H p đ ng mua bán theo công c Viennaợ ồ ướ
1980: Hi u l c c a chào hàng (Ph n 1)ệ ự ủ ầ
09:39' AM - Th ba, 16/03/2004ứ
Công c c a Liên Hi p Qu c v H p đ ng mua bán hàng hoá qu c t nămướ ủ ệ ố ề ợ ồ ố ế
1980 (CISG - Công c Vienna) quy đ nh m t đ ngh ph i tho mãn ba đi u ki nướ ị ộ ề ị ả ả ề ệ
m i tr thành m t chào hàng. ớ ở ộ
M t là đ ngh đó ph i đ c g i t i m t ho c nhi u ng i c th . Hai là đ ngh đóộ ề ị ả ượ ử ớ ộ ặ ề ườ ụ ể ề ị
ph i đ chính xác, t c là ph i nêu rõ tên hàng và n đ nh rõ ràng ho c ng m đ nh hayả ủ ứ ả ấ ị ặ ầ ị
quy đ nh ph ng pháp xác đ nh s l ng và giá c . Ba là ph i ch rõ ý chí c a ng iị ươ ị ố ượ ả ả ỉ ủ ườ
đ ngh mu n t ràng bu c trách nhi m trong tr ng h p có ch p nh n. N u m t đề ị ố ự ộ ệ ườ ợ ấ ậ ế ộ ề
ngh không tho mãn đi u ki n th nh t, nh ng ng i đ ngh nêu rõ đó là m t chàoị ả ề ệ ứ ấ ư ườ ề ị ộ
hàng thì đ ngh đó cũng đ c coi là m t chào hàng. Trong ba đi u ki n thì đi u ki nề ị ượ ộ ề ệ ề ệ
th hai là quan tr ng nh t vì nó xác đ nh tính ch t c a giao d ch là giao d ch mua bánứ ọ ấ ị ấ ủ ị ị
hàng hoá. Đ th hi n m t giao d ch mua bán thì n i dung c a giao d ch ph i xác đ nhể ể ệ ộ ị ộ ủ ị ả ị
rõ đ i t ng hàng hoá (tên hàng và s l ng) và ph i xác đ nh giá c đ phân bi t v iố ượ ố ượ ả ị ả ể ệ ớ
giao d ch khác (t ng, cho...). M c dù v y, CISG l i quy đ nh n u h p đ ng đ c ký k tị ặ ặ ậ ạ ị ế ợ ồ ượ ế
h p pháp nh ng trong h p đ ng không n đ nh rõ ràng ho c ng m đ nh hay quy đ nhợ ư ợ ồ ấ ị ặ ầ ị ị
ph ng pháp xác đ nh giá c thì giá c trong h p đ ng đ c coi là giá trên th tr ngươ ị ả ả ợ ồ ượ ị ườ
trong nh ng đi u ki n t ng t vào th i đi m ký k t h p đ ng (Đi u 55). Đi u nàyữ ề ệ ươ ự ờ ể ế ợ ồ ề ề
khi n ng i ta hi u có s mâu thu n là n u coi đi u kho n giá là đi u kho n b t bu cế ườ ể ự ẫ ế ề ả ề ả ắ ộ
ph i có trong chào hàng thì h p đ ng không xác đ nh giá c s không đ c coi là "kýả ợ ồ ị ả ẽ ượ
k t h p pháp" và do đó quy đ nh này tr nên vô nghĩa. Nh ng trong th ng m i qu cế ợ ị ở ư ươ ạ ố
t , m t h p đ ng không th hi n rõ m t trong ba n i dung trên, nh ng d a vào nh ngế ộ ợ ồ ể ệ ộ ộ ư ự ữ
thói quen đ c thi t l p gi a các bên mà có th xác đ nh đ c ý đ nh c a các bên vượ ế ậ ữ ể ị ượ ị ủ ề
các n i dung đó thì h p đ ng đó v n có hi u l c. ộ ợ ồ ẫ ệ ự
Theo các nguyên t c gi i thích h p đ ng c a Công c c a Liên Hi p Qu c thì m tắ ả ợ ồ ủ ướ ủ ệ ố ộ
h p đ ng ph i đ c gi i thích theo cách hi u, ý đ nh thông th ng c a các bên, sauợ ồ ả ượ ả ể ị ườ ủ
đó là theo cách hi u c a ng i bình th ng có đ năng l c hành vi dân s ho c theo ýể ủ ườ ườ ủ ự ự ặ
đ nh c a bên đó n u bên kia bi t ho c không th không bi t. Th c t , khi các bên đãị ủ ế ế ặ ể ế ự ế
thi t l p nh ng thói quen v i nhau thì nh ng n i dung đ c các bên hi u theo thóiế ậ ữ ớ ữ ộ ượ ể
quen đó s không đ c nêu trong h p đ ng và chúng đ c coi là các bên đã ng ýẽ ượ ợ ồ ượ ụ
(ng m hi u) v i nhau v nh ng n i dung đó. Đi u này cho phép các bên trong h pầ ể ớ ề ữ ộ ề ợ
đ ng không c n tho thu n đ y đ các n i dung (c b n). C n l u ý r ng CISG quyồ ầ ả ậ ầ ủ ộ ơ ả ầ ư ằ
đ nh ba đi u ki n trên là các đi u ki n đ m t đ ngh tr thành m t chào hàng, vì thị ề ệ ề ệ ể ộ ề ị ở ộ ế
ch nên hi u đó là các đi u ki n b t bu c c a m t chào hàng mà không ph i là c aỉ ể ề ệ ắ ộ ủ ộ ả ủ
h p đ ng. ợ ồ
C n l u ý r ng CISG quy đ nh ba đi u kiên trên là các đi u ki n đ m t đ ngh trầ ư ằ ị ề ề ệ ể ộ ề ị ở
thành m t chào hàng, song không có quy đ nh nào nói r ng đó là các n i dung b tộ ị ằ ộ ắ
bu c c a h p đ ng mua bán hàng hoá ( vì có th thi t l p h p đ ng không qua chàoộ ủ ợ ồ ể ế ậ ợ ồ
hàng, ch p nh n chào hàng). Do đó, ch nên hi u đó là các đi u ki n b t bu c c aấ ậ ỉ ể ề ệ ắ ộ ủ
m t chào hàng mà không ph i là c a h p đ ng.ộ ả ủ ợ ồ
T phân tích trên, có th lý gi i s khác nhau gi a hai quy đ nh c a CISG là do khiừ ể ả ự ữ ị ủ
chào hàng đ c g i đi thì gi a các bên ch a thi t l p thói quen đ i v i giao d ch muaượ ử ữ ư ế ậ ố ớ ị
bán nêu trong chào hàng đó. Do v y, m t đ ngh đ c coi chào hàng thì ph i có cácậ ộ ề ị ượ ả
n i dung b t bu c, nh ng không đ ng nghĩa đi u ki n đó cho m i h p đ ng mua bán.ộ ắ ộ ư ồ ề ệ ọ ợ ồ
Tuy v y, n u nh nh ng l p này ng h các quy đ nh v n i dung c b n c a chàoậ ế ư ữ ậ ủ ộ ị ề ộ ơ ả ủ
hàng c a CISG thì nó l i ch ra h n ch trong vi c CISG ch quy đ nh th i đi m h pủ ạ ỉ ạ ế ệ ỉ ị ờ ể ợ
đ ng có hi u l c đ i v i ph ng th c giao k t h p đ ng qua chào hàng, ch p nh nồ ệ ự ố ớ ươ ứ ế ợ ồ ấ ậ
chào hàng mà không đ c p đ n các ph ng th c khác.ề ậ ế ươ ứ
Ph m Đình Th ngạ ưở
Theo Đi u 15 CISG chào hàng b t đ u có hi u l c k t khi bên chào hàng đ cề ắ ầ ệ ự ể ừ ượ
chào hàng nh n đ c . Nh ng theo Đi u 20 CISG thì th i h n đ ch p nh nậ ượ ư ề ờ ạ ể ấ ậ
chào hàng b ng th , đi n tín l i "b t đ u t lúc b c đi n đ c giao đ g i điằ ư ệ ạ ắ ầ ừ ứ ệ ượ ể ử
ho c t ngày ghi trên th ho c n u không có ngày đó thì là ngày ghi trên bì th "ặ ừ ư ặ ế ư
và th i h n đ ch p nh n chào hàng b ng đi n tho i, telex ho c ph ng ti nờ ạ ể ấ ậ ằ ệ ạ ặ ươ ệ
thông tin t c th i khác thì "b t đ u t th i đi m chào hàng t i n i ng i đ cứ ờ ắ ầ ừ ờ ể ớ ơ ườ ượ
chào hàng". Ph i chăng hai quy đ nh này c a CISGmâu thu n nhau?ả ị ủ ẫ
Rõ ràng m t thông báo ch p nh n t i n i ng i chào hàng tr c khi chào hàng có hi uộ ấ ậ ớ ơ ườ ướ ệ
l c thì ch a th coi là m t ch p nh n (chào hàng). Nh ng m t ch p nh n nh v y sự ư ể ộ ấ ậ ư ộ ấ ậ ư ậ ẽ
tr nên có hi u l c khi chào hàng b t đ u có hi u l c, vì nó đ m b o trong th i h nở ệ ự ắ ầ ệ ự ả ả ờ ạ
hi u l c c a chào hàng thì ch p nh n đó đã t i n i ng i chào hàng. Chính vì v y,ệ ự ủ ấ ậ ớ ơ ườ ậ
Đi u 18 CISG quy đ nh "ch p nh n chào hàng có hi u l c k t khi nó t i n i ng iề ị ấ ậ ệ ự ể ừ ớ ơ ườ
chào hàng" - mà n u ch d ng đây thì rõ ràng mâu thu n v i Đi u 20 - nh ng Đi uế ỉ ừ ở ẫ ớ ề ư ề
18 còn quy đ nh: "Ch p nh n chào hàng không phát sinh hi u l c n u nó không đ cị ấ ậ ệ ự ế ượ
g i t i ng i chào hàng trong th i h n quy đ nh trong chào hàng ho c, n u không cóử ớ ườ ờ ạ ị ặ ế
th i h n đó, thì trong kho ng th i gian h p lý". N u nh quy đ nh chào hàng có hi uờ ạ ả ờ ợ ế ư ị ệ
l c k t khi nó đ c g i đi thì ch a h n có l i cho bên đ c chào hàng. Nh ng ng cự ể ừ ượ ử ư ẳ ợ ượ ư ượ
l i s b t l i cho ng i chào hàng trong tr ng h p vì lý do nào đó chào hàng t i n iạ ẽ ấ ợ ườ ườ ợ ớ ơ
ng i đ c chào hàng r t mu n. Có l vì lý do này mà th i h n ch p nh n chào hàngườ ượ ấ ộ ẽ ờ ạ ấ ậ
theo CISG (Đi u 20) đ c chia thành hai tr ng h p theo ph ng th c trên. Thêm n aề ượ ườ ợ ươ ứ ữ
m t th i h n h p lý đ c xác đ nh là th i h n hi u l c c a chào hàng đ c xác đ nhộ ờ ạ ợ ượ ị ờ ạ ệ ự ủ ượ ị
trên c s căn c vào nhi u tình ti t, trong đó có t c đ truy n tin c a ph ng ti nơ ở ứ ề ế ố ộ ề ủ ươ ệ
truy n tin. Đi u đó đ m b o đ c quy n l i c a c hai bên m t cách h p lý. ề ề ả ả ượ ề ợ ủ ả ộ ợ
Nh ng Lu t Th ng m i quy đ nh v "th i h n trách nhi m" c a bên chào hàng và bênư ậ ươ ạ ị ề ờ ạ ệ ủ
ch p nh n chào hàng (Đi u 53). Nh ng th i h n trách nhi m c a các bên và th i h nấ ậ ề ư ờ ạ ệ ủ ờ ạ
hi u l c là không đ ng nh t. B i vì m t ch p nh n chào hàng đ c g i đi s ràngệ ự ồ ấ ở ộ ấ ậ ượ ử ẽ
bu c trách nhi m c a bên ch p nh n nh ng không th có hi u l c n u không t i n iộ ệ ủ ấ ậ ư ể ệ ự ế ớ ơ
bên chào hàng. H n n a, d a vào quy đ nh v th i đi m ký k t h p đ ng ("h p đ ngơ ữ ự ị ề ờ ể ế ợ ồ ợ ồ
mua bán hàng hoá đ c coi là đã ký k t k t th i đi m bên chào hàng nh n đ cượ ế ể ừ ờ ể ậ ượ
thông báo ch p nh n toàn b các đi u ki n đã ghi trong chào hàng trong th i h n tráchấ ậ ộ ề ệ ờ ạ
nhi m c a ng i chào hàng" (Đi u 55) thì có th suy lu n r ng ch p nh n chào hàngệ ủ ườ ề ể ậ ằ ấ ậ
có hi u l c k t khi bên chào hàng nh n đ c thông báo ch p nh n ch không ph iệ ự ể ừ ậ ượ ấ ậ ứ ả
t khi nó đ c g i đi. ừ ượ ử
Tóm l i, theo Công c Vienna thì: chào hàng có hi u l c k t khi nó t i n i ng iạ ướ ệ ự ể ừ ớ ơ ườ
đ c chào hàng nh ng th i h n đ ch p nh n chào hàng đ c b t đ u t khi chàoượ ư ờ ạ ể ấ ậ ượ ắ ầ ừ
hàng đ c g i đi đ i v i th , đi n tín và t khi chào hàng t i n i ng i đ c chào đ iượ ử ố ớ ư ệ ừ ớ ơ ườ ượ ố
v i các ph ng ti n truy n thông t c th i;th i h n hi u l c c a chào hàng đ c ng iớ ươ ệ ề ứ ờ ờ ạ ệ ự ủ ượ ườ
chào n đ nh ho c là m t kho ng th i gian h p lý; ch p nh n chào hàng có hi u l cấ ị ặ ộ ả ờ ợ ấ ậ ệ ự
k t khi nó t i n i ng i chào hàng trong th i h n hi u l c c a chào hàng. Theo Lu tể ừ ớ ơ ườ ờ ạ ệ ự ủ ậ
Th ng m i thì chào hàng s có hi u l c k t khi nó đ c g i đi mà không phân bi tươ ạ ẽ ệ ự ể ừ ượ ử ệ
hình th c truy n tin và có hi u l c trong vòng 30 ngày n u không có quy đ nh khác. V iứ ề ệ ự ế ị ớ
quy đ nh nh v y, CISG cho phép các bên có th thu h i chào hàng và ch p nh nị ư ậ ể ồ ấ ậ
chào hàng n u thông báo thu h i đ n tr c ho c cùng lúc v i chào hàng và ch p nh nế ồ ế ướ ặ ớ ấ ậ
chào hàng (t c là khi chúng ch a có hi u l c). Lu t Th ng m i không quy đ nh nhứ ư ệ ự ậ ươ ạ ị ư
v y khi đã quy đ nh th i h n trách nhi m c a các bên là t khi chào hàng và ch pậ ị ờ ạ ệ ủ ừ ấ
nh n chào hàng đ c g i đi. ậ ượ ử
V nh ng n i dung c b n c a chào hàng: Công c Vienna quy đ nh m t thông báoề ữ ộ ơ ả ủ ướ ị ộ
tr l i t ý ch p nh n chào hàng nh ng có nh ng s a đ i, b sung v n đ c coi làả ờ ỏ ấ ậ ư ữ ử ổ ổ ẫ ượ
m t ch p nh n chào hàng n u nh ng s a đ i, b sung đó không làm thay đ i tính ch tộ ấ ậ ế ữ ử ổ ổ ổ ấ
nh ng đi u ki n c a chào hàng (tr tr ng h p ng i chào hàng ngay l p t c thôngữ ề ệ ủ ừ ườ ợ ườ ậ ứ
báo không đ ng ý v nh ng s a đ i đó). Nh ng s a đ i, b sung liên quan đ n cácồ ề ữ ử ổ ữ ử ổ ổ ế
n i dung (nh ng không gi i h n ) giá c , thanh toán, ch t l ng, s l ng c a hàngộ ư ớ ạ ở ả ấ ượ ố ượ ủ
hoá, đ a đi m và th i h n giao hàng, ph m vi trách nhi m c a m t bên đ i v i bên kiaị ể ờ ạ ạ ệ ủ ộ ố ớ
hay vi c gi i quy t tranh ch p đ c coi là nh ng s a đ i, b sung làm thay đ i tínhệ ả ế ấ ượ ữ ử ổ ổ ổ
ch t các đi u kho n c a chào hàng. ấ ề ả ủ
V i quy đ nh nh v y, tám n i dung trên th ng đ c xem là nh ng n i dung c b nớ ị ư ậ ộ ườ ượ ữ ộ ơ ả
(ch y u) c a chào hàng hay c a h p đ ng. Đó là nh ng n i dung quan tr ng liênủ ế ủ ủ ợ ồ ữ ộ ọ
quan đ n quy n l i và nghĩa v c a các bên trong h p đ ng. Nh ng đó không ph i làế ề ợ ụ ủ ợ ồ ư ả
nh ng n i dung b t bu c c a chào hàng hay h p đ ng, khác v i ba n i dung b t bu cữ ộ ắ ộ ủ ợ ồ ớ ộ ắ ộ
đ m t đ ngh (tho mãn hai đi u ki n còn l i) đ c coi là m t chào hàng. ể ộ ề ị ả ề ệ ạ ượ ộ
V th i đi m ký k t h p đ ng mua bán hàng hoá: Công c Vienna quy đ nh h p đ ngề ờ ể ế ợ ồ ướ ị ợ ồ
đ c coi là ký k t t th i đi m ch p nh n chào hàng t i n i ng i chào hàng nh ngượ ế ừ ờ ể ấ ậ ớ ơ ườ ư
không đ c p đ n các hình th c giao k t khác. Ngoài quy đ nh nh Công c Vienna,ề ậ ế ứ ế ị ư ướ
Lu t Th ng m i còn quy đ nh h p đ ng có hi u l c k t khi các bên có m t ký vàoậ ươ ạ ị ợ ồ ệ ự ể ừ ặ
b n h p đ ng đ i v i hình th c giao k t này. Theo các Nguyên t c c a Unidroit v H pả ợ ồ ố ớ ứ ế ắ ủ ề ợ
đ ng th ng m i qu c t thì h p đ ng có th đ c ký k t b ng cách ch p nh n chàoồ ươ ạ ố ế ợ ồ ể ượ ế ằ ấ ậ
hàng ho c b ng cách khác c a các bên mi n là nó th hi n s tho thu n gi a cácặ ằ ủ ễ ể ệ ự ả ậ ữ
bên.
K t lu n: M t trong nh ng b t c p l n c a các ch đ nh v h p đ ng trong Lu tế ậ ộ ữ ấ ậ ớ ủ ế ị ề ợ ồ ậ
Th ng m i hi n hành là gây ra nhi u h p đ ng vô hi u trong th c t , không đáp ngươ ạ ệ ề ợ ồ ệ ự ế ứ
đ c mong mu n c a các ch th tham gia ho t đ ng th ng m i và gây nhi u t nượ ố ủ ủ ể ạ ộ ươ ạ ề ố
kém. T nh ng phân tích trên c n tham kh o, cân nh c các quy đ nh c a Công cừ ữ ầ ả ắ ị ủ ướ
Vienna đ s a đ i các đi u kho n quy đ nh v h p đ ng trong Lu t Th ng m i choể ử ổ ề ả ị ề ợ ồ ậ ươ ạ
phù h p.ợ
Ph m Văn Th ngạ ưở
THƯƠNG MẠI QUỐC
TẾ
09/11/2007
Gi i quy t h p đ ng mua bán qu c tả ế ợ ồ ố ế
Công c Vienne năm 1980 v h p đ ng mua bán hàng hóa qu c t (CISG) đ c so n th o b iướ ề ợ ồ ố ế ượ ạ ả ở
y ban c a Liên H p Qu c v Lu t Th ng m i qu c t (UNCITRAL) trong m t n l c h ng t iỦ ủ ợ ố ề ậ ươ ạ ố ế ộ ỗ ự ướ ớ
vi c th ng nh t ngu n lu t áp d ng cho h p đ ng mua bán hàng hoá qu c t . ệ ố ấ ồ ậ ụ ợ ồ ố ế
Công c này đã tr thành công c đ c áp d ng r ng rãi nh t trong s các đi u c qu c t đaướ ở ướ ượ ụ ộ ấ ố ề ướ ố ế
ph ng v mua bán hàng hoá qu c t . Cho đ n th i đi m hi n nay, đã có 66 qu c gia là thành viênươ ề ố ế ế ờ ể ệ ố
Công c này .ướ
T khi công c có hi u l c (ngày 01/01/1988), đ n th i đi m hi n nay t ng s các b n án, phánừ ướ ệ ự ế ờ ể ệ ổ ố ả
quy t đã lên t i h n 1.600.ế ớ ơ
CISG cũng góp ph n đáng k vào vi c thúc đ y s phát tri n c a quan h th ng m i v hàng hoáầ ể ệ ẩ ự ể ủ ệ ươ ạ ề
gi a các qu c gia. Vi c cùng tr thành thành viên c a công c giúp các qu c gia xích l i g n nhau h nữ ố ệ ở ủ ướ ố ạ ầ ơ
trong quan h mua bán, giúp cho vi c gi i quy t các tranh ch p phát sinh t h p đ ng mua bán hàngệ ệ ả ế ấ ừ ợ ồ
hoá qu c t đ c nhanh chóng và thu n l i h n.ố ế ượ ậ ợ ơ
Trong s hàng nghìn án l v CISG, đã có m t án l liên quan đ n Vi t Nam. Đây là án l v tranhố ệ ề ộ ệ ế ệ ệ ề
ch p gi a Công ty th ng m i Tây Ninh - Tanico (Vi t Nam) và DN Ng Nam Bee (Singapore), đ c xétấ ữ ươ ạ ệ ượ
x t i Toà phúc th m - TAND Thành ph H Chí Minh, b n án tuyên ngày 4/5/1996. Khi xét x v vi cử ạ ẩ ố ồ ả ử ụ ệ
này, Toà án đã tham chi u đi u 29 và đi u 53, đi u 64 CISG. Đây là m t án l v CISG đ u tiên đ i v iế ề ề ề ộ ệ ề ầ ố ớ
Vi t Nam. Án l này cho th y, dù Vi t Nam ch a ph i là thành viên công c, nh ng v n có nh ngệ ệ ấ ệ ư ả ướ ư ẫ ữ
tr ng h p công c này có th đ c áp d ng Vi t Nam.ườ ợ ướ ể ượ ụ ở ệ
Câu h i đ c đ t ra là: m t khi VN ch a tr thành m t qu c gia thành viên c a công c thì khi nàoỏ ượ ặ ộ ư ở ộ ố ủ ướ
và trong tr ng h p nào, CISG có th đ c áp d ng t i VN?ườ ợ ể ượ ụ ạ
Vì v y, đ xem xét các tr ng h p có th áp d ng CISG Vi t Nam, chúng ta c n nghiên c u Đi uậ ể ườ ợ ể ụ ở ệ ầ ứ ề
1 c a CISG. Đi u 1.1 c a CISG quy đ nh: "Công c này áp d ng cho các h p đ ng mua bán hàng hóaủ ề ủ ị ướ ụ ợ ồ
gi a các bên có tr s th ng m i t i các qu c gia khác nhau: a. Khi các qu c gia này là các qu c giaữ ụ ở ươ ạ ạ ố ố ố
thành viên c a công c; b. Khi theo các quy ph m t pháp qu c t thì lu t áp d ng là lu t c a m t qu củ ướ ạ ư ố ế ậ ụ ậ ủ ộ ố
gia thành viên c a công c."ủ ướ
Khi Vi t Nam ch a là thành viên c a CISG thì không th áp d ng CISG theo đi u 1.1.a nói trên choệ ư ủ ể ụ ề
các h p đ ng mua bán hàng hóa qu c t mà m t bên là bên Vi t Nam.ợ ồ ố ế ộ ệ
Tuy v y, tr ng h p th hai, CISG s có th đ c áp d ng cho các h p đ ng mua bán qu c tậ ở ườ ợ ứ ẽ ể ượ ụ ợ ồ ố ế
đ c ký k t gi a m t bên có tr s th ng m i t i m t qu c gia là thành viên và m t bên có tr sượ ế ữ ộ ụ ở ươ ạ ạ ộ ố ộ ụ ở
th ng m i t i m t qu c gia ch a ph i là thành viên công c. L y ví d , m t h p đ ng mua bán s nươ ạ ạ ộ ố ư ả ướ ấ ụ ộ ợ ồ ả
ph m vi n thông đ c ký k t gi a ng i bán Singapore (Singapore đã gia nh p CISG vào ngàyẩ ễ ượ ế ữ ườ ậ
16/02/1995 và có hi u l c t ngày 1/3/1996) và ng i mua Vi t Nam (Vi t Nam ch a gia nh p hay phêệ ự ừ ườ ệ ệ ư ậ
chu n Công c). Hai bên không l a ch n lu t áp d ng trong h p đ ng. Khi có tranh ch p x y ra, toà ánẩ ướ ự ọ ậ ụ ợ ồ ấ ả
(tr ng tài) s ph i d a vào các qui ph m xung đ t trong t pháp qu c t đ xác đ nh lu t áp d ng choọ ẽ ả ự ạ ộ ư ố ế ể ị ậ ụ
h p đ ng. N u quy ph m xung đ t d n chi u đ n lu t n c ng i bán - t c là lu t Singapore, thì lu t ápợ ồ ế ạ ộ ẫ ế ế ậ ướ ườ ứ ậ ậ
d ng cho h p đ ng s là lu t Singapore. Nh ng vì Singapere là m t qu c gia thành viên c a CISG nênụ ợ ồ ẽ ậ ư ộ ố ủ
đ i v i các tranh ch p t h p đ ng mua bán hàng hoá qu c t , toà án (tr ng tài) s không áp d ng lu tố ớ ấ ừ ợ ồ ố ế ọ ẽ ụ ậ
c a Singapore mà s áp d ng CISG đ gi i quy t tranh ch p. N u tranh ch p đ c gi i quy t t i Vi tủ ẽ ụ ể ả ế ấ ế ấ ượ ả ế ạ ệ
Nam và quy ph m xung đ t c a Vi t Nam d n chi u đ n vi c áp d ng lu t c a m t qu c gia thành viênạ ộ ủ ệ ẫ ế ế ệ ụ ậ ủ ộ ố
công c thì chúng ta cũng có k t qu t ng t : đó là CISG s đ c áp d ng cho h p đ ng. Đây là đi mướ ế ả ươ ự ẽ ượ ụ ợ ồ ể
mà các DN Vi t Nam c n chú ý nh m có đ c th ch đ ng khi CISG đ c áp d ng vào h p đ ng theoệ ầ ằ ượ ế ủ ộ ượ ụ ợ ồ
tr ng h p th hai nêu trên.ườ ợ ứ
Ngoài tr ng h p nói trên, còn có hai tr ng h p khác đó CISG có th đ c áp d ng:ườ ợ ườ ợ ở ể ượ ụ
- Khi các bên trong h p đ ng l a ch n CISG là lu t áp d ng cho h p đ ng c a mình;ợ ồ ự ọ ậ ụ ợ ồ ủ
- Khi trong h p đ ng, các bên không l a ch n lu t áp d ng và c quan gi i quy t tranh ch p l aợ ồ ự ọ ậ ụ ơ ả ế ấ ự
ch n CISG đ gi i quy t tranh ch p. C quan gi i quy t tranh ch p có th là toà án VN, toà án n cọ ể ả ế ấ ơ ả ế ấ ể ướ
ngoài, tr ng tài VN hay tr ng tài n c ngoài.ọ ọ ướ
Khuy n ngh cho các DN VNế ị
Khuy n ngh th nh tế ị ứ ấ là DN c n nghiên c u đ n m đ c tinh th n và n i dung c a CISG: Theoầ ứ ể ắ ượ ầ ộ ủ
chúng tôi s còn có nhi u tranh ch p n a v h p đ ng mua bán hàng hoá qu c t gi a doanh ngi p Vi tẽ ề ấ ữ ề ợ ồ ố ế ữ ệ ệ
Nam và các đ i tác n c ngoài s đ c gi i quy t b ng CISG b i các tòa án Vi t Nam, tòa án n cố ướ ẽ ượ ả ế ằ ở ệ ướ
ngoài và đ c bi t là các tr ng tài qu c t . Nh v y, tuy Vi t Nam ch a tham gia CISG nh ng các tranhặ ệ ọ ố ế ư ậ ệ ư ư
ch p trong mua bán hàng hoá qu c t c a các DN n c ta r t có th s đ c xét x theo Công c này.ấ ố ế ủ ướ ấ ể ẽ ượ ử ướ
Vì v y, chúng tôi nh n m nh tr c h t đ n vi c ph bi n Công c này cho các DN xu t nh p kh u Vi tậ ấ ạ ướ ế ế ệ ổ ế ướ ấ ậ ẩ ệ
Nam, t o đi u ki n cho các DN ti p c n và n m đ c tinh th n và n i dung c a Công c này. Bạ ề ệ ế ậ ắ ượ ầ ộ ủ ướ ộ
Th ng m i, Phòng Th ng m i và Công nghi p Vi t Nam VCCI có th t ch c các khoá h c cho DNươ ạ ươ ạ ệ ệ ể ổ ứ ọ
nh m m c đích này. Các DN cũng có th tham gia các khoá h c do tr ng Đ i h c Ngo i Th ng tằ ụ ể ọ ườ ạ ọ ạ ươ ổ
ch c (ví d các khoá h c xu t nh p kh u ng n h n, các l p h c chuyên đ v xu t nh p kh u…). Ngoàiứ ụ ọ ấ ậ ẩ ắ ạ ớ ọ ề ề ấ ậ ẩ
ra, các DN có th ch đ ng ti p c n v i các ngu n thông tin r t phong phú, đa d ng trên Internet liênể ủ ộ ế ậ ớ ồ ấ ạ
quan đ n CISG.ế
Khuy n ngh th haiế ị ứ là DN có th l a ch n CISG là lu t áp d ng cho h p đ ng: L a ch n lu t ápể ự ọ ậ ụ ợ ồ ự ọ ậ
d ng luôn là m t v n đ quan tr ng và khó khăn đ i v i các nhà đàm phán h p đ ng mua bán hàng hoáụ ộ ấ ề ọ ố ớ ợ ồ
qu c t c a Vi t Nam. H có s l a ch n gi a lu t Vi t Nam, lu t qu c gia c a đ i tác, lu t qu c giaố ế ủ ệ ọ ự ự ọ ữ ậ ệ ậ ố ủ ố ậ ố
c a n c th ba, đi u c qu c t nh CISG hay t p quán th ng m i qu c t …ủ ướ ứ ề ướ ố ế ư ậ ươ ạ ố ế
Hi n t i Vi t Nam ch a gia nh p CISG nh ng các DN xu t nh p kh u Vi t Nam có th l a ch nệ ạ ệ ư ậ ư ấ ậ ẩ ệ ể ự ọ
CISG làm ngu n lu t đi u ch nh h p đ ng mua bán hàng hoá qu c t vì ba lý do sau:ồ ậ ề ỉ ợ ồ ố ế
- Th nh t, tránh đ c nh ng khó khăn khi ph i đàm phán l a ch n lu t qu c gia làm lu t áp d ngứ ấ ượ ữ ả ự ọ ậ ố ậ ụ
cho h p đ ng. Trên th c t , vi c l a ch n lu t qu c gia th ng g p ph i r t nhi u khó khăn. ợ ồ ự ế ệ ự ọ ậ ố ườ ặ ả ấ ề
§ N u nh các nhà đàm phán n c ngoài th ng có xu h ng l a ch n lu t qu c gia c a mìnhế ư ướ ườ ướ ự ọ ậ ố ủ
thì đi u này l i không hoàn toàn đúng v i các nhà đàm phán Vi t Nam. H hi u r ng vi c d n chi u đ nề ạ ớ ệ ọ ể ằ ệ ẫ ế ế
lu t Vi t Nam đôi khi không ph i là gi i pháp t i u, vì pháp lu t v h p đ ng nói chung và v h p đ ngậ ệ ả ả ố ư ậ ề ợ ồ ề ợ ồ
mua bán hàng hoá qu c t nói riêng c a Vi t Nam còn hàm ch a nhi u quy đ nh ch a phù h p v i đi uố ế ủ ệ ứ ề ị ư ợ ớ ề
ki n qu c t , v i pháp lu t, t p quán th ng m i qu c t và nh v y, ch a th b o v m t cách hi uệ ố ế ớ ậ ậ ươ ạ ố ế ư ậ ư ể ả ệ ộ ệ
qu l i ích c a các bên trong h p đ ng qu c t .ả ợ ủ ợ ồ ố ế
§ Vi c l a ch n lu t qu c gia c a n c ngoài có th đem l i nh ng r i ro pháp lý cho DN Vi tệ ự ọ ậ ố ủ ướ ể ạ ữ ủ ệ
Nam do thi u s hi u bi t đ y đ v lu t đó.ế ự ể ế ầ ủ ề ậ
- Th hai, đây là ngu n lu t ph bi n nh t đi u ch nh h p đ ng mua bán hàng hoá qu c t hi nứ ồ ậ ổ ế ấ ề ỉ ợ ồ ố ế ệ
nay. CISG đã đ c phê chu n b i 66 qu c gia, trong đó có r t nhi u qu c gia là b n hàng l n và lâu dàiượ ẩ ở ố ấ ề ố ạ ớ
c a Vi t Nam nh Pháp, M , Italia, Liên bang Nga, Canada, Đ c, Hà Lan, Australia, Trung Qu c... Cácủ ệ ư ỹ ứ ố
công ty, DN c a các n c này đã áp d ng và đã quen áp d ng CISG cho các h p đ ng mua bán hàngủ ướ ụ ụ ợ ồ
hoá ký v i các đ i tác n c ngoài. Vì v y, n u DN Vi t Nam đ xu t vi c áp d ng CISG thì s d dàngớ ố ướ ậ ế ệ ề ấ ệ ụ ẽ ễ
đ c đ i tác ch p nh n.ượ ố ấ ậ
- Th ba, có đ c s an toàn v m t pháp lý. Qua vi c tìm hi u các quy đ nh c a CISG cũng nhứ ượ ự ề ặ ệ ể ị ủ ư
qua vi c phân tích các án l liên quan đ n CISG trong th c ti n gi i quy t tranh ch p v h p đ ng muaệ ệ ế ự ễ ả ế ấ ề ợ ồ
bán hàng hoá qu c t , chúng tôi th y r ng các quy đ nh c a CISG là phù h p v i th c ti n th ng m iố ế ấ ằ ị ủ ợ ớ ự ễ ươ ạ
qu c t , th ng đ c các DN và công ty l a ch n áp d ng cũng nh đ c các toà án, đ c bi t là cácố ế ườ ượ ự ọ ụ ư ượ ặ ệ
tr ng tài qu c t d n chi u đ n khi gi i quy t tranh ch p. H n n a, v i t cách là m t văn b n lu t th cọ ố ế ẫ ế ế ả ế ấ ơ ữ ớ ư ộ ả ậ ự
ch t nh m gi i quy t các xung đ t trong kinh doanh qu c t , các quy đ nh trong Công c đ c coi là r tấ ằ ả ế ộ ố ế ị ướ ượ ấ
h p lý, đã th ng nh t đ c nhi u mâu thu n gi a các h th ng pháp lu t khác nhau trên th gi i, t oợ ố ấ ượ ề ẫ ữ ệ ố ậ ế ớ ạ
đ c s bình đ ng gi a ng i bán và ng i mua trong quan h h p đ ng, giúp các bên b o v đ cượ ự ẳ ữ ườ ườ ệ ợ ồ ả ệ ượ
quy n và l i ích h p pháp c a mình khi giao k t và th c hi n h p đ ng mua bán hàng hoá qu c t .ề ợ ợ ủ ế ự ệ ợ ồ ố ế
Khi đã th ng nh t l a ch n CISG làm lu t áp d ng cho h p đ ng mua bán hàng hoá qu c t , vìố ấ ự ọ ậ ụ ợ ồ ố ế
Vi t Nam ch a gia nh p Công c nên khi ký k t h p đ ng, cho dù qu c gia c a đ i tác ch a tham giaệ ư ậ ướ ế ợ ồ ố ủ ố ư
hay đã là thành viên c a CISG, c n ph i quy đ nh c th vi c áp d ng CISG trong "Đi u kho n Lu t ápủ ầ ả ị ụ ể ệ ụ ề ả ậ
d ng"- "Applicable Law Clause". Đi u kho n này c n đ c quy đ nh c th , rõ ràng, tránh gây ra nh ngụ ề ả ầ ượ ị ụ ể ữ
xung đ t khi tranh ch p phát sinh. Theo chúng tôi, mu n l a ch n CISG đ áp d ng cho h p đ ng, cóộ ấ ố ự ọ ể ụ ợ ồ
th quy đ nh "Đi u kho n Lu t áp d ng" trong h p đ ng nh sau: "Any questions relating to this Contractể ị ề ả ậ ụ ợ ồ ư
which are not expressly or implicitly settled by the provisions contained in the Contract itself shall be
governed by the United Nations Convention on the International Sale of Goods and to the extent that such
questions are not covered by CISG, by reference to the law of the country where the Seller has his place
of business". (B t kỳ v n đ nào liên quan đ n h p đ ng này mà không đ c qui đ nh m t cách rõ ràngấ ấ ề ế ợ ồ ượ ị ộ
hay ng m hi u trong các đi u kho n c a h p đ ng thì s đ c đi u ch nh b i Công c Viên c a Liênầ ể ề ả ủ ợ ồ ẽ ượ ề ỉ ở ướ ủ
h p qu c v mua bán hàng hoá qu c t , và n u nh ng v n đ đó cũng không thu c ph m vi đi u ch nhợ ố ề ố ế ế ữ ấ ề ộ ạ ề ỉ
c a CISG thì s tham chi u t i Lu t c a qu c gia n i ng i bán đ t tr s kinh doanh) .ủ ẽ ế ớ ậ ủ ố ơ ườ ặ ụ ở
Nhìn vào đi u kho n m u nói trên, s có câu h i đ t ra là: T i sao đã ch n CISG r i l i còn ph iề ả ẫ ẽ ỏ ặ ạ ọ ồ ạ ả
ch n lu t qu c gia n i ng i bán đóng tr s ? M c dù các nhà phân tích và các nhà kinh doanh h t l iọ ậ ố ơ ườ ụ ở ặ ế ờ
ca ng i CISG, nh ng CISG không ph i là m t công c toàn năng, CISG không đi u ch nh t t c các v nợ ư ả ộ ụ ề ỉ ấ ả ấ
đ liên quan đ n h p đ ng mua bán hàng hoá qu c t . M t s v n đ đ c CISG "b ng " , ví d nhề ế ợ ồ ố ế ộ ố ấ ề ượ ỏ ỏ ụ ư
v n đ th m quy n ký k t h p đ ng, đi u ki n hi u l c c a h p đ ng . Do v y, đ ch t ch và tránhấ ề ẩ ề ế ợ ồ ề ệ ệ ự ủ ợ ồ ậ ể ặ ẽ
