
1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DƯỢC HÀ NỘI
GIÁO TRÌNH
DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN
NGÀNH/NGHỀ: DƯỢC
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: 119/QĐ-DHN ngày 31 tháng 3 năm 2025
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dược Hà Nội
LƯU HÀNH NỘI BỘ - 2025

2

3
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.

4
LỜI NÓI ĐẦU
Trong việc kết hợp y học cổ truyền dân tộc với y học hiện đại, công tác chế biến
dược liệu và hướng dẫn sử dụng các dược liệu theo phương pháp của y học cổ truyền
có vai trò quan trọng là nhu cầu cấp thiết đối với y học cổ truyền nói chung và dược
học cổ truyền nói riêng. Bên cạnh đó, với phương châm xã hội hóa y học cổ truyền và
đặc biệt nhiệm vụ sắp tới mới mẻ và khó khăn là công việc hiện đại hóa, công nghiệp
hóa y học cổ truyền. Do đó việc chuẩn bị những kiến thức cần thiết cho sinh viên cao
đẳng dược về lĩnh vực Dược học cổ truyền là điều không thể thiếu được theo nội dung
chương trình đào tạo.
Giáo trình Dược học cổ truyền gồm 14 bài. Nội dung giáo trình có thể chia thành 3
phần:
- Lý luận y học cổ truyền;
- Chế biến thuốc theo phương pháp cổ truyền;
- Các nhóm thuốc theo tác dụng trị bệnh.
Trong phần phân loại thuốc, ở mỗi loại có trình bày các vị thuốc cụ thể như tên vị
thuốc, tên khoa hoc, nguồn gốc, tính vị, quy kinh, công năng - chủ trị, liều dùng và
kiêng kỵ của các vị thuốc đó, phần công năng - chủ trị là tổng kết các kinh nghiệm
phòng và chữa bệnh của nhân dân ta từ xưa đến nay.
Sau khi học tập tài liệu này sinh viên Dược phải nắm được những kiến thức cơ bản
của các học thuyết y học cổ truyền và các vận dụng lý luận của các học thuyết đó vào y
học, dược học cổ truyền. Trình bày được các nguyên nhân gây bệnh và cách trị bệnh theo
y học cổ truyền. Trên cơ sở đó học viên được đi sâu vào lĩnh vực chế biến và hướng dẫn
sử dụng thuốc đông dược với tính năng, tác dụng, cách sử dụng và mục đích ý nghĩa của
các phương pháp chế biến thuốc cổ truyền, tiến hành chế biến được một số vị thuốc theo
y học cổ truyền thông thường.
Giáo trình được biên soạn dựa theo các tài liệu chính thống của ngành và của
Trường Đại học Dược Hà Nội. Trong quá trình biên soạn không thể tránh khỏi những hạn
chế, thiếu sót. Tập thể giáo viên khoa Dược - Trường Cao đẳng Dược Hà Nội mong được
sự đóng góp của các đọc giả để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn.
Hà Nội, ngày 25 tháng 3 năm 2025
Tham gia biên soạn
1. DSCK2. Lê Đình Mạnh - Chủ biên
2. DSCK1. Phạm Văn Báo - Thành viên
3. DS Bùi Đức Thanh - Thành viên

5
MỤC LỤC
NỘI DUNG TRANG
Bài 1. Một số học thuyết y học cổ truyền
Bài 2. Nguyên nhân gây bệnh, phương pháp chẩn đoán theo YHCT
Bài 3. Bát cương - Bát pháp
Bài 4. Nguyên tắc trị bệnh và nội dung phương thuốc cổ truyền
Bài 5. Đại cương về thuốc cổ truyền
Bài 6: Thuốc giải biểu, trừ hàn
Bài 7. Thuốc thanh nhiệt, trừ thấp
Bài 8. Thuốc chỉ khái, hóa đờm, bình suyễn
Bài 9. Thuốc an thần, tắt phong, khai khiếu
Bài 10. Thuốc lý khí
Bài 11: Thuốc lý huyết
Bài 12. Thuốc bổ dưỡng
Bài 13. Thuốc tiêu đạo, tá hạ, trục thủy, cố sáp
Bài 14. Chế biến thuốc theo phương pháp cổ truyền.

