
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 84 - 2024
56
BƯỚC ĐẦU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP THY LỢI - LÂM NGHIỆP KẾT HỢP
NHẰM PHỤC HỒI RỪNG NGẬP MẶN TRONG ĐẦM NUÔI TRỒNG
THY SẢN. TRƯỜNG HỢP NGHIÊN CỨU ĐIỂN HÌNH TẠI KHU VỰC
XÃ ĐÔNG HOÀNG, HUYỆN TIỀN HẢI, TỈNH THÁI BÌNH
Đỗ Quý Mạnh, Hà Trà My, Nguyễn Việt Đức
Viện Sinh thái và Bảo vệ công trình
Nguyễn Thành Luân
Phòng Thí nghiệm trọng điểm Quốc gia về Động lực học sông biển
Tóm tắt: Nghiên cứu được thực hiện tại đầm nuôi trồng thủy sản xã Đông Hoàng, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái
Bình thuộc Khu Dự trữ sinh quyển đất ngập nước ven biển liên tỉnh châu thổ sông Hồng. Kết quả nghiên cứu
cho thấy trong giai đoạn những năm 2000 trở về trước diện tích rừng ngập mặn (RNM) tại đây bị suy giảm do
chủ yếu là chuyển đổi mục đích sang nuôi trồng thủy sản (NTTS) với diện tích trên 150 ha. Trạng thái rừng
ngập mặn trước đây hàng trăm ha RNM, với thành phần loài cây ngập mặn chủ yếu: Trang (Kandelia
obovata), Bần chua (Sonneratia caseolaris), Mắm biển (Avicennia marina), Sú (Aegiceras corniculatum),.. đã
tạo ra cấu trúc RNM đa tầng tán, đa tác dụng. Hiện nay, khu vực nghiên cứu chủ yếu là mặt nước, không còn
tồn tại cây ngập mặn, xung quanh bờ đầm có phân bố một số cây thân thảo, cây bụi sinh trưởng kém. Việc
khôi phục lại hệ sinh thái RNM tại những khu vực có điều kiện lập địa khó khăn một cách ổn định, bền vững là
một thách thức lớn và nhiều khó khăn. Bài báo đề cập, phân tích, đánh giá hiện trạng khu vực nghiên cứu chủ
yếu đất trống và mặt nước để NTTS, nguyên nhân chính suy giảm RNM là chuyển đổi sang NTTS và đề xuất
một số giải pháp thủy lợi và lâm nghiệp nhằm phục hồi ổn định RNM trong đầm nuôi trồng thủy sản, trường
hợp nghiên cứu điển hình tại xã Đông Hoàng, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình. Đây là cơ sở khoa học để triển
khai áp dụng thực tiễn xây dựng mô hình, có những kết luận chính xác về ứng dụng giải pháp thủy lợi, lâm
nghiệp trong việc phục hồi RNM trong đầm nuôi trồng thủy sản điển hình.
Từ khóa: Đầm nuôi trồng thủy sản, giải pháp phục hồi, Khu Dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng, thủy lợi -
lâm nghiệp, rừng ngập mặn.
Summary: The study was conducted at the aquaculture lagoon in Dong Hoang commune, Tien Hai district, Thai
Binh province of the Red River Delta Biosphere Reserve. The study results showed that in the period of the 2000s
and earlier, the area of mangrove forests here was reduced mainly due to the conversion of the purpose to
aquaculture with over 150,0 ha. The composition of mangrove species mainly in the past: Kandelia obovata,
Sonneratia caseolaris, Avicennia marina, Aegiceras corniculatum, creating a mangrove forest structure with many
canopies. Currently, there are no more mangrove trees in the aquaculture area, around the lagoons and ponds, only
some poorly growing shrubs are found. The restoration of mangrove ecosystems in difficult sites stably and
sustainably is a big challenge and has many difficulties. The article mentions, analyzes, and assesses the current
status of the research area, mainly vacant land and water surface for aquaculture, the main causes of mangrove
forest decline, and proposes several irrigation and forestry solutions to restore mangrove forests in aquaculture
lagoons, specifically a case study in Dong Hoang commune, Tien Hai district, Thai Binh province. This is the
scientific basis for implementing the practical application of a model of application of irrigation and forestry
solutions in the restoration of mangrove forests in aquaculture lagoons.
Keywords: Aquaculture lagoons, restoration solutions, Red River Delta Biosphere Reserve, irrigation -
forestry, mangroves.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ *
Khu Dự trữ sinh quyển đất ngập nước ven biển
liên tỉnh châu thổ sông Hồng được USNECO
công nhận vào 2004, bao gồm 3 tỉnh Thái
Ngày nhận bài: 10/4/2024
Ngày thông qua phản biện: 22/5/2024
Ngày duyệt đăng: 13/6/2024
Bình, Nam Định và Ninh Bình trải dài theo bờ
biển của 25 xã thuộc các huyện Kim Sơn
(Ninh Bình), huyện Nghĩa Hưng, Giao Thủy
(Nam Định), huyện Tiền Hải, Thái Thụy (Thái
Bình), vùng lõi là Vườn Quốc gia Xuân Thủy,
tỉnh Nam Định và Khu Bảo tồn thiên nhiên đất
ngập nước tỉnh Thái Bình, với tổng diện tích
toàn khu vực là 105.558 ha, trong đó có