intTypePromotion=1

Mô hình nuôi cá hồi vân ở Sa Pa (Lào Cai) - Một hướng đi khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên lạnh ở vùng phía Bắc Việt Nam - Nguyễn Xuân Trường

Chia sẻ: Nguyennghe Nguyennghe | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

0
89
lượt xem
3
download

Mô hình nuôi cá hồi vân ở Sa Pa (Lào Cai) - Một hướng đi khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên lạnh ở vùng phía Bắc Việt Nam - Nguyễn Xuân Trường

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Đề tài Mô hình nuôi cá hồi vân ở Sa Pa (Lào Cai) - Một hướng đi khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên lạnh ở vùng phía Bắc Việt Nam nghiên cứu đặc điểm sinh thái của cá hồi vân và đặc điểm tự nhiên vùng núi cao Sa Pa, những đánh giá ban đầu về hiệu quả kinh tế - xã hội của mô hình nuôi cá hồi vân. Mời các bạn tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Mô hình nuôi cá hồi vân ở Sa Pa (Lào Cai) - Một hướng đi khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên lạnh ở vùng phía Bắc Việt Nam - Nguyễn Xuân Trường

Niiuven Xuan Trudni: Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 73(1 1): 127- 133<br /> <br /> <br /> MO HJNH NUOI CA HOI VAN 6 SA PA (LAO CAI) - MOT HUONG DI KHAI THAC<br /> HIEU QUA NGUON "TAI NGUYEN LANH" 6 VUNG NUI PHIA BAG VIET NAM<br /> <br /> Nguyen Xuan Truong - Dai hoc Thai Sguyen<br /> <br /> <br /> TOM TAT<br /> Cci hdi van (onehorhynehus mykiss) lei mot loai ca sinh sdng o viing cd khi hau on ddi. nhung hien<br /> nay dugc nudi thii' nghiem va nhan rdng a mot sd viing thudc vanh dai khi hau nhiet ddi, nhat la<br /> cac viing nui cao cd dieu kien phii hgp vdi dac tinh sinh thai ciia ca hdi van. Tren co sd phein tich<br /> cac dac diem dia ly tu nhien ciia Sa Pa (mot dja phuang nam d viing mil cao phia bac Viet Nam),<br /> tac gia cd nhung danh gia ban dau ve tinh thich irng ciia loai Cei nude lanh (ca hoi) ddi vdi mdi<br /> trudng tu nhien noi day, hieu qua kinh te cua mo hinh nuoi ca hdi van Sa Pa, nhimg kho khan Ccin<br /> khac phuc, nhung y kien trao ddi ve bien phap de day manh va nhan rdng nid hinh nav ra Ccic dia<br /> phuong lan can. Tir nhirng phan lich va danh gia, tac gia di den nhan dinh: day ki md hinh nudi Cei<br /> hoi van dau lien d Viet Nam va budc dau dang mang lai loi ich khong chi cho Sa Pa. ma cdn tao ra<br /> mot dinh hudng mdi khai thcic hieu qua nguon "/(// nguyen lanh" a viing mii phia bac Vitjt Nam.<br /> Til' khoa: ('d hdi vdn. I iing mil phiu Bdc \ iel Sam "Tdi nguyen lanh ": Sa Pa<br /> <br /> <br /> DAT VAN DE DAC TINH SINI1 THAI CUA CA HOI VAN<br /> Ca hdi van (onehorhynehus mykiss) la mdt loai Cii hdi lei mdt trong nhirng loai cii dugc xep<br /> ea sinh sdng ci vimg ed khi ban dn ddi. nhiriig Vcio nhdm thiiy siui nirdc lanh. "Tbiiv siiii<br /> hien nay diicTc nudi thu nghiem va nhan rdng iiu'd'c liiiili"" d dciy dirge hieu la cac loai cii<br /> phai trien o' mdt sd vimg thudc vanh dai khi dugc sinh sdng trong mdi trirdng tir nhien va<br /> hiiu nhiet dcii. nhal la Ceic mien mii cao cd nudi tha leai ciic ao. hd. sdng. sudi cd chira<br /> dieu kien phu hgp vdi dac tinh sinh thcii eua ngudn nude liiiili. Cac locii "thuy san mrde<br /> Cei hdi Vein. Dac diem khi hciu va mdi Irirdng liiiili"" iiicic dii khdng cd mdt gidi hiin cu the ve<br /> nbiet do iiird'c dugc dua ra. nhung ihiriTng<br /> Ur nhien a cac mien mii cao dang dugc nhieu<br /> dugc md ta la cac loai Cci sdng leai khu vuc cd<br /> qudc gia, trong dd cd Viet Nam, tein dung vao<br /> nbiet do mrde khdng vugt qua + 18 C den +<br /> muc dich nudi ca hdi va budc dciu mang lai<br /> 20"C Vei khdng thap qua 0 ctcn + 5 'C.<br /> hieu qua kinh te, dugc chung ldi lam ggi ki<br /> ngudn "tai nguyen lanh"' eiia vung nhiet ddi. Trong Ceic loai thuy san nude leaiili, cii bdi<br /> dugc nudi phd bien hon ea vi la loeii ca mang<br /> Sa Pa lei mdt huyen mien mii cd nhieu tiem<br /> lai giii trj kinh te cao. Cii bdi bao gdm nhieu<br /> Ucing du ljcb ciia tinh Lcio Cai. Vcii neim tro' lai<br /> loiii khiic nhau, cd loai chuyen sinh sdng a<br /> day, Sa Pa dugc nhieu ngudi biet den khdng<br /> thuy vuc iiggt, cd loiii chuyen sinh sdng a<br /> chi lei mdi dia diem du lich hcip dein vdi nhieu<br /> thuy vuc nieiii va ed loiii sinh ra o' thuy vuc<br /> di lich, danh lam thang canh dep v a phat trien<br /> iiggt rdi lai theo ddng nirdc (sdng. sudi) ra<br /> du Ijch sinh thai, niei cdn dugc biet den boi dci<br /> bien sinh sdng. khi phat due liii quay Iro' liii<br /> Xciv dung theinh cdng md binh "Nudi ca hdi<br /> thuy vuc Iiggt noi da sinh ra de sinh san rdi<br /> Viin thuong pliiim"". Diiy hi md hinh nudi Cii<br /> diet ci dd. Nhin chung, cac loai Cei hdi deu cd<br /> hdi Vein dciu lien a Viet Nam va biitic dau dac diem chung: sinh sdng a khu vuc ninVc<br /> dang mang kai \g\ ich khdng chi cho Sa Pa. liiiili V ci cd ddng chay.<br /> eho Lao Cai ma cdn tcio ra mdt djnh liirdng<br /> mdi khai tliiic hieu qua ngudn "Tiii nguven Cci hdi Vein cd ngudn gdc lir khu vuc Bcic My.<br /> Ignli" a vimg mii phia bcic Vict Nam. Sau dd dugc du nhiip vao nudi d cliiiii Au lir<br /> 1890, roi lan sang mdt sd lurdc chau A: Nhiil<br /> Ban. Trung Qutic. Dai Loan, An Do. Nepan.<br /> Apganixtan. Tbiii Lan. l.eio, Viet Nam. Diiv la<br /> •/(•/ (I9I4~630S~: Email u-uone.dliln2009 dgmail.com<br /> 127<br /> Nguyen Xiuin Trudng Tcap chi KHOA HOC & CONG NGHE 73(11): 127-<br /> <br /> loai ca bdi dugc gia dinh hoa va nudi thcinb ed bam lugng tir 35 - 65% dam, dirge iron<br /> cdng sdm nbeit trong cac loai cii bdi. Hien them vitamin C va vitamin 8 1 , ty le cho an<br /> nay. ciing vdi ca hdi tuyet, cii bdi viin dugc I? 3,5% - 5% khdi lugng cii trong be, phu<br /> nudi rdng riii a nhieu qudc gia tren the gidi. thiitic vao nhiet do nude va mirc dxy hoa<br /> nhat la ciic lurcic cd kbi hiiu dn ddi. Cciii nbiet tan. Mudi ciing dugc cap lay djnh ky Vcio be<br /> 0' Bac biiii ciiu [4]. de cung cap them cac ion kim loiii ciin thiet<br /> Dcic tinh sinh thai ciia Cii bdi Vein cd the khai (kbi iiu'tic bj due).<br /> quiit nhu sau: - Ve kha ndng sinh Inrang vd phdl trien: Ca<br /> - Ve nhiet do ngudn nirdc thich hap di' cd sinh hdi van cd ty le sdng trong Ccic giai doan ca<br /> sdng vd phdl trien. Theo nghien ciru cua cdc bdt cao bon so vdi cac loai ciic hdi khac.<br /> chuyen gia. ca bdi viin lii loai ca ua Icaiili va Trong dieu kien nudi tdt. lu cd ca khi tha la<br /> mrde phai ludn "ddng"". nhiet do nude trong 30g/con, ca cd the deal trgng lirgng binh quan<br /> kbi ap trirng la 3 - 10"C (tot nhat ki 9 - I0"C) 250 - 300g/con sau 4 thang; 600 - 1 .OOOg/con<br /> va trong giai doan u'oin ca bdt lit 7 - 15' C. sau 7 thang va 2.OOOg/con sau 1 nam. Cii cd<br /> Nhiet do nude phii hgp cho tang trucing cua the dat trgng lugng 3 - 4 kg/con. Dcic biet tir<br /> ca hdi van la tir 7 - 20 C (tdi uu nhat la 1 7 - giai doan tir 500 - 1.500g ca hdi van teiiig<br /> 18 C) V ci khdng nen vugt qua 21 C trong mdt trudng manh, trung binh lOg/ngay (vdi dieu<br /> thdi gian dcii. Ca hdi van cd the chju dugc kien nudi tdt). Ve kha nang sinh siiii. ca hdi<br /> nhiet do tdi 25'C neu ddng ehciy dii manh Vein dire thanh thuc sau 2 - 3 nam nudi. cdn<br /> nhirng c;i ngiing an. ngimg lang trucing va de<br /> ca cai thanh thuc a nam thir 3. Khi cii den<br /> bj mcic benh (Sedgwick - 1985). Nhicl do cd<br /> ky sinh san. cd the cho sinh san lir nhien va<br /> the gay chet ca lii > 26.5" C, neu nnbiet do<br /> Cling cd the cho sJnh san nhiin tao bang each<br /> dudi 0 C Cci ngimg phcit trien va cd kbit Ucing<br /> lay trirng cua ea cai cho tliii tinh vdi linh<br /> bj diet. Diic biet, tiii khu vuc nudi neu cd<br /> trung ca due.<br /> nhiet do nirdc neim trong khoang cho phep (3<br /> - Ve ddc diem ngudn nude: Ca hdi viin sdng<br /> - 25 C) it hon 6 thang/nam. tdc do tiing<br /> trudng ciia cii hdi se riit kem va Sciii lugng trong mdi trirdng 'iiudc ddng": nude sudi<br /> khdng cao (Yamaha - " nghien ciru Cei bdi chiiy. nude sdng, hd tu nhien, hd nhan kao,<br /> Vein"- 1991). ao... Cac ngudn nude nay phai sach. khdng bj<br /> d nhiem vii phai dam bao cac chi tieu: nhiel<br /> - \'e lirgng dxi hod tan: Ca bdi viin sinh<br /> truong va pluil trii;n tdt khi bam lirgng dxi do nu'ti'c. do pH. do dxi boa tan... cho Cei hdj<br /> hoci tan trong nude Idn hon 7 mg/l. tdt nhiil la Vein sinh sdng Vci phcit trien. [4|. [5]. [7].<br /> o mirc bcio boa 12 ing./| (Huet - 1975). Do vay Nhu vay. ca hdi Vcin lii locii thuy san nude<br /> bam lugng dxi boa tan ki mdt trong nhirng kanh cd the nudi ti Viet Nam neu ngudn nude<br /> nbciii td het sire quan trgng khi chgn thuy vuc o' Viet Nam cd day du yeu cau phii hgp vdi<br /> nudi Cci hdi van. Do dd. cii hdi van ihirdng dac tinh sinh thcii tren cua ca hdi Vein. Vei tren<br /> dugc nudi d thuy vuc cd ddng chiiy mcaiili (dii<br /> thuc tc. Viet Nam cd nhieu dia diem deip irng<br /> cung Ceip dxi). Khi thieu dxi. ea thudng nnic<br /> dirtTc yeu cau dd va noi phat trien Cci hdi Vein<br /> benh Vci bo cin. Do pH thich hop cho ed bdi<br /> dciu tien dd ki Sa Pa (Lao Cai)<br /> Vein lii 7 - 8 (tire do pH trung linh).<br /> - Ve ngudn thirc dn vit dinh dirdng: 6 mdi DAC DIEM MOI TRUONG TU NHIEN<br /> tru'dng tu nhien. khi cdn nhd cii bdi Vcin cin VUNG NUI CAO SA PA (LAO CAI) - DjA<br /> cdn trirng. gieip xiic nho Vei ki ddng viit phii du. DIEM THICH HOP CHO DAC TJNH SINH<br /> Khi truong thcinb an cdn tiiing, ddng viit thiin THAI CA HOI V A N S I N H TRUONG VA<br /> mem, giiip xiic Vci ca con. Vi vay, ca bdi Vcin PI I A T TRIEN<br /> xep Vcio loiij iin ddng vat va cd kba nang gay Ve kinh thd. huyen Sa Pa cd tdng dien tich ki<br /> cinh hirting den Ceic loeii thuy san khiic Ironu 67.864 km" (chiem 8.24% dien lich tu nhien<br /> ibuv vuc. Thirc iin iiliiin tiio ki loai vien khd linh Lcio Cai). vtii so dein 43.600 nmrdi. Deiv<br /> 128<br /> Nguyen Xuan Trudng Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 73(11): 127- i;<br /> <br /> <br /> lei dja bcin sinh sdng cua mdt sd diin tdc anh Lugng mua Idn. nen nhiet theip tao ra cho Sa<br /> em: Mdng.Tiiy, Dao, Kinh, Day. Phii La. Hoa. Pa cd do am khii Idn va cung cap ngudn niidc<br /> Vj tri dja ly can ke vdi chi tuyen Bac va nam ddi dao cho sdng sudi (do do bdc hoi nhd). 0<br /> ggn tren day Hoang Lien Son hung vT (d do Sa Pa khdng cd thang nao do iini khdng khi<br /> cao 1200 - 1800 m) da quy djnh dac diem khi xudng dudi 80%. Mat do ddng chay sdng sudi<br /> hau dac trung cua Sa Pa. Tren nen nhiet o' Sa Pa kha day, trung binh tir 0.7 -<br /> chung ciia Viet Nam la nhiet ddi am gid miia. 1 km/km". Sdng Idn nhat la Mudng Hoa. Day<br /> Sa Pa cd kieu khi hau can nhiet va dn ddi am. la con sdng Idn nhal cua huyen Sa Pa. bat<br /> Nhiet do trung binh nam la 15.3'C, tdng sd ngudn lir vung mii Hoang Lien Son (Thac<br /> gid nang gan 1400 gid/nam, lugng mira trung Bac) chiiy dgc theo hudng cua day Hoang<br /> binh 2787 min/nam vdi do am tuong ddi 87 - Lien Son qua cac xii San Sii Hd. Lao Chai,<br /> 88%. Til' lau, thien nhien da ban tang cho noi Hau Thao. Sir Pan. Thanh Phu qua xa Gia<br /> day canh tri tuyet dep va tho' mdng, mdt nen Phil (Bao Thang) rdi dd ra sdng Eldng a thdn<br /> khi hau mat me, dugc vi nbir la "tai nguyen Thai Bo (Ben Den - Biio Thang). 0 hii km<br /> lanh"" tren nen khi hiiu nhiet ddi chung cua cii sdng Mudng Hoa dirge ggi la Ngdi Bo. Sdng<br /> nude fl J, [3], Mudng Hoa ed riit nhieu phu liru nhd bat<br /> Do nam d siidn Ddng eiia day Hoang Lien ngudn tir day Hoiiiig Lien Son vdi ngudn<br /> Son. lanh thd Sa Pa trai dai theo hirdng Tay nirdc lanh tuy it cd gia trj ve giao thdng.<br /> Bac - Ddng Nam, hang nam Sa Pa chju anh nhung cd gia trj Idn ve thiiy dien vii dac biet<br /> hudng ciia hai mua gid chinh. Ve miia ddng la ngudn lgi Idn nudi ca hdi van, dang ke la<br /> gid miia Ddng Bac anh hudng tdi Sa Pa, tan hai phu luu Nam Pu va Nam Cang.<br /> suat frdn lanh d Sa Pa nhd hon mdt sd viing d<br /> Ddng Bac nhu L.ang Son (22 kin), Iki Ndi (20 Theo danh gia eiia ciic nhii nghien eiru cac<br /> liin), Sa Pa chi cd 9 kin. Nhicl do Irung binh sudi Ngdi Dum, Ngdi Xaii, Niim Pung va<br /> thang I la khoiing 8 - 9"C (thcing I niini'2003 lliugng ngudn ciia sdng MutTiig Hoa hdi tu<br /> la 7,6"C, thiing 1 nam 2005 ki 9,9"C), mdi khi kha diiy dii nhirng diem kien thuan lgi cho viec<br /> frdn lanh Iran ve nhiet do khdng kbi giiim phcit trien cii bdi viin. Nhiel do nii'de ti day<br /> nhanh tir 5 - 6*'C cd khi nhiet do tdi thap d - trung binh tir 10 - 20'C, ve miia ddng nhiet do<br /> 3,2 C (nam 1922). Ve mua ba chju anh hirting Ihcap htm lir 5 - 14"C, miia he 17 - 2l"C. Vi la<br /> manh me ciia hai hudng gid chinh Ddng Nam d' thirgng ngudn nen mirc do d nhiem ngudn<br /> va gid Tay. Trong do, hudng gid Tay la nude la rat it. ham lugng dxi trong nude kha<br /> hudng gid thjnh hanh. hudng gid Tiiy mang cao tir 7,2 - 8,5 mg/l (rieng sudi Nam Pung<br /> kai nen nhiet cao Vci khi hciu khd cho Sa Pa.<br /> ham lugng dxi trong nude thap hon la 6,5<br /> Nhiet do trung binh thang cao nhat la thiing<br /> mg/l), do pH trung tinh (= 8). Tuy nhien, do<br /> VII len din 19.8"C. cd niim len den 23"c''.<br /> Dac biet cd nhung nam nhiet do tdi cao len che do mua theo miia nen sdng sudi d Sa Pa<br /> den 29 C. nhung nhiet do tdi thap cd khi cung cd lu vao miia ha va can vao miia<br /> gjam xudng ldi O" C. Dieu dd cung anh ddng. [2].<br /> hudng Idn den san xuat vii sinh boat ciia Nhu vay, ngudn tai nguyen khi hiiu va Lii<br /> ngirdi dan Sa Pa. nguyen nude d Sa Pa rat tiem tang cho viec<br /> phat trien md hinh nudi ca hdi van. Sau mdt<br /> 0 Sa Pa hien lugng suong mil va mua phiin<br /> thdi gian nghien cuu, khcio sat, cac nhei khoa<br /> riit phd bien. Cac ngay trong nam hau nhu<br /> hgc ciia Vien nghien cuu va nudi trdng thuy<br /> ngay nao ciing cd the thay suong mil. trung<br /> binh mot nam cd tdi 160 ngciy cd suong mil san 1 - Bd Thuy san (nay la Bd Ndng nghiep<br /> bao plui, 71 ngay cd mua phiin. Sa Pa cd va Phat trien ndng thdn) nhan thiiy Sapa. Lao<br /> lugng mua riit Idn, khdng cd thang nao qua Cai la noi cd dieu kien ngudn nirtVc, khi hiiu,<br /> h
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2