Luật số 04/2026/QH16

Trong bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động công chứng đóng vai trò nền tảng trong việc bảo đảm tính xác thực, hợp pháp và an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế. Để đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, việc sửa đổi, bổ sung Luật Công chứng hiện hành là cần thiết. Bản sửa đổi này không chỉ nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý mà còn hướng tới mục tiêu tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ, tăng cường ứng dụng công nghệ, qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ công chứng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, góp phần xây dựng một hệ thống tư pháp minh bạch và hiệu quả hơn.

Các nhà làm luật, cán bộ tư pháp, công chứng viên, luật sư, nhà nghiên cứu pháp luật, và các cá nhân, tổ chức có liên quan đến các giao dịch cần công chứng.

Bản Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng này mang đến những cải cách quan trọng nhằm hiện đại hóa và nâng cao hiệu quả hoạt động công chứng tại Việt Nam. Các sửa đổi tập trung vào việc định nghĩa rõ hơn về công chứng và công chứng viên, quy định chi tiết về các giao dịch phải công chứng, và chuẩn hóa quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm công chứng viên. Đặc biệt, Luật sửa đổi mở rộng các loại hình tổ chức hành nghề công chứng, cho phép thành lập Văn phòng công chứng theo mô hình doanh nghiệp tư nhân ở các khu vực có điều kiện khó khăn, đồng thời đơn giản hóa các thủ tục thay đổi thông tin của các tổ chức này. Một trong những điểm nhấn của Luật là việc áp dụng công nghệ vào quy trình công chứng, cho phép người yêu cầu công chứng nộp hồ sơ trực tuyến và khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, giảm thiểu giấy tờ và thời gian. Thẩm quyền công chứng đối với giao dịch bất động sản cũng được điều chỉnh chặt chẽ hơn, với lộ trình thực hiện toàn quốc dựa trên nền tảng cơ sở dữ liệu công chứng. Quy trình công chứng hợp đồng ủy quyền khi các bên không thể cùng có mặt cũng được quy định rõ ràng, đảm bảo tính linh hoạt và pháp lý. Điểm đổi mới cốt lõi là sự hình thành và phát triển Cơ sở dữ liệu công chứng quốc gia, bao gồm thông tin về công chứng viên, tổ chức hành nghề, giao dịch công chứng, tình trạng tài sản và các biện pháp ngăn chặn. Cơ sở dữ liệu này được kỳ vọng sẽ tăng cường tính minh bạch, an toàn và khả năng quản lý tập trung, đồng bộ thông tin từ trung ương đến địa phương, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc chia sẻ thông tin với các cơ quan nhà nước. Những cải cách này có ý nghĩa sâu rộng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ công, phòng ngừa rủi ro pháp lý và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp.