1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DƯỢC HÀ NỘI
GIÁO TRÌNH
VI SINH - KÝ SINH TRÙNG
NGÀNH/NGHỀ: DƯỢC
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: 119/QĐ-DHN ngày 31 tháng 3 năm 2025
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dược Hà Nội
LƯU HÀNH NỘI BỘ
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
MỤC LỤC
TT
Trang
LỜI GIỚI THIỆU
7
1
Chương 1. ĐẠI CƯƠNG VI SINH VẬT
13
1. Đại cương vi sinh vật
13
2. Đại cương vi khuẩn
14
3. Đại cương virus
18
23
Chương 2. KHÁNG NGUYÊN - KHÁNG THỂ
22
1. Kháng nguyên
22
2. Kháng thể (KT)
24
3. Các phản ứng kháng nguyên - kháng thể
26
3
Chương 3. MIỄN DỊCH - DỊ ỨNG QUÁ MẪN
28
1. Miễn dịch
28
2. Dị ứng quá mẫn
31
4
Chương 4. VACCIN - HUYẾT THANH
33
1. Vaccin
33
2. Huyết thanh miễn dịch
36
5
Chương 5. CẦU KHUẨN GÂY BỆNH
41
1. Tụ cầu khuẩn (Staphylococus)
41
2. Liên cầu khuẩn (Streptococcus)
44
3. Phế cầu khuẩn (Diplococcus Pneumoiae)
46
4. Cầu khuẩn màng não (Neisseria meningitidis)
48
5. Lậu cầu khuẩn (Neissria gonorrhocae)
50
6
Chương 6. TẢ - LỴ - THƯƠNG HÀN
52
1. Phẩy khuẩn tả (Vibrio cholerae)
52
2. Trực khuẩn lỵ (Shigella)
54
3. Trực khuẩn thương hàn (Salmonella)
57
TT
Trang
7
Chương 7. TRỰC KHUẨN UỐN VÁN - HOẠI THƯ
SINH HƠI – LAO
60
1. Uốn ván (Clostridium tetani)
60
2. Hoại thư sinh hơi (Clortridium perphringens)
62
3. Lao (Mycobacterium tuberculosis)
64
8
Chương 8. XOẮN KHUẨN GIANG MAI -
LEPTOSPIRA – HELICOBACTER PYLORY
67
1. Xoắn khuẩn giang mai (Treponema pallidum)
67
70
4
5
TT
Trang
17
Chương 17. ĐẠI CƯƠNG ĐỘNG VẬT CHÂN ĐỐT
140
1. Hình thể, cấu tạo
140
2. Đặc điểm sinh học
141
3. Phân loại động vật chân đốt
142
4. Vai trò của động vật chân đốt với y học
142
5. Phòng chống động vật chân đốt
143
18
Chương 18. PHƯƠNG PHÁP LẤY, BẢO QUẢN VÀ
VẬN CHUYỂN BỆNH PHẨM
146
1. Bệnh phẩm máu tĩnh mạch
146
2. Bệnh phẩm đường hô hấp
148
3. Bệnh phẩm phân
151
4. Bệnh phẩm nước tiểu
152
5. Một số bệnh phẩm khác
153
6. Bảo quản, vận chuyển mẫu bệnh phẩm
153
19
Chương 19. SỬ DỤNG KÍNH HIỂN VI, PHƯƠNG
PHÁP NHUỘM GRAM VÀ NHẬN DẠNG MỘT
SỐ VI KHUẨN THƯỜNG GẶP
155
1. Sử dụng kính hiển vi quang học
155
2. Phương pháp nhuộm gram
160
3. Nhận dạng một số vi khuẩn thường gặp
163
20
Chương 20. PHƯƠNG PHÁP LÀM TIÊU BẢN VÀ
NHẬN DẠNG MỘT SỐ KÝ SINH TRÙNG
169
1. Phương pháp làm tiêu bản xét nghiệm
169
2. Nhận dạng giun, sán
175
3. Nhận dạng ký sinh trùng sốt rét
178
TÀI LIỆU THAM KHẢO
181