KINH DOANH ĐƯỢC COI LÀ NGHỆ THUẬT HAY
KHOA HỌC
Kinh doanh là gì?
Kinh doanh là một trong những hoạt động phong phú nhất của loài người. Hoạt
động kinh doanh thường được thông qua các thể chế kinh doanh như công ty, tập
đoàn, doanh nghiệp tư nhân… nhưng cũng có thể là hoạt động tự thân của các cá
nhân.
Để đánh giá các hoạt động kinh doanh, người ta có nhiều chỉ tiêu khác nhau như
doanh thu, tăng trưởng, lợi nhuận biên, lợi nhuận ròng…
Kinh doanh là phương thức hoạt động kinh tế trong điều kiện tồn tại nền kinh tế
hàng hoá, gồm tổng thể những phương pháp, hình thức và phương tiện mà chủ thể
kinh tế sử dụng để thực hiện các hoạt động kinh tế của mình (bao gồm quá trình
đầu tư, sản xuất , vận tải ,thương mại, dịch vụ…) trên cơ sở vận dụng quy luật giá
trị cùng với các quy luật khác, nhằm đạt mục tiêu vốn sinh lời cao nhất.
Kinh doanh là một nghệ thuật
Trên thực tế, kinh doanh là một chặng đường chông gai. Thành lập một công ty
chẳng mấy kỳ vọng thay đổi thế giới, trải qua bao phen mạo hiểm, những cơ hội
thành công hiếm hoi và những bất ổn định trong công việc.
Tuy nhiên, giáo sư Steve Blank thuộc đại học Stanford và đại học Berkeley-
California nhận định rằng, dám mạo hiểm có thể mang lại những giá trị rất lớn.
Ông tiên phong dẫn đường cho khoá học mang tên Lean LaunchPad- được quỹ
Khoa học Quốc gia áp dụng cho trung tâm đào tạo nguồn trí tuệ trẻ I-Corps. Theo
giáo sư Blank, xã hội tiến bộ từ những ý tưởng tưởng chừng vô lý.
Mọi doanh nhân tài ba như Richard Branson hay Steve Jobs luôn có những quyết
định dựa trên cảm tính mà chúng ta thường cho là điên rồ. Nhưng chính những
điều điên rồ ấy lại thay đổi cả thế giới. Và hầu hết doanh nhân thành đạt khi được
hỏi về bí quyết thành công thì đều nhắc đến “bản năng cảm tính” của mình.
Giáo sư Blank cho rằng “đó là một đặc tính sinh tồn”- ông tin các doanh nhân suy
nghĩ khác người bình thường và nhìn thấy những điều phần lớn mọi người không
thấy. Trên thực tế, với ông, cái gọi là “bản năng cảm tính” chính là lối suy nghĩ kết
hợp giữa kinh nghiệm và sự huy động thông tin. “Đầu óc doanh nhân giống như
một người nhận dạng mẫu. Mọi người đưa những quyết định cơ bản vào đầu anh
ta, nhưng để đến được một mẫu phù hợp cuối cùng thì còn là cả một quá trình dài
ngẫm nghĩ và phân tích thông tin”- giáo sư nhận định.
Tất nhiên, điều đó không có nghĩa là họ luôn đúng mà thực tế còn ngược lại. ông
Blank nói 90% thương vụ mạo hiểm đổ bể đắng cay. Song giá trị của 10% khả
năng thành công cũng đủ lớn để khiến nhiều doanh nhân chấp nhận đâm lao theo
lao.
“Rút cục thì kinh doanh vẫn cứ thiên về nghệ thuật nhiều hơn là khoa học”- giáo
sư Blank khẳng định khi làm phép so sánh giữa vẻ đẹp cách mạng của Facebook,
Google với bản giao hưởng số 15 của Beethoven và bức “Đêm Trăng” của Van
Gogh.
Khá đúng. Bởi những nghệ sỹ khổ hạnh và các thương nhân mới vào nghề quả
thực có rất nhiều điểm chung.
Kinh doanh là khoa học
Nhà khoa học Kay-Yut Chen là chủ nhiệm phòng nghiên cứu Hewlett-Packard và
cũng là đồng tác giả của cuốn sách nghiên cứu về kinh doanh: “Secrets of the
Money Lab: How Behavioral Economics Can Improve Your Busines”. Ông luôn
khuyên người mới khởi nghiệp kinh doanh hãy từ từ tiếp cận nó bằng những bước
tiến có phương pháp.
Theo ông, việc tin vào linh cảm nghe thật thú vị, nhưng linh cảm là điều không có
cơ sở khoa học và thực sự bản năng đó có thể khiến doanh nhân chệch hướng.
Quan sát nhiều khía cạnh khác, phép màu nhờ linh cảm chỉ xuất hiện khi có đủ
lượng người sẵn sằng rót tiền và lực vào túi doanh nhân.
Ông nói: “Khi đánh giá một hạng mục đầu tư, có nhiều cách kiểm soát sự mạo
hiểm và tăng tính hiệu quả của nó. Nhưng bạn không thể bỏ qua nguyên tắc cơ bản
là phải đa dạng hoá toàn bộ hạng mục để thành công”.
Nếu mục tiêu đối với các doanh nhân là tạo ra tiến bộ trong xã hội thì việc phân
khúc và kiểm tra cả hệ thống là điều quan trọng để đạt được kết quả tốt hơn. Các
nhà kinh tế học hành vi như ông Chen thường quan điểm rằng nếu mọi người hiểu
các giới hạn trí tuệ cũng như thể chất của mình thì họ hoàn toàn có thể tạo ra
những sản phẩm hay công ty một với hiệu quả cao hơn. Quả thực thì con người
thường thiếu lý trý và bản năng hay đưa họ đi sai đường.
