41
ĐIỀU TRỊ BẰNG BỒN TẮM TƯƠNG PHẢN NÓNG - LẠNH
I. ĐẠI CƢƠNG
Tắm tương phản nóng - lạnh là một hình thức điều trị bằng nước (thủy trị liệu) mà
người bệnh ngâm chân và/hoặc tay vào trong các bồn nước nóng và lạnh xen kẽ có tác
dụng tạo co thắt và thư gi n mạch máu giống như tập luyện tuần hoàn chủ động làm gia
tăng nhịp độ tuần hoàn tới phần chi thể, giúp cải thiện tuần hoàn đáng kể và kéo dài hơn
so với cách tắm đơn thuần. Ngoài ra, nó còn có tác dụng phản xạ do đáp ứng giao cảm ở
các chi không nhúng đối với kích thích.
Phương pháp điều trị này còn được gọi là phương pháp “thể dục thành mạch”.
II. CHỈ ĐỊNH
Tất cả những trường hợp có rối loạn tuần hoàn ngoại biên, nứt nẻ tay chân, viêm
khớp, bong gân, bầm dập, vết sẹo, g y xương, mỏm cụt đau…
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
Người bệnh bị mất cảm giác nóng, lạnh.
Thiểu năng động mạch.
Xơ cứng động mạch.
Các bệnh tuần hoàn ngoại biên tới giai đoạn nặng.
Đái tháo đường.
IV. CHUẨN BỊ
1. Ngƣời thực hiện
Bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng, kỹ thuật viên vật lý trị liệu, cán bộ y tế
hành nghề được đào tạo.
2. Phƣơng tiện
Một bồn chứa nước nóng 37,8 - 460C và một bồn chứa nước lạnh 10 - 18,30C.
Ghế cho người bệnh ngồi.
Khăn mặt bông cho người bệnh lau khô bộ phận cơ thể sau khi điều trị.
3. Ngƣời bệnh
Giải thích để người bệnh hiểu, hợp tác trong điều trị.
Rửa sạch tay/chân trước khi điều trị bồn tắm điện một chiều.
42
4. Hồ sơ bệnh án
Ghi chép đầy đủ các thông tin về người bệnh, chỉ định điều trị rõ ràng.
V. CÁC BƢỚC TIẾN HÀNH
Người bệnh lần lượt nhúng ngâm chân và/hoặc tay vào bồn nước nóng từ 3 - 8
phút cho đến khi có cảm giác nóng rõ rệt, rồi chuyển ngay sang nhúng vào bồn nước
lạnh từ 6 - 10 giây. Chu kỳ nhúng luân phiên như vậy trong khoảng 10 - 12 phút.
Lần đầu và lần cuối nên nhúng trong nước nóng.
Điều trị 2 - 3 lần trong một tuần.
Dùng khăn bông sạch lau khô da sau khi điều trị.
VI. THEO DÕI
Trong quá trình điều trị: thường xuyên hỏi cảm giác và theo dõi phản ứng của
người bệnh xem có gì bất thường không? (cảm giác nóng, lạnh, mệt mỏi).
Sau khi điều trị kiểm tra da và cảm giác của người bệnh. Ghi chép diễn biến
vào phiếu điều trị chuyên khoa.
VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN
Bỏng nhiệt: do ngâm nước quá nóng. Xử trí theo quy định về bỏng nhiệt.