Dạng 2 : Tìm chữ số tận cùng của một số
a)Tìm một chữ số tận cùng của an :
-Nếu a có chữ số tận cùng là 0; 1; 5 hoặc 6 thì an lần lượt có chữ số tận cùng
ln lượt là 0; 1; 5 hoặc 6.
-Nếu a có chữ số tận cùng là 2, 3 hoặc 7, ta vận dụng nhận xét sau với k Z
24k ≡ 6 (mod 10)
34k ≡ 1 (mod 10)
74k ≡ 1 (mod 10)
Do đó để tìm ch số tận cùng của an vi a có chữ số tận cùng là 2; 3; 7
ta lấy n chia cho 4. Giả sử n = 4k + r với r {0; 1; 2; 3}
Nếu a ≡ 2 (mod 10) thì an 2n = 24k + r 6.2r (mod 10)
Nếu a ≡ 3 (mod 10) hoặc a ≡ 7 (mod 10) thì an ≡ a4k + r ≡ ar (mod 10)
Ví dụ 1 : Tìm chữ số cuối cùng của các số :
a) 62009 , b) 92008 , c) 32009 , d) 22009
Giải :
a) 62009 có ch số tận cùng là 6 (vì 6 khi nâng lên luỹ thừa vi số mũ tự
nhiên khác 0 vẫn bằng chính số 6)
b) 92008 = (92)1004 = 811004 = … 1 có chữ số tận cùng là 1
91991 = 91990.9 = (92)995.9 = 81995.9 = (…1).9 = … 9 có ch số tận cùng là 9
Nhận xét : Số có chữ số tận cùng là 9 khi nâng lên luỹ thừa vi số mũ tự
nhiên chẵn khác 0 nào t chữ s tận cùng là 1, khi nâng lên luỹ thừa vi số
mũ tự nhiên lẻ thì có số tận cùng là 9.
c) 32009 = (34)502.3 = 81502.3 = (… 1).3 = … 3 có chữ số tận cùng là 3.
d) 22009 = 22008.2 = (24)502.2 = 16502.2 = ( … 6).2 = … 2 có ch số tận cùng là
2
Ví dụ 2 : Tìm ch số tận cùng của các số sau :
a) 421 , b) 3103 , c) 84n + 1 (n N) d) 1423 + 2323 + 7023
Giải :
a) 430 = 42.15 = (42)15 = 1615 = …6 có chữ số tận cùng là 6
421 = 420 + 1 = (42)10.4 = 1610.4 = (…6).4 = … 4 có chữ số tận cùng là 4
Nhận xét : Snào có số tận cùng là 4 thì khi nâng lên luỹ thừa vi số
mũ tự nhiên chn thìsố tận cùng là 6, khi nâng lên vi số tự nhiên l
có số tận cùng là 4)
b) 3103 = 3102.3 = (32)51.3 = 951.3 = (… 9).3 = … 7 có chữ số tận cùng là 7
c) 84n + 1 = 84n.8 = (23)4n.8 = 212n.8 = (24)3n.8 = 163n.8 = (…6).8 = …. 8 có ch
số tận cùng là 8
d) 1423 = 1422.14 = (… 6).14 = …. 4
2323 = 2322.23 = (232)11.23 = ( … 9).23 = …7
7023 = … 0
Vậy : 1423 + 2323 + 7023 = … 4 + … 7 + 0 = … 1 có chữ số tận cùng là 1
b)Tìm hai số tận cùng của số an :
Ta có nhận xét sau :
220 ≡ 76 (mod 100)
320 ≡ 01 (mod 100)
65 ≡ 76 (mod 100)
74 ≡ 01 (mod 100)
76n ≡ 76 (mod 100) với n ≥ 1
5n ≡ 25 (mod 100) với n ≥ 2
Suy ra kết quả sau với k là số tự nhiên khác 0.
a20k ≡ 00 (mod 100) nếu a 0 (mod 10)
a20k ≡ 01 (mod 100) nếu a ≡ 1; 3; 7; 9 (mod 10)
a20k ≡ 25 (mod 100) nếu a ≡ 5 (mod 10)
a20k ≡ 76 (mod 100 nếu a ≡ 2; 4; 6; 8 (mod 10)
Vậy để tìm hai ch số tận cùng của an, ta lấy số n chia cho 20
Bài 1 : Tìm hai chsố tân cùng ca 22003
Giải :
Ta có : 220 76 (mod 100) => 220k ≡ 76 (mod 100)
Do đó : 22003 = 23.(220)100 = 8.(220)100 = ( … 76).8 = …08
Vậy 22003hai chsố tận cùng là 08.