Đ bài: Anh (ch ) suy nghĩ nh th nào v câu nói c a nhà văn Pháp Mi-sen Ê-kenề ị ư ế ề ủ
đ Mông-te-nh : “Nghèo nàn v v t ch t d ch a, nghèo nàn v tâm h n r t khóơ ơ ề ậ ấ ễ ữ ề ồ ấ
ch a"ữ
Bài làm
N u có m t ít ti n, b n s mua th gì, bánh mì th m ph c, bó hoa h ng cũng r t đpế ộ ề ạ ẽ ứ ổ ơ ứ ồ ấ ẹ
hay chia s ti n ít i đó làm đôi đ mua m i th m t chút? Câu tr l i s cho tôi bi t b nố ề ỏ ể ỗ ứ ộ ả ờ ẽ ế ạ
là ng i có tâm h n nh th nào? Nh ng dù đói th t b n hãy c chia s ti n đó đ muaườ ồ ư ế ư ậ ạ ứ ố ề ể
đc, c hai, b i l - nh nhà văn Pháp Mi-sen Ê-ken đ Mông-te-nh nói: “Nghèo nàn vượ ả ở ẽ ư ơ ơ ề
v t ch t d ch a, nghèo nàn v tâm h n r t khó ch a”.ậ ấ ễ ữ ề ồ ấ ữ
V t ch t và tinh th n là hai m t tr ng y u trong đi s ng con ng i. C hai th đó đuậ ấ ầ ặ ọ ế ờ ố ườ ả ứ ề
góp ph n mang l i c m giác h nh phúc cho con ng i. N u v t ch t và tâm h n viênầ ạ ả ạ ườ ế ậ ấ ồ
mãn, con ng i s th y cu c đi ý nghĩa. Nh ng không ph i ai cũng may m n giàu có vườ ẽ ấ ộ ờ ư ả ắ ề
v t ch t và d t dào v tình c m. M c dù v y, không ph i không kh c ph c đc nh ngậ ấ ạ ề ả ặ ậ ả ắ ụ ượ ữ
nghèo nàn đó.
Nghèo nàn v v t ch t t c là s khó khăn, thi u th n v ti n b c, tài chính, kinh t . Nhìnề ậ ấ ứ ự ế ố ề ề ạ ế
t đi u ki n s ng, ng i nghèo là ng i không có ho c không đ cái , cái ăn, cái m c.ừ ề ệ ố ườ ườ ặ ủ ở ặ
Ng i nghèo trong nh ng căn nhà t i tàn, t m b , ăn u ng b a đói, b a no, qu n áo cũườ ở ữ ồ ạ ợ ố ữ ữ ầ
nát, không lành l n. Hi n nay, do đi s ng xã h i ngày càng đc c i thi n, tiêu chí x pặ ệ ờ ố ộ ượ ả ệ ế
h đói nghèo Vi t Nam cũng thay đi, nh ng nhìn chung, s thi u th n v m t kinh tê'ộ ở ệ ổ ư ự ế ố ề ặ
v n là đi m c t y u m i h nghèo.ẫ ể ố ế ở ỗ ộ
Nghèo nàn v tâm h n là s đn đi u, t nh t, khô c n trong tình c m, c m xúc. M i s cề ồ ự ơ ệ ẻ ạ ằ ả ả ọ ắ
thái tình c m c a tr ng thái tâm lí này đu nghiêng v phía tiêu c c (ích ki, đ k , ghenả ủ ạ ề ề ự ố ị
ghét...). Trái ng c v i ng i có tâm h n giàu có, phong phú, nh ng ng i này ít bi t đnượ ớ ườ ồ ữ ườ ế ế
yêu th ng, xúc đng. Ng i có tâm h n nghèo nàn không bi t thích thú, say đm tr cươ ộ ườ ồ ế ắ ướ
cái đp nên không ti c nu i khi cái đp b chà đp, tàn phai. H d ng d ng, không bi tẹ ế ố ẹ ị ạ ọ ử ư ế
chia s v i n i đau kh đi. Trong “Truy n Ki u” (Nguy n Du) n u Thuý Ki u nh yẻ ớ ỗ ổ ở ờ ệ ề ễ ế ề ạ
c m bao nhiêu tr c nh ng bi n đng c a cu c s ng thì em gái nàng - Thuý Vân l i thả ướ ữ ế ộ ủ ộ ố ạ ờ
b y nhiêu v i n i đau kh đi. Ch ng th mà lúc nghe V ng Quan k l i câuơ ấ ớ ỗ ổ ở ờ ẳ ế ươ ể ạ
chuy n cu c đi Đm Tiên, trong khi Thuý Ki u không c m đc n c m t thì nàng Vânệ ộ ờ ạ ề ầ ượ ướ ắ
l i trách ch “Vân r ng “Ch nói hay sao, M t l i là m t v n vào khó nghe”. R i lúc giaạ ị ằ ị ộ ờ ộ ậ ồ
biên, trong khi Ki u th n th c, đn đau thì Vân v n say s a gi c xuân, không m y mayề ổ ứ ớ ẫ ư ấ ả
phi n mu n. Ng i nh Thuý Vân n u không nói là vô tâm thì cũng là ng i quá nghèoề ộ ườ ư ế ườ
nàn v tâm h n.ề ồ
Ng i có tâm h n nghèo nàn không nh ng không quan tâm đn th gi i xung quanh màườ ồ ữ ế ế ớ
v i chính b n thân, h c còn th , lãnh đm. H không bi t sáng t o nh ng ni m vui nhoớ ả ọ ờ ơ ạ ọ ế ạ ữ ề
nh trong cu c s ng, không bi t làm cho cu c đi t i vui h n, ph n kh i h n. Hình nhỏ ộ ố ế ộ ờ ươ ơ ấ ở ơ ả
hai Ki u trong “To nh ki u” (Xuân Di u) là nh ng con ng i nh th . Cu c s ng đnề ả ị ề ệ ữ ườ ư ế ộ ố ơ
đi u, t nh t c a h ngày này ti p di n ngày khác nh m t vòng quay b t t n. H mãiệ ẻ ạ ủ ọ ế ễ ư ộ ấ ậ ọ ở
trong cái “ao đi ph ng l ng” mà không hay mình đang “s ng mòn”, đang t hu di tờ ẳ ặ ố ự ỷ ệ
chính b n thân mình.ả
Là con ng i, ai cũng mong mu n cu c s ng c a mình no đ, giàu có, ai cũng mong cóườ ố ộ ố ủ ủ
đc tinh th n vui v , s ng khoái, tr trung. Không ai không mu n v t thoát hoàn c nhượ ầ ẻ ả ẻ ố ượ ả
túng qu n. S nghèo nàn nào cũng đu khi n con ng i có nh ng n i khó, n i kh riêng.ẫ ự ề ế ườ ữ ỗ ỗ ổ
Nh ng t i sao Mi-sen Ê-ken đ Mông-te-nh l i cho r ng “nghèo nàn v v t ch t dư ạ ơ ơ ạ ằ ề ậ ấ ễ
ch a” còn “nghèo nàn v tâm h n r t khó ch a’”?ữ ề ồ ấ ữ
V t ch t là nh ng th do chính năng l c lao đng c a mình làm ra. Có r t nhi u nguyênậ ấ ữ ứ ự ộ ủ ấ ề
nhân khi n hoàn c nh v t ch t c a con ng i thi u th n. Có th do kh năng lao đngế ả ậ ấ ủ ườ ế ố ể ả ộ
c a chúng ta quá th p, không t o ra đc nhi u s n ph m, d n đn m c thu nh p khôngủ ấ ạ ượ ề ả ẩ ẫ ế ứ ậ
cao, không đ chi dùng cho sinh ho t hàng ngày. Cũng có th do ngành ngh chúng ta l aủ ạ ể ề ự
ch n cho giá tr kinh t cao. Thu nh p c a ng i làm nông nghi p bình th ng không thọ ị ế ậ ủ ườ ệ ườ ể
cao h n thu nh p c a m t ng i làm trong các ngành công nghi p, d ch v . Ho c nh cácơ ậ ủ ộ ườ ệ ị ụ ặ ư
c ta đã nói: “Không m không đau làm giàu m y ch c”, khi m đau, b nh t t lâu ngày,ụ ố ấ ố ố ệ ậ
chúng ta khó có th làm giàu đc...ể ượ
Nh ng, th c t cho th y, có th gi i quy t nh ng khó khăn trong v n đ kinh t . Chìaư ự ế ấ ể ả ế ữ ấ ề ế
khoá đ tháo g v ng m c nó r t đa d ng. Ch c n con ng i có s c kho , chăm chể ỡ ướ ắ ấ ạ ỉ ầ ườ ứ ẻ ỉ
làm vi c, nh y bén n m b t th i c , m nh d n tìm cho mình nh ng h ng đi m i, cóệ ạ ắ ắ ờ ơ ạ ạ ữ ướ ớ
hi u qu ... thì tình tr ng nghèo đói có th đc c i thi n. Có nhi u cách đ chúng ta thoátệ ả ạ ể ượ ả ệ ề ể
kh i c nh nghèo đói. Nhi u ng i Vi t Nam ch n con đng xu t kh u lao đng, sangỏ ả ề ườ ệ ọ ườ ấ ẩ ộ
n c ngoài làm thuê đ đc tr công cao h n. Nhi u ng i l i t làm giàu trên chínhướ ể ượ ả ơ ề ườ ạ ự
đng đt, quê h ng mình. Không ít nông dân đã m nh b o chuy n đi c c u cây tr ng,ồ ấ ươ ạ ạ ể ổ ơ ấ ồ
v t nuôi. Thay vì tr ng lúa, h chuyên canh nh ng lo i hoa màu khác, nh hoa h ng, loaậ ồ ọ ữ ạ ư ồ
kèn, đu đ, chu i tây, các lo i rau có giá tr kinh t cao nh c n tây, t i tây... H đào aoủ ố ạ ị ế ư ầ ỏ ọ
th cá, xây d ng chu ng tr i chăn nuôi gà, v t, ngan, ng ng, bò s a, dê, c u... H u h t sả ự ồ ạ ị ỗ ữ ừ ầ ế ự
đu t c a h đu đem l i k t qu kh quan. Cái nghèo đói không còn là n i ám nhầ ư ủ ọ ề ạ ế ả ả ỗ ả
th ng tr c trong cu c s ng ng i nông dân n a. Cu c s ng c a h đc c i thi n r tườ ự ộ ố ườ ữ ộ ố ủ ọ ượ ả ệ ấ
nhi u m t. B ng ch ng là h xây đc nh ng ngôi nhà khang trang, con cái h đc h cề ặ ằ ứ ọ ượ ữ ọ ượ ọ
hành t t và trên nét m t h không còn in n i ni m suy t , trăn tr .ử ế ặ ọ ỗ ề ư ở
Khi thi u th n v v t ch t, chúng ta có th vay m n, đn tr b i ti n b c là th hi nế ố ề ậ ấ ể ượ ề ả ở ề ạ ứ ệ
h u, c th , có th đo đm. Ng i d d t có kh năng giúp đ ng i kém may m n h nữ ụ ể ể ế ườ ư ậ ả ỡ ườ ắ ơ
mình. Các t ch c, c quan Nhà n c cũng có nhi u chính sách h tr ng i nghèo. Môổ ứ ơ ướ ề ỗ ợ ườ
hình kinh t c a nh ng ng i nông dân ch c ch n c n r t nhi u v n đu t . H ph i vayế ủ ữ ườ ắ ắ ầ ấ ề ố ầ ư ọ ả
m n anh em, b n bè, th m chí th ch p nhà c a, đt đai đ vay v n. Tr l c đó cũngượ ạ ậ ế ấ ử ấ ể ố ở ự
chính là đng l c đ h tích c c, hăng say làm giàu. Và khi thoát kh i s nghèo nàn, h cóộ ự ể ọ ự ỏ ự ọ
th hoàn tr ph n c v n và lãi su t tr c đó.ể ả ầ ả ố ấ ướ
Mu n thoát kh i s đói nghèo không d nh ng cũng không khó n u chúng ta có s c kho ,ố ỏ ự ễ ư ế ứ ẻ
có ý chí, quy t tâm và bi t tính toán. Nghèo nàn v tâm h n khó ch a h n. Ng i Vi t cóế ế ề ồ ữ ơ ườ ệ
câu: “Cha m sinh con tr i sinh tính”. Tính n t, tình c m con ng i hình thành t nhiênẹ ờ ế ả ườ ự
trong quá trình giao l u, ti p xúc -v i môi tr ng bên ngoài. Khoa h c tâm lí đã ch ngư ế ớ ườ ọ ứ
minh, khi con ng i tr ng thành (kho ng 21 tu i tr ra), nhân cách đã đc đnh hìnhườ ưở ả ổ ở ượ ị
b i v y r t khó có th thay đi. Nh ng va ch m trong cu c s ng giúp con ng i có thêmở ậ ấ ể ổ ữ ạ ộ ố ườ
kinh nghi m ng x ch không làm tâm h n con ng i bi n đi đc. Ng i có tâm h nệ ứ ử ứ ồ ườ ế ổ ượ ườ ồ
phong phú d u trong hoàn c nh ng t nghèo cũng v n l c quan, yêu đi. H Chí Minhẫ ả ặ ẫ ạ ờ ồ
trong nh ng tháng ngày b giam hãm trong nhà tù T ng Gi i Th ch là m t ví d đi nữ ị ưở ớ ạ ộ ụ ể
hình. Đc Nh t kí trong tù, ta b t g p nhi u v n th mang âm h ng vui đùa, hóm h nhọ ậ ắ ặ ề ầ ơ ưở ỉ
nh “Hôm nay xi ng xích thay dây trói, M i b c leng keng ti ng ng c rung” hay “Đyư ề ỗ ướ ế ọ ầ
mình đ tím nh hoa g m, S t so t đa tay t a g y đàn”... Hoàn c nh tù đày gian khỏ ư ấ ộ ạ ư ự ẩ ả ổ
không làm ng i tù cách m ng chán n n mà trái l i, tâm h n Ng i v n đng c m, b uườ ạ ả ạ ồ ườ ẫ ồ ả ầ
b n v i thiên nhiên (Vãn c nh, V ng nguy t). Trái l i, ng i mang s n tâm h n nghèoạ ớ ả ọ ệ ạ ườ ẵ ồ
nàn thì d u có s ng gi a cu c đi t i đp cũng không c m nh n đc. H không nhìnẫ ố ữ ộ ờ ươ ẹ ả ậ ượ ọ
th y s đáng yêu trong n c i c a em bé, không thích thú cánh di u đang vi vút trên b uấ ự ụ ườ ủ ề ầ
tr i, không th y c u v ng sau c n m a th t lung linh... V i h cu c s ng ch là chu iờ ấ ầ ồ ơ ư ậ ớ ọ ộ ố ỉ ỗ
ngày bàn b c nh nhau, không màu s c, không h ng v . H th y chán n n mà không thạ ư ắ ươ ị ọ ấ ả ể
tìm ra đc cách th c gi i to . Th m chí h thu mình trong nh ng v b c, trong nh ngượ ứ ả ả ậ ọ ữ ỏ ọ ữ
chi c bao nh nhân v t Bê-li-côp trong câu chuy n Ng i trong bao (Sê-kh p).ế ư ậ ệ ườ ố
Cái khó khi ch y ch a căn b nh nghèo nàn v tâm h n là ch tâm h n không hi n h uạ ữ ệ ề ồ ở ỗ ồ ệ ữ
mà vô hình. Khi tâm h n nghèo nàn, không th vay m n, vá víu đc. Ng i giàu tìnhồ ể ượ ượ ườ
c m d u có mu n cũng không san s cho ng i thi u th n. Không th làm cu c cáchả ẫ ố ẻ ườ ế ố ể ộ
m ng l y tâm h n ng i giàu có đ chia cho ng i nghèo h n. Tình c m, c m xúc làạ ấ ồ ở ườ ể ườ ơ ả ả
th không th b t ép. Ng i nghèo nàn v tâm h n không th th đng yêu th ng, xúcứ ể ắ ườ ề ồ ể ụ ộ ươ
đng theo ng i khác. M i s gò ép ch làm h thêm h n h c v i cu c đi. Đng th ngộ ườ ọ ự ỉ ọ ằ ọ ớ ộ ờ ấ ươ
h n là b n thân ng i m c “căn b nh” này không t nh n th y tác h i do nó mang đn.ơ ả ườ ắ ệ ự ậ ấ ạ ế
Cu c s ng đn đi u, t nh t là h qu t t y u d n đn h qu ti p theo là s nhàmộ ố ơ ệ ẻ ạ ệ ả ấ ế ẫ ế ệ ả ế ự
chán, đn đi u trong cu c s ng. Không tìm th y nghĩa lí cu c đi, con ng i s khôngơ ệ ộ ố ấ ộ ờ ườ ẽ
tìm đc s thanh th n, đi u đó nh h ng l n đn s c kh e, tu i th , công vi c...ượ ự ả ề ả ưở ớ ế ứ ỏ ổ ọ ệ
Câu nói c a Mi-sen Ê-ken đ Mông-te-nh hoàn toàn chính xác. S nghèo nàn nào cũngủ ơ ơ ự
làm cu c s ng con ng i khó khăn nh ng rõ ràng, nghèo nàn v tâm h n khó ch a h n r tộ ố ườ ư ề ồ ữ ơ ấ
nhi u.ề
Nh ng nói nh v y không có nghĩa là không th khôi ph c, xây d ng m t tâm h n phongư ư ậ ể ụ ự ộ ồ
phú. Các nhà tâm lí đã nghiên c u và đa ra m t s “đn thu c ch a b nh” cho ng iứ ư ộ ố ơ ố ữ ệ ườ
nghèo nàn v tâm h n.ề ồ
Mu n c i thi n s nghèo nàn trong tâm h n, tr c tiên, chúng ta ph i t gây d ng choố ả ệ ự ồ ướ ả ự ự
mình cu c s ng t i đp. Không khó đ chúng ta làm nh ng công vi c nho nh nh c mộ ố ươ ẹ ể ữ ệ ỏ ư ắ
m t l hoa trong phòng, treo m t b c tranh lên trên t ng, b t đĩa nh c mà chúng ta yêuộ ọ ộ ứ ườ ậ ạ
thích, n u nh ng món ăn h p kh u v ... Không khó khi chúng ta n n c i v i b n bè,ấ ữ ợ ẩ ị ở ụ ườ ớ ạ
đng nghi p. Không khó khi chúng ta g i đi n v nhà h i thăm s c kh e nh ng ng iồ ệ ọ ệ ề ỏ ứ ỏ ữ ườ
thân yêu c a mình. Không khó khi chúng ta nh n m t tin nh n gây d ng qu h tr tr emủ ắ ộ ắ ự ỹ ỗ ợ ẻ
nghèo... Ch c n b t chút th i gian “trang trí” cho cu c s ng c a mình, ch c n dành th iỉ ầ ớ ờ ộ ố ủ ỉ ầ ờ
gian quan tâm đn m i ng i xung quanh m t chút, ta s th y cu c s ng này có ý nghĩaế ọ ườ ộ ẽ ấ ộ ố
h n nhi u. Cái khó không n m trong m i hành đng mà ý chí th c hi n c a conơ ề ằ ở ỗ ộ ở ự ệ ủ
ng i.ườ
Đ b i đp cho tâm h n, chúng ta còn có th theo dõi, l ng nghe nh ng câu chuy n trongể ồ ắ ồ ể ắ ữ ệ
các cu n sách nh nh Quà t ng cu c s ng, V t lên chính mình, Phút dành cho cha, Phútố ỏ ư ặ ộ ố ượ
dành cho m ... đang có trên k sách c a nhi u nhà sách. G n gũi h n là nh ng trang s ,ẹ ệ ủ ề ầ ơ ữ ử
nh ng tác ph m văn h c giàu giá tr nhân văn đc l a ch n gi ng d y trong nhà tr ngữ ẩ ọ ị ượ ự ọ ả ạ ườ
ph thông. Đc và hi u sâu s c các bài h c đó, chúng ta s tr ng thành h n trong ý th c,ổ ọ ể ắ ọ ẽ ưở ơ ứ
s t b i đp cho mình nh ng giá tr tâm h n cao quý. s ng đng h n là bao t m g ng,ẽ ự ồ ắ ữ ị ồ ố ộ ơ ấ ươ
bao câu chuy n v lòng v tha cao c c a nh ng ng i s ng quanh ta. Đó là nh ng câuệ ề ị ả ủ ữ ườ ố ữ
chuy n v em bé đánh giày nuôi bà n i già quê, v chàng thanh niên Nguy n H u An,ệ ề ộ ở ề ễ ữ
v nh ng sinh viên tình nguy n mùa hè nào cũng xung phong đi kh p m i mi n đtề ữ ệ ắ ọ ề ấ
n c... L ng h n mình đ suy ng m, chiêm nghi m m i câu chuy n đó, đt mình vàoướ ắ ồ ể ẫ ệ ỗ ệ ặ
hoàn c nh m i ng i đ th u hi u h , t xúc đng chúng ta s mu n hành đng. Hànhả ọ ườ ể ấ ể ọ ừ ộ ẽ ố ộ
đng chính là bi u hi n c a s tr ng thành trong tâm h n con ng i.ộ ể ệ ủ ự ưở ồ ườ
M t nhà văn n i ti ng trên th gi i đã nói: “Cái đp c u v t nhân lo i". Th c t đãộ ổ ế ế ớ ẹ ứ ớ ạ ự ế
ch ng minh tâm h n cao đp c a m i ng i làm cho cu c s ng t t đp h n. T b i đpứ ồ ẹ ủ ỗ ườ ộ ố ố ẹ ơ ự ồ ắ
cho tâm h n mình thêm giàu có, phong phú là vi c làm c n thi t c a b t c cá nhân nàoồ ệ ầ ế ủ ấ ứ
trong c ng đng này.ộ ồ