QU C H IỐ Ộ
_______
C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đ c l p - T do - H nh phúc ộ ậ ự ạ
_______________________
Lu t s : /2013/QH13ậ ố
HI N PHÁPẾ
N C C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMƯỚ Ộ Ộ Ủ Ệ
NĂM 1992 (S A Đ I NĂM 2013)Ử Ổ
L I NÓI Đ UỜ Ầ
Tr i qua m y nghìn năm l ch s , nhân dân Vi t Nam lao đ ng c n cù, sáng t o,ả ấ ị ử ệ ộ ầ ạ
chi n đ u anh dũng đ d ng n c và gi n c, đã hun đúc nên truy n th ngế ấ ể ự ướ ữ ướ ề ố
đoàn k t, nhân nghĩa, kiên c ng, b t khu t c a dân t c và xây d ng nên n nế ườ ấ ấ ủ ộ ự ề
văn hi n Vi t Nam.ế ệ
T năm 1930, d i s lãnh đ o c a Đ ng C ng s n Vi t Nam do Ch t ch Hừ ướ ự ạ ủ ả ộ ả ệ ủ ị ồ
Chí Minh sáng l p và rèn luy n, nhân dân ta ti n hành cu c đ u tranh cách m ngậ ệ ế ộ ấ ạ
lâu dài, đ y gian kh , hy sinh, làm Cách m ng tháng Tám thành công. Ngày 2ầ ổ ạ
tháng 9 năm 1945, Ch t ch H Chí Minh đ c Tuyên ngôn đ c l p, n c Vi tủ ị ồ ọ ộ ậ ướ ệ
Nam dân ch c ng hòa ra đ i. V i khát v ng đ c l p, t do, b ng tinh th n tủ ộ ờ ớ ọ ộ ậ ự ằ ầ ự
l c, t c ng, cùng v i s giúp đ quý báu c a b n bè và nhân dân th gi i,ự ự ườ ớ ự ỡ ủ ạ ế ớ
nhân dân ta đã giành chi n th ng trong các cu c chi n tranh b o v T qu c,ế ắ ộ ế ả ệ ổ ố
th ng nh t đ t n c và làm nghĩa v qu c t ; xây d ng ch nghĩa xã h i và ti nố ấ ấ ướ ụ ố ế ự ủ ộ ế
hành công cu c đ i m i, giành đ c nh ng thành t u quan tr ng, có ý nghĩa l chộ ổ ớ ượ ữ ự ọ ị
s .ử
Qua các th i kỳ kháng chi n ki n qu c, n c ta đã có Hi n pháp năm 1946,ờ ế ế ố ướ ế
Hi n pháp năm 1959, Hi n pháp năm 1980 và Hi n pháp năm 1992. M i b nế ế ế ỗ ả
Hi n pháp đ u ghi nh n nh ng thành qu cách m ng to l n mà nhân dân ế ề ậ ữ ả ạ ớ Vi tệ
Nam đã đ t đ c, t o n n t ng v ng ch c cho s n đ nh và phát tri n đ tạ ượ ạ ề ả ữ ắ ự ổ ị ể ấ
n c.ướ
D i ánh sáng c a ch nghĩa Mác – Lênin và t t ng H Chí Minh, th chướ ủ ủ ư ưở ồ ể ế
hóa C ng lĩnh xây d ng đ t n c trong th i kỳ quá đ lên ch nghĩa xã h i,ươ ự ấ ướ ờ ộ ủ ộ
th c hi n ch quy n nhân dân, Hi n pháp này ti p t c kh ng đ nh ý chí c aự ệ ủ ề ế ế ụ ẳ ị ủ
nhân dân và ch quy n qu c gia; phát huy dân ch , s c m nh đ i đoàn k t toànủ ề ố ủ ứ ạ ạ ế
dân t c; xây d ng và b o v T qu c; hoàn thi n Nhà n c pháp quy n Vi tộ ự ả ệ ổ ố ệ ướ ề ệ
Nam xã h i ch nghĩa c a nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; tôn tr ng và b oộ ủ ủ ọ ả
đ m quy n con ng i, quy n công dân; phát tri n kinh t , văn hóa, giáo d c,ả ề ườ ề ể ế ụ
khoa h c, công ngh , b o v môi tr ng; th c hi n công b ng xã h i; tăngọ ệ ả ệ ườ ự ệ ằ ộ
c ng quan h h u ngh và h p tác v i các n c trên th gi i.ườ ệ ữ ị ợ ớ ướ ế ớ
Nhân dân Vi t Nam, v i truy n th ng yêu n c, đoàn k t m t lòng, xây d ng vàệ ớ ề ố ướ ế ộ ự
thi hành Hi n pháp vì m c tiêu dân giàu, n c m nh, dân ch , công b ng, vănế ụ ướ ạ ủ ằ
minh.
CH NG IƯƠ
CH Đ CHÍNH TRẾ Ộ Ị
Đi u 1 (s a đ i, b sung Đi u 1)ề ử ổ ổ ề
N c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam là m t n c dân ch , đ c l p, cóướ ộ ộ ủ ệ ộ ướ ủ ộ ậ
ch quy n, th ng nh t và toàn v n lãnh th , bao g m đ t li n, h i đ o, vùngủ ề ố ấ ẹ ổ ồ ấ ề ả ả
bi n và vùng tr i.ể ờ
Đi u 2 (s a đ i, b sung Đi u 2)ề ử ổ ổ ề
Nhà n c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam là Nhà n c pháp quy n xã h iướ ộ ộ ủ ệ ướ ề ộ
ch nghĩa c a nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. T t c quy n l c nhà n củ ủ ấ ả ề ự ướ
thu c v nhân dân mà n n t ng là liên minh gi a giai c p công nhân v i giai c pộ ề ề ả ữ ấ ớ ấ
nông dân và đ i ngũ trí th c.ộ ứ
Quy n l c nhà n c là th ng nh t, có s phân công, ph i h p, ki m soát gi aề ự ướ ố ấ ự ố ợ ể ữ
các c quan nhà n c trong vi c th c hi n các quy n l p pháp, hành pháp, tơ ướ ệ ự ệ ề ậ ư
pháp.
Đi u 3 (s a đ i, b sung Đi u 3)ề ử ổ ổ ề
Nhà n c b o đ m và phát huy quy n làm ch c a nhân dân, th c hi n m c tiêuướ ả ả ề ủ ủ ự ệ ụ
dân giàu, n c m nh, dân ch , công b ng, văn minh, m i ng i có cu c s ngướ ạ ủ ằ ọ ườ ộ ố
m no, t do, h nh phúc, có đi u ki n phát tri n toàn di n.ấ ự ạ ề ệ ể ệ
Đi u 4 (s a đ i, b sung Đi u 4)ề ử ổ ổ ề
1. Đ ng C ng s n Vi t Nam, đ i tiên phong c a giai c p công nhân, đ ng th i làả ộ ả ệ ộ ủ ấ ồ ờ
đ i tiên phong c a nhân dân lao đ ng và c a dân t c Vi t Nam, đ i bi u trungộ ủ ộ ủ ộ ệ ạ ể
thành l i ích c a giai c p công nhân, nhân dân lao đ ng và c a c dân t c, l yợ ủ ấ ộ ủ ả ộ ấ
ch nghĩa Mác - Lênin và t t ng H Chí Minh làm n n t ng t t ng, là l củ ư ưở ồ ề ả ư ưở ự
l ng lãnh đ o Nhà n c và xã h i.ượ ạ ướ ộ
2. Đ ng g n bó m t thi t v i nhân dân, ph c v nhân dân, ch u s giám sát c aả ắ ậ ế ớ ụ ụ ị ự ủ
nhân dân, ch u trách nhi m tr c nhân dân v nh ng quy t đ nh c a mình.ị ệ ướ ề ữ ế ị ủ
3. Các t ch c c a Đ ng và đ ng viên ho t đ ng trong khuôn kh Hi n pháp vàổ ứ ủ ả ả ạ ộ ổ ế
pháp lu t.ậ
Đi u 5 (s a đ i, b sung Đi u 5)ề ử ổ ổ ề
1. N c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam là qu c gia th ng nh t c a cácướ ộ ộ ủ ệ ố ố ấ ủ
dân t c cùng sinh s ng trên đ t n c Vi t Nam.ộ ố ấ ướ ệ
2. Các dân t c bình đ ng, đoàn k t, tôn tr ng và giúp đ nhau cùng phát tri n;ộ ẳ ế ọ ỡ ể
nghiêm c m m i hành vi kỳ th , chia r dân t c.ấ ọ ị ẽ ộ
3. Ngôn ng qu c gia là ti ng Vi t. Các dân t c có quy n dùng ti ng nói, chữ ố ế ệ ộ ề ế ữ
vi t, gi gìn b n s c dân t c và phát huy nh ng phong t c, t p quán, truy nế ữ ả ắ ộ ữ ụ ậ ề
th ng và văn hoá t t đ p c a mình.ố ố ẹ ủ
4. Nhà n c th c hi n chính sách phát tri n toàn di n và t o đi u ki n đ t t cướ ự ệ ể ệ ạ ề ệ ể ấ ả
các dân t c thi u s phát huy n i l c, hoà nh p vào s phát tri n chung c a ộ ể ố ộ ự ậ ự ể ủ đ tấ
n c.ướ
Đi u 6 (s a đ i, b sung Đi u 6)ề ử ổ ổ ề
Nhân dân th c hi n quy n l c nhà n c b ng các hình th c dân ch tr c ti p,ự ệ ề ự ướ ằ ứ ủ ự ế
dân ch đ i di n thông qua Qu c h i, H i đ ng nhân dân và thông qua các củ ạ ệ ố ộ ộ ồ ơ
quan khác c a Nhà n c.ủ ướ
Đi u 7 (s a đ i, b sung Đi u 7)ề ử ổ ổ ề
1. Vi c b u c đ i bi u Qu c h i và đ i bi u H i đ ng nhân dân đ c ti nệ ầ ử ạ ể ố ộ ạ ể ộ ồ ượ ế
hành theo nguyên t c ph thông, bình đ ng, tr c ti p và b phi u kín.ắ ổ ẳ ự ế ỏ ế
2. Đ i bi u Qu c h i, đ i bi u H i đ ng nhân dân b c tri ho c Qu c h i, H iạ ể ố ộ ạ ể ộ ồ ị ử ặ ố ộ ộ
đ ng nhân dân bãi nhi m khi đ i bi u đó không còn x ng đáng v i s tín nhi mồ ệ ạ ể ứ ớ ự ệ
c a nhân dân. ủ
Đi u 8 (s a đ i, b sung Đi u 8)ề ử ổ ổ ề
1. Nhà n c t ch c và ho t đ ng theo Hi n pháp và pháp lu t, qu n lý xã h iướ ổ ứ ạ ộ ế ậ ả ộ
b ng Hi n pháp và pháp lu t, th c hi n nguyên t c t p trung dân ch .ằ ế ậ ự ệ ắ ậ ủ
2. N n hành chính qu c gia, ch đ công v đ c t ch c và hoàn thi n đề ố ế ộ ụ ượ ổ ứ ệ ể
ph c v nhân dân. Cán b , công ch c, viên ch c ph i tôn tr ng nhân dân, t nụ ụ ộ ứ ứ ả ọ ậ
t y ph c v nhân dân và ch u s giám sát c a nhân dân; ch ng tham nhũng, quanụ ụ ụ ị ự ủ ố
liêu, hách d ch, c a quy n; th c hành ti t ki m, ch ng lãng phí.ị ử ề ự ế ệ ố
3. C quan, t ch c, cá nhân ph i nghiêm ch nh ch p hành Hi n pháp và phápơ ổ ứ ả ỉ ấ ế
lu t, phòng, ch ng các hành vi vi ph m Hi n pháp và pháp lu t.ậ ố ạ ế ậ
Đi u 9 (s a đ i, b sung Đi u 9)ề ử ổ ổ ề
1. M t tr n T qu c Vi t Nam là t ch c liên minh chính tr , liên hi p tặ ậ ổ ố ệ ổ ứ ị ệ ự
nguy n c a t ch c chính tr , các t ch c chính tr - xã h i, các t ch c xã h i vàệ ủ ổ ứ ị ổ ứ ị ộ ổ ứ ộ
các cá nhân tiêu bi u trong các giai c p, các t ng l p xã h i, các dân t c, các tônể ấ ầ ớ ộ ộ
giáo và ng i Vi t Nam đ nh c n c ngoài.ườ ệ ị ư ở ướ
2. M t tr n T qu c Vi t Nam là c s chính tr c a chính quy n nhân dân. M tặ ậ ổ ố ệ ơ ở ị ủ ề ặ
tr n phát huy truy n th ng đ i đoàn k t toàn dân t c, tăng c ng s nh t trí vậ ề ố ạ ế ộ ườ ự ấ ề
chính tr và tinh th n trong nhân dân; tham gia xây d ng và c ng c chính quy nị ầ ự ủ ố ề
nhân dân, cùng Nhà n c chăm lo và b o v l i ích chính đáng c a nhân dân,ướ ả ệ ợ ủ
v n đ ng nhân dân th c hi n quy n làm ch , nghiêm ch nh ch p hành pháp lu t,ậ ộ ự ệ ề ủ ỉ ấ ậ
giám sát và ph n bi n xã h i đ i v i ho t đ ng c a c quan nhà n c, đ i bi uả ệ ộ ố ớ ạ ộ ủ ơ ướ ạ ể
dân c và cán b , công ch c, viên ch c.ử ộ ứ ứ
3. Nhà n c t o đi u ki n đ M t tr n T qu c Vi t Nam, các t ch c thànhướ ạ ề ệ ể ặ ậ ổ ố ệ ổ ứ
viên c a M t tr n và các t ch c xã h i khác ho t đ ng.ủ ặ ậ ổ ứ ộ ạ ộ
Đi u 10 (s a đ i, b sung Đi u 10)ề ử ổ ổ ề
Công đoàn Vi t Nam là t ch c chính tr - xã h i c a giai c p công nhân và c aệ ổ ứ ị ộ ủ ấ ủ
ng i lao đ ng đ c thành l p trên c s t nguy n, đ i di n cho ng i laoườ ộ ượ ậ ơ ở ự ệ ạ ệ ườ
đ ng, chăm lo và b o v quy n, l i ích h p pháp c a ng i lao đ ng; tham giaộ ả ệ ề ợ ợ ủ ườ ộ
qu n lý nhà n c, qu n lý kinh t - xã h i; tham gia thanh tra, ki m tra, giám sátả ướ ả ế ộ ể
ho t đ ng c a c quan nhà n c, t ch c, đ n v , doanh nghi p; tuyên truy n,ạ ộ ủ ơ ướ ổ ứ ơ ị ệ ề
v n đ ng ng i lao đ ng h c t p, nâng cao trình đ , k năng ngh nghi p, ch pậ ộ ườ ộ ọ ậ ộ ỹ ề ệ ấ
hành pháp lu t, xây d ng và b o v T qu c.ậ ự ả ệ ổ ố
Đi u 11 (s a đ i, b sung Đi u 13)ề ử ổ ổ ề
1. T qu c Vi t Nam là thiêng liêng, b t kh xâm ph m.ổ ố ệ ấ ả ạ
2. M i hành vi ch ng l i đ c l p, ch quy n, th ng nh t và toàn v n lãnh th ,ọ ố ạ ộ ậ ủ ề ố ấ ẹ ổ
ch ng l i s nghi p xây d ng và b o v T qu c đ u b nghiêm tr theo phápố ạ ự ệ ự ả ệ ổ ố ề ị ị
lu t.ậ
Đi u 12 (s a đ i, b sung Đi u 14)ề ử ổ ổ ề
N c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam th c hi n nh t quán đ ng l i đ iướ ộ ộ ủ ệ ự ệ ấ ườ ố ố
ngo i đ c l p, t ch , hoà bình, h u ngh , h p tác và phát tri n v i t t c cácạ ộ ậ ự ủ ữ ị ợ ể ớ ấ ả
n c, không phân bi t ch đ chính tr và xã h i, trên c s tôn tr ng đ c l p,ướ ệ ế ộ ị ộ ơ ở ọ ộ ậ
ch quy n và toàn v n lãnh th , không can thi p vào công vi c n i b c a nhau,ủ ề ẹ ổ ệ ệ ộ ộ ủ
bình đ ng và các bên cùng có l i; là b n, đ i tác tin c y và thành viên có tráchẳ ợ ạ ố ậ
nhi m trong c ng đ ng qu c t , góp ph n vào s nghi p hoà bình, đ c l p dânệ ộ ồ ố ế ầ ự ệ ộ ậ
t c, dân ch và ti n b xã h i trên th gi i.ộ ủ ế ộ ộ ế ớ
Đi u 13 (ghép và gi nguyên các đi u 141, 142, 143, s a đ i, b sung Đi uề ữ ề ử ổ ổ ề
145)
1. Qu c kỳ n c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam hình ch nh t, chi uố ướ ộ ộ ủ ệ ữ ậ ề
r ng b ng hai ph n ba chi u dài, n n đ , gi a có ngôi sao vàng năm cánh.ộ ằ ầ ề ề ỏ ở ữ
2. Qu c huy n c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam hình tròn, n n đ , ố ướ ộ ộ ủ ệ ề ỏ ở
gi a có ngôi sao vàng năm cánh, chung quanh có bông lúa, d i có n a bánh xeữ ở ướ ử
răng và dòng ch : C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam.ữ ộ ộ ủ ệ
3. Qu c ca n c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam là nh c và l i c a bàiố ướ ộ ộ ủ ệ ạ ờ ủ
“Ti n quân ca”.ế
4. Ngày Qu c khánh là Ngày tuyên ngôn đ c l p 2 tháng 9 năm 1945. ố ộ ậ
Đi u 14 (gi nguyên Đi u 144)ề ữ ề
Th đô n c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam là Hà N i.ủ ướ ộ ộ ủ ệ ộ
CH NG IIƯƠ
QUY N CON NG I, Ề ƯỜ
QUY N VÀ NGHĨA V C B N C A CÔNG DÂNỀ Ụ Ơ Ả Ủ
Đi u 15 (s a đ i, b sung Đi u 50)ề ử ổ ổ ề
1. n c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam, quy n con ng i, quy n côngỞ ướ ộ ộ ủ ệ ề ườ ề
dân đ c Nhà n c và xã h i th a nh n, tôn tr ng, b o v , b o đ m theo Hi nượ ướ ộ ừ ậ ọ ả ệ ả ả ế
pháp và pháp lu t.ậ
2. Quy n con ng i, quy n công dân ch có th b gi i h n trong tr ng h p c nề ườ ề ỉ ể ị ớ ạ ườ ợ ầ
thi t vì lý do qu c phòng, an ninh qu c gia, tr t t , an toàn xã h i, đ o đ c, s cế ố ố ậ ự ộ ạ ứ ứ
kh e c a c ng đ ng.ỏ ủ ộ ồ
Đi u 16 (m i)ề ớ
1. M i ng i có nghĩa v tôn tr ng quy n c a ng i khác.ọ ườ ụ ọ ề ủ ườ