1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DƯỢC HÀ NỘI
GIÁO TRÌNH
DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN
NGÀNH/NGHỀ: DƯỢC
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết đnh s: 119/-DHN ngày 31 tháng 3 năm 2025
ca Hiu trưng Trưng Cao đng Dưc Hà Ni
LƯU HÀNH NỘI BỘ - 2025
2
3
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
4
LỜI NÓI ĐẦU
Trong việc kết hợp y học cổ truyền dân tộc với y học hiện đại, công tác chế biến
dược liệu hướng dẫn sử dụng các dược liệu theo phương pháp của y học cổ truyền
vai trò quan trọng nhu cầu cấp thiết đối với y học cổ truyền nói chung dược
học cổ truyền nói riêng. Bên cạnh đó, với phương châm hội hóa y học cổ truyền
đặc biệt nhiệm vụ sắp tới mới mẻ khó khăn công việc hiện đại hóa, công nghiệp
hóa y học cổ truyền. Do đó việc chuẩn bị những kiến thức cần thiết cho sinh viên cao
đẳng dược về lĩnh vực Dược học cổ truyền là điều không thể thiếu được theo nội dung
chương trình đào tạo.
Giáo trình Dược học cổ truyền gồm 14 bài. Nội dung giáo trình có thể chia thành 3
phần:
- Lý luận y học cổ truyền;
- Chế biến thuốc theo phương pháp cổ truyền;
- Các nhóm thuốc theo tác dụng trị bệnh.
Trong phần phân loại thuốc, mỗi loại trình bày các vị thuốc cụ thể như tên vị
thuốc, tên khoa hoc, nguồn gốc, tính vị, quy kinh, công năng - chủ trị, liều dùng
kiêng kỵ của các vị thuốc đó, phần công năng - chủ trị tổng kết các kinh nghiệm
phòng và chữa bệnh của nhân dân ta từ xưa đến nay.
Sau khi học tập tài liệu này sinh viên ợc phải nắm được những kiến thức bản
của c học thuyết y học cổ truyền và c vận dụng lý luận của các học thuyết đó vào y
học,ợc học cổ truyền. Trình bày đượcc nguyên nhân gây bệnh và cách trị bệnh theo
y học cổ truyền. Tn cơ sở đó học vn được đi sâu vào lĩnh vực chế biến và hướng dẫn
sử dụng thuốc đông dược với tính năng, tác dụng, cách sử dụng và mục đích ý nga của
c phương pháp chế biến thuốc cổ truyền, tiến hành chế biến được một số vị thuốc theo
y học cổ truyền thông thường.
Giáo trình được biên soạn dựa theo các tài liệu chính thống của ngành của
Trường Đại học Dược Hà Nội. Trong q trình biên soạn không thtnh khỏi những hn
chế, thiếu sót. Tập thể go viên khoa Dưc - Tng Cao đẳng Dưc Hà Nội mong được
sđóng góp của c đọc gi để go trình ny ng hoàn thiện n.
Hà Nội, ngày 25 tháng 3 năm 2025
Tham gia biên soạn
1. DSCK2. Lê Đình Mạnh - Chủ biên
2. DSCK1. Phạm Văn Báo - Thành viên
3. DS Bùi Đức Thanh - Thành viên
5
MỤC LỤC
NỘI DUNG TRANG
Bài 1. Một số học thuyết y học cổ truyền
Bài 2. Nguyên nhân gây bệnh, phương pháp chẩn đoán theo YHCT
Bài 3. Bát cương - Bát pháp
Bài 4. Nguyên tắc trị bệnh và nội dung phương thuốc cổ truyền
Bài 5. Đại cương về thuốc cổ truyền
Bài 6: Thuốc giải biểu, trừ hàn
Bài 7. Thuốc thanh nhiệt, trừ thấp
Bài 8. Thuốc chỉ khái, hóa đờm, bình suyễn
Bài 9. Thuốc an thần, tắt phong, khai khiếu
Bài 10. Thuốc lý khí
Bài 11: Thuốc lý huyết
Bài 12. Thuốc bổ dưỡng
Bài 13. Thuốc tiêu đạo, tá hạ, trục thủy, cố sáp
Bài 14. Chế biến thuốc theo phương pháp cổ truyền.