
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TRÀ VINH
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: NGHỆ THUẬT CHỮ
NGÀNH, NGHỀ:HỘI HỌA
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số:/QĐ-CĐN ngày tháng năm
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Trà Vinh
Trà Vinh, năm 2022
(Lưu hành nội bộ)
1

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành
mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Ngày nay, nhiều nước trên thế giới trong có Việt Nam đang sử dụng loại chữ viết
có nguồn gốc từ chữ la tinh. Loại chữ viết nầy có nhiều kiểu dáng, kích cở khác nhau, có
loại có đường nét uốn lượn, phức tạp; có loại có chân, không chân; có loại nét đậm, loại
nét thanh, có loại cao gầy, loại thấp bé... nhưng chúng đều có cấu trúc theo qui luật cân
xứng và sự biến hóa vẫn đảm bảo nét đặc trưng của mình, nét của mỗi chữ.
Chữ quốc ngữ của ta vốn từ chữ La Tinh mà ra, chữ cái La Tinh nhập vào Việt
Nam từ giữa thế kỹ 16 và được dùng làm chữ quốc ngữ. Mỗi nước trên thế giới, khi dùng
chữ cái La Tinh làm chữ viết cho ngôn ngữ riêng của mình, đều có thêm hoặc bớt một số
ký tự để khi đọc, được phù hợp với tiếng nói trong nước. Vì vậy chữ quốc ngữ cũng có
những đặc điểm riêng biệt như thêm chữ “Đ”, thêm râu chữ Ơ, Ư…, Thêm mũ như các
chữ Ô, Â, Ă…và có các dấu như SẮC, HUYỀN, HỎI, NGÃ. NẶNG, trên đa số từ để
cách đọc được thích hợp với tiếng nói của nước ta. Do đó, khi kẻ chữ cũng như sáng tạo
các kiểu chữ chúng ta không chỉ chú ý đến dáng chữ mà còn phải chú ý đến vị trí của mỗi
loại dấu, đến sự hài hòa của dấu với chữ.
Giáo trình được biên soạn trên cơ sở chương trình khung Trung cấp nghề Hội họa
của Trường.
Giáo trình gồm 3 bài, cung cấp những kiến thức cơ bản về phương pháp kẽ vẽ chữ
nét điêù, nét thanh nét đậm.
Giáo trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tài liệu
nghiên cứu và học tập của học viên học nghề Trung cấp hội họa. Các thông tin trong giáo
trình có giá trị hướng dẫn giáo viên thiết kế và tổ chức giảng dạy môn học một cách hợp
lý. Giáo viên có thể vận dụng cho phù hợp với điều kiện và bối cảnh thực tế trong quá
trình dạy học.
Trong quá trình biên soạn không tránh khỏi những thiếu sót. Để chương trình được
hoàn thiện hơn rất mong nhận được những đóng góp của các đồng nghiệp và người học
Trà Vinh, ngày…..tháng…....năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: Phan Văn Tiến
2. Tác giả: Phan Văn Tiến
3. Thành viên: Trần Nguyên Đán
4. Thành viên: Khưu Thị Thanh Loan
2

MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU---------------------------------------------------------------------------------1
Bài 1: Sự hình thành và phát triển của chữ, số
Cấu trúc, quy luật cân xứng của chữ------------------------------------------------------------4
1. Kẻ chữ và các chữ số theo kiểu chữ nét đều------------------------------------------------4
2. Kẻ chữ và các chữ số theo kiểu Rô-manh --------------------------------------------------5
Bài 2: Phương pháp trình bày và bố cục chữ--------------------------------------------------6
1. Khoảng cách giữa các chữ--------------------------------------------------------------------6
2. Khoảng cách giữa các từ----------------------------------------------------------------------6
3. Khoảng cách giữa các dòng-------------------------------------------------------------------6
4. Bố cục chữ---------------------------------------------------------------------------------------6
5. Chọn hình ảnh phối hợp với chữ để quảng cáo cho một sản phẩm
hoặc một tranh cổ động về vấn đề môi trường---------------------------------------------7
6. Chọn một đoạn văn hoặc một bài thơ
để trình bày và bố cục chữ ( thiết kế trên máy )--------------------------------------------8
Bài 3: Sự biến hóa của kiểu chữ-----------------------------------------------------------------8
1. Biến dạng----------------------------------------------------------------------------------------8
2. Biến cách----------------------------------------------------------------------------------------8
3. Biến thể------------------------------------------------------------------------------------------8
4.Kẻ một nhãn hiệu hàng hóa với sự biến hóa ------------------------------------------------9
của hai kiểu chữ nét đều và kiểu chữ Rô-manh
Thiết kế trên máy với phần mềm Adobe Illustrator
3

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: Nghệ thuật chữ
Mã mô đun: MĐ 24
Thời gian thực hiện mô đun : 30 giờ, (Lý thuyết: 8 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo
luận, bài tập: 18 giờ; Kiểm tra: 4 giờ)
I. Vị trí, tính chất của mô đun:
- Vị trí: Là mô đun chuyên môn trong chương trình đào tạo Trung cấp ngành Thiết
kế đồ họa.
- Tính chất: Mô đun nghệ thuật chữ trang bị cho học sinh kiến thức về các loại kiểu
chữ, số, phương pháp trình bày và bố cục chữ để ứng dụng vào các đối tượng cụ thể.
II. Mục tiêu mô đun:
- Kiến thức: Học sinh biết được những kiến thức cơ bản về bộ chữ, bộ số, phương
pháp sắp xếp các mẫu tự hợp lý, bố trí các câu theo hàng, cột: biết cách lựa chọn chữ
( font), kích thước chữ (size) phù hợp với nội dung thiết kế
- Kỹ năng: Học sinh có khả năng phối hợp chữ với hình ảnh và sáng tạo chữ; ứng
dụng chữ trong các ấn phẩm đồ họa.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Thấy được vẽ đẹp trong cấu trúc các con chữ,
và số; Từ đó biết sáng tạo các kiểu chữ mới để ứng dụng trong thiết kế.
III. Nội dung mô đun:
1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:
Số
TT Tên bài, mục
Thời gian
Tổng
số
Lý
thuyết
Thực
hành,
TN, TL,
Bài tập
Kiểm tra
1
Bài 1: Sự hình thành và phát
triển của chữ, số. Cấu trúc, quy
luật cân xứng của chữ.
1. Kẻ chữ và các chữ số theo kiểu
chữ nét đều
2. Kẻ chữ và các chữ số theo kiểu
Rô-manh
12 5 7 0
2Bài 2: Phương pháp trình bày
và bố cục chữ.
1. Khoảng cách giữa các chữ
2. Khoảng cách giữa các từ
3. Khoảng cách giữa các dòng
4. Bố cục chữ
5. Chọn hình ảnh phối hợp với chữ
để quảng cáo cho một sản phẩm
hoặc một tranh cổ động về vấn đề
môi trường
93 6 0
4

Số
TT Tên bài, mục
Thời gian
Tổng
số
Lý
thuyết
Thực
hành,
TN, TL,
Bài tập
Kiểm tra
6. Chọn một đoạn văn hoặc một
bài thơ để trình bày và bố cục chữ
( thiết kế trên máy )
3
Bài 3: Sự biến hóa của kiểu chữ.
1. Biến dạng
2. Biến cách
3. Biến thể
4.Kẻ một nhãn hiệu hàng hóa với
sự biến hóa của hai kiểu chữ nét
đều và kiểu chữ Rô-manh.
Thiết kế trên máy với phần mềm
Adobe Illustrator
90 5 4
Cộng 30 8 18 4
2. Nội dung chi tiết:
Bài 1: Sự hình thành và phát triển của chữ, số. Cấu trúc, quy luật cân xứng của chữ
Thời gian: 12 giờ
Giới thiệu: Có từ thời La Mã cổ đại, đến thời kỳ văn hóa Phục Hưng hai kiểu chữ vừa
nêu đạt tới vẻ đẹp cân đối, hoàn chỉnh. Chữ có nét trơn( nét đều )thời kỳ Hy Lạp còn có
tên gọi là Ăng tích, ngày nay người ta thường gọi là chữ Baton( chữ gậy ). Chữ có chân
nhọn thời La Mã được gọi là chữ Rô-manh
1. Mục tiêu:
- Kiến thức: Học sinh biết cấu trúc, tỷ lệ của hai kiểu chữ nét đề và Rô - manh
- Kỹ năng: Kẻ được hai kiểu chữ nét đều và kiểu chữ Rô - manh
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Làm việc cẩn thận, tỉ mĩ, chính xác
2. Nội dung bài:
2.1. Kẻ chữ và các chữ số theo kiểu chữ nét đều
Đây là kiểu chữ nét đều không chân, thường được áp dụng trong tranh cổ động
hoặc dùng kẻ khẩu hiệu ở nơi cộng cộng, mít tinh, hội họp …
Kẻ chữ mỹ thuật là phải thấy bằng mắt mỹ thuật, chứ không phải theo qui luật. Do
đó các chữ bề ngang và cao không bằng nhau .
a. Nét:
Có thể quy các nét của các con chữ thành 5 dạng .
- Nét thẳng đứng như : T, H, E …
- Nét tròn như : O, C, Q, G …
- Nét nữa tròn như : B, P, R …
- Nét chéo như : A, V, Y …
5

