
- 1 -
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
NGUYN VĂN HÒA
NGHIÊN CU ĐÁNH GIÁ NH HƯNG CA
NHÀ MÁY THY ĐIN TRUNG SƠN ĐN
CH Đ LÀM VIC CA H THNG ĐIN
VIT NAM
Chuyên ngành:
Mng và H thng ñin
Mã s:
60.52.50
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ
K THUT
Đà Nng – Năm 2011
- 2 -
Công trình ñưc hoàn thành
ti
Đ
I
HC ĐÀ
N
N
G
Ngưi hưng dn khoa hc: PGS.TS NGÔ VĂN DƯ!NG
Phn bin 1: GS. TSKH. Trn Đình Long
Phn bin 2: PGS. TS. Đinh Thành Vit
.
Lun văn s ñưc bo v ti Hi ñng chm Lun văn tt
nghip thc sĩ k thu t hp ti Đi hc Đà Nng tháng 6 năm
2011
Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin -Hc liu, Đi hc Đà Nng
- Trung tâm Hc liu, Đi hc Đà Nng

- 3 -
M Đ"U
1. Lý do ch#n ñ$ tài
Khi ñóng ñin ñưa mt nhà máy có công sut ln ni vào h
thng ñin, s làm phân b li trào lưu công sut trong toàn h thng,
kt qu dn ñn các thông s, ch ñ làm vic h thng thay ñi.
Đng thi khi có thêm mt nhà máy làm vic trong h thng thì tr s
dòng ng n mch, s! dao ñng khi có s! c N-1…s có nh"ng thay
ñi công sut ñáng k. Do ñó cn thit phi có nh"ng tính toán, kim
tra và ñ# xut mt s gii pháp nh$m ñm bo ñ tin cy làm vic
cho h thng ñin.
Nhà máy Th%y ñin Trung Sơn ñưc xây d!ng trên dòng Sông
Mã thuc xã Trung Sơn, huyn Quan Hóa, t'nh Thanh Hóa, vi tng
công sut l p máy N
lm
= 260 MW, gm 4 t máy. Sn lưng ñin
trung bình năm c%a nhà máy khong 1018,61 triu kWh s ñưc phát
lên lưi ñin Quc gia qua ñưng dây 220kV.
Đ ñánh giá các nh hư(ng c%a nhà máy th%y ñin Trung Sơn
ñn ch ñ làm vic c%a h thng ñin Vit Nam, tính toán ñ# xut
phương án ñu ni và ñ# xut gii pháp s) lý nh$m nâng cao ñ tin
cy vn hành cho h thng ñin. Đ# tài lun văn ñưc l!a chn:
“Nghiên cu ñánh giá nh hưng ca nhà máy thy ñin Trung
Sơn ñn ch ñ làm vic ca h thng ñin Vit Nam”
2. M%c tiêu và các n&i dung nghiên c'u c(a ñ$ tài
Tìm hiu qui hoch phát trin h thng ñin Vit Nam và các
ch ñ vn hành c%a h thng ñin, tìm hiu các phn m#m tính toán
các ch ñ h thng ñin, phân tích l!a chn phn m#m *ng d+ng,
thu thp s liu và tính toán các ch ñ vn hành c%a h thng ñin
Vit Nam khi chưa có nhà máy th%y ñin Trung Sơn, l!a chn
- 4 -
phương án ñu ni Trung Sơn vào h thng và tính toán các ch ñ
vn hành c%a h thng ñin Vit Nam khi có Trung Sơn.
3. Đi tư*ng và phm vi nghiên c'u
Các ch ñ vn hành c%a h thng, s! c N-1, các phương án
ñu ni nhà máy th%y ñin Trung Sơn và h thng.
4. Phương pháp nghiên c'u
Thu thp s liu h thng cp nht cho chương trình tính toán
ch ñ vn hành khi chưa có nhà máy th%y ñin Trung Sơn, tìm hiu
thit k qui hoch c%a nhà máy th%y ñin Trung Sơn, ñ# xut phương
án ñu ni và tính toán l!a chn phương án hp lý, tính toán ch ñ
h thng ñin khi có nhà máy th%y ñin Trung Sơn. Phân tích ñánh
giá nh hư(ng c%a nhà máy th%y ñin Trung Sơn ñn ch ñ làm vic
c%a h thng ñin Vit Nam, ñ# xut gii pháp hp lý nh$m nâng cao
ñ tin cy vn hành cho h thng.
5. C,u trúc lu-n văn
M( ñu
Chương 1: Tng quan h thng ñin Vit Nam và các ch ñ
làm vic c%a h thng ñin.
Chương 2: Các phương pháp tính ch ñ xác lp c%a h
thng ñin và các phn m#m tính toán.
Chương 3: Nghiên c*u nh hư(ng c%a nhà máy th%y ñin
Trung Sơn ñn ch ñ vn hành c%a h thng ñin Vit Nam.
Chương 4: Tính toán phương th*c ñóng ñin và ch ñ vn
hành c%a nhà máy th%y ñin Trung Sơn.
Kt lun
Chương 1
T.NG QUAN H THNG ĐIN VIT NAM VÀ CÁC CH
Đ LÀM VIC CA H THNG ĐIN

- 5 -
1.1 T.NG QUAN H THNG ĐIN VIT NAM
1.1.1 Quá trình hình thành và phát trin
Năm 1954, tng công sut ngun ñin toàn quc mi ñt
khong 100MW (Ch Quán 35MW, Yên Ph+ 22MW, C)a Cm
6,3MW, Vinh 3,5MW, Thưng Lý 10MW, Nam Đnh 8MW...Lưi
truy#n ti cao nht là 30,5kV). Đn nay ngun ñin trong h thng
ñin ngày càng phát trin mnh v# công sut c v# loi hình ngun
ñin, tính ñn tháng 5 năm 2010, công sut l p ñ,t ngun ñin toàn
h thng hơn 19.000MW.
1.1.2 Hin trng h thng ñin Vit Nam và quy hoch tương lai
1.1.2.1 Hin trng h thng ñin Vit Nam
Tính ñn ht năm 2009, tng công sut c%a h thng ñt 19.378MW.
1.1.2.2 Quy hoch phát trin h thng ñin Vit Nam
Bng công sut ngun d! kin vào giai ñon 2011 – 2015
Năm 2011 2012 2013 2014 2015 2011-2015
Công sut (MW) 4.212 3.228 1.619 6.165 7.666 22.890
1.2 CÁC CH Đ LÀM VIC CA MÁY PHÁT ĐIN
1.2.1 Ch ñ làm vic bình thưng
Là ch ñ ñng b n ñnh, vn tc rotor và t- trưng quay
phn tĩnh b$ng nhau và b$ng vi tc ñ ñng b nh cân b$ng gi"a
mômen cơ và mômen ñin.
1.2.2 Ch ñ làm vic không bình thưng
Ch ñ quá ti,ch ñ không ñng b, ch ñ không ñi x*ng
1.2.3 Ch ñ hòa ñng b t máy phát
1.2.3.1 Các phương pháp hòa ñng b máy phát ñin
1.2.3.2 Phương pháp hòa ñng b chính xác
- 6 -
1.2.3.3 Phương pháp t hòa ñng b
1.2.4 Qui trình khi ñng ñóng ñin máy phát ñin vào h thng
1.2.4.1 Công tác tính toán chun b ñóng ñin máy phát mi vào
h thng ñin
Tính toán phân b công sut, l!a chn phương th*c vn hành
cho h thng ñin khi ñóng ñin máy phát; xem xét nh hư(ng c%a t
máy ñn các thit b hin có như dòng ng n mch, bo v rơle, kh
năng ti c%a thit b; khi có s! c trong h thng cn xem xét t máy
ñưa vào nh hư(ng ñn s! n ñnh c%a h thng như th nào; nghiên
c*u n ñnh quá ñ c%a máy phát khi có các bin ñng ln như ñóng
c t t máy, s! c,...
1.2.4.2 Đ xut phương án ñóng ñin máy phát vào h thng ñin
Chn v trí ñ,t nc phân áp c%a máy bin áp tăng áp có b
ñi#u áp làm vic không ñin, cài ñ,t thông s ch'nh ñnh rơle c%a bo
v máy phát, ñưng dây liên kt, chn ch ñ hòa ñng b
1.3 KT LUN
Quá trình vn hành c%a máy phát ñin là mt quá trình ph*c
tp, ñ,c bit khi kt ni vào h thng ln, s! bin ñng c+c b s nh
hư(ng ñn mt phn ho,c toàn b h thng do ñó cn tin hành các
tính toán cn thit ñ chu.n b ñóng ñin máy phát: Tính toán phân
b công sut, l!a chn phương th*c vn hành cho h thng ñin khi
ñóng ñin máy phát như nh hư(ng c%a nhà máy ñn cht lưng ñin
năng, ñn các thit b hin ti trong h thng cũng như ñn phương
th*c vn hành h thng ñin ( ch ñ xác lp và quá ñ.
Chương 2
CÁC PH"N M/M TÍNH TOÁN CH Đ XÁC LP
2.1 CÁC PH"N M/M TÍNH TOÁN CH Đ XÁC LP

- 7 -
2.1.1 Đt vn ñ
Trong quá trình vn hành h thng ñin cn phi tin hành
tính toán mô ph0ng h thng và tính toán các quá trình xác lp và quá
ñ c%a h thng ñin ñ ñm bo cho s! vn hành ti ưu, an toàn,
liên t+c c%a h thng ñin. 1 ch ñ làm vic bình thưng, tính toán
phân b công sut và ñin áp trong toàn h thng nh$m xác ñnh trào
lưu công sut truy#n ti trên ñưng dây, ñin áp vn hành ti các nút
( các ch ñ khác nhau. T- ñó các bin pháp ñi#u ch'nh ñu phân áp
máy bin áp, s) d+ng các bin pháp bù ngang, bù dc ñ ñm bo ñ
tin cy làm vic và cht lưng ñin áp.
2.1.2 Phn mm PSS/ADEPT
Phn m#m vi các ch*c năng sau: Phân b công sut, tính
toán ng n mch ti 1 ñim hay, nhi#u ñim, phân tích bài toán kh(i
ñng ñng cơ,ti ưu hóa vic l p ñ,t t+, bài toán phân tích sóng hài.
2.1.3 Phn mm PSS/E
Tính toán phân b công sut,tính toán h thng khi xy ra
các s! c, phân tích n ñnh c%a h thng ñin.
2.1.4 Phn mm CONUS
Son tho s liu, th!c hin tính toán, xem kt qu, các ñi#u
kin tùy chn.
2.1.5 Phn mm POWERWORLD SIMULATOR
PowerWorld Simulator là mt trong nh"ng phn m#m mô
ph0ng h thng ñin giúp ngưi k sư ñin có kh năng rút ng n thi
gian và gim ñưc chi phí nghiên c*u.
- 8 -
2.1.6 Phân tích và la chn chương trình tính toán
PSS/E là phn m#m mnh, có nhi#u ch*c năng như: mô
ph0ng h thng ñin, tính toán ng n mch, n ñnh h thng ñin ...
hin nay ñang ñưc các Công ty Đin l!c ( Vit Nam s) d+ng.
Chương trình có th liên kt d" liu vi phn m#m qun lý và phi
hp rơle bo v ASPEN ONELine rt tin d+ng. Đ ñánh giá nh
hư(ng c%a nhà máy th%y ñin Trung Sơn ñn các ch ñ vn hành
c%a h thng ñin Vit Nam, lun văn s) d+ng phn m#m PSS/E do
nh"ng ưu ñim trên c%a nó.
2.2 XÂY D0NG D1 LIU TÍNH TOÁN H THNG ĐIN
CHO PH"N M/M PSS/E
2.2.1 Thu thp s liu h thng ñin
2.2.2 Tính toán mô phng các phn t h thng ñin theo PSS/E
KT LUN
Phn m#m PSS/E là phn m#m mnh, có hu ht các ch*c
năng phân tích HTĐ và hin ñưc s) d+ng rng rãi trong ngành ñin
Vit Nam. Do ñó trong lun văn này tác gi l!a chn phn m#m
PSS/E ñ th!c hin các tính toán phân tích nh hư(ng c%a nhà máy
th%y ñin Trung Sơn ñn ch ñ vn hành h thng ñin Vit Nam.
Chương 3
NGHIÊN CU ĐÁNH GIÁ NH HƯNG CA
TRUNG SƠN ĐN CH Đ VN HÀNH CA H THNG
ĐIN VIT NAM
3.1 NHÀ MÁY THY ĐIN TRUNG SƠN
Nhà máy Th%y ñin Trung Sơn vi công sut l p máy N
lm
= 260 MW

- 9 -
3.2 TÍNH TOÁN L0A CHN PHƯƠNG THC VN HÀNH
CA H THNG ĐIN KHI CÓ NHÀ MÁY THY ĐIN
TRUNG SƠN
3.2.1 Cơ s tính toán lp phương thc vn hành
Phương án vn hành 1 : Nhà máy Thu2 ñin Trung Sơn ñu ni 2
mch vào trm 220kV Hi Xuân và 220/500kV Hòa Bình.
Phương án vn hành 2: Nhà máy thu2 ñin Trung Sơn ñu ni 2
mch trên ñưng dây 220kV Hoà Bình - Nho Quan.
Phương án vn hành 3: Nhà máy Thu2 ñin Trung Sơn ñu ni 2
mch ñn trm TBA 500/220kV Hoà Bình.
Kt qu tính toán cho các phương án
Bng 3.1: Đin áp và tn tht các phương án khi chưa có Trung Sơn
Đin áp (kV) - Không có Trung
Sơn
Phương án Hi
Xuân
Nho
Quan
Hòa
Bình
Ch ñ
c!c ñi
Ch ñ
c!c tiu
Phương án 1 228,30 227,38 222,46 203,6 201,2
Phương án 2 231,27 229,52 222,50 220,2 218,3
Phương án 3 225,4 222,9 222,36 215,1 212,7
Bng 3.2: Đin áp và tn tht các phương án khi có Trung Sơn
Đin áp (kV) - Có Trung Sơn
Phương án Hi
Xuân
Nho
Quan
Hòa Bình Ch ñ
c!c ñi
Ch ñ
c!c tiu
Phương án 1 230,93 229,73 222,61 206,3 202,3
Phương án 2 232,0 233,9 226,3 223,0 222,1
Phương án 3 226,3 223,6 222,91 217,8 215,9
Theo tính toán cho thy phương án vn hành 1 là phương án vn
hành có tn tht h thng nh0 hơn so vi 2 phương án vn hành còn
- 10 -
li, ñi#u này ñưc lý gii như sau: Dòng công sut có hưng chuyn
ti v# phía Nam nên vic thu2 ñin Trung Sơn ñu r nhánh trên
tuyn ñưng dây 220kV Trung Sơn – Hòa Bình s làm gim tn tht
h thng hơn so vi phương án 2 và 3, vì vi phương án vn hành 1
thì toàn b lưng công sut c%a NMTĐ Trung Sơn s phát lên Hòa
Bình ri sau ñó chuyn ti ngưc li Nho Quan qua ñưng dây
220kV Hoà Bình - Nho Quan. Trên cơ s( tính toán và phân tích trên,
tác gi chn phương án 1 làm phương th*c vn hành cơ bn.
3.3 TÍNH TOÁN CÁC NH HƯNG CA NHÀ MÁY THY
ĐIN TRUNG SƠN ĐN CH Đ VN HÀNH CA H
THNG ĐIN
3.3.1 Phương thc vn hành ca h thng ñin min Bc khi có
Nhà máy thy ñin Trung Sơn
3.3.1.1 Các phương án la chn
3.3.1.2 Kt lun
T- kt qu tính toán cho ba phương án trên cho thy: Khi có nhà
máy th%y ñin Trung Sơn vn không làm thay ñi kt dây cơ bn c%a
h thng.
3.3.2 nh hưng ca s thay ñi công sut phát ca Trung Sơn
ñn h thng ñin
3.3.2.1 nh hưng ca Trung Sơn ñn tn tht công sut ca h
thng ñin
Bng 3.3: Tn tht công sut trên h thng các phương án
Ch ñ phát c%a Trung Sơn Tn tht công sut (MW)
Chưa có Trung Sơn 594,6
P = 0MW 594,2
Phát 50% công sut 595,1
Phát 100% công sut 596,1
So sánh các kt qu tính toán trên cho thy khi có nhà máy th%y ñin

