) v(cid:1201)n hành cao h(cid:1131)n.
Các h(cid:1227) th(cid:1237)ng 2 pha: Các chi ti(cid:1219)t kim lo(cid:1189)i có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c làm s(cid:1189)ch, c(cid:458)ng nh(cid:1133) các chi ti(cid:1219)t kim lo(cid:1189)i (cid:255)ã (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1131)n ho(cid:1211)c ph(cid:1191)i s(cid:1131)n l(cid:1189)i vì m(cid:1203)t các l(cid:1243)i trong quá trình s(cid:1131)n có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c tách l(cid:1247)p s(cid:1131)n ra b(cid:1205)ng các h(cid:1227) th(cid:1237)ng 2 pha: m(cid:1245)t pha có ch(cid:1261)a n(cid:1133)(cid:1247)c và m(cid:1245)t pha ch(cid:1261)a dung môi h(cid:1267)u c(cid:1131). Các hydrocacbon clo hoá th(cid:1133)(cid:1249)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng r(cid:1193)t t(cid:1237)t trong các h(cid:1227) th(cid:1237)ng nh(cid:1133) v(cid:1201)y do chúng 60
không cháy, n(cid:1211)ng h(cid:1131)n n(cid:1133)(cid:1247)c và không tr(cid:1245)n l(cid:1199)n v(cid:1247)i n(cid:1133)(cid:1247)c vì v(cid:1201)y chúng hình thành m(cid:1245)t l(cid:1247)p th(cid:1193)p h(cid:1131)n trong h(cid:1227) th(cid:1237)ng. H(cid:1227) th(cid:1237)ng 2 pha lo(cid:1189)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c các ch(cid:1193)t b(cid:1197)n hoà tan trong n(cid:1133)(cid:1247)c (ch(cid:1193)t b(cid:1197)n này không th(cid:1223) lo(cid:1189)i b(cid:1235) b(cid:1205)ng dung môi h(cid:1267)u c(cid:1131). Do (cid:255)a s(cid:1237) các h(cid:1227) th(cid:1237)ng 2 pha v(cid:1201)n hành (cid:1251) nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) phòng nên kim lo(cid:1189)i khi ra kh(cid:1235)i thi(cid:1219)t b(cid:1231) s(cid:1217) dính n(cid:1133)(cid:1247)c và c(cid:1195)n ph(cid:1191)i lo(cid:1189)i b(cid:1235) b(cid:1205)ng cách gia nhi(cid:1227)t và th(cid:1133)(cid:1249)ng dùng không khí nóng.
Metyl clorua ho(cid:1211)c tricloetylen có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng trong pha h(cid:1267)u c(cid:1131) vì chúng có ho(cid:1189)t tính tách t(cid:1237)t (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i nhi(cid:1221)u lo(cid:1189)i s(cid:1131)n. Khi dung môi b(cid:1231) nhi(cid:1225)m b(cid:1197)n chúng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c thu h(cid:1239)i b(cid:1205)ng ch(cid:1133)ng c(cid:1193)t trong n(cid:1239)i ch(cid:1133)ng c(cid:1193)t. Tricloetylen ng(cid:1133)ng t(cid:1257)(cid:3) (cid:1251) các giá tr(cid:1231) nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) bình th(cid:1133)(cid:1249)ng c(cid:1259)a n(cid:1133)(cid:1247)c l(cid:1189)nh nh(cid:1133)ng Metyl clorua nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) c(cid:1259)a n(cid:1133)(cid:1247)c làm l(cid:1189)nh ph(cid:1191)i nh(cid:1235) h(cid:1131)n 700F. ng(cid:1133)(cid:1255)c l(cid:1189)i các thi(cid:1219)t b(cid:1231) dùng tricloetylen c(cid:1195)n nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) v(cid:1201)n hành (cid:1251) 1440F (cid:255)(cid:1223) thu(cid:1201)n l(cid:1255)i cho quá trình tách trong khi (cid:255)ó các thi(cid:1219)t b(cid:1231) dùng Metyl clorua th(cid:1133)(cid:1249)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c v(cid:1201)n hành (cid:1251) nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) phòng (cid:255)(cid:1223) tránh sôi h(cid:1241)n h(cid:1255)p dung môi - n(cid:1133)(cid:1247)c.
(cid:264)(cid:1223) làm s(cid:1189)ch và tách màng s(cid:1131)n c(cid:1259), các chi ti(cid:1219)t kim lo(cid:1189)i (cid:255)(cid:1195)u tiên (cid:255)(cid:1133)a (cid:255)(cid:1133)a sâu xu(cid:1237)ng d(cid:1133)(cid:1247)i (cid:255)(cid:1223) nhúng vào l(cid:1247)p dung môi n(cid:1205)m d(cid:1133)(cid:1247)i l(cid:1247)p n(cid:1133)(cid:1247)c, sau (cid:255)ó (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nâng lên (cid:255)(cid:1223) nhúng trong n(cid:1133)(cid:1247)c. Các chi ti(cid:1219)t có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c khu(cid:1193)y (cid:255)(cid:1191)o (cid:255)(cid:1223) thúc (cid:255)(cid:1197)y vi(cid:1227)c tách các ch(cid:1193)t nhi(cid:1225)m b(cid:1197)n. Chi ti(cid:1219)t kim lo(cid:1189)i (cid:255)ã s(cid:1189)ch (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c treo phía trên l(cid:1247)p n(cid:1133)(cid:1247)c và (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c phun n(cid:1133)(cid:1247)c (cid:255)(cid:1223) lo(cid:1189)i b(cid:1235) các gi(cid:1233)t dung môi và các h(cid:1189)t r(cid:1203)n có th(cid:1223) dính theo. Sau (cid:255)ó các chi ti(cid:1219)t này (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1193)y khô, th(cid:1133)(cid:1249)ng b(cid:1205)ng không khí nóng. H(cid:1227) th(cid:1237)ng này có th(cid:1223) v(cid:1201)n hành b(cid:1205)ng tay ho(cid:1211)c liên t(cid:1257)c. C(cid:1195)n ph(cid:1191)i chú ý tránh không (cid:255)(cid:1223) nhi(cid:1223)m b(cid:1197)n thi(cid:1219)t b(cid:1231) b(cid:1251)i các hóa ch(cid:1193)t nh(cid:1133) NaOH.
NaOH ph(cid:1191)n (cid:1261)ng v(cid:1247)i tricloetylen (cid:255)(cid:1223) t(cid:1189)o thành s(cid:1191)n ph(cid:1197)m có kh(cid:1191) n(cid:259)ng gây cháy. II. Làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng hóa h(cid:1233)c:
Các kim lo(cid:1189)i b(cid:1231) nhi(cid:1223)m b(cid:1197)n có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng dung d(cid:1231)ch ki(cid:1221)m nóng ch(cid:1261)a các ch(cid:1193)t nh(cid:1133) ki(cid:1221)m, xô (cid:255)a khan (Na2CO3), Na3PO4, natri tripolyphosphate, tetranatri pyrophosphate, borax, natri metasilicate, và natri orthosilicate. Hi(cid:1227)u qu(cid:1191) t(cid:1197)y s(cid:1189)ch s(cid:1217) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nâng cao khi dùng thêm tác nhân th(cid:1193)m (cid:1133)(cid:1247)t. N(cid:1219)u n(cid:1133)(cid:1247)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng là n(cid:1133)(cid:1247)c c(cid:1261)ng thì tác nhân càng hóa (sequestering agents) ho(cid:1211)c tác nhân t(cid:1189)o chelat (h(cid:1255)p ch(cid:1193)t h(cid:1267)u c(cid:1131) t(cid:1189)o v(cid:1247)i ion kim lo(cid:1189)i h(cid:1131)n 1 liên k(cid:1219)t ph(cid:1237)i trí) (chelating agents) (cid:255)(cid:1223) gi(cid:1191)m s(cid:1269) t(cid:1189)o thành xà phòng không tan.
Dung d(cid:1231)ch ki(cid:1221)m lo(cid:1189)i b(cid:1235) d(cid:1195)u và m(cid:1251) b(cid:1205)ng s(cid:1269) xà phòng hóa và nh(cid:458) hóa ch(cid:1261) không ph(cid:1191)i b(cid:1205)ng s(cid:1269) hòa tan nh(cid:1133) dung môi. Vì v(cid:1201)y các dung môi d(cid:1195)u m(cid:1235) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nh(cid:458) hóa có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c thêm vào dung d(cid:1231)ch này ho(cid:1211)c kim lo(cid:1189)i b(cid:1231) nhi(cid:1225)m b(cid:1197)n có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c r(cid:1267)a b(cid:1205)ng các dung d(cid:1231)ch nh(cid:458) t(cid:1133)(cid:1131)ng tr(cid:1133)(cid:1247)c khi dùng dung d(cid:1231)ch hóa ch(cid:1193)t trên. Do (cid:255)a s(cid:1237) các dung môi và ch(cid:1193)t làm s(cid:1189)ch ki(cid:1221)m không lo(cid:1189)i b(cid:1235) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c g(cid:1229) và vãy thép nên có th(cid:1223) thêm công (cid:255)o(cid:1189)n x(cid:1265) lý acid (cid:255)(cid:1223) lo(cid:1189)i b(cid:1235) các ch(cid:1193)t b(cid:1197)n này. M(cid:1245)t s(cid:1237) dung d(cid:1231)ch làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng ki(cid:1221)m ch(cid:1261)a các tác nhân chelating có th(cid:1223) lo(cid:1189)i b(cid:1235) g(cid:1229) và vãy kim lo(cid:1189)i (cid:1251) m(cid:1261)c (cid:255)(cid:1245) th(cid:1193)p nên có th(cid:1223) không c(cid:1195)n x(cid:1265) lý acid. C(cid:1195)n chú ý là các dung d(cid:1231)ch làm s(cid:1189)ch có tính ki(cid:1221)m m(cid:1189)nh không nên s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) làm s(cid:1189)ch các kim lo(cid:1189)i nh(cid:1133) nhôm.
H2SO4 loãng th(cid:1133)(cid:1249)ng hay s(cid:1265) d(cid:1257)ng nh(cid:1193)t (cid:255)(cid:1223) t(cid:1197)y g(cid:1229) và vãy nh(cid:1133)ng các acid khác nh(cid:1133) aicd muriatic, phosphric, hydrofluoric, và nitric c(cid:458)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng. Acid sulfamic (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng r(cid:1193)t hi(cid:1227)u qu(cid:1191) và an toàn h(cid:1131)n các acid khác (cid:255)(cid:1223) x(cid:1265) lý thép không g(cid:1229) austenitic. Các ch(cid:1193)t (cid:1261)c ch(cid:1219) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)(cid:1133)a vào (cid:255)(cid:1223) ng(cid:259)n ch(cid:1211)n s(cid:1269) hòa tan kim lo(cid:1189)i sau khi (cid:255)ã lo(cid:1189)i b(cid:1235) vãy. Sau khi kh(cid:1265) vãy, kim lo(cid:1189)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c r(cid:1265)a trong n(cid:1133)(cid:1247)c s(cid:1189)ch và sau (cid:255)ó (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c r(cid:1265)a trong ki(cid:1221)m loãng (cid:255)(cid:1223) (cid:255)(cid:1223) trung hòa acid còn l(cid:1189)i.
III. Th(cid:1257) (cid:255)(cid:1245)ng hoá ho(cid:1211)c x(cid:1265) lý photphat
Vi(cid:1227)c x(cid:1265) lý b(cid:1205)ng photphat k(cid:1217)m ho(cid:1211)c photphat s(cid:1203)t (cid:255)(cid:1223) th(cid:1257) (cid:255)(cid:1245)ng hoá b(cid:1221) m(cid:1211)t thép là m(cid:1245)t thành công l(cid:1247)n v(cid:1221) m(cid:1211)t kinh t(cid:1219). Hàng tri(cid:1227)u (cid:255)ôla (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ti(cid:1219)t ki(cid:1227)m m(cid:1243)i n(cid:259)m t(cid:1263) vi(cid:1227)c s(cid:1265)
61
d(cid:1257)ng màng photphat trên các v(cid:1201)t li(cid:1227)u kim lo(cid:1189)i. Thép (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nhúng trong dung d(cid:1231)ch H3PO4 ch(cid:1261)a k(cid:1217)m photphat bão hoà. M(cid:1245)t vài acid (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c dùng (cid:255)(cid:1223) t(cid:1193)n công thép sau (cid:255)ó mu(cid:1237)i k(cid:1217)m photphat k(cid:1219)t tinh lên b(cid:1221) m(cid:1211)t c(cid:1259)a thép t(cid:1189)o thành m(cid:1245)t l(cid:1247)p ph(cid:1259) t(cid:1133)(cid:1131)ng (cid:255)(cid:1237)i (cid:255)(cid:1211)c khít. Tính ch(cid:1193)t c(cid:1259)a l(cid:1247)p ph(cid:1259) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c quy(cid:1219)t (cid:255)(cid:1231)nh b(cid:1251)i th(cid:1249)i gian và nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) c(cid:1259)a quá trình và b(cid:1251)i vi(cid:1227)c thêm các ch(cid:1193)t xúc tác và các ch(cid:1193)t c(cid:1191)i bi(cid:1219)n khác.
Màng photphat s(cid:1203)t (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1189)o ra b(cid:1205)ng cách x(cid:1265) lý thép trong b(cid:1223) H3PO4 có ch(cid:1261)a các mu(cid:1237)i nh(cid:1133) amoni và nitrat acid photphat. Ng(cid:1133)(cid:1249)i ta cho r(cid:1205)ng do photphat s(cid:1203)t (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1189)o ra b(cid:1251)i s(cid:1269) t(cid:1193)n công c(cid:1259)a các mu(cid:1237)i acid lên thép t(cid:1189)o ra mu(cid:1237)i không tan trong b(cid:1223) dung d(cid:1231)ch, t(cid:1263) (cid:255)ó t(cid:1189)o thành màng ph(cid:1259) trên b(cid:1221) m(cid:1211)t thép. Màng ph(cid:1259) hình thành nh(cid:1133) v(cid:1201)y s(cid:1217) ng(cid:259)n c(cid:1191)n s(cid:1269) t(cid:1193)n công ti(cid:1219)p theo c(cid:1259)a dung d(cid:1231)ch, vì v(cid:1201)y màng ph(cid:1259) photphat s(cid:1203)t th(cid:1133)(cid:1249)ng m(cid:1235)ng h(cid:1131)n màng ph(cid:1259) photphat k(cid:1217)m.
Vi(cid:1227)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng màng ph(cid:1259) s(cid:1247)m nh(cid:1193)t vào n(cid:259)m 1869 nh(cid:1133)ng (cid:255)(cid:1219)n n(cid:259)m 1908 m(cid:1247)i (cid:255)(cid:1133)a ra th(cid:1133)(cid:1131)ng m(cid:1189)i v(cid:1247)i phát minh c(cid:1259)a Thomas Coslett. Sau (cid:255)ó vào n(cid:259)m 1929 Tanner và Darsey phát hi(cid:1227)n r(cid:1205)ng thêm m(cid:1245)t l(cid:1133)(cid:1255)ng nh(cid:1235) (cid:255)(cid:1239)ng vào b(cid:1223) gia công s(cid:1217) gi(cid:1191)m th(cid:1249)i gian gia công t(cid:1263) 1 gi(cid:1249) xu(cid:1237)ng còn 10 phút. th(cid:1249)i gian gia công (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c rút ng(cid:1203)n h(cid:1131)n n(cid:1267)a khi n(cid:259)m 1931 ng(cid:1133)(cid:1249)i ta thêm tác nhân Oxy hoá (cid:255)(cid:1223) oxy hoá hidro (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c gi(cid:1191)i phóng thành n(cid:1133)(cid:1247)c, vì v(cid:1201)y lo(cid:1189)i b(cid:1235) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c hidro trên m(cid:1211)t phân chia gi(cid:1267)a kim lo(cid:1189)i và dung d(cid:1231)ch photphat. Sau (cid:255)ó ng(cid:1133)(cid:1249)i ta (cid:255)ã rút ng(cid:1203)n th(cid:1249)i gian gia công còn 2 phút b(cid:1205)ng cách t(cid:259)ng t(cid:1273) l(cid:1227) hoá ch(cid:1193)t ph(cid:1259) trên hàm l(cid:1133)(cid:1255)ng photphat ch(cid:1261)a trong dung d(cid:1231)ch x(cid:1265) lý. Gi(cid:1191)m th(cid:1249)i gian cho vi(cid:1227)c photphat hoá (cid:255)ã cho phép vi(cid:1227)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng nó trong h(cid:1227) th(cid:1237)ng b(cid:259)ng chuy(cid:1221)n và màng ph(cid:1259) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1189)o ra b(cid:1251)i ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp phun ho(cid:1211)c nhúng. Kim lo(cid:1189)i ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng m(cid:1245)t trong các ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp (cid:255)ã nêu, trong v(cid:1201)n hành quy mô l(cid:1247)n thì công (cid:255)o(cid:1189)n làm s(cid:1189)ch và công (cid:255)o(cid:1189)n s(cid:1193)y khô cu(cid:1237)i cùng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c sát nh(cid:1201)p vào công (cid:255)o(cid:1189)n photphat hoá (t(cid:1189)o ra m(cid:1245)t mô(cid:255)un). Nh(cid:1267)ng công (cid:255)o(cid:1189)n này thay (cid:255)(cid:1241)i trong m(cid:1245)t kho(cid:1191)ng r(cid:1245)ng ph(cid:1257) thu(cid:1245)c vào yêu c(cid:1195)u x(cid:1265) lý. Các hoá ch(cid:1193)t (cid:255)(cid:1211)c bi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) x(cid:1265) ký s(cid:1203)t, thép nhôm, k(cid:1217)m, cadimi cùng nh(cid:1133) các dung d(cid:1231)ch x(cid:1265) lý (cid:255)(cid:1131)n l(cid:1217) (cid:255)(cid:1223) photphat hoá thép, k(cid:1217)m nhôm và các h(cid:1255)p kim c(cid:1259)a chúng. Màng vi tinh th(cid:1223) photphat h(cid:1189)n ch(cid:1219) s(cid:1269) (cid:259)n mòn v(cid:1201)t ki(cid:1227)u và t(cid:1189)o ra m(cid:1245)t b(cid:1221) m(cid:1211)t mà s(cid:1131)n dính bám t(cid:1237)t h(cid:1131)n là b(cid:1221) m(cid:1211)t kim lo(cid:1189)i. Màng ph(cid:1259) photphat c(cid:458)ng ng(cid:259)n c(cid:1191)n s(cid:1269) (cid:259)n mòn lan to(cid:1191) c(cid:1259)a s(cid:1131)n n(cid:1219)u s(cid:1131)n b(cid:1231) phá hu(cid:1273) b(cid:1251)i ph(cid:1191)n (cid:1261)ng hoá h(cid:1233)c.
K(cid:1219)t qu(cid:1191) t(cid:1133)(cid:1131)ng t(cid:1269) c(cid:458)ng có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1189)t (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c b(cid:1205)ng cách làm s(cid:1189)ch và x(cid:1265) lý kim lo(cid:1189)i v(cid:1247)i dung d(cid:1231)ch H3PO4 nh(cid:1133) (cid:255)ã mô t(cid:1191)(cid:3)(cid:1251) trên nh(cid:1133)ng k(cid:1219)t qu(cid:1191) không t(cid:1237)t nh(cid:1133) x(cid:1265) lý photphat. Khi làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng dung d(cid:1231)ch H3PO4 c(cid:1195)n dung d(cid:1231)ch có n(cid:1239)ng (cid:255)(cid:1245) t(cid:1263) 15 (cid:255)(cid:1219)n 20% và v(cid:1247)i n(cid:1239)ng (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1133) v(cid:1201)y không th(cid:1223) t(cid:1189)o màng ph(cid:1259) photphat v(cid:1267)ng ch(cid:1203)c trên kim lo(cid:1189)i. V(cid:1247)i ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này ch(cid:1229) t(cid:1189)o ra 5 (cid:255)(cid:1219)n 10 mg màng ph(cid:1259) trên 1 ft2 trong khi (cid:255)ó ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp x(cid:1265) lý photphat t(cid:1189)o ra 50 (cid:255)(cid:1219)n 3000 mg/ft2 b(cid:1221) m(cid:1211)t kim lo(cid:1189)i. I.4 Làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng c(cid:1131) h(cid:1233)c:
Vi(cid:1227)c làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng tay dùng búa, bàn ch(cid:1191)i, ch(cid:1241)i thép nhanh chóng tr(cid:1251) nên l(cid:1189)c h(cid:1201)u và không hi(cid:1227)u qu(cid:1191) (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i các b(cid:1221) m(cid:1211)t l(cid:1247)n khi xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n các d(cid:1257)ng c(cid:1257) (cid:255)i(cid:1227)n, khí nén. Vi(cid:1227)c làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng tay ch(cid:1229) thích h(cid:1255)p (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i các v(cid:1201)t li(cid:1227)u có kích th(cid:1133)(cid:1247)c nh(cid:1235) và trong b(cid:1191)o trì (s(cid:1267)a ch(cid:1267)a các ch(cid:1241) h(cid:1235)ng nh(cid:1235)). Vãy và g(cid:1229) có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c lo(cid:1189)i b(cid:1235) b(cid:1205)ng bàn ch(cid:1191)i và ch(cid:1241)i thép và sau (cid:255)ó th(cid:1241)i b(cid:1205)ng khí nén. Tuy nhiên vi(cid:1227)c làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng tay khó lo(cid:1189)i b(cid:1235) h(cid:1219)t cácc vãy bàm dính ch(cid:1203)t.
Lo(cid:1189)i thi(cid:1219)t b(cid:1231) (cid:255)i(cid:1227)n s(cid:1265) d(cid:1257)ng r(cid:1245)ng rãi nh(cid:1193)t là ch(cid:1241)i quét quay (gi(cid:1237)ng nh(cid:1133) ch(cid:1241)i quét (cid:255)(cid:1133)(cid:1249)ng). Nó có nhi(cid:1221)u hình d(cid:1189)ng và kích c(cid:1251) v(cid:1247)i các lo(cid:1189)i lông c(cid:1261)ng khác nhau. Thép v(cid:1247)i ch(cid:1193)t l(cid:1133)(cid:1255)ng cao có th(cid:1223)(cid:3)(cid:1251) d(cid:1189)ng th(cid:1207)ng, x(cid:1219)p g(cid:1193)p hay d(cid:1189)ng n(cid:1131). Ch(cid:1241)i (cid:255)i(cid:1227)n lo(cid:1189)i b(cid:1235) g(cid:1229) và vãy không b(cid:1221)n (loose scale) d(cid:1223) dàng nh(cid:1133)ng ph(cid:1191)i có thi(cid:1219)t b(cid:1231) (cid:255)i(cid:1227)n khác (cid:255)(cid:1223) lo(cid:1189)i b(cid:1235) nh(cid:1267)ng vãy bám ch(cid:1203)c. N(cid:1219)u b(cid:1221) m(cid:1211)t b(cid:1231) nhi(cid:1225)m b(cid:1197)n d(cid:1195)u ho(cid:1211)c m(cid:1251) nhi(cid:1221)u thì c(cid:1195)n ph(cid:1191)i lo(cid:1189)i b(cid:1235) chúng b(cid:1205)ng dung môi tr(cid:1133)(cid:1247)c khi sùng ch(cid:1241)i thép vì ch(cid:1241)i có xu h(cid:1133)(cid:1247)ng phân ph(cid:1237)i các v(cid:1201)t li(cid:1227)u này nhi(cid:1221)u
62
h(cid:1131)n là lo(cid:1189)i b(cid:1235) chúng. Các ch(cid:1241)i quét không nên v(cid:1201)n hành v(cid:1247)i t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) quay quá cao ho(cid:1211)c gi(cid:1267) c(cid:1237) (cid:255)(cid:1231)nh t(cid:1189)i m(cid:1245)t ch(cid:1241) trên b(cid:1221) m(cid:1211)t n(cid:1221)n v(cid:1247)i th(cid:1249)i gian l(cid:1247)n vì nó có th(cid:1223) (cid:255)ánh bóng b(cid:1221) m(cid:1211)t và vì th(cid:1219) làm gi(cid:1191)m s(cid:1269) bám dính c(cid:1259)a s(cid:1131)n. Các (cid:255)(cid:429)a mài c(cid:458)ng có th(cid:1223) thay th(cid:1219) cho ch(cid:1241)i thép khi c(cid:1195)n thi(cid:1219)t.
Các d(cid:1257)ng c(cid:1257) t(cid:1189)o ra va (cid:255)(cid:1201)p b(cid:1205)ng (cid:255)i(cid:1227)n c(cid:458)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng, m(cid:1245)t vài d(cid:1257)ng c(cid:1257) có s(cid:1269) k(cid:1219)t h(cid:1255)p gi(cid:1267)a và (cid:255)(cid:1201)p và quét. Búa (cid:255)i(cid:1227)n dùng r(cid:1193)t t(cid:1237)t (cid:255)(cid:1223) lo(cid:1189)i b(cid:1235) các vãy bám ch(cid:1203)c và các l(cid:1247)p s(cid:1131)n c(cid:1259) dày. Tuy nhiên ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này t(cid:1237)n th(cid:1249)i gian và không kinh t(cid:1219) b(cid:1205)ng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp phun cát, kim lo(cid:1189)i (d(cid:1189)ng h(cid:1189)t) ho(cid:1211)c các ch(cid:1193)t ch(cid:1231)u mài mòn khác Blasting cleaning). IV. Làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng phun cát:
G(cid:1229) và vãy thép ho(cid:1211)c màng s(cid:1131)n c(cid:1259) có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c lo(cid:1189)i b(cid:1235) kh(cid:1235)i b(cid:1221) m(cid:1211)t thép b(cid:1205)ng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp phun cát, s(cid:1235)i kim lo(cid:1189)i ho(cid:1211)c các lo(cid:1189)i v(cid:1201)t li(cid:1227)u ch(cid:1231)u mài mòn t(cid:1241)ng h(cid:1255)p khác (cid:255)(cid:1223) t(cid:1189)o ra bè m(cid:1211)t hoàn toàn s(cid:1189)ch các t(cid:1189)p ch(cid:1193)t này (white metal). Trong các lo(cid:1189)i v(cid:1201)t li(cid:1227)u dùng (cid:255)(cid:1223) phun thì cát (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c dùng r(cid:1245)ng rãi khi phun ngoài tr(cid:1249)i vì các lo(cid:1189)i v(cid:1201)t li(cid:1227)u khác ph(cid:1191)i thu h(cid:1239)i sau khi phun còn cát thì có th(cid:1223) không c(cid:1195)n. Bên c(cid:1189)nh (cid:255)ó giá thành c(cid:1259)a cát c(cid:458)ng r(cid:1215) h(cid:1131)n. Có 3 m(cid:1261)c (cid:255)(cid:1245) làm s(cid:1189)ch khi phun cát: white metal finish, comercial finish và brush-off finish. White metal finish là làm s(cid:1189)ch hoàn toàn g(cid:1229), vãy g(cid:1229), vãy thép, s(cid:1131)n và các ch(cid:1193)t nhi(cid:1225)m b(cid:1197)n khác và là (cid:255)i(cid:1221)u ki(cid:1227)n t(cid:1237)t nh(cid:1193)t (cid:255)(cid:1223) s(cid:1131)n. Comercial finish thì b(cid:1221) m(cid:1211)t v(cid:1199)n còn màu do các v(cid:1219)t g(cid:1229) và m(cid:1245)t ít vãy thép ch(cid:1133)a b(cid:1231) lo(cid:1189)i b(cid:1235). Brush-off finish có m(cid:1261)c (cid:255)(cid:1245) s(cid:1189)ch kém h(cid:1131)n Comercial finish.
Cát s(cid:1265) d(cid:1257)ng ph(cid:1191)i ch(cid:1261)a hàm l(cid:1133)(cid:1255)ng silic oxit l(cid:1247)n và ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c r(cid:1265)a s(cid:1189)ch và sàng (cid:255)(cid:1223) có kích th(cid:1133)(cid:1247)c (cid:255)(cid:1239)ng (cid:255)(cid:1221)u. Lo(cid:1189)i qua sàng 12 mesh (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c xem là có kích th(cid:1133)(cid:1247)c l(cid:1247)n, qua sàng 18 mesh là trung bình, qua sàng 40 mesh là lo(cid:1189)i nh(cid:1235), và 80 mesh là r(cid:1193)t nh(cid:1235). (cid:264)(cid:1245) m(cid:1221)m b(cid:1221) m(cid:1211)t ho(cid:1211)c d(cid:1189)ng b(cid:1221) m(cid:1211)t (profile pattern) (khi phun thì v(cid:1231) trí b(cid:841) m(cid:831)t nào ch(cid:851)u tác (cid:255)(cid:865)ng c(cid:879)a h(cid:809)t cát s(cid:837) lún vào, v(cid:851) trí còn l(cid:809)i s(cid:837) nhô ra) c(cid:1259)a thép (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c làm s(cid:1189)ch (cid:1191)nh h(cid:1133)(cid:1251)ng l(cid:1247)n t(cid:1247)i vi(cid:1227)c ch(cid:1233)n kích th(cid:1133)(cid:1247)c cát và áp su(cid:1193)t khí nén. Liebman (cid:255)ã (cid:255)(cid:1133)a ra chi(cid:1221)u cao t(cid:1237)i (cid:255)a c(cid:1259)a profile (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1189)o ra (cid:1261)ng v(cid:1247)i các kích th(cid:1133)(cid:1247)c c(cid:1259)a cát: 1,5 mil (cid:1261)ng v(cid:1247)i 80 mesh, 1,9 mil (cid:1261)ng v(cid:1247)i 40 mesh, 2,5 mil (cid:1261)ng v(cid:1247)i 18 mesh, 2,8 mil (cid:1261)ng v(cid:1247)i 12 mesh (1 mil = 1/1000 inch). N(cid:1219)u profile quá thô thì s(cid:1217) hình thành các peak trên l(cid:1247)p s(cid:1131)n n(cid:1221)n và hi(cid:1227)n t(cid:1133)(cid:1255)ng g(cid:1229) s(cid:1217) xãy ra (vì n(cid:1219)u b(cid:1221) m(cid:1211)t có (cid:255)(cid:1245) l(cid:1239)i lõm l(cid:1247)n thì l(cid:1247)p s(cid:1131)n n(cid:1221)n s(cid:1217) không che ph(cid:1259) h(cid:1219)t bê m(cid:831)t. Nh(cid:887)ng ch(cid:861) l(cid:859)i lên cao s(cid:837) tr(cid:857)ng ra và b(cid:851) g(cid:849) (s(cid:889) n(cid:871) hoa r(cid:849): g(cid:849) xu(cid:813)t hi(cid:847)n t(cid:809)i nh(cid:887)ng v(cid:851) trí (cid:255)(cid:849)nh và phát tri(cid:843)n (rust bloom)). Nhìn chung, chi(cid:841)u cao c(cid:879)a các profile không l(cid:1247)n h(cid:1131)n 1/3 chi(cid:1221)u dày t(cid:1241)ng c(cid:1245)ng c(cid:1259)a màng s(cid:1131)n. Tuy nhiên, Bigos l(cid:1189)i k(cid:1219)t lu(cid:1201)n r(cid:1205)ng quy lu(cid:1201)t chung trên không có c(cid:259)n c(cid:1261). T(cid:1263) công trình nghien c(cid:1261)u (cid:1191)nh h(cid:1133)(cid:1251)ng c(cid:1259)a profile lên tính ch(cid:1193)t c(cid:1259)a s(cid:1131)n ông (cid:255)(cid:1221) ngh(cid:1231) t(cid:259)ng thêm chi(cid:1221)u dày màng s(cid:1131)n 1 mil trên các b(cid:1221) m(cid:1211)t có profile bình th(cid:1133)(cid:1249)ng so v(cid:1247)i b(cid:1221) m(cid:1211)t hoàn toàn ph(cid:1207)ng, t(cid:1261)c là n(cid:1219)u b(cid:1221) m(cid:1211)t thép b(cid:1205)ng ph(cid:1207)ng c(cid:1195)n l(cid:1247)p s(cid:1131)n dày 5 mil thì b(cid:1221) m(cid:1211)t thép (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp th(cid:1241)i c(cid:1195)n b(cid:1221) dày màng s(cid:1131)n là 6 mil. Bigos ch(cid:1229) ra r(cid:1205)ng các profile cao d(cid:1133)(cid:1247)i 4 mil không có (cid:1191)nh h(cid:1133)(cid:1251)ng l(cid:1247)n (cid:255)(cid:1219)n tính ch(cid:1193)t c(cid:1259)a màng s(cid:1131)n trong (cid:255)i(cid:1221)u ki(cid:1227)n bình th(cid:1133)(cid:1249)ng.
Cát t(cid:1263) bãi bi(cid:1223)n có ch(cid:1133)a mu(cid:1237)i trên b(cid:1221) m(cid:1211)t, nên n(cid:1219)u nó (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng thì mu(cid:1237)i s(cid:1217) bám trên b(cid:1221) m(cid:1211)t thép làm thúc (cid:255)(cid:1197)y s(cid:1269) t(cid:1189)o g(cid:1229) bên d(cid:1133)(cid:1247)i l(cid:1247)p s(cid:1131)n. Vì v(cid:1201)y cát ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ch(cid:1233)n l(cid:1269)a c(cid:1197)n th(cid:1201)n (cid:255)(cid:1223) tránh nh(cid:1267)ng s(cid:1269) nhi(cid:1225)m b(cid:1197)n nh(cid:1133) v(cid:1201)y và ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c r(cid:1265)a.
Thi(cid:1219)t b(cid:1231) phun g(cid:1239)m thùng ch(cid:1261)a cát có l(cid:1243)(cid:3)(cid:1251) (cid:255)áy (cid:255)(cid:1223) cát (cid:255)i qua l(cid:1243) này vào (cid:255)(cid:1133)(cid:1249)ng (cid:1237)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c n(cid:1237)i v(cid:1247)i khí nén. Aïp su(cid:1193)t khí nén ít nh(cid:1193)t là 90 psi (cid:255)(cid:1223) (cid:255)(cid:1197)y cát qua vòi phun t(cid:1247)i b(cid:1221) m(cid:1211)t c(cid:1195)n làm s(cid:1189)ch. Th(cid:1133)(cid:1249)ng vòi phun (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)(cid:1211)t cách b(cid:1221) m(cid:1211)t 6 inch và vuông góc v(cid:1247)i b(cid:1221) m(cid:1211)t. (cid:264)ây là góc (cid:255)(cid:1223) cát t(cid:1189)o ra l(cid:1269)c va (cid:255)(cid:1201)p l(cid:1247)n nh(cid:1193)t. Tuy nhiên trong vài tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p k(cid:1219)t qu(cid:1191) làm s(cid:1189)ch t(cid:1237)t h(cid:1131)n khi nghiêng m(cid:1245)t góc 450. Ch(cid:1193)t l(cid:1133)(cid:1255)ng c(cid:1259)a quá trình làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này ph(cid:1257) thu(cid:1245)c nhi(cid:1221)u vào k(cid:1275) n(cid:259)ng và kinh nghi(cid:1227)m c(cid:1259)a ng(cid:1133)(cid:1249)i v(cid:1201)n hành.
63
B(cid:1221) m(cid:1211)t thép sau khi làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp phun r(cid:1193)t d(cid:1223) b(cid:1231) (cid:259)n mòn nên c(cid:1195)n ph(cid:1191)i ti(cid:1219)n hành s(cid:1131)n ngay. N(cid:1221)u không làm (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nh(cid:1133) v(cid:1201)y thì ph(cid:1191)i dùng các ch(cid:1193)t ph(cid:1259)(cid:3)(cid:1261)c ch(cid:1219), th(cid:1133)(cid:1249)ng ng(cid:1133)(cid:1249)i ta dùng dung d(cid:1231)ch acid cromic 2% trong n(cid:1133)(cid:1247)c. Có th(cid:1223) thay th(cid:1219) acid b(cid:1205)ng natri cromat, dicromat ho(cid:1211)c kali dicromat. Dung d(cid:1231)ch g(cid:1239)m 1,28% amoni phosphat và 0,32 % natri nitric c(cid:458)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng.
Dung d(cid:1231)ch (cid:1261)c ch(cid:1219) có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng trong khi th(cid:1241)i và nguy c(cid:1131) v(cid:1221) b(cid:1257)i t(cid:1263) cát khô (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c lo(cid:1189)i b(cid:1235) b(cid:1205)ng cách s(cid:1265) d(cid:1257)ng m(cid:1245)t vòi phun cho phép dung d(cid:1231)ch n(cid:1133)(cid:1247)c (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c tr(cid:1245)n v(cid:1247)i cát khhi nó thoát ra kh(cid:1235)i vòi ho(cid:1211)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng m(cid:1245)t lo(cid:1189)i vòi khác trong (cid:255)ó dung d(cid:1231)ch bao ph(cid:1259) bên ngoài dòng cát khi phun ra. M(cid:1245)t lo(cid:1189)i thi(cid:1219)t b(cid:1231) khác s(cid:1265) d(cid:1257)ng n(cid:1133)(cid:1247)c (cid:1251) áp l(cid:1269)c cao và nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) cao (kho(cid:1191)ng 2000F) thay vì không khí nén, (cid:255)i(cid:1221)u này s(cid:1217) lo(cid:1189)i b(cid:1235) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c b(cid:1257)i và các tia l(cid:1267)a (cid:255)i(cid:1227)n do t(cid:1229)nh (cid:255)i(cid:1227)n, nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) cao làm cho b(cid:1221) m(cid:1211)t mau khô.
1/ các ph(cid:753)(cid:751)ng pháp t(cid:817)y màng s(cid:751)n c(cid:458): Có 3 ph(cid:753)(cid:751)ng pháp: a/ Ph(cid:753)(cid:751)ng pháp c(cid:751) h(cid:853)c: - Dùng cào b(cid:1205)ng thép, ch(cid:1241)i hay m(cid:1245)t s(cid:1237) v(cid:1201)t li(cid:1227)u mài mòn (cid:255)(cid:1223) t(cid:1197)y các màng s(cid:1131)n không bám ch(cid:1211)t vào b(cid:1221) m(cid:1211)t.
- (cid:264)(cid:1237)i v(cid:1247)i các màng s(cid:1131)n bám ch(cid:1203)c có th(cid:1223) dùng máy phun cát (cid:255)(cid:1223) t(cid:1197)y. b/ Ph(cid:753)(cid:751)ng pháp nhi(cid:847)t:
15 20% 10%
Dùng nhi(cid:1227)t làm cho màng s(cid:1131)n hoá m(cid:1221)m, sau (cid:255)ó dùng dung môi hay ch(cid:1241)i cào t(cid:1197)y (cid:255)i. Nhi(cid:1227)t có th(cid:1223) dùng (cid:255)èn hàn ho(cid:1211)c (cid:255)èn (cid:255)(cid:1211)c bi(cid:1227)t. c/ Ph(cid:753)(cid:751)ng pháp hoá h(cid:853)c: Dùng các hoá ch(cid:1193)t: ví d(cid:1257) dung d(cid:1231)ch ki(cid:1221)m, dung môi h(cid:1267)u c(cid:1131)...làm cho màng s(cid:1131)n b(cid:1231) phân hu(cid:1275) tr(cid:1133)(cid:1131)ng,...m(cid:1221)m nh(cid:458)n sau (cid:255)ó dùng ch(cid:1241)i s(cid:1203)t (cid:255)(cid:1223) c(cid:1189)o s(cid:1189)ch, r(cid:1267)a h(cid:1219)t v(cid:1219)t hoá ch(cid:1193)t còn l(cid:1189)i trên b(cid:1221) m(cid:1211)t v(cid:1201)t li(cid:1227)u s(cid:1131)n, (cid:255)(cid:1223) th(cid:1201)t khô r(cid:1239)i m(cid:1247)i s(cid:1131)n. Ví d(cid:1257): Mu(cid:1237)n t(cid:1197)y s(cid:1189)ch b(cid:1221) m(cid:1211)t thép và gang có th(cid:1223) dùng dung d(cid:1231)ch g(cid:1239)m: 75 ‚ 100 g/l H2SO4 (d =1,84). 110 ‚ 150 g/l HCl (d = 1,19) 200 ‚ 250 g/l NaCl 3 ( 5 ch(cid:1193)t làm ch(cid:1201)m. Cho t(cid:1197)y (cid:1251) nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) 20 ( 60oC trong 5 ( 50 phút ho(cid:1211)c dùng dung d(cid:1231)ch sau: H2SO4 ‚ NaCl 7 ‚ N(cid:1133)(cid:1247)c (cid:255)(cid:1227)m 1 ( 3% N(cid:1133)(cid:1247)c 77 ( 67%. T(cid:1197)y (cid:1251) 50oC trong 5 ( 45 phút. Trong tr(cid:1133)(cid:1249)ng nh(cid:1255)p t(cid:1197)y g(cid:1229) nh(cid:1213) ch(cid:1229) c(cid:1195)n dùng dung d(cid:1231)ch loãng 3 5% HCl hay H2SO4 ho(cid:1211)c dùng h(cid:1241)n h(cid:1255)p sau v(cid:1263)a có tác d(cid:1257)ng t(cid:1197)y g(cid:1229) v(cid:1263)a có kh(cid:1191) ,n(cid:259)ng t(cid:1189)o màng ph(cid:1237)t phát hoá. H3PO4 74% C2H5OH 20% C4H9OH 50% Hi(cid:255)rôquynol 1% H(cid:1241)n h(cid:1255)p dung môi dùng (cid:255)(cid:1223) tách màng s(cid:1131)n trên g(cid:1243):
Hàm l(cid:1133)(cid:1255)ng 90 gal 10 gal 16,5 lb Thành ph(cid:1195)n Metylene chloride PRG Methanol Paraffin wax (122 - 1240F ASTM)
64
Methocel PRG - 4000 cp 11 lb
Methocel: Methyl cellulose Cách ph(cid:1237)i tr(cid:1245)n: cho paraffin nóng ch(cid:1191)y vào methylene chloride trong khi khu(cid:1193)y tr(cid:1245)n m(cid:1189)nh. Cho methocel vào trong khi khu(cid:1193)y tr(cid:1245)n. Cho methanol vào trong khi khu(cid:1193)y tr(cid:1245)n. Ti(cid:1219)p t(cid:1257)c khu(cid:1193)y (cid:255)(cid:1219)n khi (cid:255)(cid:1239)ng nh(cid:1193)t. H(cid:1241)n h(cid:1255)p dung môi dùng (cid:255)(cid:1223) tách màng s(cid:1131)n trên b(cid:1221) m(cid:1211)t thép:
Hàm l(cid:1133)(cid:1255)ng 71 gal 3 gal 12 gal 9,5 gal 1,5 gal 13 lb 33 lb 22 lb 16,5 lb 0,5 lb trong etylic (40% -
Thành ph(cid:1195)n Metylene chloride (tech.) Toluene Methanol Di - triisopropanolamine PRG N(cid:1133)(cid:1247)c Methocel PRG - 4000 cp Areskap 100 Oleate kali Paraffin (122 - 1240F ASTM) Triethyl amoni phosphat monsanto) Cách ph(cid:1237)i tr(cid:1245)n: Cho Paraffin nóng ch(cid:1191)y vào h(cid:1241)n h(cid:1255)p c(cid:1259)a Metylene chloride và dung môi paraffin trong khi khu(cid:1193)y tr(cid:1245)n m(cid:1189)nh, khu(cid:1193)y cho (cid:255)(cid:1219)n khi (cid:255)(cid:1239)ng nh(cid:1193)t.
Cho methocel trong khi khu(cid:1193)y Cho methanol trong khi khu(cid:1193)y Cho l(cid:1195)n l(cid:1133)(cid:1255)t các ph(cid:1195)n còn l(cid:1189)i trong khi khu(cid:1193)y Khu(cid:1193)y cho (cid:255)(cid:1219)n khi (cid:255)(cid:1239)ng nh(cid:1193)t Trong th(cid:1269)c t(cid:1219), (cid:255)(cid:1223) t(cid:259)ng hi(cid:1227)u qu(cid:1191) kinh t(cid:1219) thì ph(cid:1191)i ch(cid:1233)n h(cid:1241)n h(cid:1255)p các ch(cid:1193)t t(cid:1197)y phù
h(cid:1255)p. Kh(cid:1265) d(cid:1195)u m(cid:1251) : Dùng dung d(cid:1231)ch ki(cid:1221)m loãng ho(cid:1211)c dung d(cid:1231)ch mu(cid:1237)i. Dung môi: D(cid:1195)u thông, x(cid:259)ng, dicloetan... Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp súng h(cid:1131)i n(cid:1133)(cid:1247)c r(cid:1193)t hi(cid:1227)u qu(cid:1191) và (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i các chi ti(cid:1219)t quá l(cid:1247)n không th(cid:1223) dùng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp ngâm. Dung d(cid:1231)ch ch(cid:1193)t tách (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c cho vào (cid:255)(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1131)i n(cid:1133)(cid:1247)c nh(cid:1249) m(cid:1245)t vale và m(cid:1245)t (cid:1237)ng d(cid:1197)n n(cid:1237)i v(cid:1247)i thùng ch(cid:1261)a tác nhân tách. Sau khi quá trình tách k(cid:1219)t thúc, chi ti(cid:1219)t có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c r(cid:1265)a b(cid:1205)ng n(cid:1133)(cid:1247)c nóng b(cid:1205)ng cách khhóa vale d(cid:1199)n tác nhân tách vào súng.
CÁC PH(cid:1132)(cid:1130)NG PHÁP S(cid:1130)N
Ch(cid:1233)n s(cid:1131)n và k(cid:1273) thu(cid:1201)t s(cid:1131)n r(cid:1193)t quan tr(cid:1233)ng. N(cid:1219)u ch(cid:1233)n lo(cid:1189)i s(cid:1131)n không thích h(cid:1255)p s(cid:1217) gây lãng phí hay màng s(cid:1131)n s(cid:1217) kém ph(cid:1197)m ch(cid:1193)t.
Ví d(cid:1257): S(cid:1131)n g(cid:1195)y dùng (cid:255)(cid:1223) s(cid:1131)n các (cid:255)(cid:1239) dùng trong nhà, có (cid:255)(cid:1211)c (cid:255)i(cid:1223)m chóng khô bóng. S(cid:1131)n béo s(cid:1131)n các d(cid:1257)ng c(cid:1257), v(cid:1201)t d(cid:1257)ng ngoài tr(cid:1249)i có (cid:255)(cid:1211)c (cid:255)i(cid:1223)m: ch(cid:1231)u th(cid:1249)i ti(cid:1219)t, không bóng, lâu khô, (cid:255)(cid:1203)t ti(cid:1221)n h(cid:1131)n. Do (cid:255)ó không th(cid:1223) (cid:255)em s(cid:1131)n g(cid:1195)y s(cid:1131)n ngoài tr(cid:1249)i (do kém co gi(cid:1191)n) và s(cid:1131)n béo s(cid:1131)n trong nhà ((cid:255)(cid:1203)t, lãng phí). * S(cid:1131)n: Khi s(cid:1131)n tr(cid:1133)(cid:1247)c tiên ph(cid:1191)i khu(cid:1193)y (cid:255)(cid:1221)u s(cid:1131)n, (cid:255)i(cid:1221)u ch(cid:1229)nh (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t cho thích h(cid:1255)p v(cid:1247)i t(cid:1263)ng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp s(cid:1131)n (thêm dung môi). (cid:264)(cid:1237)i v(cid:1247)i các lo(cid:1189)i s(cid:1131)n 2 thành ph(cid:1195)n ph(cid:1191)i tr(cid:1245)n ch(cid:1193)t (cid:255)óng r(cid:1203)n ngay tr(cid:1133)(cid:1247)c kho s(cid:1265) d(cid:1257)ng v(cid:1247)i t(cid:1273) l(cid:1227) (cid:255)ã (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c h(cid:1133)(cid:1247)ng d(cid:1199)n khi mua s(cid:1131)n.
65
L(cid:1133)(cid:1255)ng s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c tr(cid:1245)n ch(cid:1193)t (cid:255)óng r(cid:1203)n ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c gia công h(cid:1219)t tr(cid:1133)(cid:1247)c khi các ch(cid:1229) tiêu k(cid:1275) thu(cid:1201)t b(cid:1231) thay (cid:255)(cid:1241)i (cid:255)áng k(cid:1223). - Ti(cid:1219)n hành gia công màng s(cid:1131) theo th(cid:1261) t(cid:1269) các l(cid:1247)p nh(cid:1133) sau: + S(cid:1131)n n(cid:1221)n: là l(cid:1247)p s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1195)u tiên, ti(cid:1219)p xúc tr(cid:1269)c ti(cid:1219)p v(cid:1247)i b(cid:1221) m(cid:1211)t v(cid:1201)t li(cid:1227)u s(cid:1131)n do (cid:255)ó nó ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1189)t các yêu c(cid:1195)u sau: ( Bám dính t(cid:1237)t v(cid:1247)i v(cid:1201)t li(cid:1227)u s(cid:1131)n và l(cid:1247)p s(cid:1131)n bên ngoài. ( Có kh(cid:1191) n(cid:259)ng ch(cid:1237)ng g(cid:1229) (n(cid:1219)u s(cid:1131)n kim lo(cid:1189)i). ( (cid:264)(cid:1245) b(cid:1221)n c(cid:1131) h(cid:1233)c cao. + S(cid:1131)n lót: Nh(cid:1205)m m(cid:1257)c (cid:255)ích làm ph(cid:1207)ng b(cid:1221) m(cid:1211)t có l(cid:1247)p s(cid:1131)n tr(cid:1133)(cid:1247)c khi s(cid:1131) ph(cid:1259) ch(cid:1261) không làm t(cid:259)ng tác d(cid:1257)ng b(cid:1191)o v(cid:1227) c(cid:1259)a màng s(cid:1131)n. (Do v(cid:1201)y n(cid:1219)u b(cid:1221) m(cid:1211)t b(cid:1205)ng ph(cid:1207)ng thì không c(cid:1195)n s(cid:1131)n lót). + S(cid:1131)n ph(cid:1259):
(cid:264)ây là l(cid:1247)p s(cid:1131)n hoàn thi(cid:1227)n nên th(cid:1133)(cid:1249)ng (cid:255)òi h(cid:1235)i ph(cid:1191)i có (cid:255)(cid:1245) bóng t(cid:1237)t. Do (cid:255)ó vi(cid:1227)c gia công l(cid:1247)p s(cid:1131)n này ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255) ti(cid:1219)n hành c(cid:1197)n th(cid:1201)n (cid:255)(cid:1223) v(cid:1263)a (cid:255)(cid:1191)m b(cid:1191)o tính n(cid:259)ng k(cid:1275) thu(cid:1201)t v(cid:1263)a t(cid:1189)o (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c v(cid:1217) m(cid:1275) quan t(cid:1237)t.
M(cid:1245)t s(cid:1237) ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) gia công màng s(cid:1131)n nh(cid:1133) sau: Preesure curtain coating Knife coating
Roller coating Calender coating Silk screen coating Tumbling barrel Brushing Spraying Flow - coating Dipping Fluidized bed coating Sluch coating Centrifugal coating
M(cid:1245)t s(cid:1237) ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp trên (cid:255)ã (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c c(cid:1191)i bi(cid:1219)n (cid:255)(cid:1223)(cid:3) (cid:1261)ng d(cid:1257)ng s(cid:1131)n t(cid:1269) (cid:255)(cid:1245)ng trên dây chuy(cid:1221)n c(cid:1245)ng nghi(cid:1227)p. Các (cid:255)(cid:1211)c tính c(cid:1259)a m(cid:1245)t s(cid:1237) ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c tóm t(cid:1203)t trong b(cid:1191)ng d(cid:1133)(cid:1247)i (cid:255)ây: Lo(cid:1189)i (cid:264)(cid:1211)c tính thi(cid:1219)t b(cid:1231) (cid:264)(cid:1211)c tính s(cid:1131)n dày (cid:255)(cid:1245)(cid:3) (cid:1261)ng
Chi(cid:1221)u màng ((m) 10 - 65 T(cid:1237)c d(cid:1257)ng (lít/phút) 0,5 - 0,8 tán Dùng tr(cid:1233)ng l(cid:1269)c ho(cid:1211)c hút - (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t th(cid:1193)p - long pot - life
45 - 100 0,7 - 1,5 + Cung c(cid:1193)p b(cid:1205)ng áp l(cid:1269)c
80 - 100 1,5 - 2,0 1 c(cid:1193)u t(cid:1265), không dùng khí nén - (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t môi tr(cid:1133)(cid:1249)ng th(cid:1193)p - long pot - life - (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t môi tr(cid:1133)(cid:1249)ng cao - long pot - life
150 - 200 3,0 - 8,0 - (cid:264)(cid:1245) nh(cid:1247)t cao - short pot - life 2 c(cid:1193)u t(cid:1265), không dùng khí nén
- phân không khí - D(cid:1223) s(cid:1265) d(cid:1257)ng - áp l(cid:1269)c không khí - d(cid:1223) s(cid:1265) d(cid:1257)ng - áp su(cid:1193)t thu(cid:1273) l(cid:1269)c - ng(cid:1133)(cid:1249)i v(cid:1201)n hành ph(cid:1191)i có k(cid:1275) n(cid:259)ng - cung c(cid:1193)p (cid:255)(cid:1239)ng th(cid:1249)i 2 c(cid:1193)u t(cid:1265) (twin feed) - Ng(cid:1133)(cid:1249)i v(cid:1201)n hành ph(cid:1191)i có k(cid:1275) n(cid:259)ng - (cid:264)(cid:1203)t
66
I. Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp dùng ch(cid:1241)i quét và con l(cid:259)n:
Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này s(cid:1265) d(cid:1257)ng ch(cid:1259) y(cid:1219)u (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i s(cid:1131)n ki(cid:1219)n trúc. Vi(cid:1227)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng ch(cid:1241)i quét s(cid:1217) cho ch(cid:1193)t l(cid:1133)(cid:1255)ng và v(cid:1217) m(cid:1275) quan ph(cid:1257) thu(cid:1245)c r(cid:1193)t nhi(cid:1221)u vào y(cid:1219)u t(cid:1237) tay ngh(cid:1221) ng(cid:1133)(cid:1249)i th(cid:1255) s(cid:1131)n. V(cid:1201)t li(cid:1227)u làm ch(cid:1241)i quét c(cid:458)ng (cid:1191)nh h(cid:1133)(cid:1251)ng không nh(cid:1235) (cid:255)(cid:1219)n màng s(cid:1131)n hình thành.
Lông l(cid:1255)n thi(cid:1219)n là t(cid:1237)t nh(cid:1193)t nh(cid:1133)ng s(cid:1237) l(cid:1133)(cid:1255)ng ít do (cid:255)ó ng(cid:1133)(cid:1249)i ta thay nó b(cid:1205)ng tóc ng(cid:1269)a ho(cid:1211)c s(cid:1255)i t(cid:1241)ng h(cid:1255)p nh(cid:1133)ng lo(cid:1189)i này không t(cid:1237)t b(cid:1205)ng lông l(cid:1255)n thi(cid:1219)n. Trong m(cid:1245)t vài lo(cid:1189)i ch(cid:1241)i có c(cid:1191) lông và s(cid:1255)i t(cid:1241)ng h(cid:1255)p (th(cid:1133)(cid:1249)ng là nylon). M(cid:1243)i (cid:1261)ng d(cid:1257)ng s(cid:1217) có m(cid:1245)t lo(cid:1189)i ch(cid:1241)i v(cid:1247)i kích th(cid:1133)(cid:1247)c và hình dáng phù h(cid:1255)p.
S(cid:1269) ra (cid:255)(cid:1249)i c(cid:1259)a con l(cid:259)n (cid:1261)ng d(cid:1257)ng cho di(cid:1227)n tích l(cid:1247)n có b(cid:1221) m(cid:1211)t b(cid:1205)ng ph(cid:1207)ng làm rút ng(cid:1203)n th(cid:1249)i gian s(cid:1131)n, nhi(cid:1221)u c(cid:1191)i ti(cid:1219)n (cid:255)ã ra trong thi(cid:1219)t k(cid:1219) và ki(cid:1223)u c(cid:1259)a l(cid:1247)p bao bên ngoài con l(cid:259)n. Da c(cid:1263)u (lambskin) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c dùng r(cid:1245)ng rãi (cid:255)(cid:1223) làm l(cid:1247)p bao, nh(cid:1133)ng v(cid:1201)t li(cid:1227)u t(cid:1241)ng h(cid:1255)p tr(cid:1251) nên ph(cid:1241) bi(cid:1219)n h(cid:1131)n. Chi(cid:1221)u sâu c(cid:1259)a l(cid:1247)p lông m(cid:1231)n trên v(cid:1235) b(cid:1233)c r(cid:1193)t quan tr(cid:1233)ng trong vi(cid:1227)c gi(cid:1267) s(cid:1131)n trên (cid:255)ó và s(cid:1269) b(cid:1205)ng ph(cid:1207)ng c(cid:1259)a l(cid:1247)p s(cid:1131)n t(cid:1189)o thành. V(cid:1235) b(cid:1233)c b(cid:1205)ng nhung cho (cid:255)(cid:1245) b(cid:1205)ng ph(cid:1207)ng cao nh(cid:1193)t. V(cid:1235) b(cid:1233)c có th(cid:1223) l(cid:1193)y ra (cid:255)(cid:1223) làm s(cid:1189)ch. II. Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp phun:
S(cid:1269) phát tri(cid:1223)n (cid:1261)ng d(cid:1257)ng phun là t(cid:1263) dây chuy(cid:1221)n s(cid:1191)n xu(cid:1193)t ô tô t(cid:1241) h(cid:1255)p. (cid:1261)ng d(cid:1257)ng quét quá ch(cid:1201)m v(cid:1247)i h(cid:1227) th(cid:1237)ng b(cid:259)ng chuy(cid:1221)n và nhi(cid:1221)u công (cid:255)o(cid:1189)n (cid:255)ánh bóng cu(cid:1237)i cùng là quá nhanh không th(cid:1223) s(cid:1265) d(cid:1257)ng ch(cid:1241)i quét. Nguyên t(cid:1203)c c(cid:1131) b(cid:1191)n c(cid:1259)a phun s(cid:1131)n là phân tán s(cid:1131)n thành các dòng phun b(cid:1257)i nh(cid:1235) và phun th(cid:1207)ng vào v(cid:1201)t c(cid:1195)n s(cid:1131)n. Thi(cid:1219)t b(cid:1231) phun s(cid:1131)n nguyên thu(cid:1273) s(cid:1265) d(cid:1257)ng không khí nén nh(cid:1133) là môi tr(cid:1133)(cid:1249)ng phân tán. Hi(cid:1227)n nay nó v(cid:1199)n còn s(cid:1265) d(cid:1257)ng r(cid:1245)ng rãi nh(cid:1133)ng m(cid:1245)t s(cid:1237) ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp khác và các c(cid:1191)i ti(cid:1219)n v(cid:1199)n ra (cid:255)(cid:1249)i, ví d(cid:1257) các lo(cid:1189)i phun s(cid:1131)n:
Two - component spraying Aerosol application Airless spraying
Compressed air spraying Electrostatic spraying Hot - spraying techniques Steam - spraying Có 2 ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp chung cho s(cid:1131)n phun v(cid:1247)i không khí nén: ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp c(cid:1237)c hút và ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp thùng áp su(cid:1193)t. C(cid:1237)c hút (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng cho quy mô nh(cid:1235). M(cid:1245)t c(cid:1237)c kim lo(cid:1189)i ch(cid:1261)a s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c v(cid:1211)n vào súng phun và s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c hút vào súng phun b(cid:1251)i không khí ch(cid:1189)y qua m(cid:1245)t l(cid:1243) trên m(cid:1245)t (cid:1237)ng thông v(cid:1247)i c(cid:1237)c.
Trong ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp thùng áp su(cid:1193)t s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c cho vào thùng và không khí (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nén vào thùng. S(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c d(cid:1197)y qua vòi bên trong súng phun. S(cid:1131)n r(cid:1249)i súng phun thông qua m(cid:1245)t van (cid:255)i(cid:1221)u ch(cid:1229)nh, s(cid:1237) l(cid:1133)(cid:1255)ng s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ki(cid:1223)m soát b(cid:1251)i m(cid:1245)t cò súng (nút b(cid:1193)m) trên súng và áp su(cid:1193)t trong thùng. Các dòng s(cid:1131)n nh(cid:1235) r(cid:1249)i súng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c phân tán b(cid:1251)i dòng khí nén th(cid:1241)i qua (cid:255)(cid:1195)u súng. Dòng phun có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)i(cid:1221)u ch(cid:1229)nh (cid:255)(cid:1223) t(cid:1189)o ra d(cid:1189)ng phun ph(cid:1207)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng r(cid:1245)ng rãi ho(cid:1211)c t(cid:1189)o d(cid:1189)ng hình tròn ho(cid:1211)c hình nón cho các (cid:1261)ng d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1211)c bi(cid:1227)t. Lo(cid:1189)i súng này bao g(cid:1239)m tr(cid:1245)n bên trong và tr(cid:1245)n bên ngoài. (cid:264)a s(cid:1237) các lo(cid:1189)i súng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c thi(cid:1219)t k(cid:1219) (cid:255)(cid:1223) có th(cid:1223) tách riêng (cid:255)(cid:1195)u, dây cáp, vòi. (cid:264)i(cid:1221)u này cho phép dùng các lo(cid:1189)i s(cid:1191)n ph(cid:1197)m s(cid:1131)n khác nhau. Tuy v(cid:1201)y v(cid:1199)n có m(cid:1245)t s(cid:1237) lo(cid:1189)i s(cid:1131)n ph(cid:1191)i thay (cid:255)(cid:1241)i toàn b(cid:1245) súng. Ví d(cid:1257) các súng (cid:255)(cid:1211)c bi(cid:1227)t dùng (cid:255)(cid:1223) phun các lo(cid:1189)i s(cid:1131)n r(cid:1193)t nh(cid:1247)t ho(cid:1211)c các lo(cid:1189)i s(cid:1131)n n(cid:1211)ng t(cid:1263) nh(cid:1269)a cây nh(cid:458) h(cid:1133)(cid:1131)ng. M(cid:1245)t lo(cid:1189)i súng (cid:255)(cid:1211)c bi(cid:1227)t khác (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) phun các ch(cid:1193)t r(cid:1203)n nh(cid:1133) b(cid:1245)t thu(cid:1273) tinh cho các màng s(cid:1131)n bóng và dùng cho các s(cid:1255)i d(cid:1227)t ch(cid:1211)t khúc nh(cid:1133) len. Khi h(cid:1131)i n(cid:1133)(cid:1247)c quá nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1269)(cid:1131)c dùng nh(cid:1133) là môi tr(cid:1133)(cid:1249)ng phân tán thì m(cid:1245)t lo(cid:1189)i súng có dòng h(cid:1131)i vào (cid:255)(cid:1195)u súng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng vì v(cid:1201)y nhi(cid:1227)t ch(cid:1229) cung c(cid:1193)p cho ph(cid:1195)n này c(cid:1259)a súng.
(cid:264)(cid:1223) phun s(cid:1131)n thì th(cid:1223) tích khí nén c(cid:458)ng c(cid:1195)n ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1259). Aïp su(cid:1193)t t(cid:1189)i súng phun thay (cid:255)(cid:1241)i t(cid:1263) 30 (cid:255)(cid:1219)n 70 Psi và (cid:1251) thùng áp su(cid:1193)t t(cid:1263) 10 (cid:255)(cid:1219)n 35 Psi. th(cid:1223) tích khí c(cid:1195)n thi(cid:1219)t (cid:1251) các áp su(cid:1193)t khác nhau và v(cid:1247)i các súng phun tiêu chu(cid:1197)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c cung c(cid:1193)p b(cid:1251)i nhà s(cid:1191)n xu(cid:1193)t.
67
(cid:264)(cid:1223) phun l(cid:1247)p s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1239)ng nh(cid:1193)t v(cid:1221) chi(cid:1221)u dày thì ph(cid:1191)i g(cid:1237)i (cid:255)(cid:1195)u dòng phun m(cid:1241)i khi súng phun di chuy(cid:1223)n lui t(cid:1247)i trên v(cid:1201)t li(cid:1227)u c(cid:1195)n s(cid:1131)n. (cid:264)i(cid:1221)u này ngh(cid:429)a là (cid:255)(cid:1223) bao ph(cid:1259) hoàn toàn thì dòng phun ph(cid:1191)i v(cid:1133)(cid:1255)t xa h(cid:1131)n thành c(cid:1259)a v(cid:1189)t c(cid:1195)n s(cid:1131)n. Vì v(cid:1201)y m(cid:1245)t ph(cid:1195)n s(cid:1131)n s(cid:1217) b(cid:1231) m(cid:1193)t mát, do (cid:255)ó ph(cid:1191)i lo(cid:1189)i l(cid:1133)(cid:1255)ng s(cid:1131)n này ra kh(cid:1235)i môi tr(cid:1133)(cid:1249)ng ho(cid:1211)c thu h(cid:1239)i nó thông qua h(cid:1227) th(cid:1237)ng thu h(cid:1239)i.Vì lý do này nên phun s(cid:1131)n công nghi(cid:1227)p (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ti(cid:1219)n hành trong các bu(cid:1239)ng phun. Bu(cid:1239)ng phun có nh(cid:1221)u hình d(cid:1189)ng và kích th(cid:1133)(cid:1247)c khác nhau và nó có th(cid:1223) là m(cid:1245)t ph(cid:1195)n c(cid:1259)a h(cid:1227) th(cid:1237)ng dây chuy(cid:1221)n. (cid:264)(cid:1237)i v(cid:1247)i quy mô nh(cid:1235) bu(cid:1239)ng phun có th(cid:1223) là m(cid:1245)t m(cid:458) trùm n(cid:1237)i v(cid:1247)i qu(cid:1189)t hút (cid:255)(cid:1223) lo(cid:1189)i s(cid:1131)n d(cid:1133). Nh(cid:1267)ng lo(cid:1189)i bu(cid:1239)ng s(cid:1131)n nh(cid:1133) v(cid:1201)y thì s(cid:1131)n th(cid:1263)a s(cid:1217) tích t(cid:1257) l(cid:1189)i trên t(cid:1133)(cid:1249)ng (b(cid:1189)t) và (cid:1251) các chi ti(cid:1219)t gây nên nguy c(cid:1131) cháy. (cid:264)(cid:1223) h(cid:1189)n ch(cid:1219) s(cid:1269) bám dính trên các thi(cid:1219)t b(cid:1231) ng(cid:1133)(cid:1249)i ta dùng m(cid:1251) (cid:255)(cid:1223) bôi lên t(cid:1133)(cid:1249)ng, qu(cid:1189)t hút và (cid:1237)ng d(cid:1199)n ho(cid:1211)c s(cid:1131)n lên chúng m(cid:1245)t l(cid:1247)p s(cid:1131)n có kh(cid:1191) n(cid:259)ng bong ra.
(cid:264)(cid:1223) kh(cid:1203)c ph(cid:1257)c nh(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)i(cid:1223)m d(cid:1223) gây ho(cid:1191) ho(cid:1189)n ng(cid:1249)i ta (cid:255)(cid:1133)a ra bu(cid:1239)ng phun r(cid:1267)a n(cid:1133)(cid:1247)c (Water wash spray booth). V(cid:1247)i lo(cid:1189)i bu(cid:1239)ng phun này thì dòng khí hút ra (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c cho qua m(cid:1245)t màng n(cid:1133)(cid:1247)c (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1189)o ra t(cid:1263) vòi phun. Dòng n(cid:1133)(cid:1247)c này s(cid:1217) (cid:255)(cid:1133)a l(cid:1133)(cid:1255)ng s(cid:1131)n th(cid:1263)a vào m(cid:1245)t thùng thu h(cid:1239)i. Các gi(cid:1233)t n(cid:1133)(cid:1247)c trong không khí ra b(cid:1231) gi(cid:1267) l(cid:1189)i (lo(cid:1189)i b(cid:1235)) b(cid:1251)i các vách ng(cid:259)n. Do (cid:255)ó dòng khì ra s(cid:1217) không còn s(cid:1131)n và n(cid:1133)(cid:1247)c.
Nh(cid:1267)ng ng(cid:1133)(cid:1249)i s(cid:1131)n phun có kinh nghi(cid:1227)m có th(cid:1223) t(cid:1189)o ra m(cid:1245)t màng s(cid:1131)n có chi(cid:1221)u d(cid:1195)y r(cid:1193)t (cid:255)(cid:1221)u (cid:255)(cid:1211)n. Nh(cid:1133)ng do h(cid:1233) là con ng(cid:1133)(cid:1249)i và ph(cid:1191)i m(cid:1227)t m(cid:1235)i nên chi(cid:1221)u dày màng s(cid:1131)n ph(cid:1191)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ki(cid:1223)m tra (cid:255)(cid:1231)nh k(cid:484). S(cid:1131)n phun t(cid:1269) (cid:255)(cid:1245)ng r(cid:1193)t hi(cid:1227)u qu(cid:1191) và kinh t(cid:1219) (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i quy mô s(cid:1191)n xu(cid:1193)t l(cid:1247)n. M(cid:1245)t ho(cid:1211)c nhi(cid:1221)u súng phun (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c b(cid:1237) trí (cid:255)(cid:1223) phun s(cid:1131)n. M(cid:1245)t thi(cid:1219)t b(cid:1231) kh(cid:1251)i (cid:255)(cid:1245)ng t(cid:1269) (cid:255)(cid:1245)ng cho súng khi v(cid:1201)t c(cid:1195)n s(cid:1131)n (cid:255)i vào v(cid:1231) trí s(cid:1209)n sàng cho vi(cid:1227)c phun s(cid:1131)n và t(cid:1203)t súng khi v(cid:1201)t (cid:255)ó (cid:255)i ra kh(cid:1235)i vùng s(cid:1131)n.
Làm s(cid:1189)ch và s(cid:1131)n trong lòng (cid:1237)ng d(cid:1199)n s(cid:1217) làm dòng v(cid:1201)t li(cid:1227)u di chuy(cid:1223)n t(cid:1237)t h(cid:1131)n và gi(cid:1191)m giá thành b(cid:1191)o trì. M(cid:1245)t lo(cid:1189)i máy (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c trang b(cid:1231) (cid:255)(cid:1223) (cid:255)i xuyên qua l(cid:1239)ng (cid:1237)ng, nó có nhi(cid:1227)m v(cid:1257) t(cid:1197)y r(cid:1229), c(cid:1211)n b(cid:1197)n trên thành, th(cid:1241)i s(cid:1189)ch các v(cid:1201)t li(cid:1227)u r(cid:1131)i ra và sau (cid:255)ó phun s(cid:1131)n lên trên b(cid:1221) m(cid:1211)t (cid:1237)ng khi nó (cid:255)i ng(cid:1133)(cid:1255)c tr(cid:1251) l(cid:1189)i. (cid:264)(cid:1195)u quay c(cid:1259)a máy (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c trang b(cid:1231) ch(cid:1241)i quét c(cid:1261)ng, búa làm tróc v(cid:1191)y, vòi khí và các súng phun. S(cid:1131)n có th(cid:1223) khô trong không khí ho(cid:1211)c gia nhi(cid:1227)t b(cid:1205)ng lò, kích th(cid:1133)(cid:1247)c c(cid:1259)a m(cid:1245)t lò dài 70 Ft, r(cid:1245)ng 37 Ft, cao 19 Ft. Nhi(cid:1227)t (cid:255)ô ügia nhi(cid:1227)t kho(cid:1191)ng 250 (cid:255)(cid:1219)n 4500F và không thay (cid:255)(cid:1241)i trên d(cid:1133)(cid:1247)i 20F. Ng(cid:1133)(cid:1255)c l(cid:1189)i có nh(cid:1267)ng súng phun t(cid:1269) (cid:255)(cid:1245)ng r(cid:1193)t nh(cid:1235) cho phép (cid:255)(cid:1133)a vào trong lon bia (cid:255)(cid:1223) phun nh(cid:1269)a vinyl ho(cid:1211)c s(cid:1131)n nh(cid:1267)ng v(cid:1201)t r(cid:1193)t nh(cid:1235).
S(cid:1131)n t(cid:429)nh (cid:255)i(cid:1227)n: Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp s(cid:1131)n này do công ty Ransburg Electro-coating Coporation (cid:255)(cid:1133)a ra. V(cid:1247)i ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này h(cid:1131)n 99% v(cid:1201)t li(cid:1227)u (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c phun ra bám vào v(cid:1201)t (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1131)n. Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này lo(cid:1189)i b(cid:1235) g(cid:1195)n nh(cid:1133) hoàn toàn l(cid:1133)(cid:1255)ng s(cid:1131)n th(cid:1263)a (over spray) và ti(cid:1219)t ki(cid:1227)m s(cid:1131)n (cid:255)áng k(cid:1223). H(cid:1195)u h(cid:1219)t các v(cid:1201)t li(cid:1227)u kim lo(cid:1189)i và phi kim (cid:255)(cid:1221)u có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1131)n v(cid:1247)i nhi(cid:1221)u lo(cid:1189)i s(cid:1131)n khác nhau b(cid:1205)ng ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này.
Quá trình c(cid:1195)n m(cid:1245)t t(cid:1259) (cid:255)i(cid:1227)n áp n(cid:1237)i v(cid:1247)i thi(cid:1219)t b(cid:1231) phun s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1223) t(cid:1189)o m(cid:1245)t tr(cid:1133)(cid:1249)ng t(cid:429)nh (cid:255)i(cid:1227)n gi(cid:1267)a thi(cid:1219)t b(cid:1231) phun và v(cid:1201)t c(cid:1195)n s(cid:1131)n. Có nhi(cid:1221)u lo(cid:1189)i thi(cid:1219)t b(cid:1231) phun ho(cid:1211)c thi(cid:1219)t b(cid:1231) phân tán (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1267) d(cid:1257)ng nh(cid:1133)ng có hai lo(cid:1189)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1267) d(cid:1257)ng nhi(cid:1221)u nh(cid:1193)t là lo(cid:1189)i hình qu(cid:1191) chuông và lo(cid:1189)i hình (cid:255)(cid:429)a. S(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c cung c(cid:1193)p cho thi(cid:1219)t b(cid:1231) phân tán thông qua m(cid:1245)t tr(cid:1257)c (cid:255)(cid:1231)nh h(cid:1133)(cid:1247)ng r(cid:1245)ng. S(cid:1269) quay c(cid:1259)a thi(cid:1219)t b(cid:1231) phân tán làm s(cid:1131)n phân b(cid:1237) (cid:255)(cid:1221)u trên thành ngoài c(cid:1259)a thi(cid:1219)t b(cid:1231) phân tán. Khi s(cid:1131)n r(cid:1249)i kh(cid:1235)i thi(cid:1219)t b(cid:1231) phun nó (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c phân tán b(cid:1251)i tr(cid:1133)(cid:1249)ng t(cid:429)nh (cid:255)i(cid:1227)n và các h(cid:1189)t s(cid:1131)n b(cid:1231) hút lên v(cid:1201)t c(cid:1195)n s(cid:1131)n do tác d(cid:1257)ng c(cid:1259)a tr(cid:1133)(cid:1249)ng.
Các thi(cid:1219)t b(cid:1231) phun t(cid:429)nh (cid:255)i(cid:1227)n ki(cid:1223)u chuông và ki(cid:1223)u (cid:255)(cid:429)a r(cid:1193)t thích h(cid:1255)p cho vi(cid:1227)c s(cid:1131)n các chi ti(cid:1219)t trên dây chuy(cid:1221)n t(cid:1241) h(cid:1255)p. m(cid:1245)t nhóm các thi(cid:1219)t b(cid:1231) phun ki(cid:1223)u qu(cid:1191) chuông có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c dùng (cid:255)(cid:1223) phun các chi ti(cid:1219)t l(cid:1247)n ho(cid:1211)c có hình d(cid:1189)ng ph(cid:1261)c t(cid:1189)p, và m(cid:1245)t chi ti(cid:1219)t có th(cid:1223) quay tròn trên b(cid:259)ng chuy(cid:1221)n khi nó (cid:255)i qua thi(cid:1219)t b(cid:1231) phun
68
Vi(cid:1227)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng s(cid:1131)n t(cid:429)nh (cid:255)i(cid:1227)n ti(cid:1219)t ki(cid:1227)m (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c m(cid:1245)t l(cid:1133)(cid:1255)ng s(cid:1131)n r(cid:1193)t l(cid:1247)n khi s(cid:1131)n các chi ti(cid:1219)t bên ngoài. Bu(cid:1239)ng s(cid:1131)n nh(cid:1133) khung, g(cid:1195)m xe, các chi ti(cid:1219)t trang trí n(cid:1245)i th(cid:1193)t b(cid:1205)ng kim lo(cid:1189)i. N(cid:1219)u s(cid:1131)n t(cid:429)nh (cid:255)i(cid:1227)n thì s(cid:1217) s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nhi(cid:1221)u h(cid:1131)n t(cid:1263) 50 (cid:255)(cid:1219)n 100% v(cid:1201)t ph(cid:1197)m/ gallon so v(cid:1247)i s(cid:1131)n phun không khí. Phun không có không khí :
Trong quá trình phun không khí nén, m(cid:1245)t ít s(cid:1131)n s(cid:1217) (cid:255)i vào không khí do không khí trong dòng phun ra. (cid:264)i(cid:1221)u này s(cid:1267) góp ph(cid:1195)n làm t(cid:259)ng thêm l(cid:1133)(cid:1255)ng s(cid:1131)n phun th(cid:1263)a (overspay) và gây m(cid:1193)t mát s(cid:1131)n. Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp phun không có không khí không c(cid:1195)n không khí nén cho s(cid:1269) phân tán nh(cid:1133)ng nó ph(cid:1257) thu(cid:1245)c vào áp l(cid:1269)c tác (cid:255)(cid:1245)ng lên s(cid:1131)n ho(cid:1211)c b(cid:1245) ph(cid:1201)n gia nhi(cid:1227)t và áp su(cid:1193)t (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i các thi(cid:1219)t b(cid:1231) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c c(cid:1191)i ti(cid:1219)n.
Thi(cid:1219)t b(cid:1231) c(cid:1259)a công ty Nordson bao g(cid:1239)m m(cid:1245)t b(cid:1131)m, m(cid:1245)t b(cid:1245) gia nhi(cid:1227)t, m(cid:1245)t súng, m(cid:1245)t b(cid:1245) ph(cid:1201)n (cid:255)i(cid:1221)u ch(cid:1229)nh nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) và áp su(cid:1193)t. Dòng s(cid:1131)n vào (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c tu(cid:1195)n hoàn liên t(cid:1257)c trong h(cid:1227) th(cid:1237)ng th(cid:1201)m chí khi s(cid:1131)n không (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c phun. T(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) tu(cid:1195)n hoàn (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ki(cid:1223)m soát b(cid:1247)i m(cid:1245)t van kim, van này cho phép m(cid:1245)t l(cid:1133)(cid:1255)ng s(cid:1131)n c(cid:1195)n thi(cid:1219)t (cid:255)i ng(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1263) súng phun v(cid:1221) l(cid:1189)i c(cid:1241)ng hút c(cid:1259)a b(cid:1131)m. Khi súng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c kh(cid:1251)i (cid:255)(cid:1245)ng (cid:255)(cid:1223) phun s(cid:1131)n thì b(cid:1131)m t(cid:1269) (cid:255)(cid:1245)ng t(cid:259)ng t(cid:1237)c vì v(cid:1201)y duy trì (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c áp su(cid:1193)t không (cid:255)(cid:1241)i trong h(cid:1227) th(cid:1237)ng. S(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c gia nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1223) gi(cid:1191)m (cid:255)(cid:1245) (cid:255)(cid:1211)c và thúc (cid:255)(cid:1197)y s(cid:1269) phân tán. Nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ki(cid:1223)m soát t(cid:1269) (cid:255)(cid:1245)ng. H(cid:1227) th(cid:1237)ng có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c làm s(cid:1189)ch b(cid:1205)ng cách l(cid:1193)y que xiphông t(cid:1263) b(cid:1245) ph(cid:1201)n cung c(cid:1193)p s(cid:1131)n và (cid:255)(cid:1211)c nó vào thùng dung môi ((cid:1237)ng hút s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nhúng vào thùng dung môi), dung môi s(cid:1217) thay th(cid:1219) s(cid:1131)n trong h(cid:1227) th(cid:1237)ng và s(cid:1131)n có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c lo(cid:1189)i b(cid:1235) nh(cid:1249) van tháo.
S(cid:1269) phân tán c(cid:1259)a s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1189)o ra b(cid:1251)i áp l(cid:1269)c và nhi(cid:1227)t. Aïp l(cid:1269)c cao s(cid:1217) t(cid:1189)o l(cid:1269)c (cid:255)(cid:1197)y s(cid:1131)n l(cid:1235)ng qua vòi súng v(cid:1247)i t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) cao h(cid:1131)n t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) t(cid:1247)i h(cid:1189)n c(cid:1259)a ch(cid:1193)t l(cid:1235)ng vì v(cid:1201)y nó s(cid:1217) b(cid:1231) v(cid:1251) thành nh(cid:1267)ng gi(cid:1233)t nh(cid:1235). Thông th(cid:1133)(cid:1249)ng v(cid:1201)n t(cid:1237)c không (cid:255)(cid:1259) l(cid:1247)n so v(cid:1247)i (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t c(cid:1259)a ch(cid:1193)t l(cid:1235)ng (cid:255)(cid:1223) t(cid:1189)o ra các gi(cid:1233)t nh(cid:1235) c(cid:1195)n thi(cid:1219)t nh(cid:1205)m t(cid:1189)o b(cid:1221) m(cid:1211)t b(cid:1205)ng ph(cid:1207)ng nên nhi(cid:1227)t s(cid:1217) h(cid:1241) tr(cid:1255) v(cid:1193)n (cid:255)(cid:1221) này theo 2 cách: gi(cid:1191)m (cid:255)(cid:1245) (cid:255)(cid:1211)c và t(cid:259)ng áp su(cid:1193)t h(cid:1131)i c(cid:1259)a dung môi. Súng phun có th(cid:1223) v(cid:1201)n hành b(cid:1205)ng tay ho(cid:1211)c t(cid:1269) (cid:255)(cid:1245)ng. Hãng Gray (cid:255)ã (cid:255)(cid:1133)a ra thi(cid:1219)t b(cid:1231) cho s(cid:1131)n phun áp l(cid:1269)c cao không c(cid:1195)n nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) cao vì áp su(cid:1193)t l(cid:1235)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1189)o ra r(cid:1193)t cao và (cid:255)(cid:1195)u vòi phun nh(cid:1235). Aïp su(cid:1193)t cao (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1189)o ra b(cid:1251)i m(cid:1245)t b(cid:1131)m (cid:255)(cid:1211)c bi(cid:1227)t, có th(cid:1223) t(cid:1189)o ra áp su(cid:1193)t l(cid:1247)n g(cid:1193)p 20 l(cid:1195)n so v(cid:1247)i áp su(cid:1193)t th(cid:1133)(cid:1249)ng, nó c(cid:1195)n không khí cung c(cid:1193)p (cid:1251) áp l(cid:1269)c lên (cid:255)(cid:1219)n 100 psi. s(cid:1265) d(cid:1257)ng không khí (cid:1251) áp l(cid:1269)c 80 psi, b(cid:1131)m s(cid:1217) t(cid:1189)o ra áp l(cid:1269)c 1600 psi t(cid:1189)i vòi phun (cid:255)(cid:1223) phân tán s(cid:1131)n.
Công ty Cleanola c(cid:458)ng (cid:255)(cid:1133)a ra máy phun s(cid:1131)n d(cid:1269)a trên nguyên t(cid:1203)c ho(cid:1189)t (cid:255)(cid:1245)ng không có không khí (cid:255)(cid:1223) s(cid:1131)n m(cid:1211)t ngoài c(cid:1259)a (cid:1237)ng. Máy (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c trang b(cid:1231) m(cid:1245)t b(cid:1131)m n(cid:1189)p li(cid:1227)u, b(cid:1245) gia nhi(cid:1227)t và m(cid:1245)t b(cid:1245) thu h(cid:1239)i h(cid:1131)i (cid:255)(cid:1223) thu h(cid:1239)i các ph(cid:1195)n bay h(cid:1131)i (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ng(cid:1133)ng t(cid:1257) t(cid:1263) s(cid:1131)n (dung môi). M(cid:1245)t b(cid:1245) pin (cid:1251) pin (cid:1251) (cid:255)(cid:1195)u vòi phun s(cid:1217) kh(cid:1251)i (cid:255)(cid:1245)ng t(cid:1269) (cid:255)(cid:1245)ng khi (cid:1237)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1209)n sàng (cid:1251) v(cid:1231) trí phun. Máy có th(cid:1223) s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) phun t(cid:1193)t c(cid:1191) các lo(cid:1189)i (cid:1237)ng thông th(cid:1133)(cid:1249)ng v(cid:1247)i t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) s(cid:1131)n nhanh. Máy (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c trang b(cid:1231) (cid:255)(cid:1223) di chuy(cid:1223)n trên m(cid:1245)t (cid:255)(cid:1133)(cid:1249)ng ray (cid:255)(cid:1223) s(cid:1131)n các (cid:1237)ng (cid:255)ang ho(cid:1189)t (cid:255)(cid:1245)ng trên dây chuy(cid:1221)n ho(cid:1211)c (cid:255)ã (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c thoá ra. Phun nóng (hot spraying application) Quá trình phun nóng hi(cid:1227)n nay (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng cho nhi(cid:1221)u v(cid:1201)t li(cid:1227)u phun khác nhau. Các thi(cid:1219)t b(cid:1231) c(cid:1259)a các hãng s(cid:1191)n xu(cid:1193)t ch(cid:1229) khác nhau v(cid:1221) ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp gia nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) cho s(cid:1131)n. T(cid:1193)t c(cid:1191) các các lo(cid:1189)i thi(cid:1219)t b(cid:1231) (cid:255)(cid:1221)u (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c trang b(cid:1231) máy (cid:255)i(cid:1221)u nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1223) tránh hi(cid:1227)n t(cid:1133)(cid:1255)ng quá nhi(cid:1227)t. Trong (cid:255)a s(cid:1237) tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) c(cid:1259)a v(cid:1201)t l(cid:1231)e s(cid:1131)n (cid:1251) súng phun 140 - 160oF nh(cid:1133)ng m(cid:1245)t s(cid:1237) ng(cid:1133)(cid:1249)i v(cid:1201)n hành thì thích phun (cid:1251) nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) 100 - 1200F. Nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) cao h(cid:1131)n th(cid:1133)(cid:1249)ng s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) phun các lo(cid:1189)i s(cid:1131)n có hàm l(cid:1133)(cid:1255)ng r(cid:1203)n cao nh(cid:1133)ng nó c(cid:458)ng gây ra nguy c(cid:1131) "phun khô" làm tính ch(cid:1193)t ch(cid:1191)y không t(cid:1237)t ( do nhi(cid:1227)t d(cid:1245) cao quá thì trên (cid:255)(cid:1133)(cid:1249)ng d(cid:1199)n (cid:255)(cid:1219)n b(cid:1221) m(cid:1211)t v(cid:1201)t li(cid:1227)u ph(cid:1195)n l(cid:1247)n dung môi bay h(cid:1131)i)
69
Quá trình phun nóng s(cid:1217) cho k(cid:1219)t qu(cid:1191) t(cid:1237)t (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i các s(cid:1131)n có ch(cid:1261)a ch(cid:1193)t t(cid:1189)o màng có tr(cid:1233)ng l(cid:1133)(cid:1255)ng phân t(cid:1265) cao (coating based on high polymer film former). Nh(cid:1267)ng lo(cid:1189)i s(cid:1131)n nh(cid:1133) v(cid:1201)y th(cid:1133)(cid:1249)ng ch(cid:1261)a hàm l(cid:1133)(cid:1255)ng r(cid:1203)n th(cid:1193)p và c(cid:1195)n các dung môi t(cid:1133)(cid:1131)ng (cid:255)(cid:1237)i (cid:255)(cid:1203)t. Gia nhi(cid:1227)t s(cid:1131)n làm gi(cid:1191)m (cid:255)(cid:1245) (cid:255)(cid:1211)t c(cid:1259)a nó vì v(cid:1201)y có th(cid:1223) phun v(cid:1247)i hàm l(cid:1133)(cid:1255)ng r(cid:1203)n cao h(cid:1131)n. Nh(cid:1133) v(cid:1201)y có th(cid:1223) ti(cid:1219)t ki(cid:1227)m (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c m(cid:1245)t n(cid:1265)a dung môi.
Phun 2 c(cid:1193)u t(cid:1265) Các lo(cid:1189)i s(cid:1131)n ch(cid:1261)a các nh(cid:1269)a nh(cid:1133) Epoxy thì c(cid:1195)n ph(cid:1191)i thêm ch(cid:1193)t xúc tác ngay tr(cid:1133)(cid:1247)c khi s(cid:1265) d(cid:1257)ng. Do (cid:255)ó ng(cid:1133)(cid:1249)i ta thi(cid:1219)t k(cid:1219) thi(cid:1219)t b(cid:1231) tr(cid:1245)n s(cid:1131)n và ch(cid:1193)t xúc tác b(cid:1231) (cid:255)ông. Nói chung sau khi các thông s(cid:1237) áp su(cid:1193)t và t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) dòng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c thi(cid:1219)t l(cid:1201)p thì thi(cid:1219)t b(cid:1231) này ho(cid:1189)t (cid:255)(cid:1245)ng gi(cid:1237)ng nh(cid:1133) súng phun bình th(cid:1133)(cid:1249)ng.
Thi(cid:1219)t b(cid:1231) phun 2 c(cid:1193)u t(cid:1265) không dùng khí c(cid:1259)a hãng A Gusmer nh(cid:1133) sau: Hai c(cid:1193)u t(cid:1265) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c b(cid:1131)m qua hai (cid:1237)ng m(cid:1221)m riêng bi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1223) sóng phun. Chúng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c tr(cid:1245)n s(cid:1131) b(cid:1245) trong súng tr(cid:1133)(cid:1247)c khi (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c phân tán b(cid:1251)i áp l(cid:1269)c. Không khí nén không (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng cho quá trình phân tán do v(cid:1201)y có r(cid:1193)t ít overspray. Súng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c thi(cid:1219)t k(cid:1219) có thi(cid:1219)t b(cid:1231) làm s(cid:1189)ch (cid:255)(cid:1223) tránh hi(cid:1227)n t(cid:1133)(cid:1255)ng (cid:255)óng r(cid:1203)n trong súng
Thi(cid:1219)t b(cid:1231) có th(cid:1223) phun dung d(cid:1231)ch ho(cid:1211)c ch(cid:1193)t l(cid:1235)ng 100% không bay h(cid:1131)i. (cid:264)(cid:1245) (cid:255)(cid:1211)t c(cid:1259)a v(cid:1201)t li(cid:1227)u (cid:255)(cid:1269)(cid:1131)c phun ph(cid:1257) thu(cid:1245)c không nhi(cid:1221)u vào (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t cu(cid:1197) chúng ho(cid:1211)c kh(cid:1191) n(cid:259)ng t(cid:1189)o thixotropy. N(cid:1219)u (cid:255)ó là (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t th(cid:1201)t thì nó có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c phun (cid:1251) (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t 50s ((cid:255)o trên c(cid:1237)c ford, s(cid:1237) 4) t(cid:1189)i nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) phun. Nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) phun có th(cid:1223) thay (cid:255)(cid:1241) t(cid:1263) nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) phòng (cid:255)(cid:1219)n 2500F, áp su(cid:1193)t thay (cid:255)(cid:1241)i t(cid:1263) 100 - 500 Psi. Thi(cid:1219)t b(cid:1231) r(cid:1193)t tích h(cid:1255)p (cid:255)(cid:1223) phun Epoxy, UPE, Uretan và làm gi(cid:1191)m m(cid:1189)nh overspray và (cid:255)(cid:1245)c h(cid:1189)i. III. (cid:1132)ïng d(cid:1257)ng Aerosol:
V(cid:1201)t li(cid:1227)u s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ch(cid:1261)a trong các thùng áp su(cid:1193)t g(cid:1233)i là Aerosol. Trong (cid:255)a s(cid:1237) các tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p áp su(cid:1193)t (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1189)o ra do florua cacbon nh(cid:1133) CFCl3 ( tr(cid:1263) Cloflometan) và CCl2F2 . H(cid:1243)n 2 h(cid:1255)p c(cid:1193)u t(cid:1265) này là khí (cid:1251) (cid:255)i(cid:1221)u ki(cid:1227)n nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) và áp su(cid:1193)t th(cid:1133)(cid:1249)ng nh(cid:1133)ng có th(cid:1223) b(cid:1231) hoá l(cid:1235)ng và dùng (cid:1251) d(cid:1189)ng l(cid:1235)ng v(cid:1247)i s(cid:1131)n trong các thùng áp su(cid:1193)t (cid:255)(cid:1223) (cid:255)(cid:1197)y và phân tán s(cid:1131)n. Khi h(cid:1243)n h(cid:1255)p s(cid:1131)n và tác nhân (cid:255)(cid:1197)y r(cid:1249)i kh(cid:1235)i thùng ch(cid:1261)a thì s(cid:1269) bay h(cid:1131)i nhanh chóng c(cid:1259)a tác nhân (cid:255)(cid:1197)y s(cid:1217) phân tán s(cid:1131)n.
(cid:1132)u (cid:255)i(cid:1223)m duy nh(cid:1193)t c(cid:1259)a s(cid:1131)n aerosol là ti(cid:1227)n l(cid:1255)i, nh(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)i(cid:1223)m n(cid:1241)i b(cid:1201)t c(cid:1259)a nó là giá thành trên m(cid:1245)t (cid:255)(cid:1131)n v(cid:1231) di(cid:1227)n tích cao. S(cid:1131)n có th(cid:1223) dùng (cid:255)(cid:1131)n gi(cid:1191)n b(cid:1205)ng cách (cid:1193)n nút trên thùng ch(cid:1261)a mà không c(cid:1195)n ch(cid:1241)i quét hay các thi(cid:1219)t b(cid:1231) khác (cid:255)(cid:1223) làm s(cid:1189)ch sau khi s(cid:1265) d(cid:1257)ng. Tuy nhiên trong nhi(cid:1221)u tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p tác nhân (cid:255)(cid:1197)y và s(cid:1131)n chi(cid:1219)m th(cid:1223) tích g(cid:1195)n b(cid:1205)ng nhau trong thùng ch(cid:1261)a, do (cid:255)ó di(cid:1227)n tích (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)cph(cid:1259) r(cid:1193)t ít so v(cid:1247)i th(cid:1223) tích c(cid:1259)a thi(cid:1219)t b(cid:1231) ch(cid:1261)a. M(cid:1211)t dù không có l(cid:1255)i v(cid:1221) kinh t(cid:1219) nh(cid:1133)ng s(cid:1131)n Aerosol thích h(cid:1255)p cho nhi(cid:1221)u tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p : ví d(cid:1257) dùng (cid:255)(cid:1223) s(cid:1131)n nh(cid:1267)ng ch(cid:1243) b(cid:1231) phá h(cid:1235)ng trên g(cid:1243) ho(cid:1211)c kim lo(cid:1189)i trong khi s(cid:1265) d(cid:1257)ng ho(cid:1211)c v(cid:1201)n chuy(cid:1223)n nh(cid:1133) các máy bán th(cid:1269)c ph(cid:1197)m t(cid:1269) (cid:255)(cid:1245)ng, các thi(cid:1219)t b(cid:1231) v(cid:259)n phòng. S(cid:1131)n aerosol có th(cid:1223) thay th(cid:1219) cho các can (thùng) s(cid:1131)n nh(cid:1235) bán trong các c(cid:1265)a hàng. S(cid:1269) thay th(cid:1219) này d(cid:1269)a trên quan ni(cid:1227)m d(cid:1225) s(cid:1265) d(cid:1257)ng quan tr(cid:1233)ng h(cid:1131)n giá thành ( vì s(cid:1237) l(cid:1133)(cid:1255)ng nh(cid:1235) nên không (cid:255)áng k(cid:1223)). IV. Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp nhúng:
Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp nhúng là ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp (cid:255)(cid:1131)n gi(cid:1191)n nh(cid:1193)t trong gia công màng s(cid:1131)n. Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng r(cid:1245)ng rãi (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i s(cid:1131)n lót (l(cid:1247)p s(cid:1131)n lót) vì (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i s(cid:1131)n này (cid:255)(cid:1245) dày và tính ch(cid:1193)t không quan tr(cid:1233)ng. Nó (cid:255)(cid:1211)c bi(cid:1227)t h(cid:1267)u d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i v(cid:1201)t li(cid:1227)u thép nh(cid:1133) thân ô tô và các d(cid:1257)ng c(cid:1257) trang trí n(cid:1245)i th(cid:1193)t b(cid:1205)ng kim la(cid:1233)i mà các d(cid:1257)ng c(cid:1257) này c(cid:1195)n ch(cid:1237)ng (cid:259)n mòn c(cid:1191) b(cid:1221) m(cid:1211)t bên trong l(cid:1199)n bên ngoài. Nh(cid:1267)ng tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p nh(cid:1133) v(cid:1201)y thì b(cid:1221) m(cid:1211)t bên trong không c(cid:1195)n l(cid:1247)p s(cid:1131)n hoàn thi(cid:1227)n. Trong tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p v(cid:1201)n hành quy mô nh(cid:1235) các chi ti(cid:1219)t có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nhúng b(cid:1205)ng tay và treo lên giá (cid:255)(cid:1223) s(cid:1131)n th(cid:1263)a nh(cid:1235) (cid:255)i và khô. N(cid:1219)u quy mô l(cid:1247)n có th(cid:1223) th(cid:1269)c hi(cid:1227)n nhúng và l(cid:1193)y ra trên h(cid:1227) th(cid:1237)ng b(cid:259)ng chuy(cid:1221)n.
70
T(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) rút v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n ra kh(cid:1235)i thùng s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c xác (cid:255)(cid:1231)nh b(cid:1247)i t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) c(cid:1259)a b(cid:259)ng chuy(cid:1221)n và góc nghiêng c(cid:1259)a ph(cid:1133)(cid:1131)ng rút ra so v(cid:1247)i ph(cid:1133)(cid:1131)ng th(cid:1207)ng (cid:255)(cid:1261)ng. V(cid:1247)i t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) bình th(cid:1133)(cid:1249)ng thì chi(cid:1221)u dày c(cid:1259)a l(cid:1247)p s(cid:1131)n kông (cid:255)(cid:1239)ng nh(cid:1193)t vì t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) này nhanh h(cid:1131)n t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) mà t(cid:1189)i (cid:255)ó s(cid:1131)n (cid:255)ông c(cid:1261)ng ho(cid:1211)c ng(cid:1263)ng ch(cid:1191)y. (cid:264)(cid:1223) màng s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1189)t (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)(cid:1245) (cid:255)(cid:1239)ng nh(cid:1193)t thì t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) rút ra kho(cid:1191)ng 2 ( 4 inch/ phút nh(cid:1133)ng t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) này l(cid:1189)i r(cid:1193)t ch(cid:1201)m so v(cid:1247)i (cid:255)a s(cid:1237) các b(cid:259)ng chuy(cid:1221)n và n(cid:1219)u góc nghiêng c(cid:1259)a thùng (cid:255)(cid:1259) l(cid:1247)n thì thùng ph(cid:1191)i dài h(cid:1131)n r(cid:1193)t nhi(cid:1221)u so v(cid:1247)i l(cid:1133)(cid:1255)ng s(cid:1131)n c(cid:1195)n (cid:255)(cid:1223) s(cid:1131)n v(cid:1201)t li(cid:1227)u
M(cid:1245)t trong nh(cid:1267)ng nh(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)i(cid:1223)m c(cid:1259)a s(cid:1131)n nhúng các v(cid:1201)t li(cid:1227)u l(cid:1247)n là s(cid:1269) d(cid:1133) th(cid:1263)a m(cid:1245)t l(cid:1133)(cid:1255)ng l(cid:1247)n s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1223) làm (cid:255)(cid:1195)y thùng. Các thùng s(cid:1131)n l(cid:1247)n c(cid:458)ng gây nguy c(cid:1131) cháy l(cid:1247)n. Vì v(cid:1201)y s(cid:1131)n nh(cid:458) th(cid:1133)(cid:1131)ng trong n(cid:1133)(cid:1247)c và s(cid:1131)n n(cid:1133)(cid:1247)c th(cid:1133)(cid:1249)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng theo ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này.
Do các lo(cid:1189)i s(cid:1131)n nhúng th(cid:1133)(cid:1249)ng là lo(cid:1189)i Oxy hoá (khô nh(cid:1249) Oxy hoá) nên chúng có xu h(cid:1133)(cid:1247)ng t(cid:259)ng (cid:255)(cid:1245) (cid:255)(cid:1211)c do quá trình Oxy hoá xãy ra (cid:1251) di(cid:1227)n tích ti(cid:1219)p xúc v(cid:1247)i không khí và (cid:1251) vùng nhúng và ruút ra c(cid:1259)a v(cid:1189)t li(cid:1227)u khi s(cid:1131)n. Vì v(cid:1201)y, (cid:255)(cid:1245)(cid:3)(cid:1241)n (cid:255)(cid:1231)nh c(cid:1259)a s(cid:1131)n trong khi s(cid:1265) d(cid:1257)ng là m(cid:1245)t v(cid:1193)n (cid:255)(cid:1221) c(cid:1195)n chú ý, th(cid:1189)m chí khhi không (cid:255)(cid:1189)t tiêu chu(cid:1197)n thì toàn b(cid:1245) l(cid:1133)(cid:1255)ng s(cid:1131)n có th(cid:1223) b(cid:1231) lo(cid:1189)i b(cid:1235).
T(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) ch(cid:1191)y c(cid:1259)a s(cid:1131)n có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c ki(cid:1223)m soát b(cid:1205)ng m(cid:1245)t s(cid:1237) dung môi bay h(cid:1131)i và (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t c(cid:1259)a s(cid:1131)n. Do (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t càng th(cid:1193)p thì hi(cid:1227)n t(cid:1133)(cid:1255)ng ch(cid:1191)y càng m(cid:1189)nh nên dung môi ph(cid:1191)i có (cid:255)(cid:1245) bay h(cid:1131)i (cid:255)(cid:1259) l(cid:1247)n (cid:255)(cid:1223) (cid:255)(cid:1191)m b(cid:1191)o (cid:255)(cid:1245) dày c(cid:1259)a l(cid:1247)p s(cid:1131)n. Th(cid:1133)(cid:1249)ng, luôn có s(cid:1269) ch(cid:1191)y x(cid:1191)y ra sau khi rút v(cid:1201)t li(cid:1227)u c(cid:1195)n s(cid:1131)n ra và dòng ch(cid:1191)y này t(cid:1189)o thành các gi(cid:1233)t ho(cid:1211)c ch(cid:1241) h(cid:1241)ng (tear) (cid:1251) ph(cid:1195)n d(cid:1133)(cid:1247)i c(cid:1259)a thanh v(cid:1201)t li(cid:1227)u, (cid:255)i(cid:1221)u này làm (cid:1191)nh h(cid:1133)(cid:1251)ng (cid:255)(cid:1219)n s(cid:1191)n ph(cid:1197)m. Các l(cid:1241) h(cid:1241)ng có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c lo(cid:1189)i b(cid:1235) b(cid:1205)ng t(cid:1229)nh (cid:255)i(cid:1227)n gi(cid:1237)ng nh(cid:1133) trong s(cid:1131)n t(cid:1229)nh (cid:255)i(cid:1227)n. Vi(cid:1227)c lo(cid:1189)i b(cid:1235) các l(cid:1241) này c(cid:1195)n c(cid:1197)n th(cid:1201)n v(cid:1247)i các lo(cid:1189)i s(cid:1131)n s(cid:1193)y nóng vì n(cid:1219)u các l(cid:1241) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c lo(cid:1189)i b(cid:1235) tr(cid:1133)(cid:1247)c khi v(cid:1201)t li(cid:1227)u nhúng (cid:255)i vào vùng nhi(cid:1227)t thì các l(cid:1241) có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1189)o ra tr(cid:1251) l(cid:1189)i vì s(cid:1269) ch(cid:1191)y x(cid:1191)y ra do nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) c(cid:1259)a s(cid:1131)n t(cid:259)ng lên nh(cid:1133)ng ch(cid:1133)a k(cid:1231)p (cid:255)óng r(cid:1203)n.
M(cid:1245)t ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp s(cid:1131)n nhúng s(cid:1265) d(cid:1257)ng h(cid:1227) th(cid:1237)ng kín dung môi Tricloroethylene (cid:255)ã (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c mô t(cid:1191)(cid:3) (cid:1251) ph(cid:1195)n (cid:255)(cid:1195)u c(cid:1259)a ch(cid:1133)(cid:1131)ng này. V(cid:1201)t c(cid:1193)n(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c gia nhi(cid:1227)t t(cid:1263) công (cid:255)o(cid:1189)n làm s(cid:1189)ch, s(cid:1131)n c(cid:458)ng nóng; vì v(cid:1201)y t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) bay h(cid:1131)i c(cid:1259)a dung môi h(cid:1195)u nh(cid:1133) b(cid:1205)ng v(cid:1247)i t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) rút v(cid:1201)t ra nên màng s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1239)ng nh(cid:1193)t h(cid:1131)n và ít xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n tears.
M(cid:1245)t ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp s(cid:1131)n nhúng khác c(cid:1191)i ti(cid:1219)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1265) d(cid:1257)ng v(cid:1247)i m(cid:1245)t s(cid:1237) lo(cid:1189)i s(cid:1131)n Vinyl. Các dung d(cid:1231)ch nh(cid:1269)a này thay (cid:255)(cid:1241)i t(cid:1263) giai (cid:255)o(cid:1189)n ch(cid:1191)y t(cid:1269) do sang d(cid:1189)ng gel không ch(cid:1191)y r(cid:1193)t nhanh do nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) thay (cid:255)(cid:1241)i và do s(cid:1269) bay h(cid:1131)i c(cid:1259)a m(cid:1245)t l(cid:1133)(cid:1255)ng dung môi t(cid:1133)(cid:1131)ng (cid:255)(cid:1237)i nh(cid:1235). N(cid:1219)u v(cid:1201)t (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c gia nhi(cid:1227)t tr(cid:1133)(cid:1247)c khi nhúng, m(cid:1245)t ít dung môi s(cid:1217) bay h(cid:1131)i nhanh chóng khi rút ra và màng s(cid:1131)n chuy(cid:1223)n sang tr(cid:1189)ng thái gel không ch(cid:1191)y. V(cid:1247)i cách này có th(cid:1223) s(cid:1265) d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1223) nhúng s(cid:1131)n n(cid:1211)ng mà không có s(cid:1269) lún (sag) ho(cid:1211)c tear trong v(cid:1201)n hành nhúng (cid:255)(cid:1131)n (nhúng m(cid:1245)t l(cid:1195)n).
S(cid:1131)n nhúng các nh(cid:1269)a Vinyl có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c h(cid:1241) tr(cid:1255) b(cid:1205)ng cách gia nhi(cid:1227)t v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n (cid:255)(cid:1219)n m(cid:1245)t nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) nào (cid:255)(cid:1237) ph(cid:1257) thu(cid:1245)c vào kh(cid:1237)i l(cid:1133)(cid:1255)ng c(cid:1259)a kim lo(cid:1189)i trong v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n và
71
chi(cid:1221)u dày c(cid:1259)a màng s(cid:1131)n c(cid:1195)n s(cid:1131)n. V(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c nhúng và rút ra v(cid:1247)i m(cid:1245)t t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) mà t(cid:1189)i (cid:255)ó nh(cid:1269)a b(cid:1231) gel hoá l(cid:1201)p t(cid:1261)c sau khi rút ra và s(cid:1269) ch(cid:1191)y b(cid:1231) d(cid:1263)ng. Nh(cid:1269)a sau (cid:255)ó (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c gia nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1223) làm nóng ch(cid:1191)y các h(cid:1189)t nh(cid:1269)a to(cid:1189) màng liên t(cid:1257)c.
M(cid:1245)t ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp c(cid:1191)i ti(cid:1219)n khác c(cid:1259)a s(cid:1131)n nhúng là (cid:1261)ng d(cid:1257)ng t(cid:1195)ng sôi. Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c (cid:1261)ng d(cid:1257)ng r(cid:1245)ng rãi (cid:1251) châu Âu và (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c phát tri(cid:1223)n b(cid:1251)i các công ty nh(cid:1133) Polymer Processes, Incorporated. Quá trình c(cid:1195)n v(cid:1201)t li(cid:1227)u s(cid:1131)n (cid:1251) d(cid:1189)ng b(cid:1245)t có kích th(cid:1133)(cid:1247)c nh(cid:1235). Không khí nén ho(cid:1211)c khí nén bên trong (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c th(cid:1241)i xuyên qua l(cid:1247)p v(cid:1201)t li(cid:1227)u b(cid:1245)t (cid:255)(cid:1223) chuy(cid:1223)n chúng sang (cid:255)i(cid:1221)u ki(cid:1227)n t(cid:1195)ng sôi. V(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c gia nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1219)n nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) xác (cid:255)(cid:1231)nh và nhúng vào vùng t(cid:1195)ng sôi. V(cid:1201)t li(cid:1227)u s(cid:1131)n s(cid:1217) dính lên kim lo(cid:1189)i nóng và sau khi rút ra s(cid:1131)n s(cid:1217) khô do làm l(cid:1189)nh ho(cid:1211)c có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c (cid:255)óng r(cid:1203)n b(cid:1247)i các ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp thông th(cid:1133)(cid:1249)ng khác.
Chi(cid:1221)u dày c(cid:1259)a màng s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c quiy(cid:1219)t (cid:255)(cid:1231)nh b(cid:1251)i nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) c(cid:1259)a v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n và t(cid:1273) l(cid:1227) gi(cid:1267)a kh(cid:1237)i l(cid:1133)(cid:1255)ng và b(cid:1221) m(cid:1211)t c(cid:1259)a kim lo(cid:1189)i và c(cid:458)ng b(cid:1251)i th(cid:1249)i gian nhùng trong vùng t(cid:1195)ng sôi. Ph(cid:1133)(cid:1131)ng pháp này (cid:255)(cid:1211)c bi(cid:1227)t h(cid:1267)u d(cid:1257)ng (cid:255)(cid:1237)i v(cid:1247)i các nh(cid:1269)a nhi(cid:1227)t d(cid:1215)o nh(cid:1133) các nh(cid:1269)a vinyl, PE, nylon và các Polymer khác. Neúu kh(cid:1237)ng ch(cid:1219) (cid:255)i(cid:1221)u ki(cid:1227)n s(cid:1131)n t(cid:1237)t s(cid:1217) không có s(cid:1269) ch(cid:1191)y x(cid:1191)y ra sau khi rút ra và màng s(cid:1131)n có th(cid:1223) khô ngay sau khi làm l(cid:1189)nh (cid:255)(cid:1219)n nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) th(cid:1133)(cid:1249)ng. V. các khuy(cid:1219)t t(cid:1201)t trên màng s(cid:1131)n:
Vai trò c(cid:1259)a màng s(cid:1131)n là : b(cid:1191)o v(cid:1227) v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n và t(cid:1189)o v(cid:1217) m(cid:1275) quan. (cid:264)(cid:1223) có (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c hi(cid:1227)u qu(cid:1191) t(cid:1237)i (cid:255)a c(cid:1195)n ph(cid:1191)i lo(cid:1189)i b(cid:1235) các khuy(cid:1219)t t(cid:1201)t có th(cid:1223)(cid:3)(cid:1191)nh h(cid:1133)(cid:1251)ng x(cid:1193)u. B(cid:1191)ng d(cid:1133)(cid:1247)i (cid:255)ây nêu ra m(cid:1245)t s(cid:1237) khuy(cid:1219)t t(cid:1201)t có th(cid:1223) xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n khi s(cid:1265) d(cid:1257)ng s(cid:1131)n. Trong (cid:255)a s(cid:1237) tr(cid:1133)(cid:1249)ng h(cid:1255)p nh(cid:1267)ng khuy(cid:1219)t t(cid:1201)t này có th(cid:1223) b(cid:1231) lo(cid:1189)i b(cid:1235) n(cid:1219)u chon (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c dung môi thích h(cid:1255)p. Khuy(cid:1219)t t(cid:1201)t Air entrapment
Bénard cells (ô becna)
Blistering (ph(cid:1239)ng r(cid:1245)p)
Blooming (s(cid:1269) phai màu)
Blushing (s(cid:1269) (cid:255)(cid:1257)c màng s(cid:1131)n)
Chalking (hoá ph(cid:1193)n) (cid:264)(cid:1231)nh ngh(cid:429)a Không khí có th(cid:1223) b(cid:1231) gi(cid:1267) l(cid:1189)i trong màng s(cid:1131)n khi dung môi b(cid:1231) m(cid:1193)t nhanh, (cid:255)óng r(cid:1203)n nhanh ho(cid:1211)c (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t ban (cid:255)(cid:1195)u c(cid:1259)a s(cid:1131)n cao. V(cid:1193)n (cid:255)(cid:1221) này có th(cid:1223) gi(cid:1191)i quy(cid:1219)t b(cid:1205)ng cách thêm ít dung môi bay h(cid:1131)i ho(cid:1211)c ch(cid:1193)t phá b(cid:1233)t Là các ôn 6 c(cid:1189)nh (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c hình thành do nh(cid:1267)ng ki(cid:1223)u xoáy tu(cid:1195)n hoàn các ki(cid:1223)u tu(cid:1195)n hoàn này (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c t(cid:1189)o ra do dung môi bay h(cid:1131)i. S(cid:1269) c(cid:1195)n b(cid:1205)ng dung môi kém (khi dung môi bay h(cid:1131)i v(cid:1247)i t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) khác nhau có th(cid:1223) s(cid:1217) tách pha), s(cid:1269) khác nhau v(cid:1221) t(cid:1273) tr(cid:1233)ng, nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) và s(cid:1261)c c(cid:259)ng b(cid:1221) m(cid:1211)t là các nguyên nhân. Các bong bóng do các gi(cid:1233)t n(cid:1133)(cid:1247)c b(cid:1231) h(cid:1193)p ph(cid:1257) b(cid:1251)i màng s(cid:1131)n ho(cid:1211)c l(cid:1197)n trong s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c hình thành trong quá trình ph(cid:1131)i ho(cid:1211)c nhúng S(cid:1269) hình thành m(cid:1245)t l(cid:1247)p m(cid:1235)ng, m(cid:1249) trên b(cid:1221) m(cid:1211)t màng s(cid:1131)n gi(cid:1237)ng nh(cid:1133) d(cid:1195)u ho(cid:1211)c wax. (cid:264)i(cid:1221)u này làm gi(cid:1191)m (cid:255)(cid:1245) bóng và b(cid:1221) m(cid:1211)t màng s(cid:1131)n xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n các ch(cid:1193)m l(cid:1237)m (cid:255)(cid:1237)m. S(cid:1269) hình thành m(cid:1245)t l(cid:1247)p tr(cid:1203)ng m(cid:1249) (cid:255)(cid:1257)c trên ho(cid:1211)c trong màng do s(cid:1269) h(cid:1193)p th(cid:1257)(cid:3) (cid:1197)m trong quá trình khô ho(cid:1211)c (cid:255)óng r(cid:1203)n. Hi(cid:1227)n t(cid:1133)(cid:1255)ng này có th(cid:1223) lo(cid:1189)i b(cid:1235) b(cid:1205)ng cách gi(cid:1191)m (cid:255)(cid:1245)(cid:3) (cid:1197)m t(cid:1133)(cid:1131)ng (cid:255)(cid:1237)i c(cid:1259)a môi tr(cid:1133)(cid:1249)ng và (ho(cid:1211)c) gi(cid:1191)m t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) bay h(cid:1131)i c(cid:1259)a dung môi S(cid:1269) xói mòn oxy hoá c(cid:1259)a l(cid:1247)p s(cid:1131)n khi ch(cid:1231)u tác (cid:255)(cid:1245)ng tr(cid:1261)c ti(cid:1219)p c(cid:1259)a ánh n(cid:1203)ng m(cid:1211)t tr(cid:1249)i.
72
Cissing (
Craters (Các h(cid:1237))
Crawling and dewetting (s(cid:1269) bò và s(cid:1269) không th(cid:1193)m (cid:1133)(cid:1247)t)
Fat edges (m(cid:1201)p rìa) Fish eyes (m(cid:1203)t cá)
Floating (s(cid:1269) n(cid:1241)i)
Flooding (S(cid:1269) l(cid:1203)ng)
Haze (s(cid:1133)(cid:1131)ng mù)
Orange peel (v(cid:1235) cam)
T(cid:1189)o thành b(cid:1221) m(cid:1211)t màu tr(cid:1203)ng có th(cid:1223) (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c washed off Xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n nh(cid:1267)ng di(cid:1227)n tích nh(cid:1235) c(cid:1259)a b(cid:1221) m(cid:1211)t v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n không b(cid:1231) ph(cid:1259) s(cid:1131)n Nh(cid:1267)ng ch(cid:1241) b(cid:1231) lún xu(cid:1237)ng d(cid:1189)ng hình gi(cid:1219)ng trong màng s(cid:1131)n. Có th(cid:1223) do các h(cid:1189)t gel, ch(cid:1193)t b(cid:1197)n, các s(cid:1255)i, silicon không hoà tan, các gi(cid:1233)t d(cid:1195)u. M(cid:1245)t th(cid:1249)i gian ho(cid:1211)c ngay sau khi s(cid:1131)n xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n s(cid:1269) co c(cid:1259)a màng s(cid:1131)n trên b(cid:1221) m(cid:1211)t v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n. Ph(cid:1195)n di(cid:1227)n tích b(cid:1221) m(cid:1211)t b(cid:1231) tr(cid:1237)ng ra do màng s(cid:1131)n co l(cid:1189)i g(cid:1233)i là crawling. S(cid:1131)n tích t(cid:1257)(cid:3)(cid:1251) rìa c(cid:1259)a b(cid:1221) m(cid:1211)t (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1131)n Các Crater mà (cid:1251) tâm c(cid:1259)a nó ch(cid:1261)a vùng s(cid:1131)n (cid:255)(cid:1239)ng nhát d(cid:1133)(cid:1255)c bao quanh b(cid:1251)i ph(cid:1195)n lún xu(cid:1237)ng (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c theo sau b(cid:1251)i m(cid:1245)t (cid:255)(cid:1229)nh. Nguyên nhân là do s(cid:1269) thay (cid:255)(cid:1241)i s(cid:1261)c c(cid:259)ng b(cid:1221) m(cid:1211)t xung quanh h(cid:1189)t b(cid:1257)i và (ho(cid:1211)c) s(cid:1269) nhi(cid:1223)m b(cid:1197)n S(cid:1269) thay (cid:255)(cid:1241)i màu s(cid:1203)c ho(cid:1211)c xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n các v(cid:1219)t m(cid:1249) trên b(cid:1221) m(cid:1211)t s(cid:1131)n sau khi màng s(cid:1131)n hình thành, k(cid:1219)t qu(cid:1191) là màng s(cid:1131)n không (cid:255)(cid:1239)ng nh(cid:1193)t v(cid:1221) màu s(cid:259)c, xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n các s(cid:1233)c ho(cid:1211)c các vùng tròn trên b(cid:1221) m(cid:1211)t. Thông th(cid:1133)(cid:1249)ng nguyên nhân này là do s(cid:1269) tách riêng c(cid:1259)a các lo(cid:1189)i b(cid:1245)t màu làm xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n các vùng màu khác nhau có danûg ô bec na tròn Là s(cid:1269) thay (cid:255)(cid:1241)i (cid:255)(cid:1239)ng nh(cid:1193)t v(cid:1221) màu s(cid:1203)c trên b(cid:1221) m(cid:1211)t c(cid:1259)a màng s(cid:1131)n sau khi (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c s(cid:1131)n. S(cid:1269) khác nhau v(cid:1221) kích th(cid:1133)(cid:1247)c, t(cid:1273) tr(cid:1233)ng, hình d(cid:1189)ng b(cid:1245)t màu ho(cid:1211)c s(cid:1269) keo t(cid:1257) t(cid:1189)o ra các t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) l(cid:1203)ng khác nhau. S(cid:1269) l(cid:1203)ng x(cid:1191)y ra m(cid:1189)nh trong các h(cid:1227) th(cid:1237)ng có (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t th(cid:1193)p, các h(cid:1227) th(cid:1237)ng khô ch(cid:1201)m và màng dày h(cid:1131)n bình th(cid:1133)(cid:1249)ng. Xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n m(cid:1245)t l(cid:1247)p trên b(cid:1221) m(cid:1211)t làm gi(cid:1191)m (cid:255)(cid:1245) bóng bi(cid:1223)u ki(cid:1219)n c(cid:1259)a màng s(cid:1131)n. S(cid:1133)(cid:1131)ng mù có th(cid:1223) do: các ph(cid:1257) gia ch(cid:1133)a (cid:255)(cid:1259) hi(cid:1227)u l(cid:1269)c (sightly incompatible additives), các ch(cid:1193)t này làm thay (cid:255)(cid:1241)i s(cid:1261)c c(cid:259)ng b(cid:1221) m(cid:1211)t (ví d(cid:1257) chát ch(cid:1237)ng t(cid:1189)o b(cid:1233)t, ch(cid:1193)t c(cid:1191)i thi(cid:1227)n ch(cid:1191)y), làm cho b(cid:1221) m(cid:1211)t tr(cid:1251) nên xù xì do s(cid:1269) (cid:255)ông t(cid:1257), các ô bec na li ti... B(cid:1221) m(cid:1211)t c(cid:1259)a màng s(cid:1131)n b(cid:1231) nhô lên và t(cid:1189)o sóng gi(cid:1237)ng nh(cid:1133) v(cid:1235) qu(cid:1191) cam. (cid:264)i(cid:1221)u này có th(cid:1223) do (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t c(cid:1259)a màng cao ng(cid:259)n c(cid:1191)n vi(cid:1227)c t(cid:1189)o s(cid:1269) b(cid:1205)ng ph(cid:1207)ng c(cid:1259)a màng ho(cid:1211)c do s(cid:1261)c c(cid:259)ng b(cid:1221) m(cid:1211)t làm gi(cid:1191)m s(cid:1269) ch(cid:1191)y. Thêm tác nhân ki(cid:1223)m soát ch(cid:1191)y, ho(cid:1211)c dung môi có t(cid:1237)c
73
Peeling (bong, tróc)
Popping (s(cid:1269) n(cid:1261)t n(cid:1215))
Sagging (ch(cid:1191)y xu(cid:1237)ng ho(cid:1211)c ch(cid:1191)y l(cid:1227)ch sang m(cid:1245)t bên)
Telegraphing (
Water spotting
Wrinkling
(cid:255)(cid:1245) bay h(cid:1131)i th(cid:1193)p ho(cid:1211)c trung bình có th(cid:1223) tránh (cid:255)(cid:1133)(cid:1255)c hi(cid:1227)n t(cid:1133)(cid:1255)ng này. M(cid:1193)t (cid:255)(cid:1245) k(cid:1219)t dính do s(cid:1269) tách và cu(cid:1245)n l(cid:1189)i c(cid:1259)a màng s(cid:1131)n Các khuy(cid:1219)t t(cid:1201)t xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n khi dung môi b(cid:1231) gi(cid:1265) thoát ra m(cid:1189)nh t(cid:1263) màng lúc màng dã b(cid:1231) gel. Hi(cid:1227)n t(cid:1133)(cid:1255)ng này có th(cid:1223) t(cid:1189)o thành các h(cid:1237), crater, lúm (cid:255)(cid:1239)ng ti(cid:1221)n. S(cid:1269) n(cid:1261)t n(cid:1215) do dung môi có th(cid:1223) lo(cid:1189)i b(cid:1235) b(cid:1205)ng cách t(cid:259)ng th(cid:1249)i gian khô b(cid:1221) m(cid:1211)t, ch(cid:1233)n dung môi có (cid:255)(cid:1245) bay h(cid:1131)i ch(cid:1201)m h(cid:1131)n, t(cid:1241) ch(cid:1261)c l(cid:1189)i vi(cid:1227)c gia nhi(cid:1227)t, ho(cid:1211)c làm gi(cid:1191)m t(cid:1237)c (cid:255)(cid:1245) (cid:255)óng r(cid:1203)n c(cid:1259)a s(cid:1131)n S(cid:1131)n b(cid:1231) ch(cid:1191)y xu(cid:1237)ng v(cid:1231) trí th(cid:1193)p h(cid:1131)n do tr(cid:1233)ng l(cid:1269)c. (cid:264)i(cid:1221)u này có th(cid:1223) x(cid:1191)y ra khi s(cid:1131)n và s(cid:1265) d(cid:1257)ng s(cid:1131)n có (cid:255)(cid:1245) nh(cid:1247)t th(cid:1193)p Là s(cid:1269) xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n các khuy(cid:1219)t t(cid:1201)t trên b(cid:1221) m(cid:1211)t và khuy(cid:1219)t t(cid:1201)t v(cid:1221) c(cid:1193)u trúc c(cid:1259)a v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n bên trong màng s(cid:1131)n (cid:255)ã (cid:255)óng r(cid:1203)n. Nguyên nhân thông th(cid:1133)(cid:1249)ng là do gradient s(cid:1261)c c(cid:259)ng b(cid:1221) m(cid:1211)t t(cid:259)ng lên do gradient nhi(cid:1227)t (cid:255)(cid:1245) ho(cid:1211)c n(cid:1239)ng (cid:255)(cid:1245) trên v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n. Có th(cid:1223) làm gi(cid:1191)m hi(cid:1227)n t(cid:1133)(cid:1255)ng này b(cid:1205)ng cách s(cid:1265) d(cid:1257)ng silicon. Là s(cid:1269) thay (cid:255)(cid:1241)i ngo(cid:1189)i quan b(cid:1221) m(cid:1211)t (surface apprence) do s(cid:1269)(cid:3) (cid:1261) (cid:255)(cid:1233)ng n(cid:1133)(cid:1247)c trên màng s(cid:1131)n ho(cid:1211)c v(cid:1201)t li(cid:1227)u n(cid:1221)n. Các khuy(cid:1219)t t(cid:1201)t là do s(cid:1131)n nh(cid:1189)y c(cid:1191)m v(cid:1247)i n(cid:1133)(cid:1247)c nh(cid:1133)ng c(cid:458)ng có th(cid:1223) do s(cid:1269) l(cid:1203)ng c(cid:1259)a các v(cid:1201)t li(cid:1227)u hoà tan khi n(cid:1133)(cid:1247)c bay h(cid:1131)i Là khuy(cid:1219)t t(cid:1201)t khi (cid:255)óng r(cid:1203)n b(cid:1221) m(cid:1211)t (t(cid:1189)o m(cid:1245)t l(cid:1247)p màng m(cid:1235)ng trên b(cid:1221) m(cid:1211)t) và tr(cid:1251) thành quá (cid:255)(cid:1211)c so v(cid:1247)i (cid:255)(cid:1245) linh (cid:255)(cid:1245)ng c(cid:1195)n thi(cid:1219)t cho s(cid:1269) ch(cid:1191)y trong quá trình dung môi thoát ra. L(cid:1247)p (cid:255)(cid:1211)c trên b(cid:1221) m(cid:1211)t h(cid:1193)p th(cid:1257) dung môi ho(cid:1211)c ch(cid:1193)t l(cid:1235)ng b(cid:1231) gi(cid:1267) bên trong màng s(cid:1131)n làm xu(cid:1193)t hi(cid:1227)n b(cid:1221) m(cid:1211)t g(cid:1255)n sóng xù xì.

