Đ bài: Gi i thi u m t vài nét v Lê H u Trác và tác ph m "Th ng kinh kí s "ề ớ ệ ộ ề ữ ẩ ượ ự
Bài văn m u 1: Gi i thi u m t vài nét vẫ ớ ệ ộ ề Lê H u Trác và tác ph m "Th ng kinhữ ẩ ượ
kí s "ự
1. Lê H u Trác (1724 - 1791) là v đi danh y c a Đi Vi t trong th k XVIII. Ông xu tữ ị ạ ủ ạ ệ ế ỉ ấ
thân trong m t gia đình quan l i th i Lê. Quê n i là làng Liêu Xá, huy n Đng Hào, tr nộ ạ ờ ộ ệ ườ ấ
H i D ng, nay thu c huy n Yên Mĩ, t nh H ng Yên. Năm 30 tu i, ông vào s ng và làmả ươ ộ ệ ỉ ư ổ ố
ngh thu c t i x Bàu Th ng, xã Trinh Di m, huy n H ng S n, t nh Hà Tĩnh. Ông l yề ố ạ ứ ượ ễ ệ ươ ơ ỉ ấ
bi t hi u là H i Th ng Lãn Ông.ệ ệ ả ượ
Ông đ l i b sách "H i th ng y tông tâm tĩnh" g m 66 quy n; 65 quy n đu nói vể ạ ộ ả ượ ồ ể ể ầ ề
thu c và các bài thu c ch a b nh; cu n cu i là "Th ng kinh kí s "m t áng th văn đcố ố ữ ệ ố ố ượ ự ộ ơ ặ
s c và đc đáo.ắ ộ
2. "Th ng kinh kí s " ghi l i chuy n v kinh đô Thăng Long ch a b nh cho th t Tr nhượ ự ạ ế ề ữ ệ ế ử ị
Cán (con c a chúa Tr nh Sâm và nguyên phi Đng Th Hu ). Ngày 12 tháng giêng nămủ ị ặ ị ệ
Nhâm D n (1782), Lê H u Trác t H ng S n đi Thăng Long theo ch tri u c a chúa, mãiầ ữ ừ ươ ơ ỉ ệ ủ
đn mùng 2 tháng 11 m i tr l i đc quê m ; m t chuy n đi kéo dài 9 tháng 20 ngày.ế ớ ở ạ ượ ẹ ộ ế
Tác gi đã k l i nh ng đi u m t th y tai nghe ch n kinh kì, cu c s ng xa hoa c a vuaả ể ạ ữ ề ắ ấ ở ố ộ ố ủ
chúa và quan l i trong ph chúa, vi c ch a bênh cho th t Tr nh Cán, nh ng cu c ti pạ ủ ệ ữ ế ử ị ữ ộ ế
xúc v i các công khanh, nho sĩ ch n đ đô, chuy n tr v ng n ng i thăm c h ng,...ớ ờ ố ế ế ở ế ắ ủ ố ươ
Tác gi đã k l i m t cách chân th c c m đng cu c t đu tranh t t ng đ thoát kh iả ể ạ ộ ự ả ộ ộ ự ấ ư ưở ể ỏ
m i cám d v danh l i đ đc s ng thanh cao thanh nhàn.ọ ỗ ề ợ ể ượ ố
Ý nguy n tr v núi "hái thu c ch a b nh c u ng i" c a ông, sau cùng đc ch pệ ở ề ố ữ ệ ứ ườ ủ ượ ấ
nh n; ông vui vì t th y "thân tuy m c vào vòng danh l i nh ng v n không b l i danh mêậ ự ấ ắ ợ ư ẫ ị ợ
ho c. Ra đi thung dung, tr vê' ng t ng ng".ặ ở ấ ưở
Nét đc s c và đc đáo c a "Th ng kinh kí s " là có nhi u bài th ch Hán đan xen vào,ặ ắ ộ ủ ượ ự ề ơ ữ
v a đ v nh phong c nh v a b c l tâm s c a m t v danh y mang tâm h n và c t cáchừ ể ị ả ừ ộ ộ ự ủ ộ ị ồ ố
thi sĩ.
Bài văn m u 2: Gi i thi u m t vài nét vẫ ớ ệ ộ ề Lê H u Trác và tác ph m “Th ng kinhữ ẩ ượ
kí s ”ự
Lê H u Trác (1720-1791) quê Liêu Xá, huy n Đng Hào, nay thu c huy n Yên Mĩ,ữ ở ệ ườ ộ ệ
t nh H ng Yên. Xu t thân trong m t gia đình quý t c th i Lê – Tr nh, t ng theo đòi bútỉ ư ấ ộ ộ ờ ị ừ
nghiên và binh nghi p. Ngoài 30 tu i thoát li h n con đng công danh, v H ng S n,ệ ổ ẳ ườ ề ươ ơ
Hà Tĩnh, quê m h c ngh thu c và làm th y thu c, tr thành v đi đanh y c a đt n cẹ ọ ề ộ ầ ố ở ị ạ ủ ấ ướ
ta trong th k XVII: H i Th ng Lãn Ông.ế ỉ ả ượ
Ông v a làm thu c ch a b nh, v a vi t sách, làm văn, làm th . Tác ph m c a ông có tênừ ố ữ ệ ừ ế ơ ẩ ủ
là “Y tông tâm lĩnh” g m 65 quy n so n thào trên 40 năm, đc đánh giá là “Bách khoaồ ể ạ ượ
toàn th ” y đc h c th k XVM. Trong b sách có m t s bài th và tác ph m “Th ngư ượ ọ ế ỉ ộ ộ ố ơ ẩ ượ
kinh kí s ”ự
“Th ng kinh kí s " là t p 65, t p cu i b “Y tông tâm lĩnh”. Tác gi vi t b ng ch Hánượ ự ậ ậ ố ộ ả ế ằ ữ
có đi m xuy t vào m t s bài th , ghi l i m t chuy n đi t H ng S n, Hà Tĩnh ra Kinhể ế ộ ố ơ ạ ộ ế ừ ươ ơ
đô Thăng Long ch a b nh cho Th t Tr nh Cán (con trai c a Tr nh Sâm và nguyên phiữ ệ ế ử ị ủ ị
Đng Th Hu ).ặ ị ệ
Lê H u Trác chính là v đi danh y H i Th ng Lãn Ông c a n c taữ ị ạ ả ượ ủ ướ
Nh n đc ch tri u c a Tr nh Sâm, ông tâm s : “Cây kia có hoa nên b hái, ng i ta cóậ ượ ỉ ệ ủ ị ự ị ườ
cái h danh nên ph i l y v ch danh”. Cu n kí s ghi l i nh ng đi u m t th y tai ngheư ả ụ ề ữ ố ự ạ ữ ề ắ ấ
khi tác gi đn Thăng Long, vào ph chúa ch a b nh cho Th t , k l i nh ng cu c ti pả ế ủ ữ ệ ế ử ể ạ ữ ộ ế
xúc v i các công khanh, nho sĩ n i đ đô kinh kì. Ý mu n tr v núi c a ông cu i cùngớ ơ ế ố ở ề ủ ố
đc ch p nh n, ông vui vì t th y “thân tuy m c vào vòng danh l i nh ng không b danhượ ấ ậ ự ấ ắ ợ ư ị
l i mê ho c. Ra đi thung dung, tr v ng t ng ng”… Đo n cu i t p kí s ông k vi cợ ặ ở ẻ ấ ưở ạ ố ậ ự ể ệ
ông t Thăng Long v thăm làng Liêu Xá, n i quê cha đt t sau m y ch c năm xa cách,ừ ề ơ ấ ổ ấ ụ
tr c khi v l i H ng S n.ướ ề ạ ươ ơ
“Th ng kinh kí s ” th hi n nhân cách cao đp c a m t danh y: coi tr ng vi c c uượ ự ể ệ ẹ ủ ộ ọ ệ ứ
ng i, coi th ng danh l i, a cu c s ng thanh nhàn. C nh, vi c, ng i đc tác gi nóiườ ườ ợ ư ộ ố ả ệ ườ ượ ả
đn. trong t p kí s mang giá tr t li u l ch s đáng quý. M t cách vi t nh nhàng, lôiế ậ ự ị ư ệ ị ử ộ ế ẹ
cu n, nhi u trang đy ch t th .ố ề ầ ấ ơ
“Th ng kinh kí s ” là m t tác ph m văn xuôi ch Hán r t đc s c và đc đáo c a vănượ ự ộ ẩ ữ ấ ặ ắ ộ ủ
h c trung đi Vi t Nam.ọ ạ ệ