Mẫu Sổ theo dõi phân bổ các khoản chênh lệch phát sinh khi mua khoản đầu tư vào công ty liên doanh (Kèm theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC)

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, việc đầu tư vào các công ty liên doanh trở thành một chiến lược phổ biến của nhiều doanh nghiệp. Tuy nhiên, quá trình này thường kéo theo các chênh lệch kế toán phức tạp, đặc biệt là sự khác biệt giữa giá trị hợp lý và giá trị ghi sổ của tài sản cố định (TSCĐ), cùng với việc phát sinh lợi thế thương mại. Việc quản lý và phân bổ chính xác các khoản chênh lệch này không chỉ đảm bảo tính minh bạch và độ tin cậy của báo cáo tài chính mà còn tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành. Mẫu số S42a-DN, được ban hành kèm theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC, đóng vai trò then chốt trong việc chuẩn hóa quy trình theo dõi và xử lý các chênh lệch này.

Các kế toán viên, kế toán trưởng, giám đốc tài chính, kiểm toán viên và người đại diện theo pháp luật của các đơn vị có hoạt động đầu tư vào công ty liên doanh tại Việt Nam.

Tài liệu này trình bày Mẫu số S42a-DN, một biểu mẫu kế toán quan trọng dùng để theo dõi quá trình phân bổ các khoản chênh lệch phát sinh khi mua khoản đầu tư vào công ty liên doanh. Mục đích chính của mẫu này là hướng dẫn doanh nghiệp ghi nhận và phân bổ có hệ thống sự khác biệt giữa giá trị hợp lý và giá trị ghi sổ của tài sản cố định (TSCĐ) cũng như lợi thế thương mại. Các chênh lệch này thường xuất hiện khi một doanh nghiệp mua lại phần vốn góp trong công ty liên doanh và giá trị thị trường của tài sản không khớp với giá trị ghi nhận trong sổ sách kế toán. Biểu mẫu S42a-DN cung cấp cấu trúc chi tiết để ghi lại tổng số chênh lệch, xác định thời gian khấu hao hoặc phân bổ hợp lý, và phân chia các khoản này theo từng năm cho các công ty liên doanh cụ thể (ví dụ: Công ty liên doanh A, B, C). Việc áp dụng mẫu này giúp đảm bảo rằng các khoản chênh lệch được xử lý nhất quán, tuân thủ các chuẩn mực kế toán Việt Nam, đặc biệt là theo quy định của Thông tư số 99/2025/TT-BTC. Điều này không chỉ tăng cường tính chính xác trong báo cáo tài chính mà còn hỗ trợ việc kiểm toán, minh bạch hóa thông tin về các khoản đầu tư phức tạp, và cung cấp cái nhìn rõ ràng hơn về giá trị thực của các tài sản và lợi thế vô hình sau khi sáp nhập hoặc đầu tư.