Nghị định 263/2025/NĐ-CP

Để thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Việt Nam đã và đang hoàn thiện các khuôn khổ pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức công. Nghị định này được ban hành trong bối cảnh đó, nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo. Văn bản này có ý nghĩa then chốt trong việc thiết lập cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các tổ chức khoa học và công nghệ công lập, đồng thời đưa ra các hướng dẫn chi tiết về quản lý nhân lực và tài chính. Mục tiêu chính là tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức này hoạt động hiệu quả hơn, khuyến khích sáng tạo và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, góp phần thiết yếu vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức khoa học và công nghệ công lập, viên chức, người lao động, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và cá nhân có liên quan đến hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Nghị định này trình bày một khuôn khổ pháp lý toàn diện, chi tiết hóa các quy định về cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các tổ chức khoa học và công nghệ công lập tại Việt Nam. Văn bản bao gồm các quy định chung về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, cùng với việc giải thích các thuật ngữ quan trọng liên quan đến hoạt động nghiên cứu và phát triển. Trọng tâm chính là thiết lập các nguyên tắc về tự chủ gắn liền với trách nhiệm giải trình, quản lý hiệu quả nguồn lực, công khai, minh bạch, và cơ chế tự kiểm soát nội bộ trong các hoạt động từ xây dựng nhiệm vụ khoa học, quản lý ngân sách, tài sản, đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu và đạo đức nghề nghiệp. Về quản lý tổ chức bộ máy và nhân sự, Nghị định trao quyền cho các tổ chức công lập trong việc thành lập, tổ chức lại đơn vị, cũng như tự chủ trong tuyển dụng và sử dụng viên chức, người lao động. Đặc biệt, khái niệm nhân sự đồng cơ hữu được giới thiệu để tối ưu hóa việc sử dụng nhân tài từ các cơ sở giáo dục đại học. Đối với quản lý tài chính, văn bản quy định rõ các nguồn thu (ngân sách nhà nước, hoạt động sự nghiệp, kinh doanh, liên doanh, cho thuê tài sản, vay vốn) và cơ chế chi thường xuyên tự chủ hoặc không tự chủ. Nghị định cũng hướng dẫn chi tiết việc phân phối kết quả tài chính hàng năm, bao gồm trích lập các quỹ phát triển khoa học, quỹ bổ sung thu nhập, khen thưởng và phúc lợi. Mục đích là để các tổ chức này có thể chủ động trong hoạt động, khuyến khích thương mại hóa sản phẩm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ và thúc đẩy chuyển giao tri thức, qua đó tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia.