T2
T1
C1
20nF
C2
20nF
+
C3
1uF
+
C4
1uF
+
C0
2.2uF
T3
+V
6V
Rc1
1k
Rb2
100k
Rb1
100k
Rc2
1k Rb3
220k
RC3
1k
R
100
RE
100
M CH DAO Đ NG T O XUNG VUÔNGẠ Ộ Ạ
VÀ XUNG RĂNG C AƯ
I. S đ nguyên lý.ơ ồ
Giá tr linh ki nị ệ
Icbh =6mA 0.5 V÷0.7V
βmin = 100
R E = 100Ω
UCEbh = 0.1V÷ 0.2V
Ucc = 6V
I. S đ l p ráp:ơ ồ ắ
Trên b m ch chúng ta s d ng : 8 khuy t theo chi u d cộ ạ ử ụ ế ề ọ
12 khuy t theo chi u ngangế ề
t Cụ1,C2, C3,C4 dùng 3 khuy tế
t Cụ0 dùng 2 khuy tế
các đèn T1,T2,T3 dùng 3 khuy t th ng hàngế ẳ
các đi n tr Rệ ở c1,Rb1, Rc2,Rb2 dùng 2 khuy t th ng hàngế ẳ
RE dùng 2 khuy t.ế
a.S đ l p ráp các đèn theo chi u ngang: ơ ồ ắ ề
b.S đ l p ráp các đèn theo chi u d c:ơ ồ ắ ề ọ
II. Tính toán các s li u c a m ch:ố ệ ủ ạ
Căn c vào s đ và s li u đã cho ta có:ứ ơ ồ ố ệ
IEbh ≈ Icbh => Rc = ( Ucc- 2.Icbh.RE - UCEbh)\Icbh
= (6V-2*6mA*100Ω- 0.15V)/ 6mA
= 775Ω
Rb= (Ucc- UBEbh- Icbh.RE)/Ibbh
= (Ucc-UBEbh-Icbh.RE)/ Icbh* β
= (6V- 0.65- 6mA*100Ω)/ 6mA* 100
= 79 kΩ
th c t ta ch n Rcự ế ọ 1= Rc2= 1kÙ, Rb1= Rb2= 100kΩ
VI. Nguyên lý ho t đ ng.ạ ộ
Các đèn T1 và T2 làm vi c ch đ bão hoàệ ở ế ộ
Đèn T3 làm vi c ch đ khuy ch đ i.ệ ở ế ộ ế ạ
Khi đèn làm vi c ch đ bão hoà, có 2 tr ng thái:ệ ở ế ộ ạ
-tr ng thái t t hoàn toàn: Uạ ắ BE ≤ 0, UCE ≈ E
-tr ng thái thông bão hoà: UạBE ≥ UBEm, UCE ≈ 0V. Quá trình này
t ng đ ng đóng m khoá g i là khoá đi n t .ươ ươ ở ọ ệ ử
Chuy n đèn t tr ng thái t t sang tr ng thái thông thì ph i đ t vàoể ừ ạ ắ ạ ả ặ
B m t xung đ t bi n d ng t i m c làm cho Uộ ộ ế ươ ớ ứ BE ≥ UBEmax.
Ng c l i, mu n chuy n t tr ng thái thông sang tr ng thái t t thìượ ạ ố ể ừ ạ ạ ắ
ph i đ t vào B m t xung đ t bi n t i m c Uả ặ ộ ộ ế ớ ứ BE ≤ 0V.
1. M ch t o dao đ ng xung vuông:ạ ạ ộ
M ch t o dao đ ng xung vuông là m ch t o ra tín hi u cóạ ạ ộ ạ ạ ệ
d ng xung vuông, m ch này th ng là do 2 khoá đi n t vòng đ uạ ạ ườ ệ ử ầ
ra c a 1 khoá này ghép v i đ u v c a khoá kia.ủ ớ ầ ề ủ
Đi u ki n:ề ệ
T1= T2
Rc1= Rc2= Rc
RB1= RB2= RB
RB ≤ βmin.Rc
C1=C2=C
M ch t o dao đ ng xung vuông cân đ i.ạ ạ ộ ố
Nguyên lý ho t đ ng c a m ch có th đ c tóm t t nh sau:ạ ộ ủ ạ ể ượ ắ ư
a. Quá trình thi t l p.ế ậ
Gi thi t khi đóng ngu n ta có Iả ế ồ c1> Ic2 t ng đ ng v i Uươ ươ ớ c1 <
Uc2( do c u t o đèn l ch). Uấ ạ ệ c1 gi m thông qua t Cả ụ 1 đ t vào B c aặ ủ
T2 làm cho UBET2 gi m, khi UảBET2 gi m thì IảcT2 gi m , UảCT2 tăng thông
qua t Cụ2 đ t vào B c a Tặ ủ 1 làm UBET1 tăng, kéo theo IcT2 tăng, UcT1
gi m thông qua t Cả ụ 1 đ t vào c c B c a Tặ ự ủ 2 làm cho UBET2 gi m, UảcT2
tăng l i thông qua Cạ2 đ t vào c c B c a Tặ ự ủ 1 làm cho UBET1 tăng……
C nh v y quá trình này l p đi l p l i, x y ra r t mau vàứ ư ậ ặ ặ ạ ẩ ấ
nhanh chóng xác đ nh ch đ n đ nh , nghĩa là Tị ế ộ ổ ị 1 thông hoàn toàn
và T2 t t hoàn toàn.ắ
b. Quá trình chuy n tr ng thái.ể ạ
Khi T1 d n hoàn toàn ta có Cẫ2 n p, Cạ1 phóng.
C2 n p theo đ ng: +Ecạ ườ → Rc2 →C2 → RBET1 → –Ec.
C1 phóng theo đ ng: +C ườ → RCET1 →Ringu nồ →RB2 → –C
Trong quá trình nàp C2 làm cho UBET1 gi m vì âm tăng, quáả
trình phóng làm cho UBET2 tăng vì âm gi m. Khi Cả1 phóng thì UBET2
tăng d n t i m c Uầ ớ ứ m ởd n đ n Tẫ ế 2 l i thông, nh v y có vòng h iạ ư ậ ồ
ti p C n B kia c ađèn. Hi n t ng này x y ra nhanh chóng, ta cóế ọ ủ ệ ượ ả
UCT2 gi m thông qua Cả2 đ t vào c c B c a Tặ ự ủ 1 làm cho UBET1 gi m ả⇒
ICT1gi m, UảCT1 tăng ⇒ UBET2 tăng, ICT2 tăng. UCT2 gi m thông qua Cả2
làm cho UBET1 gi m. Quá trình di n bi n x y ra cu i cùng Tả ễ ế ả ố 1 t tắ
hoàn toàn,
UCT1 ≈ Ecc, T2 thông hoàn toàn UCT2 ≈ 0V.
Khi T2 thông thì C1 n p, Cạ2 phóng, k t qu Tế ả 2 ng ng d n, Tư ẫ 1
thông bão hoà. Quá trình c l p đi l p l i nh vây, đ u ra ta thuứ ặ ặ ạ ư ở ầ
đ c xung vuông.ượ
H ng s th i gian phóng c a Cằ ố ờ ủ 1 là:
τ phóng= C1.RB1
H ng s th i gian n p c a C2 là:ằ ố ờ ạ ủ
τ npạ= C2.RC2
Vì RB1>>Rc2 nên τ phóng >> τ n pạ, do đó quá trình s k t thúc khiẽ ế
t phóng g n h t nên chu kỳ xung đ c tính:ụ ầ ế ượ
T = 2*0.7*τ phóng=1.4*RB*C
Biên đ xung ra đ c xác đ nh g n đúng b ng giá tr ngu nộ ượ ị ầ ằ ị ồ
cung c p.ấ
2. M ch t o dao đ ng xung răng c a:ạ ạ ộ ư
Nguyên lý ho t đ ng c a m ch t o xung răng c a cũngạ ộ ủ ạ ạ ư
t ng t nh m ch t o xung vuông, nh ng khác ch là đ t oươ ự ư ạ ạ ư ở ỗ ể ạ
xung răng c a ta n i t Cư ố ụ o, tín hi u t i c c C c a Tệ ạ ự ủ 2 có d ng răngạ
c a(đi n tr ra c a t ng t o xung vuông và t Cư ệ ở ủ ầ ạ ụ o t o thành m tạ ộ
m ch tích phân). Xung răng c a đ c khuy ch đ i và s a d ng nhạ ư ượ ế ạ ử ạ ờ
T3. Tín hi u ra t i c c C c a Tệ ạ ự ủ 3 là xung răng c a yêu c u.ư ầ
V.Quá trình đi u ch nh.ề ỉ
Nguyên t c đi u ch nh: ch nh xung vuông tr c, ch nh xung răngắ ề ỉ ỉ ướ ỉ
c a sau.ư
1. Ch nh xung vuông:ỉ
a. Quá trình ch nh tĩnh:ỉ
Đ u tiên c t b Cầ ắ ỏ o và C2( ch n Tọ1 và T2 b ng nhau v h sằ ề ệ ố
khuy ch đ i b ng ph ng pháp đo đi n áp: đo Uế ạ ằ ươ ệ CET1,UCT2, trong bài
ta ch n s n Tọ ẵ 1 và T2 là lo i C828).ạ
Sau đó ch nh cho Tỉ1, T2 thông bão hoà: ch n RọB h p lý sao choợ
đi n áp UệCE c 0.1 ỡ÷ 0.2V là đ c(th c t đo đ c 0.15V), trongượ ự ế ượ
m ch ta ch n Rạ ọ B =100kΩ
Ti p theo n i Cế ố 2 vào, c t đ u âm Cắ ầ 3 sau đó đo xoay chi u c aề ủ
đ u t so v i đ t n u lên đ n 1 ầ ụ ớ ấ ế ế ÷ 3V xoay chi u(th c t đo đ cề ự ế ượ
2V) thì coi m ch đã t dao đ ng (quá trình đo trên d a vào kinhạ ự ộ ự
nghi m th c t ).ệ ự ế
Sau khi có xoay chi u đ u âm c a Cề ầ ủ 3 ta ch nh m t chi u c aỉ ộ ề ủ
T3 cũng b ng cách đo UằCET3, n u UếCET3 c 0.2 ỡ÷ 1V là đ c( th c tượ ự ế
đo đ c 0.5V).ượ
N i Cố3 vào, đo xoay chi u đ u âm c a t Cề ầ ủ ụ 4 so v i đ t n uớ ấ ế
đi n áp lên đ n c 2 ệ ế ỡ ÷ 3V là đ c( th c t đo đ c 2V).ượ ự ế ượ
Ti p theo đ a vào oscillo ki m tra d ng xung và ti p t cế ư ể ạ ế ụ
ch nh đ ng.ỉ ộ
b. Qúa trình ch nh đ ng:ỉ ộ
V i giá tr linh ki n ban đ u, xung nh n đ c trên oscillo cóớ ị ệ ầ ậ ượ
d ng b l ch xung d ng l n h n xung âm, méo và biên đ l n h nạ ị ệ ươ ớ ơ ộ ớ ơ
5V.
Đ u tiên ta ch nh l ch sau đó đ n ch nh méo và cu i cùng làầ ỉ ệ ế ỉ ố
ch nh biên đ .ỉ ộ
Ch nh l ch: gi không đ i C, tăng Rỉ ệ ữ ổ B2 lên.
RB2= 100kΩ + 10kΩ + 10kΩ +10kΩ +5kΩ = 135kΩ
Ch nh méo: đi u ch nh RBT3 theo xu h ng tăng.ỉ ề ỉ ướ
RBT3= 220kΩ + 15kΩ = 235kΩ
Ch nh biên đ : đ ch nh biên đ ta đi u ch nh Rỉ ộ ể ỉ ộ ề ỉ ET3. do biên độ
l n ta ph i tăng Rớ ả E làm tăng h i ti p âm do đó làm gi m biên đ .ồ ế ả ộ
RET3= 100Ω +10Ω +50Ω = 160Ω
2. Ch nh xung răng c a:ỉ ư
a.Quá trình ch nh tĩnh:ỉ
- Đ u tiên thay giá tr s đúng s đầ ị ố ơ ồ