BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ HÒA BÌNH
----------
GIÁO TRÌNH
Hệ điều hành Linux
Hà Nội, năm 2021
Bài 1. Tổng quan về Linux
1.Giới thiệu
Linux là hệ điều hành dạng UNIX ( Unix-like Operating System) chạy trên máy
PC với bộ điều khiển trung tâm (CPU) Intel 80386 hoặc các thế hệ sau đó, hay
các bộ vi xử lý trung tâm tương thích như AMD, Cyrix. Linux ngàyy nay còn có
thể chạy trên các máy Macsintosh hoặc Sun Sparc. linux thoả mãn chuẩn
POSIX.1.
Linux được viết lại toàn bộ như con số không, tức là không sử dụng một dòng
lệnh nào của Unix, để tránh vấn đề bản quyền của Linux, tuy nhiên hoạt động
của Linux hoàn toàn dựa trên nguyên tắc của hệ điều hành Unix. Vì vậy một
người nắm được Linux thì sẽ nắm được Unix. Nên chú ý rằng giữa các Unix sự
khác nhau cũng không kém gì Unix và Linux.
Năm 1991 Linus Tovalds, sinh viên của đại học tổng hợp Helsinki (Phần Lan),
bắt đầu xem xét Minix, một phiên bản của Unix, làm ra với mục đích nghiên cứu
cách tạo ra một hệ điều hành Unix chạy trên máy PC với bộ vi xủ lý intel 80368.
Ngày 25/8/1991, Linus cho ra version 0.01 và thông báo trên comp.os.minix của
Internet về chương trình của mình.
1/1992, Linus cho ra version 0.12 với Shell và C compilre. Linus không cần
Minix nữa để biên dịch lại hệ điều hành của mình. Linus đặt tên hệ điều hành
của mình là Linux.
1994 phiên bản chính thức 1.0 được phát hành. Quá trình phát triển của Linux
được tăng tốc bởi sự giúp đỡ của chương trình GNU (GNU’s Not unix) đó là
chương trình phát triển các Unix có khả năng chạy trên nhiều platform. Đến
hôm nay, cuối 2001 phiên bản mới nhất của Linux kernel là 2.4.2-2, có khả năng
điều khiển các máy đa bộ vi xử lý và rất nhiều các tính năng khác.
Nó hổ trợ nhiều phầm mềm:
* Xử lý văn bản:WYSWYG (What you see what you get ).
* Ngôn ngữ lập trình: Linux cung cấp một môi trường lập trình đầy đủ bao gồm
các thư viện chuẩn, các công cụ lập trình, trình biên dịch debuggers.
* X-windows là giao diện người dùng đồ hoạ chuẩn với nhiều ứng dụng (nhiều
của sổ terminal, trên cùng một màn hình với mỗi phiên làm việc riêng ).
* Mạng và truyền thông: Linux hổ trợ giao thức TCP/IP, cùng nhiều driver cho
các card mạng phổ biến, ngoài ra nó còn hổ trợ SLIP, PPP để kết nối Internet
qua Modem, NFS, FTP, sendmailm
Ngoài ra, còn hổ trợ kết nối chia sẽ file với windowns thông qua Samba và
kết nối với máy chạy Macintosh với các giao thức Apple Talk và Local Talk, cả
giao thức IPX và Novell.
* Và các ứng dụng khác:Cơ sở dữ liệu quan hệ như Postgres. MySQL, ingress
Mbase… Các ứng +dụng tinh toán khoa học: FEELT, Gnuplet, Octave (gần
giống như Matlab),xspred (bảng tính),.. Các chươnbg trình hổ trợ Media như
Cdplaper,…
* Các khuyết điểm: thiếu trợ giúp kỹ thhuật, và các vấn đề về phần cứng.
2.Unix
Ý tưởng về hệ điều hành Unix được kiến nghị và phát triển tại viện nghiên cứu
Bell của công tuy AT&T, Mỹ vào năm 1969 bởi Ken Thompson, Dennis
Ritchie, Douglas McIlroy, and Joe Ossanna. Bản đầu tiên của hệ điều hành được
ra đời vào năm 1971, tại thời điểm này nó vẫn được viết hoàn toàn bằng ngôn
ngữ assemly. Sau đó, vào khoảng năm 1973 Unix được viết lại
bằng C bởi Dennis Ritchie (trừ nhân (kernel) và I/O). Lợi ích của việc viết hệ
điều hành bằng ngôn ngữ bậc cao là có khả năng mang mã nguồn của hệ sang
các nền máy tính khác và biên dịch lại, chính nhờ điều này mà hệ điều sẽ có các
bản chạy trên các hệ máy tính khác nhau. Vì một trục trặc nhỏ trong hệ thống
luật phát nên bất kỳ ai cũng có thể có được mã nguồn của Unix từ AT&T nếu
yêu cầu. Sau đó Unix nhanh chóng phát triển và được sử dụng rộng rãi trong các
trường học và doanh nghiệp. Vào năm 1984, Bell Labs bắt đầu bán Unix như
một sản phẩm
Bài 2. Cài đặt Fedora Linux
Thời gian đào tạo: 20 giờ (Thời gian học: 20h, kiểm tra: 0h)
I. Mục tiêu của bài:
- Xác định được cấu hình phần cứng phù hợp để chuẩn bị cài đặt Linux.
- Trình bày được trình tự cài đặt, cấu hình mạng, nâng cấp và gỡ bỏ Fedora.
II. Nội dung của bài:
1. Giới thiệu Linux Fedora
Linux là một hệ điều hành. Về mặt nguyên tắc hệ điều hành cũng là một
ứng dụng máy tính; nhưng đây là một ứng dụng đặc biệt – được dùng để quản
lý, điều phối các tài nguyên của hệ thống (bao gồm cả phần cứng và các phần
mềm khác). Linux được phát triển bởi Linus Torvalds, dựa trên hệ điều hành
Minix - một hệ điều hành có cấu trúc tương tự Unix với các chức năng tối thiểu
được dùng trong dạy học.
Linux là một hệ điều hành với các khả năng đa nhiệm, đa tác vụ, đa người
dùng. Sau hơn mười năm phát triển, Linux đã chứng tỏ là một hệ điều hành uyển
chuyển (có thể hoạt động trên nhiều loại phần cứng), đáng tin cậy và ổn định.
Hiện nay, Linux trở thành hệ điều hành với mã nguồn mở và miễn phí dưới bản
quyền của tổ chức GNU (Gnu’s Not Unix). Linux đang là đe doạ lớn nhất đối
với Microsoft Windows khi rất nhiều các tổ chức chính phủ và xí nghiệp trên thế
giới tuyên bố đoạn tuyệt với Windows để chuyển sang dùng Linux.
Redhat và Fedora Core
Redhat và Fedora Core Bản Linux có lẽ là thịnh hành nhất trên thế giới,
phát hành bởi công ty Redhat. Từ năm 2003, Redhat Inc. chuyển hướng kinh
doanh. Họ đầu tư phát triển dòng sản phẩm Redhat Interprise Linux (RHEL) với
mục đích thương mại, nhắm vào các công ty, xí nghiệp. Đối với người dùng
bình thường, họ open một project tên là Fedora. Redhat bỏ tiền và một số kỹ sư
của mình hỗ trợ cho dự án này đồng thời kêu gọi developers trên khắp thế giới
qui tụ lại để phát triển Fedora Core.
Dự án Fedora nhắm tới mục đích tạo ra một hệ điều hành mã nguồn mở
hoàn chỉnh để sử dụng cho các mục đích tổng quát. Fedora được thiết kế để có
thể dễ dàng cài đặt với chương trình cài đặt mang giao diện đồ họa. Các gói
phần mềm bổ sung có thể tải xuống và cài đặt một cách dễ dàng với công cụ
yum. Các phiên bản mới hơn của Fedora có thể được phát hành mỗi 6 hoặc 8
tháng.
Tên gọi Fedora Core là nhằm mục đích phân biệt giữa gói phần mềm
chính của Fedora với các gói phần mềm phụ trội, bổ sung cho Fedora.
Hỗ trợ kỹ thuật của Fedora đa số là đến từ cộng đồng (mặc dù Red Hat có
hỗ trợ kỹ thuật cho Fedora nhưng không chính thức).
Fedora còn được gọi là Fedora Linux, nhưng đây không phải là tên gọi
chính thức của nó.
Một số đặc điểm của Fedora
- Fedora Core sử dụng GNOME như là môi trường đồ hoạ mặc định. Bên
cạnh đó người dùng cũng có thể lựa chọn các môi trường làm việc khác như
KDE, XFCE, hay đơn giản hơn nữa với các trình quản lý cửa sổ như icewm,
fluxbox,...
- Một số công cụ quản trị của Fedora Core được viết bằng Python - một ngôn
ngữ kịch bản hướng đối tượng. Ví dụ điển hình là công cụ yum, dùng để
quản lý và cài đặt các gói phần mềm theo định dạng RPM.
Các phiên bản hiện có của Fedora
Tính đến thời điểm 11/2012 Fedora đã có phiên bản chính thức là Fedora 17 và
có thể tải về tại website của dự án. Phiên bản 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 và 16
cũng đã được tung ra trước đó.
Fedora Core 6 (FC6, tên phát hành là Zod), được phát hành vào ngày 24
tháng 10 năm 2006. Phiên bản này tích hợp GNOME 2.16, KDE 3.5.4, Xorg
7.1, GCC 4.1.1 và nhân Linux (Linux kernel) phiên bản 2.6.18.
Phiên bản mới này có cải thiện về giao diện (font DejaVu mới, "puplet" - một
biểu tượng thông báo update ở góc màn hình ...); các chương trình ứng dụng
được áp dụng DT_GNU_HASH; trình cài đặt Anaconda cho phép tải xuống các