
Đ bài: Ng i x a nói: "Đng th y vi c thi n nh mà không làm, đng th y vi cề ườ ư ừ ấ ệ ệ ỏ ừ ấ ệ
ác nh mà làm." Anh (ch ) suy nghĩ nh th nào v l i khuyên trênỏ ị ư ế ề ờ
Bài làm
Trong cu c s ng muôn màu và vô cùng ph c t p này, có nh ng ranh gi i th t mong manh.ộ ố ứ ạ ữ ớ ậ
Gi a thi n - ác, t t - x u nhi u khi ch là m t s i tóc (Th ch Lam). N u không có l pữ ệ ố ấ ề ỉ ộ ợ ạ ế ậ
tr ng v ng vàng và b n lĩnh kiên c ng, con ng i r t d tr t chân vào v c xoáy c aườ ữ ả ườ ườ ấ ễ ượ ự ủ
cu c đi. Làm vi c gì, dù l n hay nh , đu ph i chú ý đn b n ch t c a s vi c đó, đngộ ờ ệ ớ ỏ ề ả ế ả ấ ủ ự ệ ừ
th y vi c thi n nh mà không làm, đng th y vi c ác nh mà làm.ấ ệ ệ ỏ ừ ấ ệ ỏ
Câu nói trên đ c p đn m t m i quan h ph bi n c a hi n th c cu c s ng, đó là m iề ậ ế ộ ố ệ ổ ế ủ ệ ự ộ ố ố
quan h gi a b n ch t và hi n t ng: vi c thi n hay ác không ph thu c vào m c đ l nệ ữ ả ấ ệ ượ ệ ệ ụ ộ ứ ộ ớ
hay nh mà ph thu c vào b n ch t c a nó. Đã là vi c ác thì dù l n hay nh cũng là ác.ỏ ụ ộ ả ấ ủ ệ ớ ỏ
Ăn tr m m t cây rau hay m t chi c xe máy v n b g i là th ng ăn tr m. Đã là vi c thi nộ ộ ộ ế ẫ ị ọ ằ ộ ệ ệ
thì dù nh t đc cây kim tr ng i đánh m t, ch đng cho ng i l c hay c u m tặ ượ ả ườ ấ ỉ ườ ườ ạ ứ ộ
m ng ng i cũng là vi c thi n. Vì v y khi làm m t vi c gì đó nên có thái đ d t khoát,ạ ườ ệ ệ ậ ộ ệ ộ ứ
ch làm vi c thi n, không làm đi u ác, dù l n hay nh . Câu nói này có ý c nh báo m iỉ ệ ệ ề ớ ỏ ả ỗ
ng i hãy c nh giác v i nh ng suy nghĩ có tính ch t ng y bi n c a chính mình. Trongườ ả ớ ữ ấ ụ ệ ủ
m i ng i th ng t n t i tâm lí phép th ng l i tinh th n c a AQ. Khi mu n làm m tỗ ườ ườ ồ ạ ắ ợ ầ ủ ố ộ
đi u gì đó, nh t là nh ng vi c không bi t có nên làm hay không, con ng i th ng tề ấ ữ ệ ế ườ ườ ự
bi n h cho mình. Ch t m t cây xanh th y không nh h ng gì nh ng m i l n anh làmệ ộ ặ ộ ấ ả ưở ư ườ ầ
th anh s đn đi c m t v t r ng. Làm vi c ác cũng v y, th y không đáng gì thì t c l iế ẽ ố ả ộ ạ ừ ệ ậ ấ ặ ưỡ
làm đi, đn khi h u qu x y ra m i nghĩ mình làm sai thì đã mu n.ạ ế ậ ả ả ớ ộ
Vi c thi n là vi c làm mang đn l i ích chính đáng cho mình và nh ng ng i xung quanh.ệ ệ ệ ế ợ ữ ườ
Vi c thi n bao gi cũng xu t phát t s th ng nh t v quy n l i c a s đông. Vi c cóệ ệ ờ ấ ừ ự ố ấ ề ề ợ ủ ố ệ
ích cho c ng đng đc coi là vi c thi n, cho dù l i ích đó l n hay nh .ộ ồ ượ ệ ệ ợ ớ ỏ
Vi c ác là nh ng vi c làm gây nên nh ng h u qu tiêu c c cho m i ng i xung quanh.ệ ữ ệ ữ ậ ả ự ọ ườ
Làm vi c ác có th có l i l n cho mình nh ng l i nh h ng x u đn nh ng ng i xungệ ể ợ ớ ư ạ ả ưở ấ ế ữ ườ

quanh. Khi hành đng, thông th ng m i ng i đu có kh năng nh n th c đc vi cộ ườ ỗ ườ ề ả ậ ứ ượ ệ
làm c a mình là thi n hay ác. Ai cũng có th xác đnh đc m c đích và tính ch t c aủ ệ ể ị ượ ụ ấ ủ
vi c mình làm. T t nhiên cũng có ng i do vô tình hay do thi u hi u bi t mà có nh ngệ ấ ườ ế ể ế ữ
hành đng sai trái. Song đó ch là nh ng tr ng h p cá bi t.ộ ỉ ữ ườ ợ ệ
Đng th y vi c thi n nh mà không làm, đng th y vi c ác nh mà làm là m t l iừ ấ ệ ệ ỏ ừ ấ ệ ỏ ộ ờ
khuyên có ý nghĩa r t thi t th c v i m i ng i. B i vì ph n đông chúng ta đu m c vàoấ ế ự ớ ỗ ườ ở ầ ề ắ
sai l m này. Th ng b qua nh ng vi c thi n nh và đi làm nh ng vi c ác nh . Đã làầ ườ ỏ ữ ệ ệ ỏ ữ ệ ỏ
vi c thi n thì dù l n hay nh cũng nên làm. D t m t c già hay m t em nh qua đngệ ệ ớ ỏ ắ ộ ụ ộ ỏ ườ
cũng đáng quý nh tham gia m t bu i t thi n. Con ng i th ng c hay vô tình v iư ộ ổ ừ ệ ườ ườ ứ ớ
nh ng đi u nh nhoi xung quanh. Làm vi c thi n, quan tr ng nh t không ph i là làm vi cữ ề ỏ ệ ệ ọ ấ ả ệ
l n hay vi c nh mà c t cái tâm c a ng i. Cái đáng quý c a ng i làm vi c thi n làớ ệ ỏ ố ở ủ ườ ủ ườ ệ ệ
có lòng th ng yêu đng lo i, quan tâm san s khó nh c v i nh ng ng i xung quanh.ươ ồ ạ ẻ ọ ớ ữ ườ
Làm vi c thi n là không tính toán thi t h n, m t trong nh ng đi u tâm ni m c a nhà Ph tệ ệ ệ ơ ộ ữ ề ệ ủ ậ
là: Thi ân đng c u đn đáp vì c u đáp tr là thi ân có m u tính. Làm vi c thi n m t cáchừ ầ ề ầ ả ư ệ ệ ộ
vô t s không ch mang đn cho ng i khác nh ng đi u t t lành mà còn mang đn choư ẽ ỉ ế ườ ữ ề ố ế
mình m t cái tâm thanh th n, trong sáng. Còn làm vi c ác, dù nh thôi, s không ch gâyộ ả ệ ỏ ẽ ỉ
h i cho ng i khác mà còn làm cho l ng tâm mình day d t, lo l ng, là t đánh m t sạ ườ ươ ứ ắ ự ấ ự
thanh th n c a chính mình. Không ai có th yên lòng sau khi đã làm m t vi c ác. Vi c ácả ủ ể ộ ệ ệ
nh thì day d t l ng tâm, vi c ác l n thì lo s , ám nh.ỏ ứ ươ ệ ớ ợ ả
D i d ng m t l i khuyên, câu nói này đã kh ng đnh m t cách d t khoát r ng: ch làmướ ạ ộ ờ ẳ ị ộ ứ ằ ớ
đi u ác, nên làm đi u thi n. Đây không ph i là t t ng m i m nh ng nó l i có m t ýề ề ệ ả ư ưở ớ ẻ ư ạ ộ
nghĩa th c t sâu s c. Ai cũng ý th c đc r ng không nên làm đi u ác mà nên làm nhi uự ế ắ ứ ượ ằ ề ề
đi u thi n, nh ng không ph i ai cũng th c hi n đc. Cái t t ng có tính ch t ng yề ệ ư ả ự ệ ượ ư ưở ấ ụ
bi n đi v i ph n đông chúng ta đc th hi n câu nói này. Nh ng vi c thi n nh r tệ ố ớ ầ ượ ể ệ ở ữ ệ ệ ỏ ấ
đáng làm thì b qua, nh ng nh ng vi c có h i cho ng i khác, th y có h i ít nên c làm.ỏ ư ữ ệ ạ ườ ấ ạ ứ
Có nh ng ng i r t nhi t tình tham gia vào các bu i quyên góp t thi n, nh ng l i vô tìnhữ ườ ấ ệ ổ ừ ệ ư ạ
tr c nh ng đa tr lang thang, th m chí đánh đu i chúng khi chúng bán báo tr c nhà.ướ ữ ứ ẻ ậ ổ ướ
Chính nh ng đi u này đã t o nên nh ng t i ác l n. M t cán b nhà n c nh n quà h i l ,ữ ề ạ ữ ộ ớ ộ ộ ướ ậ ố ộ

t bi n h cho mình r ng đó ch làm món quà nh nh ng l i ti p tay cho k x u làm baoự ệ ộ ằ ỉ ỏ ư ạ ế ẻ ấ
nhiêu đi u ác, gây h i cho nhân dân, đt n c. Nh ng cán b công an tha hoá bi n ch tề ạ ấ ướ ữ ộ ế ấ
mà chúng ta v n đc tên h trên báo chí hàng ngày, ch vì nh ng thú vui, nh ng ham mu nẫ ọ ọ ỉ ữ ữ ố
cá nhân mà dung túng cho t i ph m đ r i ma tuý lên vào m i ngóc ngách c a xã h i, tộ ạ ể ồ ọ ủ ộ ừ
gi ng đng, l p h c đn t ng căn b p và đã gây nên nh ng th m k ch gia đình, s nh cả ườ ớ ọ ế ừ ế ữ ả ị ự ứ
nh i cho đo đc xã h i xu ng c p. S vô tình hay c ý c a m t vi c ác nh là ti n đố ạ ứ ộ ố ấ ự ố ủ ộ ệ ỏ ề ề
đ t o ra nh ng t i ác l n. Cha m ch Tám Bính (trong B v c a Nguyên H ng) vì sể ạ ữ ộ ớ ẹ ị ỉ ỏ ủ ồ ợ
x u h v i làng n c, vì m y đng b c đã d t tình m con c a Bính, đã đang tâm bán điấ ổ ớ ướ ấ ồ ạ ứ ẹ ủ
đa cháu ngo i m i l t lòng, và t đó đã đy cu c đi Bính đn bi k ch, bi n m t cô gáiứ ạ ớ ọ ừ ẩ ộ ờ ế ị ế ộ
hi n lành, c tin thành m t tay anh ch trong làng tr m c p. T th ng mình đn th ngề ả ộ ị ộ ắ ừ ươ ế ươ
ng i, M đã dám c t dây trói c u A Ph r i c u c cu c đi mình. M t bát cháo hành màườ ị ắ ứ ủ ồ ứ ả ộ ờ ộ
th N n u cho Chí ăn sau khi h n t nh r u, s chăm sóc v ng v nh ng ân c n, chânị ở ấ ắ ỉ ượ ự ụ ề ư ầ
th c c a ch đã đánh th c ph n ng i t t đp ti m n r t sâu đng sau b m t con quự ủ ị ứ ầ ườ ố ẹ ề ẩ ấ ằ ộ ặ ỷ
d làng Vũ đi. Và vi c làm nh bé y đã khi n Chí ý th c đc giá tr c a cu c s ngữ ạ ệ ỏ ấ ế ứ ượ ị ủ ộ ố
l ng thi n. Chúng ta đang hàng ngày, hàng gi v n đng m i ng i tham gia các ho tươ ệ ờ ậ ộ ọ ườ ạ
đng t thi n nh ng chúng ta v n c vô tâm tr c nh ng vi c nh xung quanh mình. Bộ ừ ệ ư ẫ ứ ướ ữ ệ ỏ ỏ
rác đúng n i quy đnh, tránh đng, nh ng gh n i công c ng cho ng i già và tr emơ ị ườ ườ ế ở ơ ộ ườ ẻ
là nh ng vi c thi n nh ng li u đã m y ai quan tâm. Trong khi đó l i s n sàng hái cây, bữ ệ ệ ư ệ ấ ạ ẵ ẻ
cành, án c p c a công...ắ ủ
Xã h i t n t i và phát tri n bao gi cũng có s song hành gi a thi n và ác. Không bao giộ ồ ạ ể ờ ự ữ ệ ờ
có th xóa h t cái ác, song n u m i ng i luôn ý th c đc r ng ch nên làm đi u thi nể ế ế ỗ ườ ứ ượ ằ ỉ ề ệ
không nên là đi u ác thì ch c r ng xã h i s ngày càng ti n b h n.ề ắ ằ ộ ẽ ế ộ ơ

