Các công trình trên hệ thống kênh mương dẫn
nước
- Công trình lấy nước:
Để lấy nước từ mương phân phối nước của cánh đồng
và mương tưới, ở đầu
mương tưới cần có công trình lấy nước. Các công
trình này có thể là các cống hình
75
tròn bằng bê tông hoặc các cửa lấy nước xây bằng
gạch, xi măng có kích thước
tương ứng với lưu lượng nước trong mương.
Các công trình này có cửa đóng mở và có thể có thiết
bị đo nước.
- Đập điều tiết nước trên mương tưới: Thường được
xây dựng thuận lợi cho
việc nâng cao mức nước ở một khu vực có độ cao
mặt ruộng tương đương nhau.
- Cống phân phối nước, cống tưới: dọc theo mương
tưới, ở các đầu rãnh dẫn
nước lấy nước từ mương tưới có các cống phân phối
nước cố định. Thường là
những ống tưới tròn bằng xi măng, bê tông hoặc xây
dựng bằng gạch, miệng có nắp
đóng mở để điều tiết lưu lượng nước.
Cống tưới đưa nước trực tiếp vào từng dải tưới, rãnh
tưới trong thửa ruộng,
có thể có hình dạng khác nhau: Ống tròn bằng sành,
bê tông, ống xuy pông bằng
cao su, ống trụ tiết diện hình vuông, tam giác bằng
gỗ.
- Cống luồn, cầu máng: Khi mương tưới phải vượt
qua đường giao thông mà
mặt mương cao hơn mặt đường, thì phải dùng cống
luồn để vượt qua. Khi mương
tưới phải vượt qua sông suối, kênh tiêu. Có thể dùng
cầu máng để vận chuyển nước
qua chướng ngại.
- Bậc nước, dốc nước:
+ Bậc nước được xây dựng ở những chỗ có độ dốc
lớn mà tuyến mương tưới
phải đi qua để làm giảm tốc độ nước chảy, tránh gây
xói lở bờ mương.
+ Dốc nước được xây dựng ở những vị trí có độ dốc
lớn trên tuyến mương
như chỗ tiếp giáp giữa hai bậc thang của địa hình.
Dốc nước cho phép nước vận
chuyển với tốc độ lớn.
